장음표시 사용
511쪽
rum qua a uersara 'sium non esi ei praemedita- tum M ptum. Optime, & verissima ratio. Idco non fallitur neque frustra conatuum est, quia scit se frutici esse posse: nc lite res istas incertas, pro certis vllas ha-b t. Onania , inquam, cum exceptione sic enim ista interpretanda sunto aggreditur: quod ipsum in hac re Seneca noster dicit.
ID Mnes. Non mutat, inquit, Saptos consilium, omnibus' hu manent:bus quae erant, cam sumeret. Ideonmnquam 1gum Paenitentia subit : quia ut ni
melius ido tempore fieri potuit, q m quo s-ctum est, nihil constitui, quam quod constitutin
est. Ceterum ad omnia CVM EXCEPTIONE 'Pe
ntet, Si nihil inciderit quod impediat. Ideo omniat i soccedere dicimur c ecce k ροπιν nostraria
sumit animo, poste aliquidi meruenire, quod do ata prohibeat. Imprudentium inta fiducia
s , Fortunam sibi θω ere. Et iam videς,
quam vere&salubriter haec dicantur, ac doceamur 3 Mihi crede, inter fundamenta sen. De constantiae & tranquillitatis est istud: Semia , tam . perde Fora,va cogit re , stat nihil de si eius promittere. Nauiga o , visiquid mident CP Praetor sm, nisi qui obsistinis Nego Datio mi hi respondebit, visi quid tuteruenerit. Animus qui haec praecogitat serio , atque imbibit, quam in pacato atque aequo est'
Facit Sapiens. id que vilicium interpre-i . ter cuin Seneca ut ei contra opinionem di cimus accidere. Quomodo Z quia non illam coibi hominum excepimus, si erroribus : neci tomu I, it voluit, cedunt, sed dii cogitauit. Iu primis autem coriis uit, aliquid sie propositis
suis resiliere. Q aod cum factum est, quidni iesu. facile ferat, quod praeuiderat osse est
leuius a ammam perue re desstutae cupiditatis dolorem, cui siccestum utique non promiseris. At si ut i, id eli nos, contra. Spes & cogitationes longe mittimus, firmas & ferientes esse volumus : & cum lapsi sumus, stupemus. intermiserias humanas sapientillime
uod nou ν ι putant a ersi sibi euentura, An diu robur aris, , florida me a mouetur.
At uin euenerunt, collat, uiatur: & voces audimus, Nesci bam hoc mihi restare. Aliter Sa- . piens , qui sat sibi omnia restare: Est quidquidsm st fictum est, dicit, Sciebam. non vlga laborum V N. Io, ua is cies i No Pir AvΕ surgit.
- άπυχίαν δαι Go-: Et sicut ij qiu secundante caelo in vento navigaut , etiam quae contra tempestates sui sunt, parata habent: sic. qu in pro fera Fortu se 'unt, etiam reme a aduersae illius expediunt. Et quae illa reined ia3 iam dicta: Laetis nou credere, omnem Fortunae licentiam in oculis habere , tamquam , quidquid
potest facere, Iamira sit. Ideo & illa affectio
Sapientis propria, ου π-: nil mirari: Lare. suc quae Natura & caussis occultis , siue ης -- ciuae Fortuna eueniunt. Scit multa in illius sinu non indagata, non indaganda, occuli;& in huius non exspectata, non exspectanda. Ergo tollatur illa eventuum nouitas: m sen L mi inobis improuisum esse delet. In omnia praemittendus es animus: cogitandumque,uon qui ut
sibi , sed quidquid potest fieri. Hominem ad
humana paremus: & cum Sapiente, usus - Ερ.--mo fururis madis, o, quae alij diu pariendo leuia sciunt, nos diu cogitando.
D I s s E R T. X. VIII. Parad. Sapientem sibi suscere, siue,
M sti contentum e GH Avis utili interpretatione Paradoxum: nec minus istud . Nam adiungo, Sq:ω-
tem sibi sis cere : quod Graeci dicunt signatu
Sapientem seipso contentum esse. Est. a Socrate &ii in Platone: atque ab isto exprcisum. Quae vis' ' huic dicto, illum sibi omnia esse,nec pende re ab homine alio aut rebus. Quomoao selix sit & sui iuris, si in alienum arbitrium demita timus catenam quamuis splendidam,catena tamen,damus3 Ille vero suus esto, apud se esto: et si apud alios etiam velit, sed vel insolitudine possit. Velit dico. nam Stilpo,Ti-inon, & alij fuere, qui abducerent ab omni eonsortio, & ipsa Amicitia: nobis aliter visum. Num iEud quidem cum illas commuπc est, seu Tr.ix.
'eutem sese conterutum esse : sed tamen et amicum habere tili, si' vicinum, di contubernalem, quamuis sibi ipsi lius crat. Sociale animal , homo est: & inter homines Sapiens: sed hoc discrimine a reliquis, quod quae sibi ηαι sunt,
512쪽
destitu nil se usu L e mauult.sxem cere vult, cum alias virtutes, tum hanc homini tam propriam , de paene innatam. Itaque perperam hoc ιδ interpretantur,qtu Sapientem VIAque sitis uent, in intra cutem suam cogunt. Distin ueis uin est, quid quatenu Nox ista promitt.: t. Se conlevius est Sapiens ad beate a suendum.non ad viuendum. Ad hoc emis multis illi rebus opini es' ad illa , tantum animo suo, , erecto, O dejiciente Fortunam. Sub duc illi cibum, non vivet : subduc amicos, vivet, dc quide in beate. Vualis tamen futura est ista vita ,s ine amico rebvquatur, tu custodiam comestus, vel in aliqua gente aliena destitutus, melis nautealtaue longa retentus, aut in desertum litus eieri ii qualis est Iouis, cum re lutomuudo, pas ister cesso e P atur i, acquie itfbi, cogitationibus suis traditus. M agnifica comparatio , dc quae placita ctiam in hac re Epi
D 9 Ηιακ - αιεπουσαic direris: sid nilbilo secius oportet , in hoc exerceri . ut pusi: sibo αμ scere, post secum se. Sicut Iupiter fecum Hiatque agit, st in se acquisit, er gubernatronem suam mente agitat, , cogitationibus fruitur se dignu. Et quae solitudo est, ubi virtutes comi tantur de adsunt Nullis angusti aut solus est
locus , qui hanc tam magnam turbam capit: uullum exsilium graue, in quod licet cum inc comitatu ire. Denique, cum nosito Ambrosio, in
qui Obtu me non Apatur, quem vita Beata cimcumdat Itaque frui & acquiescere in se potest: vix tamen volci dico in tota illa solitudine: de hoc Senecae clara verba volunt: Se conteutus est Sapiens,di tamen non vivet , si fuerit sine ho-
enim natura fi liis, is an u. Nam multa, pro Stoico sensu,interueniunt,quae non Beatam vitam, sed , ita in tamen tollunt: de quibus infra. Alioqui secellium a turbis, id ei viiijs, absit ut damnemus, pabulum animi, imo delicias: oc ubi frui fas puriore de si iblimiore illa meditatione.
uam suaue sed tuis, qui odit improbos' Et quam compositae inciatis signum est, secum posse morari, de consistere3quod e vulgo nemo facit: quoru in quisque se fugit. EG. r. LIPSI Operum Tom. iv. go de hoc utile monitum amplectere. Huc γ sen Epist. itationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia' acta vota Deo rem iturus, it contentus sis teme
i se, , ex te nascemibus boutis. Qua potest se Felicitas T eo propior
IX. Parad. Omnia Sapientiis r. II, Solum diuitem censendam.
ET qui non sit contentus, cum omnia ipse habeat ξ Nam hoc etiam inter Inopinata iactatum, Omnia Sapientis 1s : imo Solumidum diuuein de uberem ella. Varijs locish xc elieruntur : & origo dicti a Cynicis.
h Sapientem sibi suffcere. nam m-
nta aliorum, eius osse. Vides e non sua sola in
sibi, sedD omnia omnium halest: de quid homini qui e desit 3 Haec Cynici illi iacta
bant ore,animo sciatiebant : Cynici, nudi, inopes, vacui rerum omnium de copI irum. Placuit de Stoicis : sciueruntque, παν- οῦ : Sapientium omnia esse. Seneca,Cicero, abi ingeminant : sed ille noster alibi: Unus est Sapiens, cuius omuia sunt. nec ex alf cili tuenda. Quo sensu autem Z omnibus ergo sua eripit, de in se vertit Z Non: absit. Nihil ibid Cist. prohibet, aliquid stre Sapientis esse s c eius, cuι datum cs' a senarum est. Iure citius, omnia Te gis sunt: er tamen ictu, quorum ad Regem pertinet τι uersa pi spe o , in singulos dominos descripta sunt, π uuaqu eque res habet pes rem suum. Ad Reges enim potestas pertinet, ad singulos dominium. Ecce nodum solutum ha s: de vere ac pulchre. Tangit hanc distinctionem Laertius: nam quis ambigite Stoicis sontibus Mnecam hau siste 3 tangit,inquam, in caussa eius dicti. ris G F misi, οῦς .
Hys πολ4M, α ως δὲ τ : Omnia Sapientum esse. Datam enim ijs omnimodam potestatem Senecae vocem agnosce . a lege. Stultorum autem quaedam dicuntur , sicut C rim orum. atque aliter quaedam reipubbrae dicimus, quaedam tentium. Ergo omnia eius sunt, non occupatione, sed animo: de uniuersitas illi, non haec singula mancipantur. O magnifica posscssiol de quam ex facili regit ac tuetur. Tvetur, hoc ipso quod intuetur. Nou habet mittend=s trans maria i se n. negatos, nec metandam ripis Milibbus castra, non ta opus es legione, nec equestribus turmis. αuemadmodum Dii immortales regnum inermes r V v α g ut,
513쪽
piunt huic S: sibi habent. Quis totum hunc orbem, idcii tot agros prata, siluas, flumina, lacus, maria, vel bulo aut formula .i me auscit 3 Concris ita amuis, teneo: oculis, de . ccrte animo, usurpo. Dor eas licet: ingentis stiritus res e,7, cum Ur: tem Occidentemque
lustraveru anim , cum tot animalia, tantam co-
ytam rarum , quas Natura beatissime Iuudit, 'exeris; emittere banc Dramorem, Omnia mea sunt. Itaque & hoc vere addidimus, Solom v 38 lib. i. SapieVtGn diuitem Ue : Socrati iam olim definitum. Quae enim istae Crassi aut Croesi diuiti .e Z desunt multa, dc optant. Noster minime : 5e non una caussa vel adspectu titulum hunc iure habet. Plato arsignabati l .cis. Di it cm buvc Iolim , quippe cum thesauris omnibus pretiosiores solus mi eatur po 'dere Virtutes . quia etiam soliis Sapiens opes potest in ussibus nec a 's ruere, vi eri diti φι- Miu debri. Pro quarum prima aptis lime
: Sapiens non diues solitis , sed si perfluens s mi qui semper delicietur inuersiturque boniis beribus si z germaniis, non aeuo muri r centibus , sed ma is miricentibus forent: bis,que: id est illis Animi, quas Virtutes vocamus. Estque ipsa ratio quam Stoici nostri inter prunas signabant , stricte se &Adoris schol allice apud Empiricum expressa : sime pol tua, ruae sunt magnae aestimatum inra mpret , est λues et Virtus autem est magni pr iij aestimationis r solusque Sapiens eam posidet: soli ergo est diues. Altera crat ratio, Sapientem serum oti. An ille utatur. qui auariter recondit Z ne liabet quidem, si Platonitu Ti. t. hoc credis scite docenti, & dii linguenti. o, sis , inquit, d re rammas et
Δίρ: Non inim mihi idem Oidetur, Habere ip i. vi quis mercatus , eam opotestate habeat, non tam n jerat: haud dixeri
Non bilics ositas in clix strangulat arca
sed praeter has du s, tertia etiam ratio. Sa-picias nulla re eget: ergo diues. Quid enim aliud Diues, insta Diuo ait Varro, qui , t Dcus, nitul indigere mi itur Quomodo'
cci diuitem, non hominum sermo, ni que '
nes tuae. Audi pOctam: Ex imo rem stare , aequum puto ; nou aut- huso
unci a cupit cris s, Diogenes nihilum. Et uter igitur ditior λ ircuis ima ad dimitas, sen. vi Ap contemptum dii titiarum, es et v. Quid ' 'inc vocas ad ista superuacua 3 - In parum ha- rp. x eis. bct, qui non algit, non esurit, non situ plus Iupiter non habet. Acquicsce in ii iis , aut numquam acquiesces : ac lurcsce, inquam,
im ectilitas tu in os est: certumque signum ciuius mitatis, pluribus iud gere. Quid ergo' inquies : Sapiens nullo indiget Z illud ipsum edere, bibere,& quae Natura postulat,nonne porcii abcIIe8 Potest, nec ipse tam cia mili-gcie. Stoicum tibi hic discrimen in ram, in verbis quidem, scd quod rc in explanc. Chlysippus aiebat, ωιά δ ιδ . GJio θί
φα Mi: quod non errant, seιl indigeant mala. NAt sapiens, ille δ. - o ei: eget, greopus habet. Sciicca hoc ipsum tangit: Volo Prist.in tibi Chrysippi quoque Et tinctionem indicaro ait Sapientem nulta re indigere π tamen multis illi rebus opus iis p. coutris,Stulto nut a re opus cli, mil enim re si it ti, sed omnibus Ua. Et si in verbo Fgere propnctat cm non scruor, & Stulto tribuit quod Sapicntis cras. igitur In rgere, cli non habere, o velle: atque id sine modo. Cicero: In gentia, est o Tvstui. libido inexplebi sit: quod Stoico sensu omnino scripsit. Vete ergo dicemus, Eum maxime dirutiijs frui, qui nummῖ dimitiis indiget: id cstauet aut cupit. Ob has ergo caustas ira
rito ille Diuis : quid si de ab alia, pro vulgi
Dium Sapientem , bonum Orconomiim, fcritum 'ecuniae jaciendae. Quid ais 3 ad hoc dogma non turba concurrati sinu in pandat ξ Et tamen ita cit. prudcntia illa eius propria, etiam ad cxterna illa Omnia valer, cum lubct, deus uicenset uti. Socrates a picto D ἔκ era χρη μάτων ἡ Ε sis , ἀλλ' γάρ, rii: tW
514쪽
M e δε οσin uod non e pecunia Virtus motu sed ex Virtute pecunia, atque alia omnia baua publice ac priuatim hominibus obu niant. Nonne Thales hoc satis docuit in claro exemplo 3 nam is cum ostendere vellet, quam iacile Sapienti ditescere: pra uisa s racitate olearum , fructus omnes coemit, ae solus compos, vendidit, vim l ae grandem pecuniae parauit. Potest igitur habere Sapiens : sed quanto altius, nolle calcat haec
sis epist. superflua,&dumtaxat diuitiarum naturalium
est qu.esitor acerrimus. Fac idem Auditor: &x ' ilisce statim ac compendio diues ciste. Ae- praesentat 'pes Sapientia ,qu.rs cuicumque superuacuas fecit, edit. An non haec Sacris etiam nostris consona' Clemens Alexandrinus di-
via sint Sapientis , aperte Scriptura indicat di- ceus , aeuoniam Deus mei misertus est, mihi sunt omnia. Unum e tam oportere expetio tendit, per
msia tribuuntur. Ecce in vera Sapientia diuiti. x,& in animo ad Deum , summum atque unum bonum, verso. Sed vis ipsas Stoicorum voces, atque etiam senti Θ Am-L. . ne brosius: Salomon ait, Eius qui sidelis ess, totus
mundus diuitiarum. amoto prior Salomon , quam Zenon Storcorum magister, atque aucZorseme ipsius ἶ aereis autem si di AmsiSapiensi Et stati m : Sed dicas : aeuomodo Sapientiis totus mundus uouiam is Natura dat i in fortem omnium, etiamsi ipsi nihil possi eat. Domina est CV p se par, Sapientia : quae sua putat Poturae
munera : uce istis INDIGET , etiamsi desint eta et ictam necessaria. Namque Musicus organa , aut Medicus medicamenta etiamsi non habeat; habet tamen eoipse quo post hiis rini, etiamsi ad tempus eorum usus non suppetat. Bone doctor salve. non ipsa Porticus sonet magis germanas Zenonis voces. Obseruas lita' autem & de Indirentiat etiam sine possessione m epist 'tem habete 3 Haec vera sunt. Stulta morta' tam auaritia possessionem proprietatemque dif- cernit, nec qui auum suum credit esse , quod publicum est. Sapiens aliter: qui publicis vis r. H. priuatis fruit ut, priuatis ut publicis. Sapientia omnium mater est, in iis orbem terrarum .iiii. yossidet. Abrahamo illi data est omnis terra
sed quando' postquam a Lotho dissecllit,
Hi , id est iiiij, , deflexioue morum. O magnae igitur, o vera: opcs i vcniamus in partem. Ego conari aut facere me fateor : & istos
ICAM PHILOSOPH. LIB. III. JO9 agros, siluas, hortos,sontes, statuas,tabulas, ct quidquid Nnuia aut Industria instruit,
oculis de cogitatione usurpo ut mea: pascor
suauiter, de sinceriore gaudii fructu , vel horulae spatio, quam Domini inscripti an
X. Parad. Solum Sapientem libertim,ceteros omnes seruos censeri.
AτQvε idem ille Sapiens non Diues solum, sed Liber, ceteris omnibus breui s. Coniticiari tibi videat 3 non est propositum, sed vera effari. Scitum igitur hoc Stoicorum: Nisi Sapientem , liberum esse neminem. ciet in i a Graece ciserebant: ara os . ο σα ὶς in Cei ': uod solus Sapiens
cae ira : Solum Sapientem liberum ι omnes malos, se/uos. Asse enim Libertatem non aliud quam potestatem a redi quae vel f : Serust ut mcontra , priuati m eiu ossi amoniis. Hoc
ad Ohre. Sed su sissime Cicero, de rei illustrandae. uid est enim libertas ξ γotestas HG .PUM uendi, it diebis. aeuis igitur vivit mi muli, nisi
qui recta sequitur' qui gaudet os cis ζ Cm τι- uendi et vi co derata atque prouisa est' qui tuibus non propter metum paret qui nihil dicit, ui lui scit, nil l cogitat denique, nisi libenter aelibere Ita liquet, Sapientem ea parte Liberum , qua Virtutem amplectitur volens alacer: ab ipso Honesto, non a lege aut me tu inductus. Quid iam,cum Vitia spernit,
& calcat 3 cum magno animo clamat: Non senar it: sum imperata sauri s. iugum nou recipio: imo, quod maiore virtute faciendum e i , excutio. ne temo ten inani L si Noluptati cessero,
cedendum est dolori , cedendum labori, cedendum est paupertati. Idem sibi iuris in me sse et Metor ambitio, ω ira. Ecce,quot dominos ille iam effugit 3 adde libidinem, auaritiasn, alia vitia: Dubam habebis, ut vero nomine dicam, tyrannorum. Miserum mancipium, qui his subijcituri erectum & liberum, qui euasit Nan breuiter sine de expres, edictuini est: - ent vera Liberi. M D centia. Sed de in , Fortunam sapiens attollit animum, & ab ea triari
515쪽
ae iacit immunem. Qui ad omnem cius motum casumque trepidat , suspensus vota facit, quidni seruitutem , de quidem aspe-
bertas, uulti rei sera ire, uulgi nece tali , nuducasib us, Forturam in L quum deducere. Quomodo hoc fiet 3 Epictetum audi, de sequere
ὐαγκασα ; ου μαλλον ,κ τ Δία: Constitui sist conformavi motuutatem meam diuinae. Vult me febricitare Co iolo. aliquid a redi et olo. potiri volo. non potiri nolo.meam volo. αuis iam igitur probibere me aut cogere, pincter motuuta
tem, pote i non magu , quam ipsum Deum. Overa , o sit ma libertas, seruite Deo Sed est de quarta ratio: non Fortunam solum do- aestirpia mi in , sed nec Corpus scire. Num hoc,animi
vinculis est: nisi accest Philosophia, Q i umrespirare rerum Naturae J cuiculo iussit, etsi a
terreniis dimisit ad diurna. Iuc Libertas eriti est, haec euagatio e subducit interim se custodiae in qua tenetur, cr caelo reficitur. Agnoscis de nanc Sapientis propriam, qui animo ad originem sui semper tendit Z Nos imitemur: Epist. i HK dc aliquando ex hac faece euadamus in icta uublime sire excetrum: ubi tranqui itas nos manci, ω e pulsi erroribus mera Libertas. Hoc nomen est, quod omncs ad se allicit : pro quo arma olim de nunc capta: per sanguinem, per caedem quaesita, aut retenta est: nos ad nanc animi, toto animo non adnitemur λ Et Lm. Viii qua via3 Audi doctorem nolirum: Philosophiae seruias oportet , Ῥt tibi contingat verar sit . Lib tar. Hoc unum illud stu itiis vetia liberale est, quod liberum facit. Quis entin aliussi si sti eius fini , quam animum uestrum in eam es DI rere libertatem , in qua a parente auictore leo prosic us fuit: τι neque formidet quidquam, neque V a re doleas, ne ue ulli deteriori
naturae seruiat Illa, inquam est , absoluta
sm. Erist. haec, oc compendio dicenda Libertas: non homines timere, non Fortunam ; nec turpia V sic, nec nimia; in sei sim habere maximam pol ia-tem. Hanc Philosophia parat, Sophus habet. Vides dignitatem Paradoxi huius, sed
Dorum, quot Nitiorum. Me quibus cum ageret Scriptura diuina : A quo enim quis, inquit, deui- ii .r
ctui est. huic odi seruus ad ictus est. DIssERT. XIII.
XI. Parad. Solum Sapientem Regem esse. SED lieus, iam mihi aures. lubet
Cauere atque flare non minutis tibiis.
Abite modica: sceptra de diademata molior, de Sapienti nostro circumdo. Ego, an ipsa Virtus
- regnum iadema timum N . Deferens Nnt, qui se colit. Vele tutum. nam cetera illa casi
bus aut sit istagi js subiecta: istud
Intaminat is fulget honoribus, io . Nec sumit aut ponit secures Arbitrio popularu aura. Age igitur, adstruamus. Stoicorum scitum est: dis es, i eo is P : Solum Sapientem Regem esse. AvD. O mi doctor, quam vere ista nomen vindicant, oc Inopinata sunt' quid si stolida 3e fatua 3 Plutarchus ita habet, nec unus: de suauiter sane exagitat, praescriptione libelli , Stoicos magis inopinata, quam poetas Usari. Vt alia omittam, potest
magis quam istud 3 Dissi inulauit aliquis restem , qui reipsa citet , ut Homericus Vlysscs: at isti quam inepte δ: salso adsimulant Z Comoediam vel mimum aliquem ludere eos dicas : sed male etiam sustinentes personam. Nam ecce prodit ο - . Στ-:
o solus Eex fum, Ego solus Diues: ἔν con pi
citur interim ad alienas fores mussitans, Da tumen Hipponam. namque frigeri Totu que contremisio.
Suntne haec regia, nudum, algidum, samelicum , omnium inopem ei se LIPs. Sunt regia, mi Auditor, si alia, quae dicam, ad sint. Omitte sannas aut ludos: Plutarchum etiam grauem de ma num virum, sed Academicum Stoicis destinato hostem. Audi
si ira Sapientem, quae irrideri ab imperitis solent. Rectius enisu appeltabitur Re PamTarquinius, qui nec se, e suos regere potuit. Attende duas caussas tancit, cur iustis lime noster Rex sit,
516쪽
quod Se regat,& quod A s. quod profecto plenum & legitimum est Regnum. Tangit& Laertius, ubi scitum hoc promulgat: συ
Sapirotes , sed Reges etiam ese : cum sit Regnum potestas nulli obnoxia, quae in selis Sapientibus cousi at,ut ait Ch sippiv. Optime Chrysippus. quis enim viti js affectibus jue superior, praeter Sapientem Z An ille mihi Reqetit, cui muliercula imperat Z cui pecuniola, Floriola, alit animorum tyrannit Achae et
prius libidines, spernat voluptates , iracundiam teneat, coerceat auaritiam, ceteras animi labes repelgat: tum incipiat aliis in perare, cum ipse improbi is dominis, dedecori ac turpitudini, parere desierit. Dum his quidem obediet, non modo DE ὸd bl - . Reae, sed liber habendus omnino non erat.Tragicus noster hoc dicet: Lex est, qui posuit metus Eι diri mala pecZoris: ut tuto positio loco, In se et idet omnia: Occurritque sius libens
En tibi Regem: non viiijs,non casibus, non morti ipsi, ut timeat, subiectum. Et an non pulchrius ampliusque hoc regnum, - quam si Libyam remotis
Gadibus iungas, ω ν terque Pous Seruiat uni
mihi videtur. Quid deinde in AliosZquam ius
suum exerceti Sicut gubernator in Nam, magistratus in ciuitate, et erator in exercitu,amma in corpore, mens in anima et sic reuera princeps est
Sapiens inreuere humanoquod nisi a recto&vero abiisset, opinionum impetu ablatum: an etiam nunc alius ab illo imperaret 3 Etsi vel sic ius suum tenet. Prodeat mihi ille Satapicias, & apud ipsos purpuratos & diadematos se ollend. it: prosecto vereri,aut certe re
uereri videbis, illum pannosum & sepe nudis
scapulis. Neque enim umquam tutantum conuat et nequitia, numquampc contra Virtutes cou- iurabitur : eris non Sapientiae nomen Venerabilem sacrum maneat. Vis in exemplo videre Diogenes ille Cynicus, non pauper solum ab opibus, sed a Fortunae iniuria seruus, vaelium a piratis expositus, interrosatur Ecquid scire profiteretur Egone 3 citi mo se W: Hominibus imperare. Et mox, cum praetereuntem Xeniadem vidisset, ore ac vultu ingenuo: Huic, ιπquit, me vende. nam hic Domino opus
habet. Et plane pro verbis de profestione sua CAM PHILOs OPH. LIB. III. II
se gestit: docens,monens, imperans,ipsi illi, ris , similiae toti. Ac cuin amici paullo post aduenil sciat, eum redempturi: Miuime, m-ii riquit: abite si tui. δὲ si dis: λ Drra G : 22 set: πιν, ἀλλἀ ris: Π o Q γγ λ -- : Non enim leones seruos Wys nutrientium, sed nil trientes leonum. Nam serui scilicet est, timere. Quid , cum Alexander magi us ille Rex ad
cum viseret: atque inter alia diceret, Non me time,' Muid eurm es, inquit, Bonum an Malum dicente, Bonum: aeuis ergo Bonum timet inquit. Et mehercules scio Alexandrum potius in animo timuisse, aut stupuisse, ad hunc magnanimum & a Ratione Regem.
Quidni a Ratione 3 ita idem scitissimὰ
uersum vitae degendae frientiam est adeptus, quid aliud isium se oportet nisi rectorem , Dominum ' Felix respublica , ubi erit: & verum tamen nostrum scitimi , etiamsi non erit. An non tale , quod etiam Sacra ap
e Terem, facit alieni penas ei dicentes 1 Rex a se iis Deo tu es in nobis. cum cilicet sponte si si suapte Voluntate, propter a mirationem rortutis,
subderent se illi. Saliae igitur & viue, o vere noster Rexi iue, Midae gazis sest DL aetior auro, Troica si Euphrata supra ni A DLM ΑΥΑ filixi
uem non ambigui fasces,non mobile Nulgus, Non leges, non castra tenent qui peictore magno Spemque metumi domas, Vitio sublimior omni, Exemptus Fatu.
XII. Sapientem Deo parem: Paradoxum, atque etiam Paralogum.
Au D. Valde in aliuni sustulisti Sapien
tem : non potest scandere, nisi ut hominem transcendat. LIPs. Audebo hoc etiam dicere' nostri faciunt: sed dicam, noliasteram, & a Modestia, id est matre sapientiae, non abibo. Vereor vi illi, cum clamant, V v Sapien-
517쪽
Sapientem Deo parem. Ah, quae non dicam aequiparatio,scd comparatio esti Tamen faciunt : & audiendae voces vel Senecae noliti: Sapieus icti plenus gaudio, intiris stre placidus, inconcissis, cum Di se EX PARI vivit. Alibi: ira Idocψ Minum Bonum, quod occupas, inci-pta Deorum so C Ius csse,non supplex. Iterumissi mi. cadem voce: Dei SOCi I simi, sν membra. Sive apud Stobaeum Chrysippi: Πάντας α δειμ
σπῶ ἀνθῶν. Omnino sidi plene beatos esse homines, qui sunt Sapientes Felicitatem banc ac Securitatem, nihilum a diuina differre, Cl υ --
pus vit. Et nuda parte optabιliorem, meliorem, augushorem iliam Iovis Felicitatem hac humana
e Oe. Quid etiam pleraque sanctus ille Epi-
. ox, ctetus Dei mihi aliquis ominis Avimum, inquit, qui vulga re frustretur,aut L atur, qua novir catur, non inuideat, uae ictu . Denique,
quid opus ambagibusὶ Da mihi di, ne, ἀμ
id est, da mihi istum Sapientem: dabo tantum, &talem. AvD. Laedunt ista vel audita Lipsi, etsi non demissa: quid recensesὶ Lips. Mecum tolera. neque enim ipsi probamus, neque abnuimusaeum vanus si obrii haec tam finxerit error: sed error, cuius sontem etiam liceat inquir re, & tum claudere vel damnare. Magniloquentiae huius omnis origo , quod unain eamdemque Virtutem in Homine & Deo: ponunt. Seneca: uaeris quae res Sapientem e citi quae Deum. Si igitur ille & iste eius compotes; ille per industriam, iste per naturam: par in eo sunt quo laudantur. Chry-
M u. : Suod ad rationem mentemque attinet, o homo, nibilo deterior aut inferior Diis ipsis es. Maguitudo enim Euroris neque lovgitudine siue diuturnitato neque altitu ine dijudica-
tur, sed fless Decretis. Seneca bis paria: Solebat O inici Sextius dicere , Iouem plus non pse , qμὴ Bonum virum. Plura Iupiter habet, quae praestet
hominibus: sed inter duos Bonos non Hi mdior, qui locupletior. non magis , quam inter duos, quibus par scientia regendi gubernaculum ere, meliorem dixeris, cui maius Deciosiusque nam-gium est. Heu, radiant & ista meas aures, fateor: sed insanientem hac parte Sapientiam, Vesad Senecae lucem per uideamus. Primum
igitur, eorum confestione , discrimen est in Potentia siue opulentia : quia lupiter certe plus pollet potestque. Alterum, quod
notant, in Diuturnitate. Seneca: Iupiter quo ibia antecedit mirum Bonum ' diutius Bonus est. Alibi idem : Tonus psi, tempore tantum aDe LDeo dissert. Iterumque alibi: Sapiens vicinus proximusque Diis consistit, excepta morta- ilam. Sap. blate, simi se Deo. Cicero etiam Stoicissans: '
E Uirtutibus vita beata exsistit, parist similis
Deorum, nulta re, nisi immortalitate, quae umini ad bene visendum pertinet, cedens caelestibus. Fatetur ecce, quis autem ambigati de Immortalitate: sed excusat & rcijcit, quasi nec augendo esset. Ita de Seneca: Eri emad- Epis'. -- modum ex duobus Sapientibus qui senior δε- c sit, non est beatior eo, cuius intra paucos a nos terminata Virtus est : sic Deus non vincit Sapientem se tute, etiamsi vincat aetate. Atque alibi etiam elatius : αuid inter te Sa- Ν pientem θ hst Deus interfuturum sit, quaeris
diutius erunt. At mehercule magni artificis est, clausisse totum in exiguo. Tantum Sapienti sua, quantum Deo omnis aetas patet. Et vis culmei I
uultitiae ὶ superaddit: in aliquid, quo S piens antecedat Deum, illi naturae beneficio, non suo sapiens e i. Ecce res magna, habere imbecillitatem hominis, securitatem Dei. Sunt aliae alibi tales voces : abhorreo & despuo: &ali mei Stoici, quarna recto per elationem tu istis 3 Melius' modestiusque Pythagorici. equorum schola Archytas : A
hium puram sist a fere omni bberam virtutem habet, ac labe assectuum humanorum; sed quod
etiam vim ac facultatem eius infatigabilem, in
518쪽
simul liberam neque obnoxiam pos et,ad aeternorum sincet operum maiestate ' decorem re spondentem. Homo autem, nou Iolum ipsa cov tutiove mortali, naturae minorem idum habet, se interim etiam siue ob bonorum intemperiem, me consuetudioem a Idam . sive naturam pruinas, aliasque causias , non potest omnino ad culmen
ista vera Boni pertinerre. Haec vera, haec sana sunt, prae tumore illo & vaniloquentia Stoicorum. Quos an excusare tamen leuiter nonsas eli Homines toti in Virtute, de eius splendore oculos praestricti, diu intina censsebant quidquid ea tinctum esset. Atque utinam Druinum tantum , & in ea voce imansissentis erremus: ut illa Homeri,di πο- λ:Qquae magnis viris adsignat. Ferremus, inquam Z imo laudaremus, sensu quem in alio scito Stoico video de amplector. Nam
Dιmuos isse Sapientes . nam habere in seipsis quodammodo Deum. Habent, habent : &sotirpist. nu a me Deo mens bona est.
XIII. Parad. Sapieutem omnia recte facere, e tum Dei tum exserendo. Sine peccatu este.
SVNT iam de alia quaedam ab eodem isto
Elationis fonte orta, de noscendi, non probandi caussa, edisserenda. Tale hoc Inopi siob. ra. natum: Παγῶ ἐμπαῖ - Gφω : Omnia xecte faceret Sapientem. Quod cum adstrictione aliqua siue interpretatione , capiendum : ti' mi δῆλον : nimirum, quae facit. G si λε ,
τι m: Sicut cum dicimus Tibicinem mel Ω-- .l tharae um omui a recte lacere, simul exaudimusca nempς qttae ad Tibiae mel cit rarae tractationem pertinevi: . ita omnia recre sacere Prudentem , quaecumque facit , non hercules etiam quae uois facit.: am omn: a ad rectam Rationem Drcere eum ac dirigere , id est Virtutem : quae
ars est ad omnem vitam hiemus. Repetit alibi Eclogatius idem dogma : sed hoc ad fidem& sensum eius sufficit , ex illo quidem.
Vitrum viro Bono censent: sed omnimodis ictam CAM PHILOSOPH. LIB. III. 3I3 quidem semper peccare, hunc autem omvs rectὸ scere. Consonat & illud , quod ide: nalibi: Alexa tum, in quo nes Virtates per
cum illam sermonem, euo qui quid facit Sapiens, ex omni virtute facit. Et uua qui em velut in principiis est O purna: cum que actionis, sed aduocat altas , in comungit a fu,m ILnem. Iterum Stobaeana Electa:i αγειν
Virum bovum persectum esse dicunt, idea quo
vulti Virtute careat. Atque hinc ortum illud minutum etiam Paradoxum, Nec fortium t
mere ab eo exseri. Quod in Epicteto ita legitur:
o κ:: Phil Oph: a dicit, quod uec δgitum tem r. extendere oportet. Perinas Crinnino adspexit, qui multa Stoica miscere solitus: si tibi concessis Rati', igitum ex siere, eccas. ' vulpo. Ita enim lego: de cit sentcntia, Ratio nisi ii ab. ' bi suas crit agere, quidquid agis peccas. Huc, inquam, refercndum est: non ad Gladiatores , qui victi digitum tollunt, cum Scholiaste. Planislsine cum Persio nolita lectione
dicunt. Quod usqueeo producunt, ut ipsa illa agitatio Bonum iis sit, & Vtile etiam: quia id ex natura unanis Boni. Irridet
piens v cumque digitum protev at prudenter,
omnes in orbe terrarum Sapieutes iuuantur.
Atque huic igitur scito adhaeret alterum:
cubiles Sapientes este, quia tibi non possunt.Quod a Cynicis tranilumptum video : quorumcisatum, et σοφὸν ανα - vi ν : Sapicuum sine Lisu iupcccato, imo imprecabilem fle. M 4.
DISSERT. XVI. XIV. Parad. Sapientes fit inter se amici:
Dii amare gnari. SED de hoc praeter communem sensum addatur, Solum Sapientem amicum se, 6st amare. Noster Annaeus effert: Solus Sapiens gr. iii. At amare, selus Sapiens amicus es. Epiactus hoc
519쪽
hoc item numerat inter ea , quae Philosophi ν Dis e αδ υλγγύ - , & Diisertationem unam 7' huic rei donat Ratio huic dicto quod nemo a b nili Bona alami: loli, seaSapulas nouit &dis
sc τ : Dicunt istoici) a citiam in solis Loius esse, idque ob similau et . Bona ratio, de Drelam. O uinctiliano Declamatori pulchre asserta:
Iungit amicitias pwilitudo morum. nescio quo- mori inter se animorum lumina ita legoὶ vidento aevo iunt, nec qui quam amare in altero potest, nisiquod tacitus probat. Veras autem hic amicitias intelligimus, non vulgares ilias, tria. in. infidas, incertas ,& quas noster Iemporari ualibi vocat. A tempore enim N euentis pendent: selicium illorum adsectae, aduersantium delertorcs. Non, inquam, has tales.
Insorte tristi qui sidem non exhibent. Quas igitur 3 Laertio ex Zenone descriptas.
. communionem quamdam is omnium quae in vita, aut ad vitam, amicisqDe nos vit tamquam πο-bilbis. Duo igitur continci: Rerum communionem de consolitum, itemque Personarum. Vimmque Ainxit pariter Pythago-L Fim in rasia motura. qui, ut Timaeus ait, o.m , κο- τα φίλω Ga zιλίαν, ita is a : Primus dixit , comm nta omnia amicorum fiere Amicitiam, A qualitatem. Hoc viti inu mbelle concinnavit Isidorus Pclusiotes : rdi Elutio V. ς, φιλ- Scncca: Conseratum inter vos rersem omnium acu amicitia : nec jecundi qui quam' uus est, nec aduersi. In commune Nivitur. De Amid Cicero : Ese autem amicitia nihil aliud , nisi
omn uis diuinartim humanarumque rerum, cum
b nivolent a , caritate , consensio. Credo Stoicam di hanc finitionem esse : quamquam nec alij dissentium philosophorum.
Aristotcles leprκθ κ n' sp φιλ μ ; εφη, μία ληδυο ς- - ὀνωκουσα : interrogatus , aeuid re tamicus i res ιndit, Una anima Euobus corporibus inclusa. Scitu. 5c scitius hoc ipsum ta L; i . men Sidonius: Animae duae, animus unus. Dilutius Cicero: Ultimum in amicitis, ut Ῥnus
siai ex pluribus. Notiti, id eli Stoici, valde
hoc intendunt : & volunt etiam praeferri commoda ta salutem amici, postponi sua, Ita amor alienus supra illum nostri sit: quod
alij contente negant. Sed Seneca aperte: Sapiens amicos sibi comparet, e e traeferat. Et rii iterum: Iu quid igitur amicum paro' ut habeam pro quo mori posis , ut habeam quem in exsilium siquar, cuius me morti opponam , impendam. Itcru inque alibi: Amicitiae si s verae, Erit . i. cum qua homines moriuntur, pro grea moriuntur. Nonne hoc palam cli, alium plus suam areὶ Et negat tamen Cicero , etiam ubi Stoice multa dille tit: Ne optandum quirim si ii Tust. in amicitia, ut me illi plus, quam se amet: ego it m plus, quam me. Perturbatio vitae, si ita sit, atque obliciorum omnium consequatur. Iterumque in persona Catonis: aeuamquam mami citiά alij dicant aeque caram esse Sapienti rati nem amici, ac fiam; at autem, sibi cuique cariorem fiam : tamen tu quoque posteriores fatentur , alienum se a iustitia, detrahere quid de ali-
μ', quo sibi assumat. Mollis, nec Catone satis digna oratio: etsi diissensus fortasse in hac re aliquis Stoicorum. Sed profecto qui
Virtutis, id est amicitiae, vim videt.& amat: illam omnibus, etiam sibi, merito praefert, ut demus quod non amicum. Fides eius vinculum est: & quid miri, pro ea homines mori Z Vtilitatis caussia illam adscisci, Epicurei asserunt : nostri reclamant ,& tenent per se expetendam. quare ρ quia secundum Naturam est. Nam et u aliarum uobis sm. rerum innata dulcedo est , sic amicitiae. Satis de ista: de Amore breuiter, tui est separandus. Seneca : Amas me, amicus non es. aeui c*ρ' rhi
haec inter se diuersa sunt ' imo dis uta. aeui
amicus est , amat: qui amat, non utique amicus
est. Hoc notandum, ut Plutarchi quaedam capiamus, imo& rei j ciamus acriter Stoi- .cos incusantis : qui censebant, . Sapientia ne C- με, ct si pu bra essent , neminem amandum , V aut amore dignum se: contra , iuuenes etsi ma- isti sc' stultos,eoque, quod equitur turpes, ama dos tamen. qui ipse amor donat,simulac Sapiento sint faciti. Haec ille clamat inc κυ-
ne. Minus est Amor , quam Amicitia: oc ideo illo etiam Stultos dignantur,ista non nisi Sapientes. Et quos tamen Stultos adolescentes bonae spei, de Sapicntiae iam alludentes. Ipsa haec illorum verba, contrate , tibi debemus : γάρ τί - π ό
520쪽
caucupium evim quo dum vel Tenatio est Amor, adule ut is quidem imperfecti, e bene nati. Au
diantur & Zeno & Clarysippus , d quibus Laertius b c prompsit: α σ
. ad sentes icos, qui in uultu praeferant indolem generosam ad Virtutem t Zeno in Repunc i, et cor sinus iv Vitis scripserunt. Quis damnet haec aucupiato capiantur & sapere incipiant amari desinant. Ille enim finis: de Amorem, . se. ipsum definiunt, cora re αι , UbM N ' pren O . Quae Cicero vertit: Stoici Sapientem amaturum e e ducunt. O Amorem ipsum, couatum amicit sicienda, ex pulchritudinis desiuiunt. Ecce Amor ad Amicitiam illicium est, sed primo ad virintem: ideoque
'. ita solius Sapientis. Cynici olim: ε'stierim di Rh
qi ruci selum enim scire Sapientem, quos oporteat amare. At ecce redeo in memoriam Apuleiani loci , qui valde huc faciebat, nisi cx-
rius os scripIorcs vitias enti Uerba sunt: sonos omnes oportet inter se amicos 1se, etsi sunt m Cis noti in potestate ipsa, qua mores eorum ADque counentiunt, amici sunt habeu i. Paria quippe a simi-bbus non abborrent. Unde inter flos Bonos m dem amicitiae esse constat. Sapientia Bout amatorem adolesentem facit ,se eum qiu 'obitate iugem sit ad artes bonas promptior. Nec deformitas
corporis talem poterit abigere appetitum nam cum ipsa anima complicita eLI, homo totus adamatur. Priora illa, plane nostra sunt & Stoica, id est Socratica , ut Cicero aiebat : etiam sequentia, si emcndas. de me arbitro debes. Nam quid hoc est, Sapientiam Iacere adolescentem Boni amatorem ergo iam Sapieus ille est Z amat Bonum de Sapientem Z imo amatur, ac verba eo censeam vertenda. Faciamque: Sanentia Bonum amatorem adolescentum
iacit, sed eorum , qui probitate ingeniij sint ad artes bonas proniores. Sunt ipsa iam dictat de quod statim legitur: Eum qui sit ignarus Lο-
rum,cupitorem eiusmodi rebris esse: negatioine
inserta scribendum: non ege. Ita videtur: si aliter, abear, nec noster esto.
Plis uti simul Paradoxa. Solum Pulchrum, Nobilem, Civem , Magistratum, Vatem, Rhetorem, , plura esse.
- tuo; H C E D an non taedio iam tot ' Paradoxolutae Osunt contraham, & iunctim, non tamen
CAM PHILOSOPH. LIB. IIJ. uersmixtim, quas da in dabo. Quasdam, vel eximias : & quae pleia am apud ipsos Stoicos vix habeant iidem . Talis haec illa:
dicunt,3m Prudeutiam protulerint As isse I LGroi olos Diuites, ins Sapientes Ratio illius: uis dignus amari, pulcher i Solus sipiens amari dignus: flus istitur pulcher. Seneca haec rangit & profert, sed colorem magis allinit:
Errare mihi visio est, inquit, qui dixit: ip ρ imatior est pulchro veniens . corpore Virtur. Nulgo enim hove lamento eret: ima magnum
si ecus es , est Col Pus svvM CONSE-cR T. Addit iocose de Clarano suo condiscipulo. citius ingenium male habitabat: sed,
inquit, coepi claranium vostrum iutueri, formosius mihi videtur, , tam re ius corpore,quam est avi-m . Potes ex casa vir maenus exire: potest oe ex es mi humilique corpusculo formoses animus um nus. Quis vel e vanis istis amatorculis
abnuat qui affectus suos donant ingenio Alepori septus,quam formae. Si huic tantum:
cur non tabula ametur ' Itaque sciam iis, non im deformitate corporis animum fordari, sed pulchri tudine animi corpus ornari. Vides mulierculas
interdum personam sis mere, & Saturnali iij studis foedam,aut & virilem faciem induere Znon moueris, qui scis uateriorem aliam esse. Hic simile. tegmen non adspicio: quod latet, splendidit in de caeleste praenotii. Graeci runa vox opportuna , quae in utrumuis valet, & Rouum Pulchrumque notat:quia recto iudicio haec lumna. Coufetudo Scripturae necti ait Augustinus etiam 5 rei scorpore, Bo uos Notare. Vera dicit, & a caussa iam dicta. Altera Paradoxologia: SOL v M sAPIENTEM NOBILEM. A Cynicis transsatum : quorum erat , TM tar insisti Oh 6 Aαρ: M : Eosdem Nobiles , qui in Psori essent. Tenuerunt Stoici, ut alia. de desiuiebant, D .m-- η me, 'ς ae ro: Nobilitatem, habitum a reuere, aut institutione, aptum ad Virtutem.
Itaque siue innatus is habitus, siue insitus a doctrina esset, solos Nobiles qui haberent. Quid iam autem ZSol vM cIvEM , MAUIsTRATVM ,