Antiquitatum Romanarum quae supersunt

91쪽

διακομίσαι νεωστὶ φανεῖσαν ρκάδες καὶ μουσικὴν την δι' οργάνων ἄχη λύραι τε καὶ τρίγωνα καὶ αυλοὶ καλοῶνται, των προτέρων ὁτι μη σύριγξι ποιμενικαῖς οὐδενὶ ἄλλω μουσικῆς τεχνήματι χρωμένων, νόμους τε θέσθαι καὶ την δίαιταν ἐκ του θηριώδους ἐπὶ πλεῖστον εἰς ἡμερότητα μεταγαγεῖν τέχνας τε καὶ επιτηδεύματα καὶ ἄλλα πολλά τινα φεληματα εἰς γ

τὸ κοινὸν καταθεῖναι, καὶ δια ταυτα πολλῆς ἐπιμελείας τυγχάνειν προς των ὐποδεξαμενων τοὐτο δεύ-

10 τερον ἔθνος Ελληνικὸν μετὰ Πελασγοὐς ἀφικόμενον εἰς γ ταλίαν κοινὴν ἔσχε μετὰ των βοριγίνων οἰκη- σιν ἐν τω κρατίστωτης Ῥώμης ἱδρυσάμενον χωρίω. XXXIIII 'Oλίγοι δ'Ἀστερον λεσι μετὰ τους 'Αρκάδας αλλος εἰς Λαλίαν ἀφικνειται στόλος Ἐλλη-

15 νικος αγοντος μακλεους, ο Ἱβηρίαν και τὰ μέχρι δυσμῶν ηλίου πάντα χειρωσάμενος ηκεν ἐξ ων τινες Ηρακλέα παραιτησάμενοι της πραγματείας ἀφεθηναι, περὶ ταsτα τὰ χωρία ἡπέμειναν και πολίζονται λόφον ἐπιτήδειον εὐρόντες, τρισταδίω δε μάλιστα μήκει του 20 Παλλαντίου διειργόμενον, ς νυν μεν Καπετωλῖνος ονομάζεται, υπὸ δε των τότε ἀνθρώπων Σατούρνιος ελέγετο, σπερ αν εἴποι τις Ελλάδι φωνη Κρόνιος. των δὲ πολειφθέντων οἱ μεν πλείους σαν Πελοποννήσιοι, Φενεῆταί τε καὶ Ἐπειοὶ οἱ ἐξυλιδος, οἷς 25 -κέτι πόθος ' της οἴκαδε οδο διαπεπορθημένης αὐτοῖς της πατρίδος ἐν τω προς ρακλέα πολέμω 87 ἐμέμικτο δέ τι καὶ ρωικὸν αυτοῖς των ἐπι Λαομέδοντος αἰχμαλώτων ἐξολίου γενομένων τε της πόλεως Ηρακλῆς ἐκράτησε δοκεῖ δέ μοι καὶ του ἄλλου 30 στρατοφπῆν, εἰ τι καματηρὸν ἡ τη πλάνη ἀχθόμενονην, ἄφεσιν τῆς στρατείας αἰτησάμενον ἐν τω χωρ

τωδε πομεῖναι - δε νομα τω λόφω τινες μεν

92쪽

συνιόντες γεραίρουσιν ἐνώρισμένοις χρόνοις ξενος δε ποιητὴς αρχαῖος καὶ αλλοι τινες των ταλικῶν μυθογράφων π αυτῶν οἷονται Πισατῶν δια τηνομοιότητα του παρὰ σφίσι Κρονίου τεθῆναι τω τόπω88 ουνομα, καὶ τον βωμὸν τω ρόνω τους πειους οἱδρυσασθαι μεθ' υρακλέους, ο ἔτι καὶ νυν διαμενει παρὰ λῆς του λόφου κατὰ τηλανοδον την ἀπότης γορῆς φέρουσαν εἰς το Καπετώλιον, την τεσίαν, ην καὶ ἐπ' ἐμου Ῥωμαῖοι ἔθυον φυλάττοντες τὸν Ἐλληνικὸν νόμον, ἐκείνους εἶναι τους καταστησα - 15μένους. ως δ εγὼ συμβαλλόμενος ευρίσκω, καὶ πρὶν Ηρακλέα ἐλθεῖν εἰς Ιταλίαν ιερος ἡ ὁ τόπος του Κρόνου καλουμενος υπὸ των ἐπιχωρίων Σατούρνιος,

και η ἄλλη δὴ ἀκτὴ συμπασα ἡ νυν γ ταλία καλουμένη

τεθεω τουτω ἀνέκειτο, Σατουρνία προς των ἐνοι 20κουντων ονομαζομενη, ως ἔστιν ευρεῖν ἔν τε Σιβυλλείοις τισὶ λογίοις καὶ ἄλλοις χρηστηρίοις υπὸ των θεῶν δεδομένοις εἰρημένον, ἱερά τε πολλαχη της χώρας ἐστὶν ἱδρυμένα et θεῶ και πόλεις τινες υτως ωσπερ η συμπασα τότε ἀκτὴ ὀνομαζόμεναι χῶροί τε οπολλοὶ του δαίμονος πώνυμοι καὶ μάλιστα οἱ σκόπελοι καὶ τὰ μετέωρα ' XXXV. ταλία δὲ ανὰ χρόνον νομάσθη ἐπ αν- δρὸς δυνάστου ἔνομα Tταλου τουτον δέ νησιν υν-τίοχος ὁ Συρακουσιος ἀγαθὸν καὶ σοφὸν γεγενημένον 30 8 κα των πλησιοχώρων του μεν λόγοις ἀναπείθοντα, τους δε βία προσαγόμενον, ἄπασαν υφ' ἐαυτω ποιή-

93쪽

σασθαι την γῆν οση ἐντος ην των κόλπων του τε --πητίνου καὶ του Σκυλλητίνου ην δη--την κληθη- ωαιοταλίαν ἐπι του Λαλου. ἐπεὶ δε ταυτης καρτερὸς ἐγένετο καὶ ἀνθρώπους πολλοὐς εἶχεν πηκόους αυτω, και των ἐχομένων ἐπορέγεσθαι καὶ πόλεις υπάγεσθαι πολλας εἶναι δ' αὐτὸν Οἴνωτρον το γένος.

Ἐλλάνικος δε ο Λέσβιός φησιν Ἀρακλέα τὰς Γηρυόνου βους ἀπελαυνοντα εἰς υργος, πειδη τις αλφδάμαλις ἀποσκιρτησας της γέλης ἐν Λαλία ἐόντι 10 ηδη φεύγων διῆρε την ἀκτην καὶ τον μεταξὐ διανηξάμενος πόρον της θαλάσσης εἰς Σικελίαν ἀφίκετο,

ἐρόμενον αεὶ τοὐς ἐπιχωρίους καθ' ους ἐκάστοτε, νοιτο διωκων τον δάμαλιν, εἴ πη τις αυτον εωρακὼς κεχ, τῶν ηδε ανθρώπων Ἐλλάδος μεν γλώττης λίγα

I συνιέντων τ δε πατρίω φωνὴ κατὰ τὰς μηνυσεις του ζωου καλουντων τον δάμαλιν οὐίτουλον, σπερ καὶ νυν λέγεται, ἐπὶ του ζωου την χώραν ὀνομάσαι πῆσαν οσην ο δάμαλις διῆλθεν Ουιτουλίαν μεταπεσεῖν δε ανὰ χρόνον την ὀνομασίαν εἰς το νυν σχῆμα 20 οὐδε θαυμαστὸν, ἐπεὶ καὶ των Ἐλληνικῶν πολλὰτ παραπλήσιον πέπονθεν νομάτων πλην εἴτε ς Ἀντίοχός φησιν ἐπ ανδρος γεμόνος, περ ἴσως καὶ πιθανώτερόν ἐστιν, εἴθ' ως Ἐλλάνικος οἴεται ἐπὶ τ ταύρου την ὀνομασίαν ταύτην ἔσχεν, ἐκεῖνό γε ἐξ ἀμ- 25 φοῖν δῆλον, ὁτι κατὰ την Ηρακλέους ηλικίαν η μικρω πρόσθεν ουτως νομάσθη τὰ δε προ τούτων Ἐλληνες μεν Ἐσπερίαν καὶ Αὐσονίαν αὐτην ἐκάλουν, οἱ δἐπιχώριοι Σατουρνίαν, ως εῖρφαί μοι πρότερον. XXXVI. Ἐστι δέ τις καὶ ἔτερος λόγος πωτων 30 ἐπιχωρίων μυθολογούμενος, ως προ ης ιος ἀρχης Κρόνος ἐν τη γη ταύτη δυναστεύσειε, καὶ ο λεγό-

μενος ἐπ ἐκείνου βίος ἄπασι δαψιλὴς ὁπόσοις ἄρα si

94쪽

43 φύουσιν ου παρ' αλλοις μῶλλον η παρὰ σφίσι γένοιτο καὶ εἴ τις αφελὼν το μυθῶδες του λόγου χωρας ἀρετην ἐξετάζειν ἐθελήσειεν, ἐξ ης γένος το ἀνθρώπωναλείστας εὐφροσύνας ἐκαρπώσατο γενόμενον εὐθυς εἴ ἐκ γης ώς ὁ παλαιος ἔχει λόγος, εἴ αλλως πως, οὐκ αν εὐροι ταύτης τινὰ ἐπιτηδειοτέραν. ς γαρ μία

γη προς τερα κρίνεσθαι τοσαυτην το μέγεθος ου

μόνον της Gρώπης, ἀλλα καὶ της ἄλλης απασης κρατίστη κατ ἐμην δόξαν ἐστιν πιαλία καίτοι με οὐλέληθεν οτι πολλοῖς - πιστὰ δοξήλεγειν, ἐνθυμουμέ- 10νοις Αἴγυπτόν τε καὶ Λιβύην καὶ Βαβυλῶνα καὶ εἰδη τινες αλλοι χῶροί εἰσιν εὐδαίμονες αλλ' ἐγὼ τον

sa ἐκ γης πλοῶτον οὐκ ἐν μια τίθεμαι καρπῶν ἰδέα οὐδ' εἰσέρχεταί με ζηλος οἰκήσεως ἐν η μόνον εἰσιν αρου- ραι πίονες των δ' ἄλλων οὐδε η βραχύ τι χρήσι 15μον, αλλ' τις αν εἴη πολυαρκεστάτη τε καὶ των ἐπεισάκτων ἀγαθῶν ἐπὶ το πολῶ ἐλάχιστον δεομένη ταύτην κρατίστην εἶναι λογίζομαι τοὐτο δε το παμφόρον καὶ πολυωφελες παρ' ηντινοῶν ἄλλην γρο Iταλίαν ἔχειν πείθομαι. 20XXXVII. O γαρ ἀρούρας με ἀγαθὰς ἔχει καὶ πολλὰς, ἄδενδρος δ' ἐστὶν ς σιτοφόρος οὐδ' αὐφυτὰ μεν καν παντοία θρέψασθαι, σπείρεσθαι δ' ώς δενδρῖτις ὀλιγόκαρπος οὐδ' ἄμφω μεν ταῶτα παρέχειν δαψιλης, προβατεύεσθαι δ' ἀνεπιτηδειος οὐδ 25 ἄν τις αὐτην φαίη πολύκαρπον μεν εἶναι καὶ πολύδενδρον καὶ πολύβοτον, ἐνδιαίτημα δ' ἀνθρώποις ἡπάρχειν ἄχαρι αλλ' ἔστι πάσης ώς εἰπεῖν ηδονῆς τε καὶ ωφελείας ἔκπλεως ποίας μεν γὰρ λείπεται σιτοφόρουμη ποταμοῖς αλλὰ τοις οὐρανίοις ἴδασιν ἀρδομένης τὰ mκαλουμεναΚαμπανῶν πεδία, εν οἷς εγὼ καὶ τρικάρπους

δ ἐθεασάμην ἀρούρας θερινὸν ἐπὶ χειμερινῶ καὶ μετο-

95쪽

44πωρινον ἐπὶ θεοιν σπόρον ἐκτρεφούσαι ποίας δ'ελαιοφόρου τὰ Μεσσαπίων καὶ αυνίων καὶ Σαβίνων καὶ πολλῶν αλλων γεωργια ποίας δ' οἰνοφύτου Τυρρηνία καὶ Ἀλβανοὶ καὶ τὰ Φαλερίνων χωρία θαυ- μαστῶς, φιλάμπελα καὶ δι ἐλαχίστου πόνου πλείστους ἄμα και κρατίστους καρπους ξενεγκεῖν ευπορα χωρὶς δε της ἐνεργοὐ πολλην μεν αν τις εὐροι την εἰς ποίμνας ἀνειμένην αυτῆς, πολλην δε την αἰγονόμον, ἔτι δε πλείω καὶ θαυμασιωτέραν την ἱπποφορ- 10 βόν τε καὶ βουκολίδα η γαρ λειος καὶ λειμωνία βοτάνη δαψιλὴς οὐσα των τε ὀργάδων η δροσερὰ καὶ καὶ κατάρρυτος πειρος ση θέρει νέμεται καὶ παρέχει διὰ παντος εὐθηνούσας τὰς ἀγέλας πάντων δ' εἰσὶν οἱ δρυμοὶ θαυμασιώτατοι περί τε α κρημνώδη Ib χωρία καὶ τὰς νάπας καὶ τους ἀγεωργήτους λόφους,

ἐξῶν πολλῆς μεν εὐποροῶσι καὶ καλῆς ἴλης εἰς ναυπήγησιν, πολλῆς δε τῆς εἰς τὰς ἄλλας ἐργασίας ευθέ 94του. καὶ τούτων οὐδεν ἴτε δυσπόριστόν ἐστιν ουτεπρἡσω τῆς ἀνθρωπίνης χρείας κείμενον, ἀλλ' εὐκατ-20 έργαστα και ράδια παρεῖναι πάντα διὰ πλῆθος των ποταμῶν, or διαρρέουσιν απασαν τὴν ἀκτὴν και ποι - Οὐσι τάς τε κομιδὰς καὶ τὰς μείψεις των ἐκ γῆς φυομένων λυσιτελεῖς ἔχει δε ἡ γῆ καὶ νάματα θερμῶν υδάτων ἐν πολλοῖς εὐρημένα χωρίοις λουτρὰ παρα- 25 σχεῖν ξδιστα και νόσους ἰάσασθαι χρονιους ἄριστα, και μέταλλα παντοδαπὰ καὶ θηρίων ἄγρας ἀφθόνους και θαλάττης φύσιν πολύγονον ἄλλα τε μυρία, τὰ μεν εὐχρηστα, τὰ δε θαυμάσια, απάντων δε κάλλιστον, ἀέρα κεκραμένον ταῖς ραις συμμέτρως, οἷον κιστα 30 πημαίνειν κρυμῶν περβολαῖς η θάλπεσιν ἐξαισίοις καρπῶν τε γένεσιν καὶ ωων φύσιν. XXXVIII. Οὐδῖν ὁ θαυμαστὸν ην τους α

96쪽

λαιους ἱερὰν πολαβεῖν του Κρόνου την χωρὰν ταυτην, τον μεν δαίμονα τοsτον οἰομένους εἶναι πάσης 9 ευδαιμονίας δοτῆρα καὶ πληρωτὴν ἀνθρώποις, ειτε Κρόνον αυτον δεῖ καλειν, ς ληνες ἀξιοῶσιν, εἴτε Σάτουρνον, ως Ῥωμαῖοι, πῆσαν δε περιειληφότα την οτου κόσμου φύσιν, ὁποτέρως αν τις ονομάση ' την δεχώραν ταύτην ρῶντας ἐκπλεω πάσης ευπορίας καὶ χάριτος, ης το θνητὰ ἐφίεται γένος, ἀξιοῶντας δε και θείω και θνητῶ γένει το πρόσφορον εἶναι πάντων χωρίων ἀρμοδιώτατον, δρη μεν καὶ νάπας Πανὶ, λει 10μῶνας δε καὶ τεθηλότα χωρία νυμφαις ἀκτὰς δε καὶ νήσους πελαγίοις δαίμοσι, των δ' ἄλλων, ως ἐκάστωτι θεῶ καὶ δαίμονι οἰκεῖον λέγουσι δε και τὰς θυσίας ἐπιτελεῖν τω Κρόν τους παλαιοὐς, ῶσπερ ἐν Καρχηδόνι τέως η πόλις διέμεινε καὶ παρὰ Κελτοῖς 159 εἰς τόδε χρόνου γίνεται καὶ ἐν ἄλλοις τισὶ των ἐσπε-οίων ἐθνῶν ἀνδροφόνους, υρακλέα δε παsσαι τον νόμον της θυσίας βουληθέντα τον τε βωμὸν ἱδρυσα - σθαι τον ἐπὶ τω Σατουρνέω καὶ κατάρξασθαι θυμάτωναγνῶν ἐπὶ καθαρῶ πυρὶ γιζομένων is δε μηθεν 20 εἴ τοι ἀνθρώποις δέος η ἐνθύμιον, ως πατρίων ηλογηκόσι θυσιῶν, διδάξαι τοὐς ἐπιχωρίους ἀπομειλιττομένους την τοὐθεολμῆνιν ἀντὶ των ἀνθρώπων, ους συμποδίζοντες καὶ τῶν χειρῶν κρατεῖς ποιοίν- τες ἐρρίπτουν εἰς το το Τεβέριος ρεῖθρον, εἴδωλα 25 πο-sντα ανδρείκελα κεκοσμημένα τον αυτὸν ἐκείμνοις τρόπον ἐμβάλλειν εἰς τον ποταμὸν is δη τοτης οττείας ο τι δή ποτε ν ἐν ταῖς απάντων ψυχαῖς παραμένον ἐξαιρεθῆ τῶν εἰκόνων του παλαιο πά-97 θους ἐτι σωζομένων τοὐτο δε καὶ μέχρις ἐμοs ἐπε- 30 τέλουν Ῥωμαῖοι σέτη μικρὸν στερον ἐαρινῆς ἰσημερίας ἐν μηνὶ Μαω ταῖς καλουμέναις εἰδοις, διχο-

97쪽

μηνίδα βουλόμενοι ταύτην εἶναι την ἡμέρα, ἐν ἡπροθύσαντες ἱερὰ τα κατα τους νόμους οἱ καλούμενοι Ποντίφικες, ἱερέων οι διαφανέστατοι, καὶ συ αυ- τοῖς αἱ το ἀθάνατον πυρ διαφυλάττουσαι παρθένοι στρατηγοί τε καὶ των αλλων πολιτῶν ους παρεῖναι

ταῖς ἱερουργίαις θέμις εἴδωλα μορφαῖς ἀνθρώπων εἰκασάένα, τριάκοντα τον ἀριθμὸν απὸ της ἱερῆς γεφυρας βάλλουσιν εἰς το ρε-α τοὐπεβέριος, Ἀργείους

αλα καλοῶντες. ἀλλα γαρ περ με των θυσιῶν I καὶ τῶν αλλων ιερουργιῶν, ας η Ρωμαίων πόλις συντελεῖ κατά τε τον Ἐλληνικὸν καὶ τον ἐπιχώριον τρόπον ἐν ἐτέρω λόγω δηλώσομεν, απαιτεῖν δὲ ὁ παρὼν καιρὸς ἔοικε καὶ περὶ της μακλέους ἀφίξεως εἰς Λα- λλίαν με ἐπιστάσεως πλείονος διελθεῖν καὶ εἴ τι λό-l γου αξιον ἔδρασεν αυτόθι μη παραλιπεῖν.

XVUI. Ἐστι δῖ των ὐπερ os δαίμονος τοsδε λεγομένων τα μὲν μυθικώτερα τα δ' αληθέστερα.o μὲν ου μυθικὸς περὶ της παρουσίας αυτο λόγος ἁδ' ἔχει ως δη κελευσθεὶς ὐπ' Ευρυσθέως μακλης 20 σὐν τοῖς αλλοις θλοις καὶ τὰς Γηρυόνου os ἐξ υθείας εἰς υργος πελάσαι, τελέσας τονἈθλον καὶ την οἴκαδε πορείαν ποιούμενος αλλ τε πολλαχη της 'Ιταλίας ἀφίκετο καὶ της 'Aβοριγίνων γης εἰς το προσεχὲς τω Παλλαντίω χωρίον εὐρων δὲ πόαν ἐν αὐτω25 βουκολίδα πολλην καὶ καλὴν τας μὲν βόας ἀνῆκεν εἰς νομην, αυτὸς δὲ βαρυνόμενος υπὸ κόπου κατακλιθεὶς ἔδωκεν αυτὸν sπνω ἐν δὲ τούτω ληστης τις ἐπιχώριος νομα Κάκος περιτυγχάνει ταῖς βουσὶν

αφυλάκτοις νεμομέναις καὶ αυτῶν ἔρωτα ἴσχει. ως 30 4 τον μακλέα κοιμώμεν---os κατέμαθεν, ἀπά- σας μὲν ουκ αν ετο δύνασθαι λαθεῖν ἀπελάσας καὶαμα ουδε ράδιον τὸ πρῆγμα κατεμάνθανεν ολίγας s

98쪽

δέ τινας ἐξ αυτῶν εἰς et o ἄντρον εν ω πλησίον οντι ἐτύγχανε την δίαιταν ποιούμενος, ποκρύπτεται ἔμπαλιν της κατὰ φύσιν τοῖς ζωοις πορείας ἐπισπώμενος εκάστην κατ υράν τοὐτο δε αὐτότων ἐλεγχων

ἀφανισμὸν ἐδύνατο παρασχεῖν ἐναντίας φανησομέ- ονης τοις ἴχνεσι της οδοs ἀναστὰς δε μετ λίγον ὁ φακλης καὶ τον αριθμον ἐπιλεξάμενος των βοῶν, ως ἔμαθε τὰς ἐκλειπούσας, τέως μεν πόρει ποεκεχωρηκασι καὶ, πεπλανημένας απὸ της νομης μάστευεν ανὰ την χώραν ' ς δ' - ευρισκεν ἐπὶ τ 10 σπηλαιον ἀφικνεῖται τοι μεν ἴχνεσι διαρτώμενος, ουδεν δε ηττον οἰόμενος δεῖν διερευνήσασθαι τον χῶρον. οὐδε Κάκου προ ης θυρας στῶτος καὶ ουτ ἰδεῖν τὰς βόας φάσκοντος ἐρομένmουτ' ἐρευνῆσθαι lae ἐπιτρέποντος αἰτουμένω τούς τε πλησίον δεινὰ 15 πάσχοι υπὸ του ξένου ἐπιβοῶντος, μηχανων ὁ μα- κλης ο τι χρησαιτο τω πράγματι εἰς νοῶν βάλλεται

προσελάσαι τω σπηλαίω τὰς ἄλλας βόας ώς δε ἄρα

της συννόμου φωνης τε καὶ Ουης. ἐντοσθεν ησθοντο, ἀντεμυκῶντο ταῖς ἔκτοσθεν καὶ ἐγεγόνει η φωνη Nαυτῶν κατηγορος της κλοπης ο μεν συν Κάκος επει- δη περιφανης ἐγένετο κακουργῶν, τρέπεται προς ἀλκην καὶ τους εἰωθότας αυτ συναγραυλειν ἀνεκάλει μακλης δε ἀλοιῶν αυτον τω ροπάλω κτείνει,

καὶ τὰς βόας ἐξαγαγὼν ἐπειδη κακούργων ποδο 25χαῖς ευθετον ἐώρα το χωρίον, ἐπικατασκάπτει τω κλωπὶ το σπηλαιον ἀγνίσας δε τω ποταμωτον φόνον ἱδρύεται πλησίον του τόπου ιδ ρεσίου βωμον,

ος ἐστι της Ῥώμης παρὰ τῆ ριδύμω πύλη, καὶ

Mis θεω δάμαλιν να της ευρέσεως των βοῶν 30 χαριστηριον ταύτην ἔτι καὶ εἰς με την θυσίαν η ' μαίων πόλις συνετέλει, νομίμοις Ἐλληνικοῖς

99쪽

ἄπασιν ἐν αυτ χραμένη, καθάπερ ἐκεῖνος κατε- 101

XXXX. οἱ δε βοριγῖνες καὶ τῶν ρκάδων ἱτο Παλλάντιον κατοικουντες, του τε Κάκου του

θάνατον ἔγνωσαν καὶ τολυρακλέα εἶδον, ω μενἀπεχθόμενοι δια τὰς ἀρπαγας του δε την ψιν ἐκπαγλουμενοι θεῖόν τι χρῆμα ἐνόμισαν ραν καὶ τουληστο μέγα ευτύχημα την ἀποβολὴν ἐποιοῶντο οἱ δε πένητες αυτῶν κλάδους δρεψάμενοι δάφνης,

10 πολλη περὶ τον τόπον ἐφύετο, ἐκεινόν τε καὶ αυτους ἀνέστεφον, κον δε οἱ βασιλεῖς αυτῶν ἐπὶ ξένια τουμακλέα καλουντες. δε καὶ τουνομα και το γένος αυτου καὶ τὰς πράξεις διεξιόντος ἔμαθον, ἐνεχείριζον αυτω την τε χωραν καὶ σφῆς αυτους ἐπὶ φιλία Id ανδρος δε παλαίτερον ἔτι της Θέμιδος ἀκηκοὼς διεξιουσης, τι πεπρωμένον εἴη τον ἐκ Λιος καὶ ωλκμη- νης γενόμενον Βρακλέα διαμείψαντα την θνητὴν φυ- σιν ἀθάνατον γενέσθαι δι ἀρετὴν, ἐπειδη τάχιστα οστις η ἐπύθετο, φθάσαι βουλόμενος παντα αν I0220 θρώπους Nρακλέα θεῶν τιμαί πρῶτος ἱλασάμενος, βωμον αὐτοσχέδιον υπὸ σπουδῆς ἱδρύεται καὶ δάμαλιν ἄζυγα θύει προ αυτω, το θέσφατον ἀφηγησάμενος υρακλει καὶ δεηθεὶς των ἱερῶν κατάρξασθαι. ἀγασθεις δε του ανθρώπους της φιλοξενίας μα- 25 κλῆς, τον μεν δῆμον εστιάσει ποδέχεται θύσας τῶν βοῶν τινας καὶ της ἄλλης λείας τὰς δεκάτας ἐξελών τους δε βασιλεις χωρα πολλη δωρεῖται Λιγυων τε καὶ τῶν ἄλλων προσοίκων, ης μέγα ἐποιουντο ἄρχειν, παρα μους τινὰς ἐξ αυτῆς ἐκβαλὼν ἀνθρώπους λί- 30 γετα δε προς τούτοις, καὶ δεησίν τινα ποιήσαιτο τῶν ἐπιχωρίων, ἐπειδ πρῶτοι θεον αυτον ἐνόμισαν, πως ἀθανάτους αυτω διαφυλάττωσι τὰς τιμὰς,

100쪽

οντες δε την ιερουργων ἔθεσιν Ἐλληνικοῖς ' και ς διδάξειεν αυτὸς τὰς θυσίας, να διὰ παντος αυ-τῶ κεχαρισμένα θύοιεν, οἴκους δύο των ἐπιφανῶν. εἶναι δε τους μαθόντας τότε την Ἐλληνικὴν ιερουργίαν Ποτυτίους τε καὶ Πιναρίους, ἀφ' υ τὰ γένη

l03 διαμεινα μέχρι πολλο την ἐπιμέλειαν ποιούμενα των θυσιῶν, ἐκεῖνος κατεστησατο, Ποτιτίων μεν γουμένων της ἱερουργίας και των ἐμπύρων ἀπαρχομένων, Πιναρίων δε σπλάγχνων τε μετουσίας 10

εἰργομένων καὶ ὁσα ἄλλα ἐχρηνἀπ' ἀμφοῖν γίνεσθαι την δευτέραν τιμην ἐχόντων ταύτην δε αὐτοῖς προστεθῆναι την ἀτιμίαν ψίμου της παρουσίας νεκα,

ἐπει Ἀώθεν αυτοι κελευσθεν ηκειν σπλαγχνευσαμένων ηδη των ἔτερων ἀφίκοντο νυν μέντοι οὐκέτι 15 τοῖς γένεσι τούτοις η περὶ τὰς ἱερουργίας ἐπιμέλειαανάκειται, αλλὰ παῖδες ἐκ του δημοσίου ἀνητοι δρωσιν αὐτάς. δ α δε αιτίας το ἔθος μετέπεσε, καὶ τίς η του δαίμονος ἐπιφάνεια περὶ την ἀλλαγην των ἱεροποιῶν ἐγένετο, ἐπειδὰν κατὰ τολο γένωμαι τοὐ mih λόγου τὸ μέρος, διηγήσομαι. ο δε βωμος, ἐφ ου τὰς δεκάτας ἐπέθυσεν μακλης, καλείται μεν υπὸ Ῥωμαίων Μέγιστος, ἔστι δε Βοαρίας λεγομένης γορῆς πλησίον. γιστευόμενος εἰ καί τις ἄλλος υπὸ των ἐπιχωρίων ὁρκοι τε γὰρ ἐπ' αυτω και συνθηκα τοῖς βου- 25λομένοις βεβαίως τι διαπράττεσθὰ καὶ δεκατεύσεις χρημάτων γίνονται συχναὶ κατ' εὐχάς τῆ μέντοι κατασκευῆ πολλτης δόξης ἐστὶ καταδεέστερος πολλαχηδὲ καὶ ἄλλα της ταλίας ἀνεῖται τεμένη τω θεω καὶ βωμοὶ κατὰ πόλεις τε χρυνται καὶ παρ οδοὐς, καὶ 30 σπανίως αὐεύροι τις 'Ιταλίας χῶρον, ἔνθα μη τυγχά-