장음표시 사용
21쪽
fides expilaandavi eonfirmanti. Qi d Theologia non sit habitus Fidei, patet . quia 6ω exian etiam in infantibus recens baptitatis qui propteres non dicuntur he.., logi nec habent ullum fides actum , nec habere possunt, etiam dum rationis inierurunt annos, nisi prius aliqua instructione, saltem geoerali, imbuantur, rquam tabutus fidei reducatur ad actum, sicut ait Paulus ad Rom. io Fides explicita ex auditu, απῶσι--tem per verbum Dei. Et parum antea iaOmisia credem fiet inedicauea Quod
eriam Geologia sit doctilo revelatione innixa,constat, quia ticuli fidei, qui habentur per revelationem Divinam iant principia ex quibus Theologi stas conclusiones
deducunt. Qu9 denique Theologia suas conclusiones probet ex principiis partim revelatis, partim naturaliter cognitis, evidens est , quia communiter conclusiones The logica ceducuntur ex duabus praemissis , quarum altera fide innotescit, altera veromturae viribus percipitur; ut V. G. si diciatur, Quod est unum, non est minitimae, M Dei σ--,ex mater'. cap. 6 ergo non est mala μ. Licet in has conveniant omnes odissis dent ramen in assignanda qualitate hujus habitus, an scilicet sit naturalis vel superna
ruralis. Nonnisi mi Mosa, docentes conclusionem Theologicam esse superi at salem, ciuia insem ex una saltem praemisia supernatura ii lamine fidei cognita, eo
tendunt Theologiam esse habitum supernaturalem , qui inclinat intellechum adipe araturales iciendas cognitiones Scotist e tamen aequiora jure sustinent , conclusiones Mologicas in genere esse naturales, sive inferantur mi duplici praemissa de fidei sive deducantur ex una tantun de fidei alia triturali lumine cognita i unde concludunt Τheologiam esse habitum entitative& intrinsec naturalem, inclinantem ad actus similiter naturales. Licet enim Theologia praelapponat fidem, quae est supematuralis,
pio suis principiis statvat articulos sidei, qui cosnosci non possunt nisi supem iuras laminis dono , supposita tamen fide, cognitione artiollarim fidei, quae
Theologia quilibet titulum non important, potest fieri naturaliter Theologus&ac qui rere sicilitatem deducendi conclusiones ex articulis fidei , idque per laborem suum propnumac per proepta alicujus magistri docentis sicut caeterm cientiae naturae viribus comparantur ι cum hoc discrimine, qu Ad scientiae naturales innitantia principiis naturalibus, Theologia vero Principiis polleat lupernaturalibus. Sed cum hoc discrimen sit mer extrinsecum , de Scotinae vulgo asserunt, Theolosiam esse in-Minsech Mentitative nariualem, quia e satiuisitio, rupposta fide, non Iuperat vires intellecto naturaliter agentis , dc extrinsece supermaturalem, quia prima principia
Theologia sunt supernaturalia. Mens nostra confirmari potest hae praesertim ratiotvr Quh si Theolotia esset habitus supernaturalis, vel quod infunderetur a Deo immediates, vel quod torniaretur ab a ait cognitione Theologica, quae eiam esset actus supernaturalis, producereth bitum svpematuralem , sed primum negatur, propterea quod, qui cupiun Theolo evadere, non se praeparent devotiones, orationei humilitate, ut habitum Theologiae
recipiant, sed si uno studio, continuis laboribus 8cadminiculo disciplinarum natur lium conantur riusnodi harurum eo equi, ut in tacilitate conclusiones Theotimcas ex articulis fidei deducant, quod sane probat, Theologiam non esse habitum pernaturaliter infusum immediate meo Secundum etiam falsum est , sim iuriis initio Theologica est forinaliter naturalis , quoniam pendet, formatur intrinsecε aprinci pio inturali, nimirum ab intellectu naturaliter deducente conclusiones ex artu is fidei, tinc habitus aut actus fidei concurriant tanquam causae physicae ad tales conclusiones formandas thm quia, etiamsi actualis cognitio Theologica esset sepematurmis, o contendit Molina, non ininterea luoduceret habitum superiraturalem, patet ex acturus fidei inmis, qui licet sint ex si natues supernaturales, pariunt i me habitum purhnaturalem inde elim quis fidelis saepius producit actus fidei infusae, illa frequens actuum repetitio non producit habitum supernaturalem fidei, sed tantuinhabitur naturalem, a quo habitu naturaliter acquisito procedit, quδd si in aliquam lueresim incidat contra aliquem articulum fidei , experitur tamen adhuc facilitatem credendi alijs articulis, quod non oritur ex habitu supernaturalia infulb, qui penitu,
deletus fuit per haeresim Vesupositam , in rebus fides docent Theolog ex habitu illo naturali, Qua situs insequenu actuum supernaruralium repetitione,
sicque actus sepematurales non producunt habitum supernaturalem. Si dicas contra praefata, habitum cis Rum fidei coneuriere ad formandam conclillionem Theologi Cam , quia nemo acquiescet conclusioni Theologicae , nec illam deducet ex articulo fidei, nisi ipsi articulo fidei credat quod fieri non potest natu aliter argo cognitio eoloetica erit supernaturalis Resp. fidem preerequiri quidem antecedenter ad cognitionem Theologicam , forinaliter tamen d intrinsech non influit in illam i sed solus D 9st Zi d
22쪽
latellectus id naturaliter opiturae effeti. Supponamus enim, item, qui selis sudem habeat, nullomodo Theologia stia erit, atrieulorum fidei notitiam habet non tamen potest ex illis principiis conclusiones e me Vitile M i, revocari Theota, M , postea taliae studio incunabit Theologico , a Ureque, itidustria Theologu, evadit, ac facili negorio deducit conclusiones seologicas ex attieulis fidei quibus
antea omniabatur qui negabit qualios Molotimi, sim trihi inlariis Multa
ratem esse intrinsece mentitative naturalem , licet posset dici feminin rcotinus cysupernaturalis, in quantum supponit fidem, quae supernaturalis est Objiciunt insuper adversari , Thmlogii ii in rupernaturalem ex ipsemet Scoto, qui quaest. 1. Prologi vocat Τlaeologiam doctrinam sit pernaturalem quaerendo scilicet, an hontini viatori necessaria lit aliqua doctrina lupernaturalis , ubi de Theologia lo- ruitur. R esp.Theologiam revera vocari a Scoto supernaturalem doctritiam distin inaisciplinis naturalibus, sed ut jamdiximus est tantuin supernaturalis ratione fundamen ii de ratione principiorum, quae sunt articuli fidei, deserimo, &εκ sua natura est meia
naturalis, codem modo obtinerer, quo carreta scientiae naturales nimirhm pC prie. cepta alicujus magistri docentisa per studium discipuli audienti, Dices, ciencias Be
cie distingui a principiis, unde Theologia erit supernaturalis, quia ejus principia sunt
supereaturalia. Resp. illas specie distingui principiis proximi Fc inimediatis, nollucto Dimotisti mediatis, articuli autem fidei sunt tantum principia remota, quibus innititur Theologia, discursus verta est principiis proximum, cui nititur immediatE. Quod autem scientia non specie distinguatur perit incipua remota, patet ex eo quδd scientia subordinata non distingueret utri subordinantes, quia liabet ea principia remota quibus superior utitur, quod tamen fallum est. Deinde, licer articuli fidei sint
si periraturales secundonientitatem, sunt tamen naturales quintiuitia applicationem, quia ordinantur ad conclusionem maeologicam inferendam perducit uni qui est naturali , re ab applicatio ire principiorum ad scientiana specificatur scientia. Si en in hoc incipiuna, imum es maur sua parte, revelaretur a Deo, conclusio haec quae ex illo de-uceretur, ergo curpus es na)-m iste esset adhuc mere naturalis.Dices ilia scientia pera a ruralis cujus celtitudo est sup ematuralis sud craticii do Theologialc Mirpem aluralis tergo Theologia talis erir. R. uib. Disting. .uorem . si certitudo sit supernaturali, proxime ερ brinaliter, concedo in sit supernaturalis tantum fundamentaliterra remote, ego Theologiae autem certitudo est naturalis formaliter, quia oritur ex disia cursi qui est naturalis licet sit vi conclusionisis remoth supernaturalis, quia fer tu ex articulis fidei. Dices: Habitus specificantur ab actibus,, actus ab oriecto at
materia Theologiae subjecta, nempe Deus d veritates divinae, est supernaturalisi ergo Theolai: a est habitiis supernaturalis. Resp. in actu, si pernaturalis , debet veriari
circa Obj huin supernaturale vi supernaturale est actus auten Theologia non ve santur circa veritates divinas ut supernaturales sunt Medis sunt certae. usi sida .cobici habeatur: si H invi ne siste ter , po et a De situr iri Vocanteit gitur de Sapientia, qtiae est ili luim Spiritus anchi, qua res divinae per conremplati
ne in nobis l. piunt, non de Sapientia cluae traditur in scholi I.
TR aras modis dividi solet Theologia, nimirtim ratione subjecti . ratione male..riae ratione modi quo traditur Ratione subjecti dividitur in illeologiain Dei, Beatorum in Viatorum. Theologia Dei est illa scientia qua Deus se de inma, gnoscit, &Hinc innititur lumini increato Theologia Beatorum est ea qua Beati Dcum vident in omnia in illo cognoscunt, ista nititur lumini creato, sed clam scilicet lumini glomae r Theologia denique Via rum, seu nostra , qua nititur lumini obscuro,
scilicet fidei est ea qua Deum d res divinas co noscimus Theologia ratione olfecti dividitur in Theologiam nee torrem de )ontingentium Theolostia necessarioruni
est ea quae veritates necessarias considerat, qualos sunt ista Deus eis Unus est Trinus, ei Bonus Pater Filium generat, Pateri Filius spirant Spiritum sanctum miles. Theologia verycontingentium est ea quae versatur circa veritates contingentes, quae sunt revera , sed potuerunt non esse, quales sunt sequentet, Deus creavit mundum, Verbum amem numanam assumpsit,Deus praedestinat hominem, Deus justificat anicinas, glorificat sanctos, Q. Tandem Theolos Marione modi traditur, dividitur
23쪽
in Positivam Scholasticam dum enim poni Quadit fusiori, quasi oratorio
stilo Articulos fidei , Sacra Scripturas decreta Pontificum , definitiones Conciliorum, d Patrum doctrinam , quae omnia sunt veluti principia, praemissae ex oui hus Theologi a Scholastica suas conclusiones deducit , tunc dicitur Positiva. Dum vero philosophico more dc ad artem disserendi accommodato conclusiones elicit ex
antedietis, vocant scholastica in in explicatione hi ' sionis, licetiuitam ac ridentariae is lita inafri immorabimur. INTEx alias partitiones rheolosiae , dividitur,t diximiis in postirimi selio
lasticam, quae divisio non est essentialis , sed accidentaria tantii mo quia utraque habet idem objectum materialei male videlicet Deum gratiae authorem , per revelationem, fidem cognitum. Habet eadem principia , nimirum eassem fidei insertiones tian scriptas tum traditas , traque nis principiis discursum Ec ratiocina tioncm aliquam superaddit , sicque differunt tantum , quod Scholastica sit exactiord accuratior, in quantum ex principiis Theologiae positivae alias, alias conclusio nes etiam remotas elicit, ut novis occurrentibus dubiis luereticoriimri infidelium ob jectionibus plenilis satisfaciat adhibita Scholasticorum methodo. Non ergo Theolo gia Positiva, Scholastica disserunt in hoc, quod Positiva talis dicatur per compar tionem ad jus positivum ut voluerunt aliqui, & Scholastica per respectum adjus na turale ita quod, sicut jus postivum se extendit tantum ad ea quae ita libera ponun
tu a superiore ut poni non potueriint Iccius naturale ad ea quae ex sua natura neces
saria sunt, nec a superiore posituri revocari , sic Theologia Positiva respiciat tanti sacram scripturam , quae liberam Dei institutionem dc voluntariam ejus legem
continet , dc loquitur tantii rebus quae non esse potuerunt , si Delix voluis
set , ubi Theologia Scholastica occupatur non lotum circa legem De politivam deliberam traditam in scripturis , sed etiam circa jus naturale omnino immutabile ac necessiarium, ut poth circa existentiam Dei, circa Trinitatem Personarum, circa Getanerationem Verbi, circa cultum Deo reddendum, circa mandata Decalogi S simi lia. Hoc inquam verum esse non potcst, quia in Sacris Scripturis plurima inveniuntur Irorsus necessaria dc immutabilia, victim agitur de unitate Essentiae,d luralitate Per-bnarum, de Omnipotentia Dei, de aliis Eilentiae D. perfectionibus de homicidionagiendo,&de caeteris peccatis vitandis, quae ex propria natura,& non ex Dei institutione mala sunt Ergo in hoc non differunt Theologia Possitiva QScholastica, quod illa versetur circa jus positivum insertum in Scripturis& Traditionibus , ista inruperconsideret ea quae praecipiunturin prohibentur jure naturali. Inde melilis diximus antea, Theologiam Politivam eo titulo donari , quia primarias communiores fidei positiones considerat, de ad particulares conclusiones non descendit, in quarum con
sideratione Scholastica non quiescit , sed ulterii, tradi methodum procedendi a generalibus ad particularia limita accurat desita exactE perpendit ad unguem , ut
Scholasticus Theologus ostendere valera divin. -su ma nullain v lvere remis it: nia
riam, omnia Dei operaesse consiana rationi, nullamque adversi, illa posse inerri r tionem ab Haereticis, Paganis, Judaeis, aut Atlaeis, cui per ratiocinatum Theologicos non possit latisfieri. Ouantum ad antiquitatem utriusque Theologiae, quae maxime versatur in traden-
hae mysis lix, non sollim coepit in Moyse cum Scriptura sacra, sed aliquo modo
incoepit a mundi primordio, quando primus omnium hominum parens creatus est, qui censetur accepisse a Deo cum aliis donis gratiae , cognitionem fidei quam nunc profitemur, saltem quoad generat Iora ipsus principia, quorum notitiam non blum seis filiis tradidit, sed mihi per exposuit ea, quantam fuit opus, ut constante M firmi severarent in vera religione , scrupulisque suis, alienis occurrerent, ne nonrades hostes, quibus Ecclesia numquam caruit, sufficienter possent confutares si enim hoc non concederetur, dici posset, Deum Catholicis defuisse, nec omnia illis suppeditasse ad
Mutem necessit a Similiterdicendum estdeTheologia Scholastica, quae t et prioribus
seculisnon ita accurata fuerit ac in posterioribus, quibus Prophetae, Apotholi, Patres, Pontifices , Concilia ερ Academiae multa docuerunt, quae prius ignota aut incerta erant: attamen quia magis c minus non mutant speciem , dubitari non potest de ejus eras entia , etiam in primo mundi aevo , maxime apud illos antiquos viros, qu cum essent rectores populi, plebem instruere tenebantur. Tales erant suo quoque
M iis Moyses, Abia n, Noe, och, scerba omniumantistes Adamus. De bis
24쪽
induam, similibus verissimum est , quod non solum habuerint fidei principia sis etiam plurimas conclusiones ex iii iem principiis potiterint colligere , eum evudentes , tum probabile tam mediatas, tum immediatas inuὁd potiterint similiter
variis inodis rationi hus Ec exemplis tales veritates illiistrare, contra ac luerlati s
olandere , quodque revera instituerint aliquam methodum tradendi cum ordine cognitionem apernaturalium veritimini , quod praestiterunt in disciplinis naturaliabus qualis mettiodus seu collectio principiorum dei, conchisior ira , nihil aliud dici potest , quam Theologia Scholastica , quae proinde antiquisiima dici debet, liceriiraximi imperfecta. Primus qui sacram Theologiam Academicorum more ad dialecticas disputationes 3 scholastica argumenta aliqualiter aptauit, fertur sitisse Clemens Alexandrinus famosissinu Origenis magister doctissimus, Ecclesiae Alexandrina prest yter, qui vixitsub Sc- vero Imperatore, initio tertiis aruuli. Ipsum sequuti sunt plurimi pietate, doctrina insignes viri ac inter alios s. Damio Damascemis. qui saeculo octavo circa annum 1i floruit, ecclesiam sua sapientia illustravit tempore Gregorii II. Papae ec Leonis Isauri Im peratoris haeretici Iconoctastae, contra quem scripti orationes pro defensione imaginum ερ inter praeclara opera plurima,lium quatuor de fide orthodoxa conscripsi, in quibus universam sere Theologiam comprehendit cholastica methodo. Ipsum imirati sunt non pauci Doctores , qui prosterea Scholastici nominari fuere oec inter quos primas tenex Petriis Lo Nudus Episcopus Parisiensis , qui vixit saeculo duodecimo circa anniam ii s. quo tempore, sicut Gratianus colligendo Canones dictus fuit Caaminissariun magister, sic Petrus Ombardus colligendo Latinorum patrum4 praeser timi Augustini lententia , Magister Sententiarun , D istorun Scholasticorum dici meruit. Quatuor libros Sentenriarum institui , quorum primus continens quadrari eta. ει octo Distinctiones, agit de unitate essentu D dc de Trinitate perimia n, Seeundus in quadraginta quatuor Distinctionibus tram de creatione mundi, prae. cipud Angelorum& honianum, dc de Gratia Dei, Tertius quadraginta Distinctiones complectitur , in quibus explicat doctrinam de Incarnatione Verbi derae vitiis ae Virtutibus Quartus denique per quinquaginta Distinctiones discurrit de Sacramentis de de quatuor novissimis finibus Licet Petrus iste Lombardus ob doctrinae suae excet lentiam Maostri nomen acquisierit, non tamen in omnibus suis opinionibus pro-.batus est, viscipulorum enim suonam aliqui, viri insignes de acuti, viginti sex arti culos censita dignos apud illum reperiri existimarunt , immo delatiis ruit se haere s nomine ad Alexandrum III qu Ad docuisset Christum ut hominem non esse ili. quid , quae sententia damnata fuit in Concit Parisiensi sub eodem Pontifice novem- oecim annis post obitum hujus Episcopi ut refert Bella inus lib. de Seriptoribus Ecclesiasticis. Haec sitholastica L Omb ardi Theologia tamquam fons uberrimus inquatuor ingentes rivulos profluxit , qui quatuor principes Academi. a compotuere, nimirum Subtilem, quam nos Francis: implectimur sub acutissimore profundisii mo Doctore nostro Joanne Duns Scoto, quem jure Philosophorum apicem, Theologoriam verticem . omnis disciplinae sacrarium, veritatis illustratorem splendidissimum,
omni tuis Diem iii tulissimum δε noctuis tantum obscurum, vocant omnes, qui ipsius
doctrinam scrutati sunt i Angelicam aliam, quam componunt Praedicatores sub suo duce, Doctore proratis Angesico D. Thoma Aquin re, spiritualem tertiam, sibGMbriele Ocham Nominalium Principe , Liberam denique quartam ε solutiorem quae in nullius Magistri verbas urans, ea sali tueri profitetur quae veritati,&Io rium sacrae magis vident consona.
Vimm g eologia sit necessaria r
cetrae modos ad illii obtinendum necessarios suggerit i Secundo de Theologia Posciva , quae maxime versatur in e3ponendis Scripturis E explicandis articulis fidei Tertio denique Theologia Scholastica, quae ex Positiva suas elici conclusiones, ochoc nomine donatur, quia maxime obtinetii in scholis in quibus Positiva proprio stu- dio, Scripturarum lectione, ac sanctorum Patrum exercitatione compara ur Sicut err
ho r usi uiuiis modisintesti potest surribus Conclusionarii nobis est iobena .
25쪽
THEOLDnthen o ni πω sumpta, Vov co lectitur fidem, absolui ne
cessaria est euilibet ismuni viatori, o sitatem coimui valeat sic Doctor no
4 e qui et t. I. Prolo i Ratio hujus petitur ex hoc, quod nullus possit finem tu uni obtinere, nisi ad eum sese peractus applicet, re nullus ad acquisitionem sui finis po
restit applicare, nisi tria se illo eo vinium Prim,scilicet, qui, sit finisisse Vitim
quia si eum nesciat, ad illius acquisitionem non poterit se accingere iocinando qu. erationes ec modi ad ejus conserinionem conducantri nam si ignoret quae media sinit necessaria cita suis laboris Ductu Gabitur,applicando modo inutiles i Tetrio scire debet , an modi , ejus e raciones revera ad finem obtinendum sufficiant, .n ea isnorando agat cum vacillationeri saepissim ab operationc revocet manus Sed homo viator tales cognitiones non potest assequi naturaliter, licet enim possit cognosci
Deus iniuraliter, ut est a in nariirae, nequit tamen cognosti, author gratiae α gloriae nee iam sciri potest quod sacramenta sint rationes necessariaead alutem, re quis Baptismus v. g. sum ciat ad illam obtinendam Ergo necessaria os cuilibet homini viatori Theolosia, tamquam doctrina supernaturalis, illi suggerens qualis sit Gin Hunius uim modi ad illum comparandum necessarii sint, ρα quinam suificiant.. Objicit sibi lirrima Scottis , quae illic hi solvit loco citat . Prim , Potentia quae vcrsatur cum Oblectum aliquod commune , versatur circa particularia contenta subisses, sed intelle versitur naturali virtute cim ens utens est ergo potest tende.
re naturaliter circa ens supernarurale ergo non est neces latia doctrina superna turalis. Doctor distinguit majorem Quod versatur circa commune obj cctum, verusatur caca contenta sub ipso , altem sinundein naturalem inclinationem , conia
cedo secundum nainralem attinVntiam, nego. Hoc est , ouia intellectus considerat eris ut os tamquam materiam subjectam , ideo habet inelinationem c
gnoscendi omnia entia, etiani supereaturalia i non potest tamen ista attingEre n. ill
raliter , sed ad hoc exigit auxilium supernaturale. Dicit a Sensus est inferior intellecti, potest tamen omnia sua objecta attingere naturaliter, ut patet de oculo, qui cum habeat pro objecto colorem , potest omnen videre naturaliter i ergo hoc a fortiori poterat intellectus , aliis natura deficeret in necessariis. Respondet Scotus, quod si no possit sensus non intellectus , respectu entis naturalis , hoc non procedit ex imperiectione intellectus, sed ex nerfectione objecti sui , cum enim mstinetur ad objectum supernaturale obtinendini , nil mirum est , si illud non possit consequi absque supernaturali auxilio. Nec in lioc natura deficit , tua ex su. parte coniure potentia quidquid requiritur, suas actiones naturales eliciat, licet non com mi ad supernaturales , quae vires a natura insitas siperant, sicque linc refun--ndum es in perfectionem objecti in non in impersectionem potentiae aut naturae. Instat tertio : Si requiratur doctrina supereaturalis , maxim ut per illam aliquam somtiatur Droportionem intestinus , sed haec rario nulla est , quia si proportionem ali
qitam ha here deberet intellectus , vel illa esset naturalis et tian non e sic proportio cum oblecto supernaturali , vel supematuralis, tunc cum illa potentia , non prΟ-
portionaretur , sicque admittendus esset procestus in infinitum. Respondet adhuc gud revera per doctrinam supernaturalem proportionem habeat se aliter intelles cuin fine supernaturali , absque adventu alterius entitatis sis maturalis , in diante scilicet potentia obedientiali , quae est in intellectu , ut recipiat talcm quali- ratem , icuta reperitur in volim tale talis obedientialis potentia, ut recipiat ei, ni item, qua Deum meritori diligere potest.
Dicit quarto, Cui libet potentia pastivae natiirali debet correspondere activum naturale, quod illam in actum reducat alias illa potentia esset frustranea, sed intellectus patiens recitit naturalitercognitionem quamcumque, quia ad illam naturaliter propendet ero intes lectus agens est naturaliter cap illana producendi.Negatur major,quia multae sim potentiae quae perfectionen recipiunt, nec possunt produci naturaliter, maxinaequando Deus elevat potentiam ad perfectionem ita dinnientem , ut ab agente n rurali conferri ncqueat, sicut patet in proposito , neque tamen potentia debet dici frustranea, quia sufficit, quod reduci valeat ad actum per ateris citem supernaturale. Instat , ergo Minor si potentia intellectus agentis , quana potentia recepti v a
intellectos possitnsis. Respondet, hoc non procedere ex defectu potentiae, sed ex eo Fod asproducendum comtionem iura requirantur, quam ad illam recipiendium
26쪽
ex te indifferens est ad recipiemiam quamlibet cognitionem productam ab agente naturali aut supernaturali , cum hoc ramen discrimine , quod ut recipiat cognitio liminaniralem, indigeat tantiu concursu naturali Mur recipiat superiraturalem, exia uberiorem concursum ad productionem vero cognitionis non assicit assivitas intellectus, sed requiritur objectum movens per phanta simia proportionata , unde cum ultimi finis, mediorum requisitorum in illius acquisitionem non dentur nar raliter phantasmata, quae moveant intellectuin agentem , inutim non est, si intel
lectus possibilis recipere queat cognitionem supernaturalem , quam intellectus agens producere nequit ex defectu objecti moventis per species proportioliaras Objicit sibi ultimis Scotus Si talis doctrina supernaturalis esset necessaria ad salutem , pagani, barbari, re infideles, qui nil unquam audierunt de Evangelio, non baberent ea quae sint ad salutem ne laria. Ad linc sibimet ipsi responder, ut fecimus vi sine stissicap. R. de Gratia Christi, ubi diximus , tales homines revem. non hibere ea quaestin immediate necessaria ad salutem , quia non tabent gratiam externan praedic tionis Evangelii eum gratia interna pultante ad credendum ea quae annuntiantura sed habere illa remote, in quantuin Deus infidelibus, barbaris dat gratias sufficien tes ad observandam gem naturae , quibus si bene terentur dc legis praecepta servarent, majores luccessive gratias reciperent, quibus ramdem deve mea cognitionem Evangelii i sed qui primis illis gratiis abutuntur, ideo juste privantur uberio-
ribus, sicque ad cognitionem Evangelii non perveniunt. CONCLV I SECUNDA.LIcΕ Τheologia Positiva sentiae praesertim sistit in Scripturarum explicatione ac curataci non sit necessaria ahlolute singulis hominibus . est tamen necessaria toti Ecclesiae. Primum paret ex hoc , quod modo rudes ec ignari, qui iure pec a vivunt de nesciunt lesere , articulos nde firmiter credanere frequentent Saeramen ta silutem valeant obtinere. Secundum colligitur ex usu Providentiae Divinae, quae
Doehores in sua Ecclesia instituit ut Divinas veritates, ita 'l l li lata v inspiciunt, rudiores edoceant, sicque non circumveniantur erroribus, falsa doctrina, quam pra
uorum hominum astutia introducere vellet Quae consena sunt dictis Apostoli ad Ephe
Paulus ininiit necessi riam esse aliquam doctrinam sic quam sileem Ecclesiue Pastores eallere debent, vi fideles institiantur,is sessis circumveniantur dogmatibus haereticori in
Rario hujus rei est, quia Scripturae Sacrae , ut volunt haeretici, non ira inrsuectu miles sint, qu5d earum proprius sensus rudi ori cuicumque ex sola lectione fiat ianifestus cimo tam reconditum habent, tantisque involutum disticultatibus, ut ad illas recte explicandas, maxima sine requiratur eruditio , cum ipsemet Petrus a. Epist. cap. 3. dicat de Epistolis Pauli t quod idem asseri potest de tota ferE Scriptura D is di scitia quaedum intellem indocti Uabius de)ων-τ, res in rus Senotiar ι, adseuam ipsorum perditionem. Cum ergo Scripturae non nisi cum dissicultate niaxima ex plicari possint Ec genuinus seniusta pravo faciliter distingui nequeat, necessarium est quod sine aliqui Doctores , qui verum sensum aperiant, illius solvant ambages latitantia eius insteria et gant , fidem astruant , atque argumenta inmane quae ex Scripturis depromere solent haeretici, vibrare in Catholicos lini Nec omnia fieri non possint nisi per Theologiam Positivam i quae tota in explanan- 4 reserandis Scripturis versimis, ideo negari non potest quia ψα sit nec euia, s non singulis hominibus, saltem universo coetui Ecclesiae. Hoc confirmat evidenter Apostolus, tim a ad Timoth. 1. dicit OUri Scripta
dis tu instinata sitis est ad docendum , ad arurendum , ad compaendum, ad eruaestiat
in justura , ut 'me si homo Dei ad amis botrum in friu. His enim verbis Ap-ο-lus quatruo munera Theologiae Positiva exprimit, nimiram quod doceat catholisis
veritates inub haereticos arguat , quod corripiat improbos, desinfideles instrivit ε cum sine his quatuor non possit diu subsistere Ecclesii, ideo toti ipsi necessariani eo dicimus , quidquid reclament haeretici cum Calvino contendente Scripturam. sa. eram ita esse evidentem, apertam, ut nullo prorsus Doctore, nec ulla explicatione indigear, juxta illud Ps. 8 P----m vivisci πι, ιί m rara Molos. Si Proverinsi
27쪽
hus libris . putL in Historialibus,ru multis locis , hoc non impedit tamen , qui in pluribus alus maxim obscura reperiatur. Imo tantam aliquando prae se lare obscuritatem , ut illius prava explicatio omnibus haereticis errandi causiam subministrium it , sicut optimesnorat Tertullianus lib. de Praescriptione haereticorum cap. 39., Origenes lib. 3. de Principii , ubi de haereticis loquens , dicit Hora iamiam falset UelBgentiae causa , non alia extitit, nisi Od Sacra Scriptura ab ira, secundum stiria auisum sense se fera -- linere so intesti m Idem tradit Augustinus trin. 8 in Joan. Neque erum, ne sint Herest 'domata perversitatis inque miti in ima , usidam Scripturae sonae intesturatur non ιene, e quod, et nos bene intelligitur , temere etiam audacter asseritur. Quae omnia satis indicant, Scripturam de se ita aliquando esse obscuram , ut non niti Deo revelante vel doctissimis viris interpretantibus , vetus sensius obtineri valeat inubes probra sufficienter Theologia Positivae necessitatem. Sed ad hoc respondent haeretret, quo 1 licet aliquando iussu sa caligine videatur Scriptura , illius tamen tenebrae non possint ab homine cxterilis docentes, sed a Deo ius te interilis dissipari, ut habetur Isai 8. Ponam mi sessos tuos o GDonram. Et Jerem i. Dabo legem meam is curabis oram, monti orem siri meum: md
c ι vltra vir proximan hum. c. Sicque concludunt , Theologiam non esse necessariam , nee fidelevndigere docentibus, maxime ciuidica D. Joannesi Epist. cap. a. Non necesse haeris, it pistriis iaceat , sed tinctis Aviet xii δε η---. Resp. per prinia verba tantum ostendi eminentiam Legis novae supra veterem , quae contistit in hoc, quod non per Prophetas e per ipsum Filium Dei tradita sit, juxta illud ad Heb. 1.2 46in in multisque mod: olim Deus loquos Patribati in Prophetis, nisi Auentus sn Mi is uisci Unde sicut Apostoli dicti sunt Theodidam, quia inlinediare Moeri fistulit a Christo, qui Deus est, sic de tale, nominandi sint alii Christiani, sin
tem mediath. Quoad D. Joannem , non vult rejicere eruditionem ι alias ipsemet non scripsisset Epis Olas ad initructionem fidelium , nec Christus instituisse Doctore dc Pastores, sed objurgat curiositatem aliquorum, qui cum vilesit instructi ab Apostolis N per unctionem Spiritus sancti, misi Apostolos pravam doctrinam dissoni nantes quaerebant adhuc audire. Cor c Lusio ERτi A. LIcE Theologia Scholastica non sit necessaria singulis hominibus , qui se luari possunt sine illi , ut diximus in priori conclusione d Positiva, licet etiam non sit neces a toti Leesesiae, quoniam scholasti alia methodus tradendi Theologiam
non seinper viguit , sed accurate suinpta incepit tempore Petri L mbardi , clito non indum degente credebant d docebantur fideles a Pastoribus, qui aliorum incumbebant
saluti attamena es Vtilissima dimida est, de tanti commodi necessu ai-raliter possit nuncupari. Pro tu primo, talis utilitas, ex eo quidd scholastica Theologia visa semperaberit
tam ingrata nae reticis , ut inveteratum illud odium sit maxinaum suae utilitatis apud
fideles argumentum Sicut enim ex Joseph lib. 6. Antiquitatum Judaicarum, Philustare post expugnationem Hebrieorum ad civitatem Gabam, illa prohibueriint serveres, ne apud se in posterum haberent fabros ferrarios , praeceperint, ut unusquis. que descenderet ad Philisthum ad acuendum vomere in tuum , vel ligonem , aut mcurim , sicque armis tandem privarentur Israelitae nec amplisis pugnare possent sic haeretici serentes aegrE,'uba suae fraudes, mendacia per Theoluos scholasticos detegantur 3 confiitentur , contendunt sertissimum hoc praesidium a nobis auferiare , viri mnia Involvantur tenebris , sicque facilius sua introilucant mendacia jubdcii assequi non possisset, ad convicia recurrentes, Theologiam Scholasticam de Scholasticos Doctores atrocibus inciunt ii iuriis vriclasses ex sessio. Concilii Constantiensis dicit, universitates , studia , collegia, nugisteria , si vana muni Iitate introducta , tantum Ecclesiae prodesse , quam diri citus Lutherias lib. i. de Gganda Missa privata, Theologiam Scholasticam vocat insciam veritatis, inanem fallaciam, academias Antichristi, lupanaria rum. Thomam phialam irae Dei. Melancthon Apologia contra Parisienses, eandem vocat, prophanam Theologiam, Parisiis natam , Liae Evangelium Obscuravit, extinxit nilem Calvinus lib. 3. Institui.
invehens in Sorbonicos cap. a. ff. a. ait eos obducto velo Christum texisse N lib. . cap. y loquens de universitatibus, dicit, Papistas habere publicos idololatriae comventus 3 impietatis scholas Kemnitius vocat Theologiam Scholasticam negotium Perambulans in tenebris Haeretici denique vitembergenses anno I 2P. tanquam 'daxer
28쪽
li,er librosetheologiae Scholasticae inferetro inesus ad mediam urbis piamin, detua
terunt; sequentibusque Ministris desosticium mortuorum ludit rio canentibus , illos in ardentem rogum insecerunt. Illa, inquam , conuicia Haereticorum ad verius Theolo -
ψω scholasticam evidenter probant quantae sit utilitaris apud fideles, inuantum commodi conferat Ecclesiae, clunissam abolere nitantur adversarii, quod tanto cum ardore non susciperent, nisi viderent ipsam esse Ecclesiae lumen, columen fidei, de Hae
Probatur secundo Theologiae Scholasticae utilitas ex unanimi consensu Mesesae, iue hanc methodum approbavit eodem tempore quo inuenta est, de ipsius inventoressiunmis cohonestavit imidibus. In Concilio Lateranenti sit Innocenti III. Thecio giae Scholasticae accuratus celeberrmaus author Petrus Ombardus ab universali Patrum consessia laudatur,dananatusque fuitJoachimus Abbas, qui adversus illa scribere ausus fuerat. Eanclem maxime approbare videtur Constantiente Concilii iis, dum sest. 8 iniprobat viciessum, Niptum condemnat, quia non minus impie , quat Ira inperith Vniversitates, Catholicoriam studia vana sentilitate pronuntiabat eli introducta. Vibanus IV. in exta vitanti crua asilis Deus summam neologicam D. Thomae maximescommendat, jubetque piam publich doceri in scholis, sicuti Innocentius V. In ermorine 1 ce lusiquιιν Salomon hic O:umes XXII. unde illustrissimi Cardinales in votis ad Concilium Trident sess. s. de Retornratione cap. s. declarant, eos qui
docent Theologiam scholasti m Missu ere determinationi Concilii praeeipientis
teistionem Sacra Scripturae,inii od cert non fecissent, nisi maenam illius agnovissent utilitatem. In Concilio Viennensi , dum aliqui dicerent, baptismum tollere quidem peccatum, sed non conserie gratiam Clemens V sacro approbante Concilio determinavit, baptismum peccatum tollere & gratiam conferres, tamquam aliquid Doctorum recentiorum neologiae magis consonum. Innocentius IV Alexandro Alensi propter suam summam eruditionem praecepit ex Apostolica authoritate, ut Summam
eologiae conscriberet Honorius III expressum fecit decretum pro Theoloetiae professione, praecipiens, ve aliqui ad hoc destinentur, qui tam docti silerint, ut stellae
inaneant in firmantento Ecclesiae , ubi plurimos ad justitiam valeant erudire. Gregorius lX expressam Epistolam direxit aa Academiae Parisiensis Magistros pro instauratione studionim, quam scripsittaterani pontificatos di anno 1 status v. ut praesertur
Tomo i operiam sancti Bonaveraturae , nunc Doctorem summi extollit laudibus pro conscriptione Theologia Scholiasticae, qua nihil esse Ecclesia Dei fructuosius profite. tur, sive ad Scripturas plas vere sanc intelligendas, interpretandas, sive ad Patres securidi, utilius perlegendosvi explicandos, sive ad varias haereses detegendas Arefellendas. Porr hanc Theologiae Scholasticae utilitatem mirabiliter comprobat usus Ecclesiae, quae ad Concilia generalia proflandiores, acutiores,&subtiliores Tlaeologos advocaresblet, ut ipsis quaestiones proρositas accurat ventilantibus d mat Eexaminantibus , definienda deliniantur, reiiciantist rejicienda.
Probatur terti eadem Scholasticae Theologiae summa utilita :-phirimis mune ribus, officiis illius, quae multum conducunt ad commodum Ecclesiae. Fides enim quae est velut Ecclesiae anima, debet prina gigni in mente Christianorum, quoniam
sine fide nillius ad Ecclesiam pertinet i lebet secundo nutriri, alias sine alimento ci trus periret tertio debet detendi, ne tallacibus Haereticorum argumenti obruatur,
debet denique ultimo roborari, Vt jam non sima patia fiumram es o nisumferamur ---ram doctrinae, inquit.D. Paulus ad Ephelios sed laec omnia praestat Theologi Scholastica, de qua loquens Augustinus 4 de Trinit cap a. dicit, figiti mentiae. I
lis est. Probantur omnes Minoris partes Primo gignit fidem in adustis, saltem dic positivE, explicando scilicet sacram Scripturam de proponendo objectum revelatum,
quoniam fides est ex auditu B auditus per verbum II ei. Secimdo , fides nutritur per Theologiam, quandoquidem per discursum theologicum apparet, fidei articulos non esse contra fidem, imo demonstratur aliquando illorum contormitas cum rationen rurali, quod inclinat intellectum ut illis firmiorem consensum praebeat; sicque nutritur fides Tertio fidem defendit Theologia dum dissolvit argumenta opposita, non sollim Haereticorum&Judaeorum, contra quos Novum Vetus Testamentum exponit, sed etiam Paganorum & Actaeorum, ubi cogitur ad Phi losophiam naturalem descendere, cum tales, nec scripturas nec traditiones recipiant. Qiuirto denique fidem roborat, dum scilicet Scholastici Doctores ad probandas fidei velitates Sacrae Scripturae addunt indubitatas traditiones Ecclesiae, decreta Pontificum, re Concilioriam definitiones,
rediim evolvunt Hastoriam Ecclesiasticam, adhibem libro dc commemtarios vetet um
29쪽
Patrem, d adducunt comparationesvi sinusitudines renim navaralium, quibus crearinta Hucidant res demonstriuit proinibilia, ut ita, illiinnae fluctuantivin fide m
Objiciunt primo Haeretici, novam Sestolasticorum Theologiam toto Coelo diui emas gravitate antiquorum, qui nihil nisi exscriptura aut definitione Conciliorum aut trum testimonio judicabant, via Doctores recentiores cuncta ex Philosophia Stratio ne naturali deliniunt. Resp. Theologiam Scholasticam non differre a Positiva , qua utebantur antiqui Patres, nisi ubdita fisiori methodo quasi oratorio utebatur, vefacilius inculcaretur fides rudiorum mentibus , ubi nostra breviorema dialecticum probandi stilum adhibet , ratiocinationibus suffultum , quae fortiter inclinant i tellectum , ut consensum adhibeat propositionibus credendis , unde in hoc taliatum dimini, quod nostra utilior cinatori commendatione dignior debeat e
stri Deinde, fusum est quod scholastici Doctores sola philosephia tantur eim
nullus sit qui veritates fidei non exa in inet accurate ex ipsis fidei principiis, utpote ex Scriptura , Traditione , doctrina Patrum , definitionibus Conciliorum, similibus, ex quibus perdiscursum Theologicum probant suas conclusiones. Quod si aliquando Phil inhicis rationibus urantur , huic methodo causam praebent setinet Haeretici dum enit argumentantur ex Philosophia contra Catholicos,in probare v. g. conantur ' in corpus non posse esse in pluribus locis, plura corpora non posse se inricem penetrare, accidens non posse existere sine subjecto rac similia , tune in tholici coguntur attinsere obiter Philosophiam, ut adversariorum diluant Sophismara, sicut alias tactum est an Arianis, qui teste Epiphanici . adversus sane issimam Trinita tem trecenta adduxerunt argumenta ex ratione rationali , ut seducerent Catholicos. Adde quod . non desint exempla sanctorum patriam, qui ope Philosophia consita runt Athaeo , Paeanos,i Haereticos tot sanctus Justinus Martyr in Apologia pro Christianis. Tertullianus in suo Apologetico, in libris de Praetcriptionibus, Lactaniatius in suis libris Institutionum de plures alii Quodsi Patres criminantes Philosophiam
dicantillam fidei advertari id non accidit ex ejus natura, sed ex malitia Philolophan tium, qui illa utuntur ad circumveniendum fidelium simplicitatem; at erus modi homines vitari consulit D. Paulus 1 ad Collinenses, dicens, Videre , qaii vos isti is 'Philosophiam se nin no Ar Hoc non impedit tamen, quin approbanda sit Philocsophia, dum quis illa utitur ad detegenda Haereticorim sepulsi ta, eludendas ipso
Objiciunt secundo, hos extus sacrae Scriptiira Ecclesiast. 3. Altiora trim fieri ii ad Cor. io. Cupii in κεὐνη- imine tam in obsiti uiam fidei Proverb. 11. Smi ιον
mriefigitis opprimetur resori a Resp. Haec dici contrii curiositatem illorum , qui dubio de ancipiti animo rationes quaerunt in fide m sine illis nolunt praebere consensum iis quae credenda proponuntur cita qubditus deserant rationi quam revelationi: Non vero vituperantur illi qui firmiter credentes, rationes ad credendum adducunt in alio minutilitarem immo tales laudantur Ecclesiast 1 . iam elacidant me τι- aetera μι-- Et GP. 13. Sapientio annauo exquiret sisyiens, ἡ σι- vacabit, narram rionem et imo nominω- - urbis, occulta Preverbiorarim ex iuret, iητ rariis Parii. s. . mintrabibis. Quae omnia aenotant, Theologiam Sc lauicam omnia lurcaecuri tissime consider Ditem esse utilissimam Ecclesae. Dicunt . quod Schol isticorun ari umenta metitum fidei minuant, dicente D. Gregorio Homil. 26. in Evangelium, F 's non Libet merit,m, ibi h mara nitio merit experimento Resp. si veritas fidei credarii tantei propter vim discursias Tneologici& ratiocinationis naturalis, veram esse oblec tionem iis credatur vero propter authoritatem Dei revelantis , falsa est irascurnis autem Theologicus non demonstrat evidenter veritarem articuli fidei, aliis non esset amplius fecit Aeri sed tantii probat talem veritatem contineri , vel inscriptura, vel in Tr.uluione vel in Concalus, re tunc fidem accendit, quoniam inclinat ad credendum aliquid eo instanti quo scitur esse ab Ecclesia determinatum, si
que longhabest, quod discursus Theologicus destruat fidem. Dicunt vitandam esse novitatem inaeelesia argora Theologiam scholasticam , quae posterioribus tanti, in saeculis apparuit. Resp. Novitatem dogmatum vitandam esse , non novitatem mea
rhodi qua traduntur dogmata tricholastica autem non tradit nova dogmata, sedis xam silummodo methodum, quae est clarior, filior, Ec rtior, scrutando festitis Matringendo accuratilis ea quae fusilis, levilis tradiderunt veteres. Dicunt 1 perpetuas esse rixas eccontentiones inter Scholasticos, sicque nihil certi apud ipsos posse reperiri. Resp. eos non dissidere in his quae spectant ad fidem , sed tantiim in adiis, quod Wm parvum inrt Ecclesiis inmodum, quiadum quisiue stam sententiam ritetur,
30쪽
magis elucescit veritas. Sed quantio ad luereticos, qui nobis dimnsiones imponimi, tanta habenta semper habuerimi inter dissidiis, etiam in praecipuis articulis fidei,
ut secta Lutheranorum etiam ab incuna hulis, in triginta quatuor sectas divisa fuerit, nunc vero centum ferE religiones, inanes diversae, ab ipsis Luthero progenitae r periuntur, ubi. Romam Fcclesia semper unitatem suam servat Et servabit. Dicunt s. Patres semper declamasse contra Philosophiam , cui innititur Seholastica. v. gaertullianus quilio de Anima cap. 3. Philosophos vocat Haemicomm patriaru-. Gregorius Narianzenus qui Orat. 16. queritur, Mod in Ecclesiam irrepserint captio-
senus lib. 1 contra Eunomiam , dicit iliatam is vim apud imperius veritissem insuspicionem menLicii Amhr Osiuis- .cle Fide cap. 3. dicit M.LAriam omnem υ
--- sum m in diali a diis utimis o sitae N. similia denique passim asserunt
eontra Philoseptiam caeteri Patres, quos longius ecte retexere. Resp. quό Atre,
etiam non in minori numero Dialecticam laudibus extollant, ipsamque proclamentvritissimam Eccletiae , qu Oct ad conciliandos praecedentes cum sequentibus, respondendum objectioni praealtatae, dicere lassiciat, non Dialecticam, sed Dialecti eae sum esse laudandum, vel vituperandum ira ut, si quis adhibeat Dialecticam ad simplicium fidem circumveniendam erroribus, maximo digna sit vituperio,, talem usum Dialecticae vituperaverunt praefati P .ures Si vero quis utatur Dialecticii, utque
reticorum styliuinata detegat , illorum astutias destiuae , demonstro the veritates fidei non esse eontis rationem, licet sine fieri, in hoc laudanda est Dialecti ei. Et ducendum qu bd maximam asserat Ecclesiae utilitatem. Dicit enim Clemens Alexandrinus lib. a. Stromatum, Diamca mam lacu ad ver m rem que se ratiam iamno
- βω- --atis. s. Hieronymus in cap. s. Zech auri midquid ii pomnindominibus scin terrenis sapiemia putatur esse bust- , Diabstica arte sese retitur, edi ad in Hiscenda in cineres' satiata iussolvitur. Idem babet Augustinus, praecipue in libris contra Cresconium Augintaim deriseriesvocantem Dialecticum , cui respondet de ostendit lib. 1 Christum etiam fuisse,sum Dialectica, &Justa , ψηώ- π πιώ-- feceris pro crimine , qvi confiteris bos Imsse Apso . . .
CP, s se ex antecedenti quaestione , Theologiam se se consideratam, lath sumptam pro doctrin. lupernaturali fidem complectente esse necessariam singulis hominibus quia sine fide impossibile est placere Deo: sine fide,in quali habitu a pro parvulis , dc sine actuali pr adultis , qua fides actualis non potest liaberi sine explicatione articulorum fidei ει talis explicatio non habetur sine Theologia i sicque
Tneologia est necessaria pro si lute omnium Constat secundo ex dictis ibi em, Theologiam Positivam consistentem in accurata Scripturarum expositione es confirmatione articulorum fidei, in responsionead argumenta baciteticorum, esse necesitariam non singulis hominibus , ea toti Ecclesiae Constat denisue tertio , Theologiam Scholasticam umme esse utilem, licet non sit absolui necessaria toti Ecclesiae, nec silmilis hominibus , talis enim methodus de ordo non extitit ante Masistri tempora Iicet extiterit quoad substantiam , in quantiim est habitus scientiticus varias conclusiones ex revelatis deducens, sed tunc Theologia sic sumpta est necessaria toti Ecclesia saltem. Si qui eratur autem, cur prioribus Ecclesiae temporibus usitata sume
Posiciva dc non scholastica in promptu erit responsio , quia si primo tempore, quo Micatum fuit Evangelium , veritates Christianae spuatim examinata in summa,
Theoloeticas redactae fuissent , tales disputationes pristanorum Christianorim si dem adhue nutantem nondum soliciam turbassent, infidelibusque abdita re ligionis nostrae revesa in mysteria , quM an fieri non debuit. Sed ubi omni , suis partibus corpus Evangelicae doctrinae consolidatum est , tunc ad faciliorem Christianae fidei veritatum intelligentiam, decuit illas ad methodicum ordinem reaviorem mentiorem redigere dc quodammodo philosophicum, ut clarii, veritates fidei paterent& luereticorum diluerentur sophismata. His omnibus perpensis a disci vam quaestionem procedimus, quantentes, quaenam sint Principia TheoueFiae N per
principium Theologiae intelliginius propositionem de veritatem me assumitur ad alia quid beolosiς probandum.