장음표시 사용
481쪽
sub Data non est: quid mirum inaedificata
rem id est stultus o animum ad singula mu-Fpist.eri. tat. Et Seneca aiebat, Vitam per lusium pleri seque agi: nonne tales isti sunt 3 tam dio altιν-nu lait idem atmij. alternis Catones sunt: in L parum dis seuerus est Curabs, parum pauper Fabricius , parum frueti dest contentus tib
Tubero. modo Licinium diuit ijs, Apicium caenis, aecenatem Aetii a prouocant. Maximum indicium e I MALAE MENTiS , FLvCrv Α-τio, cdi inter simulationem evirtutum , amoremque vitiorum, Adua iactatio. Quid, luod nec corpore consistunt Iuci. Di. Tota mali tamquam moles in pectore constat.
Itaque plerosque illorum videas, ut sibi qui que velit, nescire cir quaerere semper: Commutare locum, quasi onus deponere ρ '. Nimirum interna ratio & motio est: domici in animo nihil inueniunt, quod placeat. atque ideo
Hoc si qui que massa foetit at quod ilicet,ut sit,
L fugere haud potis e i. meratu haeret, V a it. Atque haec satis pro Zenonia sciatentia,si tamen firmiter est illa. Vtcumque , utilis h. xc . ,si. explicatio quam monitione consigno. Prosi
xxiv. ce, di ante omnia hoc cura, ut CONsTEs T IIII. uoties experirι voles , au aliquid actum Atio erua an eadem velis hodie quae heri. Mutatio voluntatis indicat animum natare aliubi, atque abubi appam re, prout tulit ventus. Non vagatur,
quia i Dum c fundatum. Denique,ut idem
agere. Quo Dixius Ambrosius noster res Gxisse videtur, de valde approbasse: Vetus dictam est, Ad use x N vs e e. ut vita tua quamdam piosuram exprimat, cumdem seruans' eri ginem, quam acceperit.
Altera Cleanthis sortentia item explicata, de
conticui cutia cum Natura Communi., CLD iam in Stobaranis altera sententia propalatur,magno de vercdo auctore Cleanthe. Is censebat, manca & parum plena ista Zenonis, addendumque Naturae: ut sit, con-
uemcnter Naturae vivere. Egregia & digna illo sententia: quae usquceo obtinuit, ut communis censeatur Stoicorum. Et quidni firmum sit hoc scitum Z Natura duc ait Cicero,errari Pς LN nulla pacis potvi. Et hortatur alibi: Naturam, in sis . optimam ducem, tamquam Deum sequi, eique parere Ais tu, tamquam Deum imo plane ipsi imDeum. Nam h c mens in Cleanthis,opinor, illis verbis: & videamus. In Laertio lego: tae, J. x diro et m&υl, αὐλου, δέ, Μ,
Vivere, Chrysippus exaudit, so Communem, proprie Humanam. Cleanthes autem , solum Communem fusicipit , cui parendum sit , nouautem hanc Particularem. Viaci alterum de utraque Natura capere , hunc de illa tantatum. Nec aliter prosecto Cleanthes sensit,
vir quod ex Fragmentis adstruo pius,5c deditus unice in diuinis. Quid igitur est illa communis Natura Deus. Hoc ' at ibi
docendum uberius , hic ponimus, & assertores tamen etiam damus. Seneca in verbis supra, ubi de Fine: Lerum Naturae adsentior. Rerum Natura , non est alia ab hac Communi, siue Deo. Clemens Alexan
planius 8 sed de Epictetum audi: Κα Si misi rix.
rum C elut antesignanus sermo , breuis admodum est. Muid enim lovum dicere, Fini, IE, s Euvi DEvM 3 Sane breuis sermo , de
vere magni compendi j, id est fiuctus. Die autem o bone, quid est Sequi Deum '
Mentem suam submittere gubernanti omnia Menti, sicut boni ciues Legi ciuitat, s. Optime de Lege . quid enim aliud Communi illa Natura est , quam uniuersa quaedatri Lex & Ratio , toti mundo, & partibus eius inserta 3 Chrysippus apud Laettium sic explicat. Naturam, inquit , qua oportet,i
quae metat atque abdicat' ommuniis illa
482쪽
te id est Eicta Ratio per omvis perme se quaei Due hoc, principe 6, rectore omnium quae suut. Itaque ipsa illa Diu ina Ra io,
σει G . tamquam Mundus Leti, Cr Lex Muu o consenet ac con utute itemque retur iusso firmus, quamprimum muvium Gutis ad Naturae voluntatem arbitriuWque actiones suas dirigat: per quam Naturam Vnmersus hic Mum, di puberuatur. Pulchre prosecto,& accommodate. Moyses, inquit, ille inagnus ocdiuinus legislator, a Mundi conditione orditur. quid ita Z ut ostendat Lepcim,quam laturus eii, a Mundo pendere : & virum bonum ac legiti mum, veluti curein illic Mun-
danae legi debere parere: id est Naturae, omnia gubernanti. Sed & altera bic sententia: Deum sequi, id elis et Virtutem l qua homini datum ὶ assimilate de imitari. Sed de hac Sequela mox pluribus dicam : nunc in ilia obedientia de voluntatis submissione
maneamus. quam Seneca quoties ingerit et si e ii Hic est mi' mu animus , inquit, qui se DEOm V TRADIDIT. Alibi: piens quidquid euenerat, iis x . Aut L hGEM esse N ATvRAE. habebit in animo i iid verus praeceptum , DEUM SE VI. Ite- . mmcque: 'ui quid ex Vmuersi id est Natu constitutione patiendum est, magno excipiatur animo. Ad hoc sacramentum a saeti fumis, ferre mortali : nec perturbari hiis, quae mirare
nostrae messatii non l. Ja regno nati sumus, DEO PAR RE Iabertas est . Quid aut ein Epictetusὶ caput hoc Sapientiae habet, nec est stequentior in alia monitione. in ipso Enchiridio, id est Breuiario Je alveario vir
i . si 't prosici a tur. Et exclamat alibi:
Adiungar es' a herebo illi, velut minister Cy ecia, cum isti appeta, cum i is desidero, di simplaiter atque us verbo, Quo D DEvs OLTvOLO. O in caelo nata , atque illinc mos .cta verbato ego tecum Epictete sic afficiat sausin ad Deu sublatis oculis dicere oriri id in o.
reb rem, ubi lubet, vi lubet. mente tecum consentio, uanimus sum. nihili eciis omnium, quae tibi videbuutur.Juocumque me voles, ducito;quam vestim lubet, circum ara. Ma stratum mc gerere vis priuatum e et murre, fugere, mi Vcric,m opibus geret Ego non allentior tan-xum, sed in hiis omnibus a 2 alios te defendam O tu or. Diuine senecio iterum exclamo: nec D sine motu animi liaeciam perscchae sapientiae lego. Sed in Cleanthe,a quo coepit hic sermo, destinat. Eius versus,in eodem Epicteto, huic sentcntiae: γη δ. v ω m, Q γ ῆ νε-- η, :':
D'ς ι οι su , Lo is θάλω, EMM O- κταν έ Qum Seneca noster ita vertit: Duc me parens, cel que dominator poli, a iocumque libuit. nuda parendi est mora. sum impiger. fac volge, comitabor I u 1, Malusque patiar, quo pati licuit bono. Atque addit: Sic vivamus, sic loquamur. Faciamus , mi Auditor, dc ad sequentes interpretationes iniri eamus.
DISSERT. XVII. Tertia sententia cis sippi, de iura
AVD. An non vere sequentes, id est sequiores illae erunt Nam haec mihi primaria:perplacet, nec mutabo. LIPS. Neque audi, aliter potivis, quam aliud dicent tarnenopus. quae delictet etiam aut iuuet audisse. Chrysippi mens erat, F Mup , Humanam Naturam, capicndam etiam ei se. Credo de Tullij, in his verbis: Sic est facie i.o
dum, Ut conrra v NavERSAM Naturam nihil contendamus, , ea tamen construata, PROPRIAM sequamur. Quae ea est3 in nobis Eario. uid tem ea Ratio' ait seneca N A TvR AErrutam. imitatu . a uid est Summum Bonum Naturae moluntate se gerere. Iterum alibi:. Quid Ta- r. si ita tio haec exigit rem scissima Secundumvir ram SVAM Vmere. Vides omnia consenti ro
483쪽
bclle. & velut concinere 3 Communis Ra- . ito, Natura cit, ut diximus : eius pars haec . . . n ilia , &in paruo isto mundo inclusa. Chrysippus ipse: - -, α ui re σε set chu: Partes enim senui nostrae Naturae, illius Communis CV Vniuersae. Noster Seneca: ne hoc quo ν des, Vmmi eg: si R A sumus corporta magni. Qilae talia nam saepe occur
rilii O spcctant . quod pars illa Domiί
ritus in hoc corpore sit inclusa: quam Ratio. ,, Pp mu . Hic Stoicorum cominu i ibi id ni isti ius cli, alibi ponendus de cxplican- dus. Sed bonam nempe RECTAM Qv Ehanc Rationem intellio inius, Divinae illi
contor acio, non erroribus aut opinionibus turbatam. Appellant nostri, Per ectam, Ab istam, Consummatam: quid ita) qiua Do dicina nempe perficitur,& quod incoha
ivi. xus impleuit. Iterumque : cum soti Ra io PERFICIAT hornimur id est, perfectu bonum iaciat; Iob RAT io PERFECTA BEA-τvM Acu. Ad ipsam germanissimam haec omnia Clausippi mentem. A qua nec lon- se abit, imo ad iidct, quod Diogenes Babylonius, puto Zenonis inter e
λο ' : Rectam Ratior nationem , in electione aut retectione eorum quae ex Natura. Nam
haec Stob iis itemque Laestius Dise aperte adscribunt : nec Clementi accesserim
in sipra verbis qui Cleanthem facit luc
ccnsente in. Male, male. imo non scripsit hoc Clemens , sane doctus de accuratus, sed deprauauit aetas aut exscriptor. Certo alteram . ex eo quod sequitur: Mutaliater mud si pului. Itane ille cleanthis. suit Z imo . Ub . Diogenu, ut in hesterno Sermone osten- Dii iti h quc Omnino de ipso Diogene lite Clemens scripsserat, concorditer cum iam dictis: scd deliquium S: hiatus nunc est: n laudus, ne notetur ille. Sed de hac in Actialia Plutarchum accipe, contra Stoicos:/lm aiunt, ut inquit, ἡ λος ἀγα , ἰυλ, ν : E Miam Bovi, e Erionem
re, quam taliis ele iis Miserum. Qualis 3 ex Ratione. Non enim quaeciamque electio pro
branis de Probabin atque Improbabili, atque id rebus singulis accommodare pol mi CONvENlENTER NATvRAE. Audin doctrina,id est Philosophia opus ad Rationem formandam, de ut Seneca loquebatur, PERFiCIENDAM: quo fine illo nostro, & ut CONso-NET semper NATVRAR. Apage enim hic opiniones. atque um Bonum, a id Cicero, non est in opinionibus, sed in Natura. Num uittat et, Beati quoquc Opinione cfent: quo quod dicis ira stultiust Veiisti me in Natur inquam,
illa duplici, Communi de Nostia. Est qui
dem vetus versus: δ α est beatus, e se qui se retem putat ra sis. atque Citam verus, fateor: quia Sapienti de fi sua beatitud me constat, nec scientiam si
lum, scd siduciam eius habet: iamen α hic
Nou est statim beatim e e qui putat. . suid enim, ait Seneca , si Beatum se dixerit i ide turpiter dilues isse multorum domi s , sed plurium seruus Beatus sus sententia siet Minime. Non enim quid dicat, se quid sentia refert: nec quid etano die sentiat, sed qui
due. Memento super Conuemc tia, quae Priamo diximus.
euarta sententia de vita ex Virtute: quae prioribus consona: : atque omnes cum Veritate. v ARTA ctiam sciatentia sue interpreo io , Sciundum Virtutem vivere. Ea
quoque vobis dissidct, re est ipsa cum priore. Nam ita Cicero explicat : Stoicis Finis es, se n. consentire Naturae . quod e volunt e vi Retv-
τε, idesti ineste vivere. Quid igitur hoc est
Cicero 3 perge: Fuod ita interpretantur, Vinuere crumintcstigentia earum rerum quae Natura eueniunt ; e ente ea , re cient eque contraria.
Nonne agnoscis Chrysippi verba I Gre ; rari Sunt ipsa, quae Cicero vertit: atque una ibi consensum vide. yme uentia ista siue Peritia, ex Tatione cit: atque ea ad virtutem ducit. Cicero iterium:
484쪽
MANU DUCTION IS AD STOICAM P H IL O s O P H. LI B. II. 479
In homi summu omnis Animi est, sest in animo Rationis: qui Virtus est quae RATION is AB-soLvTIO A ritur. Iino non solum cx Ratione Virtus, sed ipsa ea est. Seneca: Hs ni Stimmum bonum, Ratio es: Duc si perfecit, lati. da ibi est; uem Naturae uae attinit. Haec R A- . TIO PER TECTA, vl Rivs et uti, r. Philo Iu- .L, daeus pulchre: a Um J. σωιδί - γλ .
est apud eos, qui optimὰ philosephati sunt nota
R Ag viuere. Muod sit, cum uimur simita v IRTvT i S ingrediens, per vestigia duritam GRECTAE RAT io Nis ambulat, id AsEQvi- TvR DE v M. Qui l uberior sermo ineus clarius aptiusque toti rei dixerit Z Virtus Rari nem sequitur, haec Naturam, ista Deum. Etiam aliquid ambigis Z AvD. Vt libere di cam, super Conuenientia hac Naturae. Natia uomodo caeca Virtus, quae ad Vitia palam iacit de cottidie nobis,qui ad illam adniti mur, cum illa est pugna. Lips. E prioribus haec cepit se debebas, de de qua Natura se
Ino : tamcn aperiam clarius, & lumen inferam latenti in nobis Naturae. Neque en ina . m. Omnano male Cicero : Mirabiliter occulta est
Natura, Neque per I ici,aut cognosci, alim potest. , scito igitur: Virtutem non esse quidem in illis prunis Naturae conciliationibus, sed ta-c; . . DE Inen ex illis : ege in animis quasi V rtutum P, igniculos oe semina. que adolescere si liceret, nec
a prarus opinionibi, ceu blivis stuccrescentibus, suffocarentur,itsanos ad Beatam vitam 'erducerent. Reueri enim sicut membra nobis data ad talem ,& talem , decentem motum vel usum sic Appetitio animi, quae Graece rc . tur, non ad quodvisgenus vitae, feda quamdam formis videtur data: itemque Ratio, ω Perfecta Eario. Ex ijs dico seminibus, in animo Se
Ratione sparsis, Doctrina collectis, vitae illud genus exsurgit, non quo bba , sed quo
CONvENIENs constentaneumque dicimus : id
est, ex Virtute. Imo vero idem scriptor aud t. De eob. cius, & plane pro stoicis: Non ege qμem qu ingentis ustuis, qui ducem Naturam nactus a Via tutem non post peruenire. Ita noster Senecathiihi. proclamat'. Virtus ecundum Naturam e I,Vitia mimica infesta sunt. Iterumque t inas vitio Natura conciliat, nos in integros liberosque genuit. Quod tamen modificandum est, de prima illa de in Ratione insita: quae vim suam necin malis plane amisit. Argumentum Z Ecce adeo gratiosa est Virtus, ut in- seri ne di situm etiam malis sit, probare meliora. Ideoque non dissicillimus ad eam reditus: 5 anabili Dς,
bus ait Seneca aegrotamus malis, inaque nos IN RECTvM gemtos Natura 'mendari Nelimus, iuuat. Haec illi, haec nostri Sophi non ne si ant8 Hieronymum audi: Homo Naim Ad I me rά boni, voluntate fictas ea malus. Quod In vii ολ.
primogenio illo obtinet. a quo vitam propagine duxi inus sed quidi plane igitur ipse aut nos facti mali 3 Negat, additque: Est tamen inanimis usi, s NA TvRALis quaedam, ut qita dixerim, SANCTITAs, quae velut in ARCE amma praesidens, exercet Aoni Malique iudicium. Rationem cum dicere, palam est.
de qua de Augustinus: Non est in homi ue pe- mi nemtus ex ictu si ut in Rationis , in qua ML sest ad imaginem V ei. Ea praeit, clamat,& velut tacita lex est Virtutis. Iterum Hic ronymus: Vbiser i Hurus Deis meminit Aposto , quam omnibus hominibus insitam, me t in quibusdam TABv-Lis COR Dis scriptam e etestatur. Sane validam: adeo ut primi illi parentes, ea ' sola, lege nondum scripta, sint scruati. Idem: Nec iiDd paruum argumentum est ad comprobandum NATvRAE B o N v M, quod primi i ibomines, per tot annorum flatia, absque m ad monitione Legiis fuerunt. non quia Deo creo
turae suae aliquando cura non fuerit , sed quia se talem fiebat fecisse Naturam , aut eis pro leges,
RET. Similia alij Doctores nostri: qui consensu damnant Manichaeorum vecordiam, duplicem Naturam statvcntium , Bonam Mulumque : illam Spiritalem, hanc Carnalem. Abite. nos iterum cum Seneca: Consumma kr otur hominis Bonum , iid adi pleuit, cui nasii tui . aetu lenim ab isio Latio exigit rem scil5
Mam, Secundum Naturam sv AM viuere. No
ta Si am, id est Chrysippi Propriam. Quam
tamen fatendum cis, Dei quodam munere aut sauciatia, in alijs illustrem magis esse, aut certe se oste dere , nec tam densa velut caligine circui impiam:quibus Doctrina ciutius insunditur, Virtus adsciscitur, cottidie notandum. ideo crates olim interrogatus, ui Felice,' Respondit: o cebis π : aeuibus Animus Prasians, Ritio adest. Omnino ita. nihil in vita boni, sine ea bona: &
- : in sbraca, si praua es regula
485쪽
i . Mei, ego autem christi, christio Nero Dei: DEO IAM absoluimus de Naturae N, id est erro Asso MILARI , quoad potes , si Nis est Dei &otu illeinse Deus cmὰm haec inter Fidei. Atque hic cit ille decantatus Plato Dei: & o tu illeipse Deus, quam haec inter se, & cum vero, consentiunt i Tu magnus ille, Natura Communii cs: paruus hic I- no bis, Propria. AvD. Sicne hunc appellasὶ Lips. Iam supra tetigi: & Stoici ita passim.
MON i siue Grano, qui singulis adest, atque id
ex arbitrio δ' voluntate Su PREMI gubernatoris. Pone mihi aliquem Sacrorum nostrorum praesidem : quid in . hac re verius alii utque dicet 3 Atque hoc etia in ante nostros Pnto: qui aperit, quis ite ni ille Daemon. Definiebat enim ci- α Dis, π, τ d γυ- clem Ala να ἔχo: Felicitatem , Genium habere felicem. α ita, Quem illum 3 Δαίμ α ι . . se Id. ' πιμ-- : Genium autem dici, animae nocti aer RiNCi PALE: id est Rationem. Nec alio sensu, opinor, ante eum suaue enim haec nicorum Finis : quem doctor corum &antistes Plato non uno loco ingerit, asseritque. Nam Felicitatem ia 21 dcfi init: Deo ab militionem: & hanc ponit c. ὁσίαν - τύ δὴ 'κ φεγάθεια : quid iii si ita duplici Virtute primaria , Parate I in quas Prudentia temperet & subcrnet 3 Ve ba ipsa auro dipna, viliore hoc liquore scri
, D , : orta em hane naturam, et hunc inferum Actim, Malum circumstat nec sta ri- ω adhaeret. Ideo conavdum, quam celere
me hivo i uc fugere: fuga autem, Dei a similatio, quatenus potest. A milutio porro , lusium fgst
Sanctam cum Prudentia e e. Obscrua, quatenus potest. Quidni addai Θ sequi,non assequi
datur: atque ita Homerus: - Mis se is βου- na: Da ita.
Diui mestigia pressis. P est dico, sed longo interuallo:longoZimmenso abiunctus, pusillus hic, finitus, mortalis, ab illo maximo, infinito, aeterno. T ,oa,i . ab antiquis limis petere Democritus : - men imitatione aliqua, & quatenus potest: δα - , υχῆ: ὐκ A ci κωνσα ιυ, ἡ δ' ὀν χ σε Iamblicho etiam caute adiectum. Q,
'χη, ο ιντ ex ν δαίμ γ: Felicit.is noum armentis, mel auro multo habitat: Anima est,
domicilium DAEMONIs . Vides igitur de hunc Deum dici : cumque cum altero maxime, audiendum est e, ac sequendum.
Quam pium , quam viile hoc d malqui in facit ad vitae non sanitatem solum, sed sanctitatem l Duplicem enim sensum habet haec Assectatio : priorem, de Audientia, siue parientia, id est ut i Rationisque
iustis ubique obicio peremus. Alterum,de Atlimilatione, vici iis per Virtutem imitatores simus. Prior ille apertus est, & in prioribus satis adilruinis : hie occultior, Clementem Alexandrinum habet adscriorem. ille. ubi de hoc ipso Stoicorum Fine; dilaudat, de consolui in diuino dogmati it
ζωῆς Beatus est ui Deo pro viriusia essimilis, pc sectis, simplex, turio, a vita hac humana
plicem sinem c O. Vnum, Communicabilem δ' Primarium , qui e i in ipsis Idess. olterum, qui ab eo participat eique communicat, simi btudinem ab eo cant. Quo sit in hominibus, qui viudicant sibi γ' asierunt Virtutem, sest veram Philosephiam. Deus igitur, & in illo Ide Ptimarius Finis : alter de noster. Virtute MSapientia reici re. Atque illud est , - καὶ facit: ἴκοὶ , Gm in c., - αῖς μάν - Contemplatiuum sonum: quo Fuga illa
486쪽
MANvDvCTIONIS AD STOICAM PHILOSOPH. LIB. II. sed verbis quae velum lan & vitiumρὶ ha- DISSERT. XX.
Sotan irituis Virtutem suscere ad Beuitatem E
nec Externa aut Fortuita re itim.
bent. Vna Beatituri est,cὶn ingeniivosiri praesentia tutamur, quae ρreficimus: aha,cum a per dictionem vitae nil il est, i a uestimus Contemplatione contenti. irarumque autem Filicitatum origo ex Virtute manat. , ad ornamentum
trinsecus eorum, quae sona Acimus, a min: cutis egemus: id ab is autem Vitae communis, corpori scitia, corus, quae extrinsecus ventuus, prae-
si ijs vos est. Cettra concinnasse mihi vi deor : in primis illis verbis i aereo, nisi quid
.m Cicero facit & subuenit: Summum bonum interna dexterna ducit. Di; boni, quantum est in inde. Hi praeuantia, quam Uirtutem νου- hic dissensias, & contentionis 3 Agmine totomi. Neque lubet hie insistere : magis, cum codem Apuleio, pro tela ostra cloqui: pieutem, pia: equum Γ, imitatorem Dei H-c mus , or squi arbitramur Deum , id e I m. A v D. Ita mihi quidem sequi Deum detur, ut haec praeclara augusti, s. tiam:&vnde ad prosa uos illos delata , aut illipsa ΘLta s. Vtrumvis. vel delata a Scriptoribus RAdicem Decretorum panximus : ecce Truncum ab Ca adstir gentem , is suu Virtute Summum bonum e eo imo Solam ictam, Bonum e e. Haec ductio est, quae sol telo M virilem hanc Sectam ab alijs mitioribus aut mollioribus abiungit: quae a terra, cor Pore, externis omnibus . ad animum , ad philosophi ,& maxime Academici veteres, in quibus hac parte Aristoteles, incurrunt. Nam Epicureos, &totuin id genus, mi to: quibus vel auditu exitiabile cst hoc dogma. Nobis, bono sensu, bonum , Optimum videtur : & siue cum Seneca , m se trili mi mum instrumentum Beatae vitae e : sue cum Catone Tulliano, contineri eo non reabs δε-
olim sacris: vel il apsi, non sine Deo com- plinam Stoicorum , quam mi tam fortunas uen Ouente. Clemens ille, quem saepe advoco, vostras. Videamus , de ipsum nude primum . velut pararium & conciliatorem utriusque
uinxd Humanael Philosophiae : ille,
bus Vacua , SAGACITER. COLLINEARE
i ipsem e Sacru oraculis hausit, 'ta pote qui se per omnis do cupiens tiensque fuit. Qii poliret napassim de Platone scripta,mspextile libros nostros, delibasse, & in usum suum , an humani poticis generis dicam, transtulisse. Sed & prior sententia probabilis , imo mihi certe proba. Illustrat eius modi aethereas aliquot mentes Deus, & s cit ab arvo, facietque in aeuum. Nam Platonem omitto. Pythagoram quis in diuersa regione , de ante eum , ipsum hoc dogma docuit: Tέλ Q, 'ν Θεώ: Finem est e, Dea a imitationem' Quis Z i ipse Deus. Sed iam finio de Fiue, in Ho ri diuino sita dicendum est versu:
Quod breuiter 5: rotunde efferam: Deuma di, augendus. Fac, de Felicitatem hic atque alibi habes.
i. Li PsI Operum rom. iv. ponamus , sine colore aut commendatione. Sumtetum Bonum est, quod Hon uin e=: sis, st quod ma is a mirere , Solum Bonum es, x x
quoJHonestium est. Ecce, iamque illud habes, i me positum : & priore adfirmato, alterum sponte consequetur. Ita su disti.
Quidni r Summum Bonum in Animo congrua- sm. rpeti.
mur : obsolescit, si ab optima nostri parte ad p simi transit. Non est summa Felicitatis nostrae
in came ponenda. Vides , ut reliqua omnia r xx o, bono suo constant' vitem fertilatas commendat, sapor vilaum , velocitas certium. In homi vequid e toptimum Eatro. hac antece ruant malia, Deos sequitur: ergo ibi eius Bonum: ergo in Virtute. Itaque hominem,recto iudici rica sola parte aestimemus, qua homo est: cetera in exiguo, aut nullo, in hoc tribunali habeamus. Secundo , Bonum quaerendum assignandu mque, quod nostri arbitrii sit &quoa casu non adimitur, aut datur. Talis est sola Virtus. Nam qui alia Bona iudicat, venit in Fortunae potestatem, at mr arbitrii sit. '' Itaque viij qui in hostili regione versantur, circumspiciunt, timent, agere aRidi, aut
pati anxij : sic isti, qui ali si hoc Bonum qiuaerunt, palpitantibus, ut sic dicam prae
cordijs vivunt; aut sollicite qti aerentes, aut magis custodientes. Et quale istud Bonum meum est,quod mihi non adscribam' quod industria scientia, exercitatio mea non peperis: Nihil ullius, quam aliquem eo sibi placere, i .
487쪽
uin fecit. Tertio, Nec data permandiat: velut depi sita apud nos sunt,& abitura. A Bonum illud verum , solidum certumque est: quod nulla vis excutit, casus aut fraus subducit. Vide mihi, si ab ijs Felicitas, ans
rem nostru in. Habere satagimus,non adepti dolemus, adepti timemus: inouent erepta, solicitant eripienda. uemadmodum aues etiam invitis junia sonus territat; ita ista non ad: Zum tavium exes tantur, se a crepitum. Dij
deaeque, ubi igitur Libertas illa de Securitas, promissa Sapicntii Numquam consistcnt, α,. Epicteti illo scito subuerso: T- ον ν -
is, o b, mi δει ita Rerum altae in uobis, aliae extra nos sunt. In vobis, A petitio, weclinatio, CP virtus Vitiumque. Extra nos, Corpus, Posse se. Gloria, Maristratui. Et addit: τὰ g. . '
nobis, sunt Natura sus libera, non prohibenda,
non impedienda; quae extra, i inbecilga, servientia, prohibeuda, aliena. O quam magna, quam
paucis, Sacrorum quodam ritu dicit Examina,& caput Sapientiae in istis habes. Sapiens inter vitos est,quibus tuta & quieta placent: pueri ad ludos,& ludorum missi a, currunt. stat Fortuna & ea sparsit: aliquis calcatur, opprimitur,cij citur, pauci sine noxa capiunt, de nec illaipsa integra aut salua. Quarto, Ad indignos, illorum quoque iudicio, quam stape ista euntὶ leno opes, meretrix formam, improbus in agilitatum, latro valetudinem& robur habebit : & Bona haec dicam, quae saepe, imo plurimum, in malos tribuunturi Quinto, Animalia alia beatiora nobis, si ab nis censemur. Certe corporis pleraeque dotes, majores aut firmiores in ijs conspiciuntur. Quid quod cibi, potus, Vc-neris voluptate facilius & sincerius si uian tur,sine pudoris aut poenitentiς metui Sexto, Virtutes pereunt, si ea sententia vivit. An . ego Fidem, Iullitiam Fortitudinem colana: de opinata illa bona,opcs,famam, gratiam, ipsam vitam relinquam Incidunt enim hi casus: de saepe aut ab his abeundum est, aut illae deserendae. Quod ut fiat; parum prompte & a respectantibus fiet, quasi ob maius boniandi minora; sed tamen bona, omittentibus. beptimo, de ipso Deo de Prouidentia inest ex illimemus necessum est , si haecipi' iro . aeuia multa incommoda in s miri s accidoni : ιν item, quia quidquid nobsi Aedit, breue exiguum eii,si compares mundi totius aeuo. Ita ingrati diuinorum munerum inter-
prctes crimus: & cut huic, cur hoc, dedit
& non dedit3 Atqui illud Sirminum,solum etiam bonum habet: resistit, de ut plenus ,
acquiescit, quia ultra non est locus. Denique ut a Fine nostro argu menter, 'aturam sicqui,
id est D um volumus : at sola Virtute ut Stoice loquar Dciis censetur: externa certe ista non habet. Quod si ea Bona: itane ipsi illi Bono non damus 3 aut homo felicior erit, cui haec&illa dantiis 3 Pluta dici posta sunt: & quaedam obduci,scio: sed nobis prinpositum Decreta explanare magis , quam adfirmare. Et si hic quid dubitem Z sicut S lem illum, cum ortus cst, videmus conii ire fi I perfundi utem omui a luce, conuestire, sed de demulcere: ita hic dix rim , fulgorem eius sententiae statim honestiores thiasque animas peruadere,& persuadere. Itaque vetiis ea, non nouitia est. Bracb-
manci apud Indos quorum hodie genus
munt. nou enim fore, Ni isdem alij angerentur,alb titarentur, si uiorum similes conceptus ba- bentes. Quid Cynici Z aperte, P00
G i: sus cere Virtutem ad Beat. vitam, nulta iud gentem, nisi Socratico robore. Quam additiunculam interpreter, requiri tantum constantem sapientiam, Se sapie
tem Con flantiam , ad viri illius exemplar. Ipse Plato ita sensisse quibusdam visus:& a Stoicus ait Clemensὶ tres lubros obm scripsit, hoc titulo, n πινα, μον τὸ Mai ἀγ b, : Vuod iuxta Platonem, selum Honesturn Bonum. Sed Hebraei , & nostri etiam , non aliter. Quae mens, nisi ista, Psalmographi regis Z Beati, immaculati in Geoniamia: virtuti adiuncti, viiijs alieni. Quae
pientia , O innumerabilis Honestas per maniuit M. Planillime hoc dictum, quod Comicus etiam noster, voluit: virtus omnia in se habet, omnia a sunt bona putati λα- Σμcm Penes e I Viram. Et alibi Hebraciis sapiens: Aratui vir, qui in Sapientis i. atur. Iam de nostris, Cle
488쪽
M AN v DUCTIONI s AD STOICAM PHILOSOPH. LIB. II. 8 3
que , Virtutem seu sicere ad Felicitatem. αἱ dixit:Ecce dedi ante oculos tuos Bonum stre 3
min.ax. lum, vitam Mortem. elige Vitam lam
Bonum quidem Vitam appe it , ' Honestam eius elebsionem. Vtrau tu autem Finis idem, Dei amantem oz merentem e e. Denique addit: - Θρυ αν ὁι Στ αριὰ PIec iactari assidue
Stoici: ut vi has eum nostris illis sacratariare. Quid autem Ambrosius8 Saepe etiam Stoicus, ut obseruaui. hic quidem pa- OS:. lam : Nitit Bonum, in uit , SCRIPTURA, nisi quod Honestum , serit : Virtutcmque in
tuit Zeno capitalia illa Dogmata disettius efferre3 Et vides, quid sciatiant & consentiant nostri.
liquid in hac re contra Academicos . si V non
MAGNI riCA igitur, atque etiam vera
ista sententia : teneamus , sciamus 3 epist. que Unam hanc esse viam ad tuta madenti, Externa de picere, 6 T Hovem contentum uoci. AvD. Inclino equidem, sed Academiaeveteris auctoritas etiam retinet: cui visum,m: in In una quidem Virtute positam Beatam πι- tam , non tamen Beati mam , nisi adiungerent ur corporis bona , in cetera ad Ῥr . tutis usum idonea. Et herctiles rationem' habere sententia videtur. Nonne enim
turam siqui conseniimus, in via hac Felicitatis 3 Atqui Corporis bona, silue in Toto' eo , ut Valetudo, & Robur; siue in Partibus , ut Sensitum integritas , Pedum ce- leritas : illa, inquam , omnia & singula
commendat conciliatque mihi Natura. . Iam Externa bona , Vsui virtutis an non palam necavia , aut certe commoda ,& decora Itaque merito eorum adiectio, 'Beatae vitae adi j cere videatur; & detrahere , detractio.' Sicut in aceruo maius aut minus est , tot modijs additis siue demptis : & manet tamen acervus : ita hic. Lips. Non nescimus haec & Academicorum, & Peripatalicorum esse: qui, ut ne nς noster ait, longe lateque Felicitatis humanae ε ι M. terminos ponunt. Ille idem de ijs : Xenotai. OPSI Operum Tom. iv.
crates in Speusippus putant, Beatum vel se-la Virtute fieri posse : non tamen Vnum bo num esse , quod Hone tum est. Id est, alia
etiam Bona venire in numerum , & pondus addcre, & attollere vel deprimere F licitatis hanc lancem. Itaque Sap:entem qui- Epistaei idem beatum : smmum tamen ι ui Bonum non equi, nisii i es naturalia instrumenta re*-deant. Quid, quod inter ipsos Stoicos aliqui
in hanc partem eunt, aut vergunti Antipater,
inter magnos sectae huius auctores , aliquid se
tribuere dicit Externis ,se exiguum admodum.
Ita vides , facile nos homines a vulgo aut opinione abduci , & cottidiano velut contactu etiam Sapientiae studiosos attaminari. Quid autem veri illi nostri 3 obnixi resistunt, α nulla Bona, praeter Animi, agnoscunt. Nam si semel haec admittis,& vel rimam leuiter aperis: quis finis aut
modus erit Z agmine irrumpcnt, de minima momentum poscent & facient in Beata vita. Facienti iam i ccc runt. Aristot
Bh, ὴ Mi ou e enare : Fieri non potest, certe aegrὶ, mi bona aliquis faciat sine instructo sist apparatu. Multa enim velut per organa facienda seunt, amicos, opes, ciuilem gratiam
aut potentiam. αui autem aliquibus carent, maculant g fordant Beatitudinem : ut qui Nobilitate , qui Probum copia aut bonitate,
qua Format. Non enim planὸ feta est, seu tu piis, ill bilis, aut selitarius siest improtis. Deus bone, Nobilitatem, Proles, Forma in etiam , venire in hunc censum 3 Da veniam Lyceu in , S tu eius antistes: parum gelicioli aut viriles sunt illi sermones, ut sint veri. At enim plenam Felicitatem quaerunt, & cui nihil absit. Nos una. An non
talis cst, quam fecit Virtus 3 Haec nihil vacare sis. Epita patitur loci: totum animum tenet, desiderium omnium rosiit: Ρὼ Iatu est. Omnium enim bonorum vis origo in ipsa s. Quid minuta haec congeris , quae melius aliquod altiusque ingenium vel sine doctrina contemnat 3 Non potest in hac claritate Sol is simillia habe- rhista i ire momentum. Simile de Valetudine , atque illis Corporeis dico. animi & Vittulis adspectu , tam pusilia eo , ut non com p
ueniat ictas Boni nomen. Quid autem Fortunae λ magis: de nihil Bonum nobis Videtur; Erist. .
489쪽
sunt,& dubiae, ut sic dicam sanitat is: nec cium Mneste a Vinistratu siunt , Bona est; et Icipiunt. Quam multi viribus, opibus,so ina, in suam alienamque perniciem suntvsit At enim, Secundum ruram sunt,ut aiebas. Fateor: atque i. scoctiam, si non expe-Tpist. icir. tam , pctam. Eui ui non quia Bona sunt, I ma sicundias Naturam sint: s , qIM Bono a me indicio sumuntur . Euod erit in ictas Iunc Tonum hoc unum , bene eliri. Ualde ista notanda: non sunt, sed si unt Bona, abene eligente de viciate: id est a Prudentia incarpit in iii Virtute , quae sola pers tam Bonum es cuius comtactu alia quoque Bona fiunt. Neque aliter alibi Plato censuit. pro cuius melarem P. Apuleius: Corporum sinitatem, Vires,ludolen
tia ceteraque eiusmodi Bona extraria, item Diuiti .is,gr quae Fortunae commoda dicimus, ea non
simpliciter Bona nuncupanda est P. Nam siquq ea ρ fidens, Uu se abdicet, ea sibi nutilia erunt:
siquis autem eariam usum conuerterit ad mala artes, ea illi etiam noxia Niribuntur. Et contracii , in ijs quae mala corporis aut cxterna censentur: quae Bona bonus animus facit. Ille es ait Sallustius, dux atque imperator vitae mortalium . qui i Virtutis Nia ad gloriam grassarur, abunde pollens potensque es , neque Fortunae eget. Agnoscis laaec Stoica 8 reponit:
corporis . Fortunae bonorum Vtι Initium , ita simi est; omniaque orta occi um, si di audia sensum. Animus incorruptus, aetemus , re Drhumani generis, agit atque habet cuum, usque
ipse habetur. O rectae & erectae voces laudacter dicam prae multorum , qui Philosophi titulum inscribunt i audiamus: & cumr, . , . Hcluidio apud alterum Historicum d D. Histoc res Sapientiae sequamur, qui sola sona quae Ho-
festa, Mala tantum quae Turpia: Poteutiam, bilitarem, ceteraque extra Animum, neque Bovis neque Malis adnumerant.
uae 2 tur Ioua i atque ea subtiliter, , Σr ω: diuisi. v D. Audianan . qui tamen firmiter &. secuic pollumus . nisi dilii octe Bona Malaque norimus' Ea, meo animo, tibi ex- plicand i sunt, de finibus suis limitibusque claudeda. Li Ps. Equum oras. et si Etticorum hic proprie locus cli: tamen notare bic opus, aut in bis sequentibusq; natare. Soc ades ille
quia sine ea notitia, nec illa appetere aut sequi recto pede liceat,nec haec fugille. Itaque quod apud Homerum ille gloriatur:
. quae Bona , quae Mala sint. monitum & exemplum Sapienti est, quid praestet. Faciamus igitur: ego pro copia chptuque meo definiam, diuidam singula, &
λ . Eorum quae sunt , dicunt Stoici ) alia BONA esse, da MALA , alia NEvTRA. Satis laxe, uae sunt: rcsstringo ad hanc materiem, id est, quae in Vitr de Moribus sunt, aut cim ca. Quid igitur BoNvM' Seneca: Fimuit rim. hoc alius, alio modo. uidam ita: Bouum est, quod multat animos, quod a se vocat. Huic statim opponitur: αuid si multat quidem sed in perniciem l Scis quam multa Mati, blanda sint. Respondetur: Uerum in Verisimile inter si di serum ita. aeuod Bonum est Vero iungitur: non est enim Bonum, nisi Verum est. At quod inuitat
is a icit ad se facie, Verisimile est: purrepit, b
l citat, attrahit. Muidam ita sinierunt: Bonum est, quod appetitionem sui mouet: et ei, aeuo
impetum animi ad se tendentis mouet. Et huic ιδεμ opponituri multa enim impetum animi mo- cvt, quae petuntur petentium malo. Melius illi,
qui sic Duerunt. Bonum eIi,quod ad se impetum ammi, secundum Naturam, mouet. Cicero varie ctiam desinit, aut tangit definiti: B
num, inquit, si opus fui it, Amisi , -
αuod est natura appetendum ι aut aeuod ρr risia, aut diuuaret. Quae prima destribtio cum ultima Senecae in re consentit: sicut. dc alia, quam Cato apud eum prodit. Boni aderia inquit, desinitiones pauctam opido inter se di fcrunt, sust taMen eodem Jectant. Eeo a senti Diogeni, qui zonum desinierat, id quod bis Natura abs olutum. At aliae Stoicorum, cum Vltimis Ciceronis sere conueniunt: 5c Laer- iij hanc habe. A -ον δε κοπως ιδ i,
m lucr est, quod Dile : propria autem , siue ip- r sum simi, siue ab eo non diuersum. In quibus verbis Vtile dicunt ipsam Virtutem: Non diuer sm, Hominem bonum, aut Amicum. Sed nota igitur & clinacter Boni precipuus, Prodeste. Ita Clemens germani lumus saepe Stoicus: Lib. i. rue To gὶαγαθω, ἐάγη, τὶ is, . . Dpis G, η Qini: Bonum igitur, qua Bonum , nihil aliud
quam prodest. Quod in Deo videre est, sanime Bono, de iuuante semper Patre. Ex quia igitur
490쪽
MANvDvCTIONI s AD STOICAM P H I L O SO PH. L I p. II. 48s igitur Vtile , hinc illae aliae desinitioncs ab effectu: diuod ad se inuitati aerer sit expeten
dum, Se tales. Al a etiamt mox in Laertio J si si Πως ὁ Ζω αὶ ἀγαθόν, τοτ MMν pQ s M ira : Aliter vero di sic definiunt proprie Bonum , Quod absolutum sis secundum turam partu Rationali pit supctior ipsa Diogenis, nisi quod de Rationali additum, rei ex plicand c aut terminandae. Nam simplicito Secuu uis naturam si dic. as videatur cauillo locus, de in Infantibus etiam Bonum eis e. Hoc negant. Seneca litacducendus : Euid est secundum Naturam' quod
tantiu tu rotinus nato, non dico Aonum,
sed mitium Ioui. illa scinina, de quibus dictitin. Pcrpit. Atqu non magis infans adhuc
Bom capax erit, quam arbor , aut mulum ahquod ammil. Auare autem Bouum tu ista nonem quia nec RATIO. Ob hoc in i aute quoque non est, nam CV bule deest. Est aliquod Ierationale animal, est aliquod, non um Rationale ι est Rationale, sed :mper fictum. In nulla horum, Bonum : Ratio istud secum a scire. uid ego inter ista, quae retuli, di si Numquim erit
Bonum in eo, quod irrationale e 7: tu eo, quod nou um Tationale est, tunc e e Eonum nou
te se : in imperfecto , iam potest e Bonum, Ad non . Vis breuiter haec me complecti l In
Irrationali, ut Bruto, numquam Bonum est: in nondum Rationali, ut Puero, iam non est:
in Imperfecto, ut a ulto, sed indocto, iam
potest ei Ie, sed non est. quale quia iterum Seneca hominis Bonum non e i in homine, nisi ci m m in R TIO PERFECTA est. Antei satis diximus de Consummata de Ab lutui atione e qui e sola dux ad Bonum , id est Virtutem. Et iam ex istis vides, cur in Desinitione additum, partu Rationalis. Atque hic subsisto: pergo autem , an res no 'As suin, de regredior Ostendunt enim he &osserunt Diuisiones aut Distinctiones: quae pro stoico quidem sensu , nescio an pro tuo sint: tenuia quaedam aut subtilia, ut verum fatear: non tamen futilia aut inutilia, siquis rectum pedem aut mentem ad illa pro- ista Age , ponamus obiter de lustremus:
eligamus etiam, siquid ad nostrum illum Senecam scis me dicere aut priscos auctores, qui hodie in manibus, facit. Multipleaeci intricata Diuisio est Stoicorum propria haec acumina: sed ego disponam de seiungam, quς tenebras aut confusionein habeant mixta. Videlis, de patienter, si non libenter, haec audi. Prima distinctio:
si . A quor tibias: ut est Vim tus. Graece esserunt: GJ il ι. M C. atque hoc, mi a prima caii a. Ii, Per quia i tibi ut iii I i 'Mώ: Mino: ut iterum Virtus, de amplius, fecundam eam A Zumes.
λεῖ': ut dicta iam duo, itemque Amici 5 Vir bonus, Dii stre Daemmes. Vides quae Bana , de quo sensit graduque dicantur : ex quibus virtus omitia permeat: permeat 3 imo & contactu suo omnia facit. Nam illa o P io: fontis vi cem habet: ab cari ut 5c aquae,& quidquid irrigat, humectat , 5e a se atque ex se ει- cundat. Haec illa e Stobaeanis colliges, &Sex. Empirico : licebat de ex Laertio, nisi mutila in eo legerentur. Verba eius :
atqui bifaria tua est diuisio, nec ultra. Ipsa exempla peccant: de ubi notulas posui, scito desecti is esse , facile e iam diistis explendos. Altera Diuisio:
i. In Amnm: ut Virtutes, Bom habitur, laudabiles amoves. RuM . II. Extra eum : ut Amici, Discipuli,
ii. IV utra: ut miri probi, stii, tutes adepti. Haec quoque Diuisito ex Stobaeo,& sexto: itemque exempla . Ita illis variare aliquid Laertius videtur, praeserti in in extremo: an explicare' Tu eum vide. Tettia Divisio,
Bosostv M s I. ectiones e .vtHirtutes o vires. quae INJ ii Mabitus,no asse Aoves: visu a ANIMO, s III. Neutra: ut Acti essecuudum alia i Virtutem. Haec in Stobaeo: iterum Laertius aliter, S: in ordine aliquid turbat. Tω , inquit,