장음표시 사용
51쪽
THULoci nostra est purbi simpliciter practica Sic Scorusia. q. . Pret ubi di tui de Theblose Necessariorum ερ de Theologia Contingentium , per
Theologiam Necessarioritin intelligens veritates quae ex sua n itura sunt faciendae aut vitandae, ut sunt ista, Deus est colendus, peccatum est vitandum, virtus amplectenda; per Theologiam verδ continmitium intelligit veritates quae de se non su nemininim reducenda , sed tantii ex praecepto D ut illae quae concernunt usum Sacramentorum. Ibide in alterit, Theologiam nostram, sive contingentium, sive necessariorum
esse practicam, cum hac distinctione, quod prima sit tantum per accidens practica de secundario, mirida vero sit primariόειρα se practio. Hoc posito Probatii prim conclusio, quia illi, scientiaest practica, cuius objectum est operibile seu acquisibile per operatione in , sed talis est Theologia nostra , quae pro objectoli et Devin acquisibilem per operationes animae , nimirum per Fidem, Spem, Ch ritium, desilas Virtutes ergo Theologia nostra est practica probatur minor, quia
imilogisvnon respicit Deum , ut remaneat in contemplatione ipsius , nec divina mysteria, quaesiint Theologiae nostrae prIncipia , lacris litteris fuerunt exarata, ut DPI pcr-ι ones operationes coenosceremus,&subtiliterdisputaremus de illis, sed ut Deum ejus perfectiones cognoscendo, fera entius illum amaremus&in omnibus ipsi famularemur promptili , juxta id quod habetur Joan. ao. Haec sicripta siunt ut erectis, quia
beat finem operabilem , α objectum per operationem agnoscibile, erit simpliciter
practio. Probatur 1. Conclusio nostra ex Augustino qui in fine Libri 1. de Doctrina Christiana docet, habitum Theologiae ordinari ad dirigendum quatuor actus, qui sunt, Cred re, sperare, Diligere , virtuos Vivere, ubi per credere non intelligit fidem insormem , quae sollim mystema fidei reserat, cum ira itus qui dirigit a tum intellectus non si practicus, ut diximus antea sed intelligit fidem charitate, alia ruin virtutum o
nexione natam, quae si non si latinniter actus voluntatis, illum tamen includit. Camerso Hentia practica sit illa, quae non tantam contemplatur objectum , sed insuper dirigit opus circa illud negari non potest, quin nostra Theologia sit simplicitet practica, quoniam plures actu voluntatis circa Deum dirigit. Probatur tertio scientia perfectissima, qualis est Theologia nostra debet attingere suum objectum perfectissimo modo, sed perfectius est attingere objectum sium modo practico seu per operationem, quam modo speculativo seu per contemplationem Dereo Theologia modo practico attingit suum objectum , proindeque est prachica Pro tur minor, quia sicut in medicina metuis est tabere&conferre sanitatem, quam scire quid sit sanitas,&in morali, habere virtutem 'ulm scire quid sit virtus, ex Aristotelea. Et hic Cap. a. sic nobilius est adhaerere Deo per Fidem, in eum assii rgere per Spem, eum diligere per Charitatem , ipsique per obsequium, venerationem ramulari, quani de illo subtiliter dijurared profundisiuna eius reserare mysteria. Probatur quarto, ex hoc quod omnes conclusiones Theologicae formaliterves HGrualiter reducantur ad praxim denim aliquie non essent ordinabiles essent praesertim istae, quae formaliter videntur speculativae, Dei est Tmuis, Pater generat Verbis Hii ne Pater uitas potami vinium sorim spiratio se is ore uismili , sed istae& similes propositiones sunt etiam virtualiter prat . ita , quia quaelibet cognitio, etiam notionalis, repraesentat divinas peri as , ut divinae sunt, Qui habent divinitatem, proindeque ut sunt summum hominis bonum , vicimusque finis illius Lunde qua libet cognitio notionalis cultum accendit erga divinas per nas, sicque est virtualiter saltem practici unde Scotus in dist num. inter veritates practicas hanc reponit, Deus est Trinus.
Obiicies primo cum D. Thoma, anne, Caietano M aliis, heia m esse mul haeculativam de practicam , quia continet multas conclusiones quae simi speculabiles
tantiim , multas quae dirigunt mordinant ad pravim. De priorum numero sunt istae, Deus est Unus Trinus, Immensus, Angeli sunt spirituales,&c., de posteriorum o dine laesint Deus est colendus parentes honorandi, vitium fugienaum, virtus amplectenda dc similes Resip. t. scientiam non posse simul esse speculativam de practicam, quia Iceti peculativuIn practicum non sint differentiae essi nitales , ut alIctat Scotus antecitatus sunt tamen proprietates quae consequunturproprias disserentias,&quae sim
incompossibiles eccontradictoria: quia practicum ordinatur ad opus ει speculativum
52쪽
non ordinatur , ordinari autem dc non ordinari sunt contradictoria ergo non pinsunt eo etere dem scientiae. Re p. a. has propositiones esse viri liter practicas, quia ex illis, ut diximus, possunt inferri sormalia ludicia quae dirigent praxim, dicta buntque Deum esse amandum , vel propter se , quando considerabuntur Hus perfectiones, i propter suas creaturas, quando attendetur Micipsiasci sicut enim ex in gnitione creaturae cos scitur Deus , sic ex earurndem nox a potest excitari illius
Objicies i. si ex eo quot nulla sit conclusio Theologica, quae non ordinetur viritualiterra remoth ad praxim , Theologia dicatur pra ai pari iure nulla erit scientia quae non si practica, quia nulla est quae non possit virtualiter, remote ordinari
ad Deum amandum. Resp. neg. conseque iri iram, quia scientiae dicuntur speculativae vel
practica a modo quo tendunt in objectum suum rorula d adaequatum , non a modo quo tendunt in objecta partialia ita quod si tenduntino ectum totale de adaequatummodo speculativo, piae scientiae sint, peculativae, licet aliquae conclusiones ordinentur ad praxim virtualiter , si verytendant in objectum adaequarum modo practico, ipse sint practicae, licet habeant aliquas conclusiones , quae videantur speculativae&or
nentur tantum remo te ad praxim. Quia ergo scientiae naturales speculativae non res. picumi objectum suum adaequatumri formale modo practico, quoniam non dirigunt ullum actum voluntatis circa illud, ut patet de Metaphysica, quae respicit ens utens
est, de non ut est diligibile, de Physica quae occupatur circa Rus naturale vinat rate est de non ve est sanabile ac de Astrologia quae visatur circa astra in quantum
moventur non in quantilla regulant nautas ideo non possunt dici scientiae pra
cticae , licet tales scientiae possint remothi virtualiter regulare aliquas operationes. α Vero Theologia tendit in objectum suum adaequatum d se ale, nempe Deum, modo practico, quoniam, ut diximus in pAma probatione , Theologus non respicit Deum, ut illum cognolint, scd ut illum diligat lc possideat , ideo licet in Theologia multae conclusiones videantur speculativae, practicae tamendaci debent, quoniam pocsunt remote regulare praxim. Tota ergo ratio, cur scientiae naturales speculativae non reddantur practicae dum remoto ordinantur ad praxim,&Theologia dicatur practica, tam multae illius conclusiones praxi dirigant tantum remote, petitur a modo tendendi in obiectum, adaegnatum qui est speculativus in illis scientiis, oracticus in Theologia. objicies . Si Theologia versaretur circa seum objectum adaequatum modo practuc , hoc ideo esset, quia versatur circa Deum vi et filiis vitilariis ab liomine amandu dc possidendus , sed non versatur circa Deum sub ratione finis ultimi, sed sub ratione deitatis ergo non versatur circa objectum se aie modo practico , sicque nulla est responsio praeredens. Respondeo , Deum csse obiechum Theologiae , non ut est finis vltimus formaliter , Ied ut et formaliter Deus , sicut diximus quaeli de Oblecto Theologiae esse tamen Deum, & esse finem ultimum citisnuni Sidem realiter, n- de Theologia tendit semper in objectum suum modo practico rima ut est finis vitiumus, .ut est Deus est diligendus, licet principia praehica , seu rationes quae nos exci
tant ad Deum amandum n n petantur tornialiter . praecisa ratione finis , sed a dei
rare, quoniam ut vult Doctor noster, Deus non est amandus ut est finis, sed vi est Deus summesbonus. Dires. Si Theologia ecit practici nos excitaret ad Deum diligendum ieritiores Theologi essent meliores, quod saepissimh falsum experimur. Resp.
Talem consequentiam cste veram caeteris paribus, falsam vero reddi , non ex defecta scientice, sed ex malitia scientis, qui scientia abutitur. Dices Scientia speculativa, quae est teraria sui est nobilior practi c. quae est gratia praxis. Resp. Si illa praxis non sit nobilior speculatione, concedo ut sit nobilior, nego i nobilius autem est meum diligere, quam speculari. Dura, Theologia Dei est speculativa r ergovi nostra. Neg ruriconaequentia. Si enim Theologia Dei non sit practica, hoc est, rum quia voluntas divina est prima regula sui actus, sicque non potest regulari ab intellectu i tam quia Deus amat se naturaliteris necessariis , sicque non potest habere notitiam directi vam suae dilectionis, imo ille actus antlim potest dirigi, qui est contingens, poteruque fieri boni ε&mal. iii quia inter dirigens de directum est distinctio realis inumniam dirigens habet ut cauta realis respectu directi , unde notitia prachica intellectus distinguitur ab amore directo voluntatis , intelligere auicin divinum non distinguitur
realiter a velle divino , sicque Theologia Dei non est practica propterbas rationes, Mnostra viis erit propter siperii, allas xM.
53쪽
SCiε υτ i Rura aliae sunt subaltererantes , aliae subalternatae Iubalternata scien tia est illa quae tanquam inferior subjicitur superiori , sicut Medicina respectu Playsicae, Musica respectu Arithmeticae subalternans vero et luperior, quae tibi subal ternatam subjicit, ut Physica, Arithmetica , quae tanquam scientiae subalternantes
sibi subjicilint Medicimuire Musicam. Ut una scienti dicatur subalteritari alteri, duae praesertim condi iones requirinitor prima , quid scientia stibalternata habeat idem
objectum lis halternantis , cola tractum pl. r alicthlala formalitatem, quae faciat tale obiectum esIe proprium soli scientiae subaltemarae , sic Medicina est scientia subalternam)hrsicae, quia nabet tilem objectum ac Phrsica, nempe corpus naturale, contractviri
per Drmalitatem simabilitatis cita ciuὁd corpus naturale ut sanabile, sit objectum pro omini Medicinae, ubi corpus naturale ut naturale est, est obJectum Physicae. Sic etiam Per sectiva est scientia subalternata Geometriae, quia Geometria habet pro objecto lineam,ae Perspectiva habet lineam visualem seu radiosam. Sic denique Musica subalter natur Arithmeticae, quia Arithmetica pro obiecto habet numerum,&Musica habet nu-n erum sonorum. Secunda requiritur ad subalternationem scientiarum , ut principia scientiae subalternatae contineantur in principita scientiae subalternantis, ab illis desi inant suam certitudinem, euidentiam , ita quδd scientiae sutariternatae principia sine conclusiones subal remantis, sicque ubi scientia subal remans desinit, ibi incipiat stibal ternata, juxta vulgare proverbium, Ubi desinit Physicus, ibi incipit Medicus. Coa et Lusio. TH Et Lima nostra non subalternatur Theologiae Dei nee beatorum. Sic sco rus quaest. 3. Prol. contra plurimos ex Thomistis , maxim coutra Caietanum dicentem ad propriam subalternationem sussicere, quod ea mysteria quae cognoscimus obscua, cognoseantur clare a beatis Ratio nostrae conclusionis cit, qudis iii propriasibalternatione principia subalternarae scientia debeant esse conclusiones subalternam iis, ut dixinius, sed principia Theologiae viatorum non sent conclusiones Dieologiae beatorum, imo sunt eadem principia pro viatoribus ecproicatis,4 ea qua ciritimus in hoc mundo, vident ipsi intuitiv in paradisis, tantumque disserunt ire modo cognos cendi, quoniam beati illa intuentii clares, nos vero obscur tergo internostram Tne Glogiam in Theologiam beatorum non est. propria subalternatio. Ali hanc rationem alijs terminis asserunt, quoi scilicet scientia subalternans de subalterinxta non versentur circa easdem veritates, quia ubi subalternans desinit, incipit subalternata, quod est falsum in nostro proposito quoniam mystcria quae credimus, ex quibus nostras conclusiones inferimus 1 unt ea quae vident beati, dc ex quibus suas eliciunt conclusiones, sicque non est propria subalternatio. Probatur secunuo. Scientia subalternata&subalternans sunt compossibiles in eodem
seriecto i sed Theologia nostra nequie sebsistere in eodem uitellaetii cum Theologia
heatorum , quia nostra Theologia nititur fide& eius principia sunt articuli fidei, ex quibus conclusiones elicit, ubi Theolosia beatorum nititur lumine cui denti, nimirum lumine glaria: ε eius principia intuito videnturi ergo Theologia nostra non est subalternata Theologiae beatorum. Sic probata minori, remanet an ruinmodo probanda notor, scientiam scilicet subalternatat de subalternantem posse coinpari in eodem intellectu, quod neg ri nequit, quoniam idem intellectus potest inuit possidere Media ei nam de Physicam, Musicam de Arithmeticam , Perspei hivamin Geometriam, sicue alias scientias naturales&Metaphysicam quae reliquas sibi subalternat. Imo mullus potest habere propri scientiam subalternatam , nisi subalternautem calleat, ut probat
παπι - . - est. πη F. ad 'in' ' ρ- ρο-- , dum enim aliquis eos silet scientiam si iteritatam, debet scire nedum conclusiones eius, sed etiam illius
principia per causam , sed non potest eo Inoscere principia scientiae sub alternatae per causam, nisi cognoscat principia subalternantis, o uiolis ipsa demonstreti ergo nona test haberi propriε subalternata scientia, nisi sub alternans habeatur. Probatur terti δ. Scientia uir alternata debet habere idem objectum ac sii balterna nq, cum additamento alicuius fornialitatis accidentalis tu qua non consideratur a lubH-
54쪽
omante, ut patet ex medicina, quae habet corpus naturale pro obiecto comitimi eum Phrsica, addita illi formalitates anabilitatis; exmii sica, quae habet numeriim pro Objecto sicut Arithmetica , adjuncta sonoreitate,' ex perspectiva , quae respicit lineam pro objectis eum visualitate, sed Theologia nostra tabet idem obiectum cum Theologia
beatorum ne dum materiales, sed etiam formale, scilicet Deum sub ratione Deitatis inec ulla additur formalua realis accidentalis objecto Theologiae nostrae, quae non sit in
objecto Iliologiae beatorum, ergo nostra TMobo non subalternatur Theologiae
Objicies, Theologia Beatorum habet pro obiecto suo Deum claresvisium & lieo logia nostra Deum obscure cognatum crgo Theologiae nostrae objectum addit alia quam forinalitatem objecto Mologiae beatorum contra probationem praecedet
Rest talem formalitatem , quae determina objectum scientiae sub alternantis ad scientiam subalternarai debere se tenere ex parte o ccti, Messe illi intrinsecam,ut paret de corpore naturali sanabili, quod est objectum Medicis,ae, ubi illa nabilitas est intrinseca corpori naturali, prout est objectum Medicinae, esse niten clare aut obstu recognitum per lumen gloriae, aut per idem hoc non se tenet ex parte objecti nec est quid objecto intrinsecum , imo se tenet tantum ex arte medii extrinseci , quo Deus videtur, sicque non est formalitas determinans objectum subalternantis scientiae ad scientiain subalternatam, quidquid dicat C etanus, qui insuper falso fundamento nititur, existimans, cam dem Theologiam quam habemus in via, remansuram effrinparria talesque scientias tantiim differre penEs statuum differentiam. Hoc, inquam, Lusum est, quia Theologi , quam hic per discursim acquirimus, non remanebit in statu beatitudinis, si 'd ipsi desinenti succedet Theologia beatorum. Sicut enim fides non remanebit in patria, Juxta D. Paulum, Nunc videmus perspeculum in em nate, realint faeie ad faciem sic nec Theologia nostra remalvum est , quia id nititiis & omnes sitas conclusionesς articulis fideideducit, unde, pereuntibus suis principiis, ipsam perire necesse est . Hoc evidenter confirmat D. Paulus i. Cor. i3. Charitas na*uam excirit. . . sive ρυ- en evacuabuntur, sive linguae eessetani, sive scientia destruetur. Vbi nomine scientiae Theologiam intelligit , dicit enim illam cientiam esse destruendam , de qua ante
est Theologia qua noverat mysteria per conclusiones ex articulis fidei deductas AEGgo juxta Apostolum eadem Tneologia non remanebit. Nec jure respondet Caietanus. dictum Pauli intelligendiim est e comodo quo dixit Christus, tum se terr est . insibant id est , transibunt a statu imperiectiora ad persectiorem sic etiam h ologia nostra transibit, non quant imad substantiam habitus, sed quant .m admota bscuritatis Mine videntiae, quam nunc habet in deperdet in patria Haec enim re: onsio a mente Pauli longe distat, tum quia dicit simpliciter quod scientia destruetur , 5 destrumore non est simplex transitus rei a lini imperfecto ad perfectum, sed abistula ipsius desitio , lim quia insinuat, quod eodem modo destruetur scientia , quo prophetiae evacuabuntur sed absolute cessabunt prophetiaeci ergo ec scientia de qua loquitur, quae non est alia a Theologia. Dices . tale mi ibi tum Theologiae non posse destrui, nec per habitum contrarium sicut temperantia destruitur per vitium intemperantiae, quia visio beatifica non oppo in tu per se Theologiaenostr , sed tantlim per accidens, ritatione diversi luminis me etiam destrui potest per accidens , per destructionem sublui, quoniam pilim remanebit emo non deitruetur Theologia nostra. Resip. illain re destri1endam per visionem beatificam quae per se opponitur Theologiae tanquam clarum obscuro , S lumen tenebris i unde sicut fides per talem visionem de struetur, sici Theologi , quae nititur fides tanquam habitu principiorum. Dicri,
Hieronymum in Epist. ad Paulinum, ipsum adhortari admidium Scripturae his verbis. T se 'mi ire tereis, ain scientia ersive in Miscuim culis Et Chrysostomum in verba p allatam Pauli dicente, Non antibi ιι suetitia, sed desinet esse non pefecta. Resip.
Hieron ut nil l qil de rebus scitis, de uri de scientia 4uadebat enim Paulinum, ut ii cumberet strudio mysteriorum, quae debebat cognoscere in coelo, non quidem pereamdem scientiam viae, sed per long nobiliorem Quoad Chrysinomum, dicebat stimariam nostram non aboleri simpliciter , quia illi siccedebat perie u , nempe visio
beata, a praecedenti tamen distincta. Porro, sicut diximus Theologiam non subalternari Theologiae Dei aut beatorum iso asserendum est, ipsam non subalternari Fidei, nee Theolo iriam Scholasticam subalternari Positivae, aut vice versa. Primum patet, quia haberit idem objectum materia.
55쪽
la, nempe Deum idem objectum titiale ..ia, nempe Deum sub ratum Deitati, i&idem objectum formalequs , nempe Deum sub ratione summe veracis ii testando. Cum ergo scientia subalternans S ubalternata non habeant idem obrectuna nec os dem veritates e statimi, ideo Theologia nostra non subalteriistiar fidei , licet fide, sit habitus principiorii nostra Theologiarci quia scilicet easdem veritates quas resipi eit fides, considerat Theolos Ita nostra Secundum etiam evidenter colligitur ex dicti in
Q . a. istius Prolog ubi asseruimus Theologiam Positivam, Scholasticam non eo duos habitus essentialiter distinctos, sed tanti secundum magis α minus, sicque vi, non potest subaltemari alteri.
Vt m, For Theologia est omnib/ι mentus naturae bus porsectior,
Ei l latet, quin Theologia quamlibet scientiam naturalem dignitate su perer, tum quia praestantius objectum respicit, nempe res divinasi lupemat rates, ubi caeterae scientiae res naturales tantum respiciunt pro objecto: sim quia principia Theologiae sunt certiora principiis scientiarum naturalium, liliu)lcin principia ex quibus eruuntur conclusiones Theologicae, nihil aliud sunt qua ira ast rtiones fidei quae omnino est infallibilis, ut pote habens fundamentum in revelatione Dei, qui nec falli nec fallere potest ubi principia naturalium sciciuiarum sunt fallibilia quandoquidem cognoicuntur per lumen naturale intellectus, quod multis subjacet erroribus,
ut paret ex pravis opinion mulosephorum, qui gravissim lapsi sunt in quaestionibus naturalibus tum denique, urionii oscientiae, si comparentu ad nostram Theologiam , jure merit4 dicuntur ancillae illius, iuxta vota sapientis Provem. 9. Sapientia
utitur adsilai veritates explicandas persuadendas. Qu0dsi quis dicat contra secundam rationem quam allegavimus, lumen naturale in quo fundantur principia scientianimnaturalium non minus esse in fallibile, quam lumen fidei quia est aequaliter a Deo qni est naturae author,sicut fidei lcgratiae Resp. quod licet lumen naturae in leti In fallibile, tamen quoadusim inceptus fallibile, quia non participatur a nobis, nisi in persccte ecciim multis ignorantiae tenebris, ilia illius applicatio non fit nisi mediantibus sensibus, qui saeptissimE errant, cum lota accidentia rerum attingant , nec possint illaruin nat
rasra essentias penetrare. Stabilita e dignitate Theologiae super omnes scientias quinendum est distinctius de illius certitudine, quod ut miliusdignoscarii' Notandum est Conchisionem Theologicam multis modis posse concipi. primδ,
quatenus per clis hirsulnis ultra leni est ill Ha ex prae missis, & tunc non et is fit se ut
optim norat noster Smitin Qua st. i. Promm. num. 6. nec qui eam sic sumptam Na--, esset lineticus quia motivum assentim si tali conclusioni non est reuelatio , sed connexio conclusionis cum antecedentes, quae innotes it tun in naturali. Secundo, potest concipi, ut est immediate revelara, o tunc non eli conclutio Theologica, quiarum respicitur, est deducta ex praemissis , sed ut est revelata , sicque qui illam negaret, esset haereticus Terti h potest sumi, quatenui continetur in propnsitione evelata,& apprehenditur per modum vnnis 5 eiusdem propositionis cum illa , tuncque est etiam de fide, unde Monothelitae haeretici reputati sunt negando duas voluntates in
Christo, quia detenninatui fuerat Ecclaua in Christo esse duplicem naturam miritualem, sicque esse duas voluntates , quoniam quaelibet natura intellectualis halare
suam volu luate in sicque negando duas voluntates, negatrant dua naturas contra de
terminationem praecedemtem Ecclesiae. Quod si ' modum inti is probetur, nam propositionem inserti ex alia , t v. g. Christum eci risibilem , quia est rationalis,
innc illa consequentia non est de ficies itura licet risibilitas identificetur realiter cum homine, distinguitur tamen tormaliter. Si vero probetur permodam Osionis unum sc- qui ex alio, exponendo scilicet terminos, ut cognoscantur unum esse rum aliter aliud. v. g. duas naturas intellectuales involvere duas voluntates , hominetraque includere formaliter animalitatem tunc illa propositio est de fide & propterea Monothelitae haeretici merito dicti sunt. Quarto, Conclusio Theologica spectari potest, vel vi sequitur ex duabus p missis de fide, vel ut sequitur ex una de fidei altera necessaria , vel ut im xxxv mcisa de Mei alia probabili conuiesque sentiunt, lianc tertiam conclus
56쪽
xxx VII nem esse tantiin probabilem, quia conclusio debiliorem partem et uitur. Quoad alias vero, Aureolus Quaest et Prol. existimat ex duabus propositionibus creditis,4 ex
Ha crediti, alia necestaria generari fidem supernaturalem , Scotus vero in . Dist. 1 .mani in vult ex neutra se in Idcina scientiairi,M bitum quemdam in e selemtiam de fidem medium, minii certum fide&cerit m quod asse
rere. Theolo amo stramessequa bos manati
CoNc Lus Io. THEOLoci est scientiis naturalibus certior certitudine objectiva , ut vult Scora rarist. Ἀνα a. si ad tertiam ρ---rem , de in luper certitudine rinali subjectivari licet assensus Tneologicus sit minus certus assensi fidcri Ante quam tres partes huJus conclusionis probentur micendum est, quod certitudo objectio stri itas cognitionis orta ex objecto omni in motivo ipsius, nimirum Deo revelante certitudo vero subjectiva sitirmitas cogninonis orta ex naturain dispositione subjecti, quatenus inclinaturi vel ex se , vel ex aliquo superaddito habitu ad credendum alicui veritat , sic aliqui inclinantur ex natura intellectus ad adhaerendum alicui objecto uod purant esse verum, licet filium sit imo etiam firmius adhaerent propositioni Alsie apparenti verae, quam verae actualiter, ut patet inhaereticis, quorum tenacitas potieis dicenda est pertinacia, quam certitudo Alii autem, ut fideles, ratione habitus stuperadditi, nimirum ratione fidei , firmissime adhaerent propositionibus revelatis de conellasionibus quae ex illis inferuntur Hoc posito Probatur prima pars Conclusionis . cognitio est certio cujus objectum formale est magis immutabile, Nisusus rotivum est certius ec firmius , sed objectum forinale Theolmiae est Deus ut Deus, summam immutabilitatem habens,&motivum quo intellectus Theologi adhaeret Deo reveritatibus divinis est revelatio divina, seu Deusve revelans, qui, cum nec falli nec fallere possit superat omnem certitudinem naturi leniri ergo Theologia nostra certior est ol)jective quacumque icientia naturali. Secundo, Illa scientia est cortior obiectives, usus principia, quae pertinent ad objectum, sunt certiora , sed principia Theologiae sint artioli *dei, carticuli fidei sent certio res principiis scientiarum naturalium i ergo Theologia est certior objective scietulis naturalibus. Probatur minor , quia quod innititur prima messentiali veritate, certius est eo quod fundatur tantiim in veritate participata, sed Durologiae principia intesti
monio 8c revelatione prima veritatis fundantur rac scientumlatii malis principia nituntur tantum creaturis, nimirum lumine rationis Oblectis Natis , quae habent blam
veritatem participatam ergo principia Theologiae sunt certiora principiis scientianam naturalium Terrio hoc confirmatur ex Luc. D. Calam es terra tria Aint, verba autem mea nis praeteri it cui veritati suffragatur D. Augustinus, Aiali is sior ossituris com
ritarem. Ex quibus constat, certitudinem supernaturalem vidivinam oram habet Theolom nostra , longius superare certio linem naturalem , quae in aliis scientiis
Objicies , Major certitudo assensus pendet ex majori attingentia objecti, quia objectum causit certitudinem assensus sed in scientiis naturalious magis attingitur ob-
ectum , quia eo 'nolcitur intrinsec per necessariam connexionem praedicati cum subjecto, in Theologia attingitur tant lim extrinsece quia veritates Theologicae tantam cognoscuntur per revelationem divinam i ergo est major certitudo in scientia naturali, quam in neologia. Resp. Majorem esse falsam , quando causalitas objecti suppletur per principium internum quod est certius externo, ut habetur in Theologia ubi attingentia leucausalitas oriecti suppletur per tcstimonium Dei revelantis, quod omnes veritates creatas supprat ore , licet conclusio Theologica illara ex utraque premisia de fide sit sere certior scienta naturali, erit tamen incertior, si inferatur ex una praemissa naturali, quia sumit ab illa suam veritatem, eg propter quod unum est tale illud magis erit Aliqui propter hoc asserunt, non omnem conclusionem Tlieolopicam eta certiorem scientia naturidi, sed tantum illam quae oritur ex utraque pri
missa de fide, sic noster Megis Zamel, Praepositus, exinc. Quaest. s. ProlS. n. I. nos vero cum plurimis in singulariter cum Smini se L. 4. III. contrarium ren
mus, dicentes, axioma allatum velificari tantis, quando aliquid est principium to tale, adaequatum alterius, falsum autem esse in nostro proposito , ubi conclusio Geologica non pende tantam a praemissa naturali, scd etiam ab ea quae revelata esti
sic clinio Theologo haruraediis oriri certitudinis sim, nimirum vom
57쪽
propositionem revelatam, d aluun naturalem, habet aliquam certitudinem corresponail Lnt in propositioni naturali , de ex hac parte non est certior illa , sed quia in uiperhabet ali in certitudinem a propositione revelata , quae est major certitudine naturali ideo ex Eac parte conclusio Theologica etiam proce m ab una tantoni prae usic sa revelatam ali. naturali erit certior quacumque iraturali scientia. Instabιs, Conclusio sequitur debiliorem partem ergo ubi una praemiis erit natur iis, conclutio erat etiam acuralis, sicque non erit certior scientia naturali. Respondet
noster Smmu ris. I - 2Dem. IV ad hoc axioma suificere, quod estinus non adaeque tortiorem partem sex cause, id est , quod se imperfectior illa, non autem eii uiri quod sit aequalis aut majoris imperseetionis, quam pars debilior cauta, ut pa telis naturalibus, ubi mulus genitus ab equo Nasina est ignobilior equo dc nobilioresina te etiam in proposito , concluso a neologica causata ab una propositione reum
lata de alia naturali, erit incertior revelara 5 naturali certior Dites, Si Theologia est certior scientia naturali est ceris rurimis principiis, v. g. χυ libet est vel non eu, pnnusi xii in nri Dis f. in aut fae , sed falsum est consequens quia primis principiis innituntur propositiones revelatici ergo antecedens. Res negando minorem nam tropolitiones revelat aestunt certiorcs primis principiis, nec illis nituntur ut sunt reve-itae, quia fides non nititur discursu ex principiis, sed ex eodem motivo quo propter revelationem divinam, credo Deum esse innum in Personis, credo etiam Deum non essevnum in Petibna, Me recurro ad hoc axioma QVodlibet 0 vel non est , Sic etiam, eodem a quo credo Deum esse trinun propter divinam revelationen , eodem acta credo, primam veritarein nec falli nec fallere posse, alias non crederem, Dcum esse
trinum Dum ergo philosephus i. Poster Cap. 1. dicit, quod principium se certius
conclusione hoc est verum de principio totali cadaequato, quod est totus discursus, vel de principio partiali, quatenus principium cit, quia certitudinem minus depende tem babet quoniam veritas conclusionis dcpendet a principiod non contrari sicut caula partialis ut causis, est cilcistu perfectior, licet aliquando sit imperfectior in se , ut patet ex mulogenito ab alina Dires, Praemissae conclutionis Theologicae , etiamsi ambaesne roriatae, non fundant certitudinem ejus, nisi mediante discursu naturali, qui non
est certior in Theolom, quam in scientiis naturalibus: ergo conclusio Theolo canon erit certior alia conclusione seientifica Resp. ubd licet illae conclusiones tine
aeque certae certitudiare consequentiae, ratione discurrat aequaliter certi , at talare cer
titudine consequentis, cx lusio Theologica erit naturali certior , quia praemissae ex quibus emiturcertiores sunt, ut pol revelatio. Probatur secunda pars, qilia Theologia sit certior subjective auacumque scientia naturali, inquantum intellectus noster supposita fide, magis incli iratur ad firmius ectenacitis assentiendum conclusioni Theologicae, quam cuilibet alteri i sic noster Smis digia est Promm m . Pin illius est haec ratio. Illa nostra notitia est certior ex parte subjecti, cujus principiis intellectus noster ficianius asscntitur, lanam certitudo aliensus conclusionis dependet ex certitudine assensus principioru in ι xled intellectus noster ει-
mitis assentitur principiisTheologiae, quae sunt articuli fidei, quam principiis scienti rum naturalium ergo nostra cognitio Theologica certior est, nedum objective, sed
etiam subjective quacumque scienti.i naturali Minorem confici natu .Hrcs , dc praesertim Augustinus lib. . Consess. cap. io dicens, Faciliis dabit rem rarere me, qua messe sera φα --bis. Accedit experientia qua videmus fideles sic affectos, Ut mallen ne gare prima principia scientiarum naturalium , quam negare minimum ex articulis si hei. Unde Theologorum aliqui existimantes alias hoc pruactylum, qua sunt eadem via sertio sunt eadem inter se esse contrarium Sanctissime Trinitatis Mysterio, ubi tres persenae sunt unum in essentia, S inter se distinguntur, maluerunt negare illud mysterium. quam ullatenus derogare fidei tanti mysterii cui tamen revera nullo modo opponitur. t omnibus compertum est, de diximus in Trict de Trinitate. Quod sit Thomas i. p uatis. I. Art. I ad I contrarium sentiar, vicos, Neo uim no .rm esse certiorem secani naturam, idest, objectivEὶ mi , -- cenam a L. ad nos, id est, subjectiv
cui favere videtur Scotus in I. D s. a. . in ep. ntc. f. sim o loqu.ιmurti a nostra tamen
mente non dissident, sed tantae volunt , ratione subjecti in se vacillantis , posse fieri, ut cum fide stet aliqua indeliberata dubitatio de veritate articulorum fides , licet fieri nequeat , V stante fide intellectus possit negare de artu
Objicies, ibi certitudo subjectiv i est major, ubi intellectus omnem dubitationem
excludit, muta intellectiis .aes ciuietatur sed dum intellectus assentitur conclusio. ni nRturali evidenter deductae ex primo Princi ei naturaliter noto, Omnem dubitati
58쪽
nem exclussit, verti aeque quietatur, siquamis a uisur etruatiluas trietilli multae
vacillationes suorepunt, nec intellectus cum talibus dilbitationibus luietaturi ergo ex parte stiriecti certitudo notitiae Theologicae non est mador Certi rudine cognitionis icientifica Resp. morem esse veranus consideretiar intellectus sine habitiindo tunc enim incredendo veritates divitias, quae inevidentes sunt nituntur tantum fide humana, multas dubitationes patitur, nec quietatur ullo modo, quia capacitatem suae facultatis langE superant , si consideretur vero ii uellectus ut lumine fidei adjutiu& pia affectio ne instructus adcredendum quae Deus revelavit, tunc assistente tali auxilio nullas deli beratas dubitationes patitur, imo quietatur absoluth: dciti in se affectus est, ut para tu sit negare magi inrastumque veritates, quantumvis evidentes, quam negare ullam veritatem fidei, quantumlibet sit obscura , modo convincatur de ipsius revelatione.
Qu4d si assensiundes non ita stet firmiter, quin possit dubitationibus indeliberatis ima
pugnari&deliberatis expelli vi patet in haereticisci hoc non reddit fidem magis ineer tam ex parte subjecti , sed denotat, ipsam esse facilius scientia corruptibilem ex subjecti parte , sicque cum faciliori corruptibilitate fidei quam scientiae, firmi istamen, minis fide, catholicus assientitur veritati credibili quam Philosophus veritati scibili. Probatur tertia pars, quod assensus Theologicus non licita certus ac aliensius fidei. Primo, quia conclusio Theologica est certa propter praemissas, quarum saltem altera
est de fide ergo ipsi oraemissa de fide certior est, quoniam propter mini-- σα leo mur mastis est 1isu. Secundo, quia motivum assemus fidei, quod est inmediata de ex.
pressa revellati, est certius motivo cognitionis Theologicae, quod est revelatio tantum mediata includens discursum: ergo assensus fidei certior est assensu Theologico. Tertio, quia si asDUMTheologicus est aequEcertus, acassensus fidei, deberet procedere ab habitu fidei, quoniam non daturalius habitus ita certus ac habitus fidei; sed a Nnsus Theologicus non provenit ab habitu fidei, sed ab liabitu Theologiae, qui dis inguitur ab habitu fidei, ut probavimus anteaci ergo assensus Theologicus non est ita certusae assensus fidei: Si Scotus praesertim in . Dist. a; si cessu a m. Is.crao conformiter Aristineti . Poster dicenti, assensum conclusionis nusquam aequare certitudinem praemissiarum mn de Theologorum nullus tam firmum praebet assensium conclusionibus Theologicis a ropositionibus fidei immo, ut rea insinuavimus, qui negaret conclusionem Theologicam non ea re haereticus, sicut ille qui negaret propositionem fides.
Si ergo Monothelitae negantes duas in Christo voluntates , tanquam n aeterici damnati sunt in sexta Synodo ι hoc ideo non est iactum, quia tali affrinatio duarum volunta tum deducebatur per discursum naturalem ex antecedenti determinatione quic Ecclesii definierat contra Eutit herent duas este naturas intellectuales in Christo , sed ideo declar intur haerctic , quia aeque immediat revelatum fuerat , duas esse in Christo voluntates, ac duas esse naturas completas, quoniam impossibile est naturam intellectualem sejunsia suo intellectui a sua voluntate: sicque non fuerunt retici, quia on enim conclusionem Theologicam, sed quia negaverrant propositionem revela
AUREOLus, Durandus, d Gomedus, Theologiam nostram negant esse scientiam, quia non est habitus deductivus conclusionum, nec illis adhaesivus , sed tantum declarativus veritatum fidei, quae reperiuntur in Sacra scriptura, cum Me tamen o . . rentia, quid Gosyredus existimet neologiam esse habitum explicativum antlim qiua non inis, id est, qualis sit sensus grammaticalis Script uiae . Durandus vero ec Aureolus sentiane esse habitum explicativum quid rei, idest, qualis sit sensus scri turae a Spiritum dictatus, unde inquiunt,quδd tota antiquori patriam Theologia versita hierit
in vera expositione librorum sacrae Scripturae vel in impugnatione haeretico mim, quos debellare voluerunt ex vero sensu textuum Scripturae,&rethonsione ad illorum argumenta ex fuse intelle depromptii Horram omnivnimam esse opinionem demonstrabie
THEOLoci nostra nedum est habitus explicativus quid nominis, aut quid rei, eo . rum quae sunt in Scriptura st insuper est trabitu deductivus conclusionum ex
59쪽
argumentati Q. Quod Theologia sit habitus explicativiri eorum quae sunt in scriptura, adnaesio conclusionum, seniliter Margumentativa de facili colligi potest ex di ad Timoth. Cap. 3. Omnis Scriptura ιυιmtas ιηθι ta villis est ad docendam ora uendum
Nostra conclusio aperi habetur ex Scriptura mi Math u Christus ostendit se non eiicere daemonia in Beelzebuth, quia alioquin regnum ejus esset divisum in seipse, probatque rursus ipsum non esse divisum , quia non posset stare. Ibidem ostendit, Apostolos non peccare, vellendo spicas die Sabbati , quia lacerdotes non desinebant mutare hane propositionis die sabbati, Levitici 1 et aliam sub uno tostea rati nem, quia necessitas non habet legem, quod demonstriit exemplo Davidis, qui in e
trema necessitate constitutus, accepit panes propositionis, quamvis esset laicus Lucae ctiam 2o probat resurrectionein inortuorum de immortalitatem animae contra Saducaeos utramque negantes, ex eo quod Deus in Scriptura appellatur Deus Abraham, Isaac S Jacob, & non sit Deus mortuorum , sed viventium I sicque Abrahor , Isaac MJacob estent viventes, non quidem corpore, ergo animai unde probat Immortalitatem
animae: Sicut & resurrectionem mortuorum, quia si est Deus vivorum ergo est Deus totius sirposticorpore, anim constantis, quoniam vivere est suppositorum S per viventia intelliguntur supposita cum ergo Deus sit Deus Abraham lime Iacob, qui
actu mortui sunt, seqilltilr ps os aliqil. luto esse resilrrecturos, ut futurus sit Deus illoruri Marci etiam io. probat Christus, te esse Deuin, dicens cuidam ipsiun vocanti bonum, Cur medicis Momynem bovis nisiselas eas, quasi diceret, si me bonum vocas, tu me Deum credere debes, quia nemo bonus, nisi blus Deus. Idem de se ipso con- sirniat Math. 11. ex Ps. O9 ubi dixit David, IJιxit Dominus Domino meo, ex quibusve bis infert Christus , Davidem non fuisse illum vocaturiim Dominum sium sistisne tantum homo& non Deus. Porro Apostolus ad Rom. probat, gratiam non esse ex operibus nec cadere tib merito, quia alioquin esset debita, nec proinde amplius diacenda csset gracia.
Quantum ad rationem confirmativam nostrae conclusionis, iam inam arrigimus diacendo, quod Theologia non sthabitus tantam explicativus e declarativus eorrum qiue
sunt in Scriptura, nec quantum advoces, nec quantum ad sensium , alitis ille propri Edici posset Theologus, qui non haberet fidem, nec assentiretur conclusionibus neologicis, mod4 habeat linguarum peritiam , studuniique adhibeat legendi scripturas,
quod nullus concedet , immo omnes fatentur, Theologiam esse scienciam aliquo modo, seu habitum quo ex praemissis revelatis , vel saltem una revelatii de alia evidenti eruuntur conclusiones,, oh hoc asserunt, rationem forinalem Theologiae consistere in discursu ex revelatis. Dicendum ergo est , quod Theologia triplici titulo sit argumentativa, Ptim Λ quia tanquam scientia procedit ex sitis principiis, quae sunt articuli ficiei, ad pro b uultis varias conclusiones Secundo quia aliquando sita principia probare potest, ut quando como Judaeos ostendit Mysterium Incarnationis esse factum ex Veteri Testamento quod fatentur &quando contra infideles probat, veritates nostrieres 'onis esse probabiles, proi)onendo multa motiva probabilitatis Tertio denique. quia identer negative solvit argumenta adversariorum suis principiis opposita, proponendo scilicet rationem aliquam evidentem , qua demonstret talia argumenta non ita convinceres, qui iζde illoruin veritate possit esse dubitatio. Non dicimus autem, Theologiam esse taliter arguinentativam, ut possit sua principia evidenter demonstrare, quia Theologus argumentatur saltem ex una praemissi de fide, quae proinde obscu- 'eu Nec etiam asserimus, illam taliterargumentativas, esse, ut possit solvere evidenterpositivε argumenta adversariorum quia si possce evidenter demonstrare falsorem. talium iu lmentorum, posset demonstrare lacnterpositi-fidianostrae articulose yeros, quodrepugnat, ut diximu3.
60쪽
Obsicis, Res fides demonstrari non possunt ergo Mologia non est demonstro
xiva, nec Montentativa. Rest. Quod reside noni in demonstrari revera con clusio autem Theologica demovitrari valeat per veritates fidei. Deinde , res etiam fidei possunt demonstrari , non quidem per demonstrationen e vidcnten sed per alias fidei vertistes , probando V. g. existentiam Incarnationis per veteris retita, menti contextu i Tandem Theoloseriam argumenta non sint propriae demonstroiationes , quia ambae praemissae demonstrationis debent esse evidentes , in argumetuo autem Theologico, una saltem praenusia est obscura, quia est de fide. Dices ex Ambrosio . de Fide Cap. 1 remo indu μαι-ν-- , ubi quaeritur de , o credi upiscutoribus, non dialesticis. Rei p. argumenta non requiri insule, bene nitem in Tlieologi , unde non dicunus adem me argumentativam , cnc autem Theologiam.
Dcinde non requirimus argumenta , v rationi plus innitamur , quam aut lioritati, sed ve convertantur infides , conficinentur Catholici. Dim , Ex August. 1 de Nive Cap. i. ad Gessentiam, idest, ad Theologiam, 'tumi modo pertinet, quo
fides saluberrima gignita , nutritur, defenditur, I r bi Tritur . laec autem omnia fieri
ossunt per solam Scripturae expositionemri ergo non requiritur, quod Theologiae argumentativa. Resp. quod Theologia, ut diximus in antepenultimo para grapho quaestionis nonae , dici possit simul cientiat habitus principiorum i iuri ei EDD. Augultinus Malii dicunt, Theologiam ella tantum declarativam eortim quae luntis Scriptura , loquuntur de Theologi , ut est habitus principiorum , ad quem pertinet solei declarare principiorum terminosci nos vero qui dicimus , Theologiam csse deductivam conclutionum margumentativam , loquimur de Theologi i , ut est scientia , saltem improprie , cujus ossicium est uti di lcursu B ratiocinatione. Dices,
Patres, qui erant eruditulinii Theologi , versabantur ex professi, in expostione Scri- irarum, quod denotat Theologiam in tali declaratione consistere. Resp. quod licet
Patres inculiuerint pocilli initio in expositione cliptur. quia nonduin litata erat
Theologia scholastica , non raro tamen si sunt dit cursu oratiocmatione, quandoquidem scholastici emem με conclusiones , quas ex revelatis deducunt , Patmintestiuino nil confirnaant, quod denotat eas leni conclusiones fisisse a Patribu, Muta
Uuaeres, quaenam sint praecipua Theologi munera Respondetur communiter esse duo, sed melius est, si dicamus illa quatuor esse. Priniam est, veritates revelatas seu Scripturam sacram cognoscere , quoniam ad hoc ut quis ex principiis possit elicere conclusiones , debet cognoscere illarum principia , sicque neologus debet cognoscere Scripturam , in qua continentur veritates fidei , quae sine principia conclusionum Theologicarum. Secare anini est , quod cognitiones ex talibus princi piis sciat liceres, quiaTheologia nihil aliud est , quam habitus illativus conclusionum ex revelatis : Unde non ussicit, tib Theologus in nrateria Sacramenti Eliacharistiae cognoscat significationem horum verborum, Hoc est Corpinia meuma sed necessi est . quid ex his verbis demonstret Trans lubitanti Hionem , quae non cupressi e continetur In illis , sed tantum virtualiter Tertiam et , quod doctrinam fidei ex si tentiis naturalibus de disciplinis humanis illustretri non quis dogmata naturalia sne propria Theologiae, sed illa sibi accommodat vi hoc est quod ex August. Lib. 1. de Doctr Christ dicitur, tualis auream, regentea AEgyniori facere nostru cx Hie
iam Dei. V denique munus Theolo isi , adversariorum argumenta contra fidem bivere evidenter negative , non evidenter positivE. Solvere evidenter posiati vh allat .alia aliquam rationem , est demonstrare evidenti ratione naturali illam in se esse fallain v. g. est probare evidenter dranc rationem allatam ab Haereticis contra Eucharistiae Lacramentum , mmm ravas non potest in m p ibasim esse falsam, quod non Oihin facere Theologi , quia lic probarent evidenter veritates fidei, quod si impossibile. Solvere autem evidenter negati v oblectionem aliqilam contra fides dogma aliquod factam, est ostendere propositionem illam fictam ab in fideli non posse ab illo probari , imo omnia eius argumenta poste aliter solvi, veremaneant inutilia. Quaeres , trilin Theologia sit una mon loquimur de nitate materiali conia
clusionum , quas Hicit Theologus , conita enim multas 5 diversas esse , quarum aliae sint de Deo, aliae de Christo de Angelis, de gratia, &ssimilibus , sicut in sca, aliae sunt eo clusiones de Ciaelo , de Elementis , de Anima , aliis rebus naniralibus et sed loquimur de unitate formala, utrum Theologia sit unus 6 simplcx