장음표시 사용
31쪽
ysse videntur, quos ex Titanornaclita, sine auctoris nomine, Clemens
ορκον καὶ 9vσίας ιλaec ς κ aὶ ο μὴ 'Oλυsiettov. unde probabile sit, etiam apud scholiasiam Apollonii, I, 554, ubi de Chironis natalibus citatur ὁ τὴν Γιγαντοφιαχι cris ποιν σας, Scriben-bendum esse ο τὴν Tircti Minyaν ποιν σας si j. - Citatur ilem Τitanomachia simpliciter in schol. Venet. ad Il. XXIII, 295, de quattuor Solis pquis, duobus maribus totidemque seminis, idque ipsum paullo idonius, commemoratis pilam equorum nominibus, ex Eumolo narrati I Minus lah. 183, quod non video cur Marcks thessolius li. 397 ad Corinthiara quam ad Titano machiam roserre malu rit. Finem faciam in obscurissima unius poplae memoria, euius aut Titonomachiam aut fortasse Gigantomachiam fuisse tabula Borgianado t, ab II 'pronio in Bibliothera antiqv. lit t. et art. lasc. IV publicata. Loguntur enim ibi haec: si πιας οὐχ ῖν Tέλεσις ἡ II, 9υιι va7ος. - He reuius, in Solentiore nominis forma ossensus, Telesten verius esse arbitratur. Atqui Telesis ex Telesia docurtatum est, ut e Sosia Sosis, o Nicia Nicis, e Lysia Lysis, ex Eryxia Eryxis, aliaque eius generis multa, de quibuS Vid. quae diximus in coin m. ad Isapum p. 274. CL C. Keil. specim. Onomatol. p. 79. Ahrens de diat. dor. p. 233. 570. Frang. Elem. epigr. gr. P. 248.
Scrib. Gryphis aldiae a. d. V. Id. Iul. MDCCCXLIX.
32쪽
Recentissimus theogoniae Hesiodeae interpres, D. I. Lennepius. 3in praelatione editionis suae p. XI prosiletur, sese impulsum maximo loco Herodoteo, ΙΙ, 53, ubi Homerus et Hesiodus theogoniam Graecis condidisse diisque nomina imposuisse, honores quo et munia attribuisse formasque designasse dicuntur, animum adiecisse his poetis inter se conserendis, ut accurate notaret, quae de ortibus deorum, eorumque natura ac specie ah iis proderentur: qua instituta collatione quum viderit illos in nonnullis consentire, in aliis diversos abire, nec raro factam ab uno vel dei vel alicuius mythicae personae aut historiae mentionem apud alterum frustra quaeri, consequens suisse ut crederet, ea, in quibus consentirent, suisse tum pridem iam opinione Graecorum recepta, nondum vero ea, in quibus dissentirent, ut potuerint de iis pro sua uterque Opinione suove lubitu tradere. Τ eligit vir doctissimus his verbis rem ad accuratiorem cognitionem graecae theologiae ac religionis longe gravissimam, necdum pro eo ac debuit explicatam, sed dignam utique, quae aliquando quam diligentissimo pertractetur. Nam quum manifestum sit religiones popularesque de diis opinionos in universum aestimanti easdem apud omnes Graecos suisse, nihilo minus tamen permagnam varietatem ac discrepantiam sabularum et rituum apud eos deprehendimus. adeoquo, si quis omnia huius generis diligenter contulerit. affirmare licebit. vix pauciora inventum iri, de quibus dissentiant inter se Graeci quam in quibus con-
33쪽
spironi. Ac sabularum quidem dim g nera lacere possit mufi, ait rumstarum, quae a lilii lus 'diis quibusdam sabulosa ' thoologiae nomine .i cum pretiolidi naturalique et civili ilici dogiae opponi soli nit): quod genus illi totum a poetis confictum. et ad oblectation 'm. non ad pietatem aut Sapientiam comparatum Psse arguunt, immo conii Pinnant tan-quani frivolum ac sacril 'gum: ἔillerum aut in Parum, iluae cum civili theologia coniunctae erani ritu unique Pl castrimoniarum causas atque Origines referre crodebantur, quo in genere nonnullao certe Dx iis sunt, quase ιερων 2. ὁ γ υν Domino passini a I 'ausania aliis su immem Drantur. Fiantem autem sabularum primam Iue originem hanc fuisse agnoscimus, inlod divinam naturam, cuius pia dam quasi anticipalio humano generi innata est, informare prisca aetas nisi ad hii manae natura o xemplum non liuiuit . utide ii cesse fuit ol multitudinΡm dourum emor-gere, et liuru in Omnem vitam actioneimpie humanae illae similitudinem
industre. Hi ne igitur pt ritus sacrorum plurimi extiterunt ad imilandas
quodammodo deorum actiones instituti, et narrationum magna mulli ludo. quarum alia L quum connexae cum Sacris p rmaner 'nt. non multum sere a prima forina degeneraSSe videntur. aliae autem a Pitelis SuScesilae liberius lue tractatae. multisque mox ipsorum ingonio ex rogitatis auctae sunt, praesPrlim quum anti luorum hominum rebus, i luam
illi carminum materiam balistbant, divinae personas multifariam immiscerentur. Hasec duo fabularum genera ceriis quibusdam notis disce nere sa penumero quidem, haudquaquam tamen Semper Possumus, qua de ro hoc loco disputare nolo; illud autem saetio animadvortimus in neutro genere unam et aequabilem traditionem apud omnes Graecos adeo obtinuisso, ut non de iisdem diis deorumque actionibus aliae apud alios sabulae ferrentur. Haec autem varietas ac dissensio etiam ipsos Graecos. si modo mediocriter attenderent. latere profecto non potuit: qua semol animadversa necessse erat de fide pi auctoritato sabularuni plurimum detrahi. Errant enim stultissime. qui istas narratiunculas quasi dogmatum instar habitas esses credunt. quae aut sexaminari aut impugnari et in dubium vocari salva religione non poluerint; nequo quisquam eorum, illii in litet alis alnid veteres rei suorunt, Propterea
34쪽
aecusatus est, quod sabul3S Sperneret ac reiiceret, sed quod aut deos ipsos, qui publice colebantur, omnino esse negaret, aut saera eorum violaret vel irridondo et in contemplum addit sendo, vel etiam arcana quaedam evulgando. quae pr0 sanari nefas esset. Itaque qui du roligione veterum quaerunt, illud ante omnia diligenter altendere dobent ut perspiciant planum lue laciant. quatenus illa religio. quamvis osset ab initiorum sabulis coniuncta. conflaro tamen etiam si, relis sa hiilis apud viros honos ac pios potuerit. ite lusiue spii lieri potuerit, ut etiam apud inii, stritos, ipii minus saliuias spernerent, illium plurima in his absurda pidiis divina lue maiestate indigna traderentur, haec tamen multo minus, quam crederes, pietati ac moribus Osiicerent. Nam hoc equidem satis
constare arbitror inter omnes, qui a cluo animo v teres Graecos cuinroc nitori hiis populis comparare velint ac possint, in tanta sabularum perversitatu lantisque opinionum erroribus morses tamen illorii in haud sero deteriores suiSSe quam horum, lui, issium puriorem doctrinam verbis profiterentur, praestare hanc proseSsionem vila et sactis aut raro aut ni quam potueriint. Sed haec accuratius expunere alio fortasse tompore conabimur: nunc hoc tantum nobis propositum est, ut. iluoniam sabularum diversitatem maxime osticere parum auctoritali debuisse diximus, quanta haec fuerit diversitas eorum ipsorum sexemplo Ostendamus, illios userodotus tamluam auctores omnis sabulosae theologiae eoniunxit, Hompri et Hesiodi. Nam Lennepius in utriusque poetae comparatione ne pia luani omnia aut animadvertit aut perse luutus est; iiiii autom olim Heynii monitu mythologialia secundum auctores acta tesque describere conatus est. Martinus Hermannus, ii main imperitorem gesserit nemo ignorat. Nil peiTimo Di ire hardiis librum tironibus fortasse non inutili in scripsit de mythologia Homeri et Hesiodi: sodis neque ab erroribus Salis sibi ravit, et accuratior mi comparationem ei discrepantiae expositionem praetermisit, ut libri sui consilio alienam. Nobis autem, it utina colligoe et in uno conspectu Proponere si aliteri miis. Iuae maxime quBlis haec discrepantia sit docere posse videantur, non illud nunc agendum erit, ut quidquid de divinis liorsonis sabulis pie ah altero memoratum, ab alli ro prasetermiSsum est perseipia Inur, qua in re Saepenumero casum dominatum esse nemo negabit; sed illa tantum nobis r silicienda erunt, quae diversa ab utroquir ratione memorantur. ut appareat diversas de rebus iisdem opinionos iitrius Ius misso. Ceterum Hesiodum quum dicimus, unam theogoniam, neque praeterea fluidquam eorum carminum, quae eidem auctori tri-
35쪽
buuntur. intelligi volumus, non quo theogoniam Verst ab Hesiodo compositam esse credamus, sed ne pra ter necessitatem veteri traditioni obloquamur, et quoniam ex milliologico genere nihil Homeri aetati propius hali pinus. Homeri aut in nomine Iliadem tantum et Odysseam Significamus, quae duo earmina, licet nequaquam unius auctoris aut
temporis, sed ex complurium poetarum carminibus constata osse eenseamus, in univPrsum lamen aetitialii lem iptandam ration 'in mythologicam ostendunt: qua in illiani salendum est non ubivis hanc plane sibi constare, sed fluctitare nonnunquam inter varias de rebus iisdom opiniones. Reeentiorem aut in thoogoniam Iliade ei Odyssea esse illium nemo dubit t. ne piat piam tamen propieroa ei iam sabulas, ipias illa
proprias habet, et genus illud ilistologiae, quo ab numero theogonia
discrepat, Homerica astiale recentius esse dicemus. Nam illiae apud Homerum fore tota obliti orata est significatio do0nim allegorica - licebit enim brevitatis causa hoc nomine uli, quamvis perversa nonnullorum iniserpretation dissamato, - haec dubitari non potest. iluin primitiva, non quidem in omnibus, sed in permultis lamen fabulis fuerit, eiusque apud Hesiodum multo litura quam apud Homerum vestigia servata sunt. Tamen ipsum genus Poeseos theogonicum, cuius hoc unum exemplum superest, heroicis earminibus, qualia Homeri sunt, recontius videri debet. Esse enim et providere atque intervenire rebus humanis credebantur dii haud dubie multo ante, quam de ortu eorum atque cognationibus quaereretur: quumque coeptum esset quaeri, genus tamen omnium quasi in stemmato describi et liuibus quisque gradibus a communi rerum origine descenderet. quosve parentes, cognatos, limberos haberet, exponi non ante potuit, quam, quae varie olim de Singulis, alia alibi, cantabantur, diuturno poetarum studio per Graeciam divulgata et ad communem notitiam perlata essent, liuo facto extite- lrunt, qui multiplicem huiusmodi fabularum varietatem et discropantiam lcomponere, fluoad possent, et unum quasi systema deorum describero conarentur. Huius studii, cuius fructum anti luitas unum atque alterum praeter hanc Hesiodi theogoniam vidit. etiam in Homericis carminibus indicia quaedam et vestigia, si minus persecti, at certe inchoati. deprehenduntur, non multa liuidem illa, sed quae ostendant tamen theogoniam Homericam admodum ab Hesiodea diversam fuisse. Hoc igitur nunc demonstrare aggrediar. 6 Ac primum quidem de rerum omnium origine eo inter so discrepant, quod quum Homerus 0ceanum esse dicat, οσπερ γει εσις
36쪽
παντεσσι TisDκTαι ), Hesiodus contra primum clia os suisse docet quod equidem nec de aqua, cum v leribus quibusdam neque Verode Spatio Vacuo et inani, quemadmodum et veteribus nonnullis et recentioribus plerisque visum est sed de prima quadam materia inter- prelandum arbitror, corporea quidem illa, sed tenui et phnetral ili ad aeris aut nebulae instar, quum praesertim de aere illud nomen etiam a po Sterioribus poetis nonnunquam usurpatum sit ), propterea scili-2 Il. XIV, 2 is, ad ilitem locum gehol. ei . hane reserunt Porph Srii annota
Stobuo. ecl. I. II p. 278. 282. Plutare h. plae. phil. I, 3. - In eodem Iliadis libro v. 202 Oceanus πιιῶν γένεσις dicitur, quod rectius γε vociere, cum veteribus, interpretabimur, quum eum Vossio, sched. erit. ll p. 359. 36 I. Epist. mὶ th. Ill p. 17. nihil aliud nisi natos ad Oceani ripam deos significari credemus. Natu ab Oceano, ut omnis rerum natura, ita etiam dii orti sunt. Induxit fortasse ossiuili Diodorus, l. 12, qui citato Iliadis versu addit: οἱ Αἰγυπτιοι νουίζουσιν 'si κεανόνεῖνέει τον παμ' reor οις π Orc Moν μιλον, πρὁς vi κιρὶ ri ς τῶι θεῶν γενεσεις υπαίγξαι. - Plutarchus, d p sae. in orbe lun. c. 25. superiori ver sui 246,
Oσπι se γένεσις Πανοεσσι Τ δευκται, alteraim subiunctum a Cratete memorat, αν
sum, quem ostenderet illud πάνrεσσι si e nude positum. Posterius hemistichium Ueynius tom. I p. 578 mire interpretatur, γένεσιν ad Ini τι tamquam obiectum suppleri, et adiectivum πλείσrη3 cum hoc supplemento, noli tu in γαιαν construi iubens. Immo Crates nisi pro intransitivo aut reflexivo posuit, de quo vorbi usu
IIes F h. to m. I p. 1122. sehol. avristoph. Nub. v. 423. - Ceterum otiam Chalcidius Meeuli p. C. quarti seriptor, cuius conversionem et enarriitione in Timaei Platoni eilia inus ah I. A. Fabricio editam ad calcem vol. Il operum S. Hippolyti, Hambiit DITIS, quum theogoniae versus 116. III in hune modum convertit: Prima hae e est caligo: d Phinc post terra creata est, Spirautum sedes firmissima, corporU Va Stra. ,
37쪽
esti quod aer undique patet set pen tralutis est, et capere omnia posse, idolui . F liani Pli ioniciae cosmogoniae interpros, quem Elisei ius auctorem Sequitur pratop. u. I, Is . a rem illum caliginosum, υεραλτιυδι. κcu γινενιι aro di , undo rorum in ilia orta Pssvnt, ill tri'-Prelatus est λ λερὼν και ερε 'o δες . ito inque Orphicorum ii, qui post S. tempus infinitum rorum principia piis uerunt notiti ra et
lidos, hoc rhaog non spatium inano uitanique mal Pria vacuum. Sed D -bulam quandam caliginosam. σκοTδεσσαν OsisID. P, PSSe Voluerunt
7 pol heri lucido ol puro oppositam sit. Ne pie inter philosophos dosuerunt, quibus prima materia aut a r aut simile illiu iam aeri suissse viderotur, cui pro in hoc ipsum aeris num ori indiderunt, ut Anaximones Pt Diogenes Apolloniates 73, quum contra Thales. ad Homeri exemplum,
i Prum Principium aquam fuisse statuser l, quam sententiam etiam Or-Pllicos is it Silam amplexos esse accopimus - Sod Oceano Homerus
Tethyn ei stulavit Il. XIV, 202, de qua ambigitur a viris doctissimis.
terrantiae significol, an ad aquast naturam et ipsa l,ortinent. ut vis huius mascula Et ad Iu oci Pandas rex ollicax Oroani . seminea et ad pariendum
nutriendumque apta I et hyi altribula sit. Alteram soni sentiam veteribus Humori inlot pretibus placuisse docet schol. ad Il. l. l. : TM 9 Dν di τὴν
ostendit sibi chaos non spatium inane visum esse, sed toti brie sum quiddam nobulae simili : id enim ea ligo significat. 6 T loce. apud Lobeck. Aglaoph. p. 473. 4. - uue portiuet etiam UrrSus a Lactantio institi. div. I, e. 5 citatus, qui Phanotem DIOν dicit. Ne inpe Issianes ex ovo prodiit, in euius liguram chaos, aethere agitatum, coalu erat. I id. diess. de poesi theog. p. I 0. Cf. Cloni. Boni. recogit. X p. l40 ed. Coti: Sapientiores inter gentiles initio rerum e haos suisse dicunt. Id
per lutigii ui tempus externas partes eon de iis aris tandem sibi secisse sines certunt quo sundum, atque Ovi immanis accepisse sor- main. Deinde sub illius t sta vivum aliquod esse generatum, quod tosta fracta forma maseul in ο - reminea in lucem prodierit: nomen ei osse Phanes a Ap ire nitore. et rum apparet, non minore iure Phanet in ptiam aetheris lilitim diei potuisso, quemadmodum in alio eiusdem cui minis Ioeo laetum videtur, ni'. Proclum ad Plat. Tim. II p. 132 1l:- σι ει - Ο Λ ε ta ι - toc DOς υ Ioc tiroti αἰεν . quo iniuria proptorea etiam apud Lactantium roscribendum erodiderim. quod Lobeckius p. 4, 3 tacito Deit. 'am tuontur et ipsius Ira tantii verba. quum Phau trua ex aere immenso
natum osse dicit, Pt codiciani, quod sciani. omni uin consor Sus.
38쪽
γενε σε υς si cirερaς. Nam si I elli In Tellurem interpretati essent, non unum, sed duo principia haberent inter se divorsa, iluod quantopere discordet cum Thaletis sontentia nemo non intelligit. Ialii si quaeris, utra interpretatio vPrior videatur, non dubito equidem hanc amplecti. Squae set auctores habet vetustiores ac locupletiores 'i, et sua sponte probabilior est. Sic enim non duo erunt princilii a disparia. sed una lanium natura aquosa, qua piod in se ipsa et generandi et parietidi nutrietidique vim habet, poetice in duas P rsonas, marem ne seu inam. dispescitur. Signi sicarunt igitur voteros imius cosmogoniae auctores hae unius selementi in duos sexus divisione nihil aliud, quam quod posteriores quidam liuelae et philosophi, quum Summum deum creato- renique rerum desενόει, λι ν et 1 D. τροπαιορα dixerunt, ut Orphici
ipii dam, quemadmodum Damascius ait, de princi p. c. l23 p. 3Si, Cliro -
2b9. - Diversas Cornuti aut i latonicorum I cci niti ruin intri pretati in s cniniit morare nolo. dd. Cornut. e. S. Procl. ad Plat. Titia. p. 2 92. 3. 4. 9hὶ Etiam in Orpii. Argonaut. Τetli s ustua est, v. 3.37. et . Et TZetz. EA g s.
Il. p. tu . 10, Ettaan apud meentiores plerosque Teth n de aqua accipi notum est: salli
tur Rutom si lineide rus ad Orph. Arg. V. 337, Arrhiam, Cierronis arilualyn , primum liuius litterpretutionis testem esse eredUns.
39쪽
num suum sive IIei cutem primigenium αρσενόθ172.tν υπεστ Gauro Irrρος ρνύειςιν rῆς π ioco ν γεννx Gκνης Disscise ad ii uod exemplum tiam STtiosius, et tristialiam doctrinam ei lini eorum lilii losophemalis mirabiliter temporare solitus. I eum iii vocat:
l,lane ut oryllicus postla de Iovo dicit post Plianelis catapositi p. 457
motum. sed insita Sua vi et natura agitatum et iplasi animatum rogitaverint, sicut etiam in Phoenicum cosmogonia chaos fuisse dicitur α ρπνενιιαTcod1 ς t δ): atques sic ex chao primum torram. h. e. solidiorems materiam, desedisse, moxque vim illam motricona et agitatricem plureS deinceps res quum ex terra tum ex chao, quod dimissa sex Seg terra nequaquam tamen superesse destiti ε), quasi elicuisse: hanc enim vim
Il) CL Lobe h. Aglaoph. p. 4bi; ilol. e. - Μητροπατορα suerunt, qui pa trem matris h. e. creatorem materiae interpretarentur iunshem. ad Cud orth. tom. II p. 96sin, perperam haud dubie, quam is in ulgari sermone vocabulum illud matris patrem significat. Sed philosophi ina tripatrem dixerunt eum, qui mater simul et pater esset, semineam cum mascula natura coniunctam habim s. Creatam a deo mat riam e veteribus nemo statuisse idetur, ne Plato quidem, eui hane sent ut iam Stali bauinius vindieare conatus est, proli. ad Pl. Tiniae. p. 44. Cons. Iustin. Inari. cohori. c. 20 p. 60 Ott. et Planta pr. theol. gerit. p. 1b7.12ὶ Ita statuit etiam Manilius Astron. II, 12. Hesiodus memorat divos diu uinque parent Ps, et Chaos enixum t Pras.l e ipso clino, unde extiterit, nota est Epicuri pia ri quaestio, ap. Sext. Εm p. adv. Math. X, 19, ad quam nihil a grammatico magistro responsi tulit. Nobis, si quis in illo ap. llesiodum haereat, respondebit Eustathius ad Il. li p. 211, 22:γ c 2 7rct ara rων prceicit cor, Drι οἱ ' μινες ro εti iti γενέσθι ι 13 Euseb. l. l. es. Mos hem. ad Cud orth. p. 27, not. T. I 4ὶ Prodeunt ex chao post terram etiam erebus et nox, de quibus mox diectur,
40쪽
esse apparet, quae Amoris nomino significaturi d). Verumtam oti sa- tendum est, ali Hesiodo ipso haec non ita Pxponi, Ased etini se tura, quamvis probabili adeo suo ne ossaria, a nobis spia si subaudienda esse. Homeri autem cosmogonia, quum masculam Pt semineam humidi lirin-eipii naturam Oceano et Telli Jo significaret, vim, qua P hos ad g ne randum incitaret, ab ipsi A divorsam non villotur induxisse. mirum tiroprium hoc et insilum ost duobus sexibus. ut sua sponte sese misceant et ad gPnerandum properent, illiam ob rein non olius fuit duabus Oceani et Τethyos porsonis etiam tertiam Amoris adiungi, cuius numen Homerus no in aliis quidem sabulis, otiam quum res id i sel maximo
seri set aut i, stular t. uSquam commemorat, tit deum Amorein plane non novisse videatur. Celorum Hesiodus quoque, posteaquam Λ morem in rerum principiis posuit. nullas tam n in generationibus subsequentibus partos eius comm morat, omninoque I d nominat quidem nisi v.
20i, ubi Voneri hunc comitem una cum Ili mero adii ingit τῆ δ' 'ος cusurern σε καὶ ' ηιερος εὐειδε καλ . Neque mirum est, Voneris hunc Soetator in nonnullis plano divorsum set iuniorem visum esse isto cosmogonico i si), cui quidi in piao v. l 20 tribula legimus epitheta ιις κύHιστος ἐν ἀθανατοισι θ εolat, D σι&ελλὶς πάνrtou Tε- clam9ν τ' ἀνθρωπι0ν, non iniuria Venereo puero ipia in illi omnium d Orum vetustissimo conveni latiora censeri y, salebimur. Sed huiusmodi offensionos in linetheogonia complures sunt, non tam 'n. ut stiluidem arbitror, ah interpolatoribus invectae. sed ipsi carminis compositioni congenitae.
et manet illud infra terram etiam iiost Titaties a Iove de ictos, ili. v. Sld. Sie alii quoque poetae non raro chaos iii locis subterrituris memorant, ivid. Gesner. ad Claudian. p. 72, et Herculem, posteaquam peragrato orbo terrarum ad ultimam necidentis oram pervenerit, χαος ibi καὶ ζόνον invenisse narrariint. Schol. Pind. Ol. III. 79. - Sed dimelle die tu est, quid statuendum sit do th. V. 700, xcjυα διθεσπέσιον κατεχεν χάος, fulminibus scilicet in tita nomachia a Io e iaculatis. Nam Goetilingit interpretationem Lennepius merito sprex iti ipse loca subterranea significari statuens, quo penetraverit fulminum ardor: neque id improbabilo est. Sed fieri potest, ut nillil nisi aer significetur, quem nonnunquam illo nomine designari
53 Praeter locos a Mittetellio, de eui. theog. Iles. p. 40 I, et a I. ii ne pio p. 185 citatos cons. Euseb. pr. ev. I, 10 p. 37 llein ricli. et Cudvorth. ASst. int. p. I l8 sq. ii; id. Ioann. Diae. p. 456.l7, Velut a Gruppio, in libro de theogoniae genuina forma restitu nda, p. 143.