장음표시 사용
291쪽
vident, sed usq; adeo non vident per speculum, qui est per speculum nunc videndus, ut nec ipsu in speculum , quod videt, sciant esse speculum. Qualiter autem valeat deductio ad ostendendum tres perso rias ex ratione intellectus Sc voluntatis,
dictum fuit, distinct. a. quaest. de duabus productionibus. Ad secundum dico, Quod illud argumetum videretur efficaK, si poneretur patre gignere inquantiim' intelligit, sicut ponit una opinio, superius improbata. e. dist. q. praedicta,quae ponit actualeui notitiam. Dateis habere at i quo modo rationem producentis resperui genitionis Filii,& rationem formalem principii produci tui; sed secudum aliam viam,qua ibi tenui quod Pater inquantiam habet essentiam sibi prisentem sub ratione actu intelligibilis,
quod conuenit Patri, inquantiim est me moria, hoc modo Pater gignit, non aurem inquantum intelligens,llcut ibi fuit declaratum tunc salsum est antecedens, quia memoria magis representat Patrem quam Filium, non quo ad hoc, quod sola menaoria sit in Patre, & sola intelligentia sit in Filio. sed quo ad hoc, quod Pater gimit
Filium, inquantum Pater habet rationem memoriae, non autem ut Pater habet rationem intelligentiae vel voluntatis.
Ad tertium dico,quod amas secudi sunt producti. Cum probas per Philosophuin
s . Physic. argumetum est pro me, cu enim actio non sit terminus actionis,& ista vere terminat actionem, sicut August. dicit 9. dc Trinit.cap. it. quod notitia gignitur vere,& volitio procedit, ut dicit is . de Trinit. cap. 27. ergo ista non sunt acii nes de etenere actionis, sed sunt formae absolute de genere qualitatis. Cuin pmbas,
quod sunt actiones proprie, quia sunt actus secundi dico, quod quaedam fornix habent esse fixum non dependens continue a tua causa quasi iii fieri, sicut calor in ligno; quaedam habent quali continua dependetiam ad suam causam, sicut lumein medio ad solem,i hoc dicit August. 8.super Genesim ad literani cap. I 2. dicens, quod aer non est factus lucidus, sed fit lacidus: primae sormae propter suam indo
pendentiam in esse non babent rationem actionis nec motus; secunde propter continuam suam dependentiam magis videntur habera esse in fieri, quam in fasto esse, Et ita habet esse,quia senaper da sunt, aeque causantur sicut in primo instanti, quando incipiunt esse, R ideo causa cetas ante causare,istae forme cessant esse; non tamen ex hoc sequitur . quod sunt a t iones de genere actionis,sed opposta, qui- sunt termini talium action n.' Licet secundum veritatem non sit in eis actio . cpassio, uia sunt totae simul in esse,&non pars post partem acquiritur, actio autem proprie non est ad aliquam formam, nisi cuius pars post partem acquiritur. Hoc se eundo modo se habet intellectio, quia ipsa est in continua dependentia ad presentiam suae caula , quia aliter non haberet esse, sicut patet per August. I t. de Trinit
cap. 3. Cum autem cogitantis acies auersa
inde fuerit,atq; id, quod in memoria cer-.nebatur, distiterit intueri, nihil sorinae, quae impressa erat, in eadem acie remansebit. Non enim manet imis ilitelligetitiae absque tali pr sentia causae quasi continue influentis. Sed istud solum non concludit ipsam esse actum secudum, ita enim poneretur lumen in medio esse a ius secudus,& ideo cum ista est alia conditio viterior, videlicet quod istae formae de ratione sui transeant in aliquid ut in terminu,& hoe siue illud aliud si intra operans,
siue eκtra, non curo, non est enim intelli-igibile,qudd sit intellectio &volitio, &quod non sit alicuius termini, hoc autem conuenit actioni proprie dic ς,ut transeat in aliquid ut in temnitium: propter igitur istas duas compositiones coucurrentes in istis formis, dictitur istae sormae esse actus secundi. cum vere sint sormae immanentes. Ad aliam probationern ,sum dicitur, quod actus talis est generativus habitus, respondeo. Argumentum est in oppositu quia actio de genere actionis no potest esse eiusdem rationis, nisi termini si ut eiusdem rationis. sicut calefactio nor, est eiusdem rationis, nisi calor ternii naus sit eiusdem rationis'; ergo si actus generaret habitu. xta iii de genere actionis terminata ad habitum, vi ad terminum, non posset esse actio eiusdem rationis cum alis tera nisi illa alia esset per se generativa habitus, imo coli adictio videretur, quod es, set actus eius de rationis. Jc no alicuius terna ini, quia non potest esse ρctio de genere actionis,nisi sit alicuius terminiuriincaute aliquis actus intellectionis vel volitionis potest este eiusdem rationis, licci non
sit ilicuius termini producti, ergo actus
292쪽
iste n5 est generativus ut actio, sed ut sorma, qua soria aliter generatur iste habitus . Tunc ergo breuiter, quod actus est generativus habitus sicut forina aliqua, est causa vel ratio causandi aliam soria ii, sicut lumen Solis in medio, est ratio gignendi ibi calorem , non est autem talis actus genitivus ut actio, sed tali actione gignitur tam actus quam proprius habitus, ut terminus talis actionis;& ad significa duni genitionem talem, quae est actio de genere actionis, dicimus potentiam elicere a tum intelligendi.
I. Quia tunc videretur esse quaternitas in imagine, nari. actus primus respectu Ol itionis non concurrit cum at i quo triu in imatine; non cum tertia parte, patet, quia idenon est principium sui; nec cum secunda, niani sestum est, quia actualis notitia non est voluntas; non etiam cum prima,quia memoria dicit proprie principium productivum notitis genite, non volitionis,creo voluntas erit quartum cum istis. Ir. Praeterea.Si ratio imaginis superiori
articulo posita consi si et in a libus primis ' secundis , non videretur hic posse saluari ordo originis , sicut est in diuinis, ibi enim prima persona originat secunda, ct duae tertiam, hic prima pars in agi nis nostrae est causa secunde, sed nec prima nec secunda est causa tertiae, ergo dcc.
RESPONDEO. Monstratu est articulo superiori in actibus primis & fecudis an inaae nostrae consistere imaginu Trinitatis, unde ad argumenta respondemus.
Ad primum dico, Quod imago potest
dupliciter assignari, secundum quod eam dupliciter assignat August.Vno modo 9.
deTrinit. cap. . . . Ic deinceps, Mens, notia, de amor; alio modo sicut ea assignat. Io. de Trinit.cap. Io. Sc deinceps, Memoria,
intelligentia,& voluntas:& de illa duplici assignatione imaginis loquens August. Is . de Trinit.cap. t. dicit, quod illa, quae
posita est in io. est euidentior. Dico igitur primo pertractando primam assignationein, quod per mentem possvinus intelligere actum primum persectum respeetu utriusq; actus secundi, scili et soccunditatem ad gi; nendum, Sc ad spirandum, di hoc modo ii ens habet rationem perfecte parentis, quia includit persecte utranques cunditatem, S tunc illa alia duo, scilicet amor & notitia, sunt duo produeta ab anina,licet ordine quodam, ct tunc non erit quaternitas, quia in parente habente
persectam rationem parentis concurrit actus primus duplex ; S isto modo est in diuinis, quia in Patre non solum est loecunditas ad generandum, sed ad spirandu& hoc a se, quia si Pater non haberet sin cunditatem a se ad spirandum , sed haberet eam derelictam sibi ex productione Fili j sicut quidam dic ut sequitur t videtur hoc impossibile,nu ὀd Pater nunqua haberet illam Decunditateria, nullam enim realitatem siue absolutam siue relatiuam habet Pater aliquo modo per productionem, quam ante non habuit, Zc ideo qualicunque realitatem non habet in primo signo originis, inquantu scilicet prae- inteli igitur ordine originis Filio, illam nunquam habebit, igitur si illam frecunditatem duplicem non habet ' a se in isto primo signo originis, nunquam habebit
illam e Si autem mens accipiatur praeci se, ut actus primus haberis solumodo isecunditatem respectu notitie genitae,hoc ira do impe secte assignatur imago, quia hoc modo mens non habet rationem parentis perseite . Ita dico de alia assignatione, quod si memoria accipiatur Praecise pro parente respectu noti e genitae, est inaperiecte parens, parens autem persecte non tantum habet rationem, via ac generet, sed unde spiret,quia non potest illud habere ab alio, de oportet illud habere in toto, Si deo oportet, ut habeatur in parente a sersi autem accipiatur memoria pro tota anima, ut habet habitualiter in actu primo Decunditatem i stant dupl icem, hoc modo habet perfecte rationem parentis; sed licet memoria sit euidentior patens, sicut
oportet concedere propter erbaAugust. .
I s. de Trinit.c. 3. quatenus scilicet magis exprimit habitudinem gignentis ad lenitum qua mens clamen mes nostra videtur persectius importare rationem parentis,si accipia Re latis
293쪽
Distinctio 3. Quaestio 3. Atticulus i q. Ial
accipiatur, ut includit utranque foecunditatein. Breuiter ergo quomodocunq; aias et natur trinitas in imagine, vel sic, non est quaternitas,quia dupleκ concurrit habitudo λcunditatis in parente, si est persecte parens. EXperimur duos actus Scoriginatos ordine quodam, esse in potestate nostra,ergo dc eoru principia sunt nobis vel idem, vel unita in eodem, illud erit Recundum duplici λcunditate, Si a se
status, 3: duo producta distincta, & qui
dammodo eadem primo fiscundo, praecipue accipiendo potentias sub actibus, &ostendunt primum suppostum ex se -- eundum utraque -cunditate, At duo producta ad equata illi secundo. distincta de
originata, igitur imago. Contra. Secunda pars non producit tertiam. Respodeo.
Hic deficit imago in nobis. Ad secundum dico, Quod nobis in hoen si potest esse similitudo imaginis ad prototypum , notitia enim genita in imagine creata accidens quoddam est, cui non communicatur foecunditas illa ad prodacendum amorem , qua formaliter est aliquid producti uia dilectionis, accidens enim tale non est natum esse sormaliter intelligens vel volens, dc ideo memoria gignens notitiam actualem, accipi edo memoriam,vtest persecte gi nens, non potest communicare genito illam persectam scecundi late in , quam prius habuit, quia non communicat et eandem naturam, sed producit eam equivoce in alia natura , Pater autem generans Filium comunicat et eadem naturam, dc eadem -cunditate spirandi amorem, quae non intelligitur in Petieratione Filii habere terminum ad equatum. Se ideo Filius eandem Recunditatem
habens potest producere sicut Patere Patet igitur ratio. quare non potest ista productio saluari in partibus imaginis creatae, sicut in personis Trinitatis, quia non potest esse ea dein iscunditas in duabus primis partibus imaginis , potest esse autem , Si est in duabus personis respectu tertit; similiter si notitia genita esset alicuius produc tua aliquo modo, hoc non non emet nisi per modum naturae, de non
libere. Eil tamen hic aliquis ordo inter
secundam partem ima inis δοῦ tertiam, quia tertia praesupponit secundam nati raliter, licet non sit ab ea ι'etiam illud exprimit Augustin. I s. de Trinit. cap. et . Velut parentem dc prolem tertia voluntate siue dilectione iungente, quam quidem voluntatem dicit de coetnitione procedere nullus ambipit. Et subdit statim, S: exponit quomodo intelligat
Nemo enim vult, quod omnino,quid vel quale sit, nesciat, non tamen esse cognitionis imaginem Sic. Patet igitur quod ista ordinem originis praecise ponit propter
naturalem ordinem volitionis ad intellectionem , non autem quod intellectiost causa respectit volitionis. Patet igitur secundum intentionem August. quod voluntateria, secundum quod est tertia paraimaginis, accipit ibi pro actu volendi, sicut hic accipit, cuin subdit, Quam voluntatem procedere &c. quod non est verum de voluntate, ut eth potentia, sed si verum sit, hoc eli de actu volendi. Viterius in speciali, cum omnia ista praedicta
reperiantur in intellectu vel in mente reia pectu cuiuscunq; obiecti, notandum ell, quod persectissima de vitiina ratio ima- sinis est, quando ista concurranc in mente respectii Dei ut obiecit, quia tunc anima non habet tantum similitudinem e pressiuam quantilin ad prς die a ex ratione eorum in se, sed ea etiam ratione, qua actus ips conformantur obiecto, est enitna ausi vere similitudo obiecti sicut dicta es arti c. I r. Sc ideo quando illi actus siesunt in mente, quod non tantum habent
consubstantialitatem dc sinulitudinem, distinctionem Sc originem, sed etiam habent ulteriorem assimilationem ad Deuec ratione obiecti,circa quo a sunt, est perfectior similitudo, minus autem persecta, quando anima habet se pro obiecto, quia licet tunc non habeatur similitudo ab ipso Deo immediate, tanqua in ab ipso obie sto proMimo, habetur tamen aliqualiter , inquantum in mente ut in imaginee gnoscitur Deus . Et istam duplicem Trinitatem assignat August. Illain quae . λest respectu Dei. o. de Trinit. cap. q. dicens. Ita eo solo, quod ad contemplationem pertinet ternorum, non solum Tinita . sed etiam imago eli Dei; in hoc au tem, quod derivatum est in actione tem-pi, alium,etiam si Trinitas possit, non tamen imato Dei possit inueniri. Η bii telligendum est de 'expressiua imagi- Iis,ne , quantum ad sumniam cXpressionein ex Prciatae similitudinem . De eadem etiam sin a. Is . de Trinit. cap. ro. Vnde potest etiam sempiterna luiicut bilisque natura
294쪽
recol conspici, amplecti,c eui sci, &c: Et subdit, Piofectὼ reperit scilicet quisquis illius suminae Ti initatis imaginem, ad quam reminiscend.im, videndam, dii i-
gendaan, ut eam recordetur, eam coluem-
pletur,ea delectetur,totum debet referri,uod vivit. De alia imagine loquitur. I 4. e Trinit.cap. X. Ecce ergo, inquit, metu
meminit sui, intelligit se, diligit se, hoc si
cernimus, cernimus Trinitate, n5duqu dein Deuin, sed iam imaginem Dei. Ista autem secunda auctoritas videtur contra
dicere prime, nisi intelligatur modo praedicio, ct tunc patet, quomodo respectu omnium obiectorum inferiorum a mente non ponit imaginem in mente,quia nullualiud obiectu ni est imago Dei, respectu cuius potissime, & respectu et imitationi seius secundario est imago in mente, quantum ad illam similitudinem, quae habetur ab obiecto. Ex istis apparet corollari P. quare in parte sensitiva non est imago, primo quia ibi Mon eli consubstantialitas operant ita, siue totorum illorum ' sumptorum cum sitis operationibus, quia principium sentieti non tantum est aliquid animae, sed totum csipostum exanima & parte corps femiκta, quod est totum organum; sinii liter principium appetendi appetitus sensu sui rion est aliquid anime tantum, sed trinil iis terest c5positu iii r ista autem duo, quora sunt ist.e operationes, non sunt consubstatiat ira , quia licet ille potentiae animae sini in eadem esseirtia, di fortasse ide essentinanimae non tamen totales causae operationis, puta tota ipsa organa, quia partes corporis non sunt consubstantialeς, nec interde, nec potentiis anime. Similiter in parte sensu tua non est duplex modus originandi. quia sicut sensus naturaliter sentit, ita appetitus sensitiuus naturaliter appetit, Unde secundum Ioanem Damasc. lib. 2. Bruta in suis actionibus n5 agunt, sed a-gutur. Nota, quὀd proxima ratio recipi elidi sensationem non est aliqua entitas simplex, neq; scilicet aliquid animae, neq; etiam corpus sic mixtum, sed sorma totius Organi, que dicitur forma, sicut quiditas est forma suppositi , non autetia visorma informas, Sc.
DISTINCTIO IIII. MAG. Hic oritur usaeo &c.
superioribus tractat hoc loco Magister que istiones quasda inde processione Filii a Patiesub triplici capite, alias ni nitru circa pro cessionis suppositum vel terini nil, hac &sequenti di it . alia, circa processionis ni duni, salias circa procςi,ionis principiti, in sequentibus. Rursus ad primum caput quaerit duo,unum est de nominibus estentialibus in concreto, alterum de ei s dein incit, stracto. Hac igitur distinctione quaerit Massiler primum illud dei ominibus esse setitialibus in concreto, possintne signis care is suppositum generationis, an vero ut si uic; S spei tali ter dex eritate huius propolitionis, Deas geuuit Deum. Circa haedisti lictionem qu ritur unum, de vocitate quarundam propositionum. Dividitur in duos articulos. it. I. Vtrum ista sit hera, Deus generau/e
aut ergo se Deum, aut altu Deu, ii, ii se August. I. de Trinit. Cap. I. ergo alium. 2. Praeterea. Generans distinguitur a generato, sed Deus genuit Deli, ergo Deus genitus di s linguitur a Deo generante, Scper consequens Deus genuit .altu in Deu .s 3. Preterea. Deus generat alium, aut igitur Deum,& sic habetur propositu na, aut non Deum, quod satiani est, quia sic genitus non esset Deus. Plaeterea. Deus generauit alium habentem deitatem, quia aliam per na subsistentem in deitate, ergo genuit alium Deum ; consequentia patet per Damascis. c. a. Deus est diuinani habens natura, homo lium anan .
Deus,ergo non genuit alium Deum s an .lec ens patet Deuteron. 6. Audi Israel, Dominus Deus noster, Deus virus in . c.O N C LUS I O . vos nou gremit in
295쪽
Vst Espo NDEo ad hune arti a sum, Quodno tenui talium Deum, quia
euilibet entitat, sormali correspodet adeaquate aliquod ens, vel aliquid ens entita te tali, ista autem deitas, quae est entitas formalis, quia se tota est forma, non habet se sibi adaequale correspondes quod. nisi Deum, Quia ipsum includit,deitas autem est de se hoc ergo Deus est de se hoc; illi autem, quod eli de se hoc, repugnat non ident tas, ergo dc alietas,que includit non identitatem , ergo non potest esse alius Deus, ergo Deus non genuit alium Deli, quia non genuit, quod no potest etisti: Et hoc quantum ad rem. Quantum adsogicam dico, quod haec tria differunt, A. statius a Deo, A est alius deitate, A est lius in deitate ; sicut haec tria differunt, oties est alius ab homine, sortes est alius
humanitate, sortes est alius in humanitate. In prima cu dicitur, Sortes est altu, ab homine, negatur uniuersaliter Soriates habere identitatem cum termino pernegationem importatam in ii alius, quia aliud includit non identitatem, igitur te minus ibi praedicariis negatur pro quolibet sui, sed non negatur,nis negetur reia pectu cuiuslibet termini, ideo terminus ait et itis contanditur confuse dc distributiue; ideo sequitur,Sortes est alius ab homine, ieitur est alius ab isto homine, de ab isto, & sic de omnibus alis; sic etiam sequitur, A est alius a Deo, i gitur est alius arualibet persona diuina. In secunda cumicitur , Sortes est alius humanitate, humanita siqnificatur esse formalis ratio differentiae , sic non est in prinia, quia in ipsa homo significatur esse terminus dita serentiae. in Illic autem secunda notatur esse sor malis ratio 'incetitiae uniuersaliter, sic quod in nullo indiuiduo illiti, naturae conuenit quia est aliud individuum alterius naturae per Iliam formam , per quam hoc differt ab illo. Vnde nota, quod licet ratio formalis alietatis ste v- niuersaliter quantum ad negationem inclusam, unde sequitur, Smtex est humanitate alius a Brunello, igitur in nullo indiuiduo sunt ide, nec conueniunt in humanitate; tamen illa ratio formalis differentiae non stat uniuersaliter, quantam ad illam affirmationem ibi inclusam, unde nosequitur, Sortes differt a Brunello humanitate.ergo dissert ab illo hae humanitat scilicet Platonis, quia antecedes est v ev
rum Se consequens salsum, quia ἔn eon se quente senisicatur, quod humanitas Platonis sit sormalis ratio differentiae , qua Sortes a Brunello differt. In tertia cum qicitur, Sortes est alius in humanitate, alietas ibi ponit suum determinabile esse comune utrique extremo, Sc distingui sue diuidi in ipsis extremis , Sc ideo haec non est vera, Sories in humanitate est alius a Brutiello, quia non diuiditur humanitas mcis,nec est commune eis, sed haec est vera , Sortes in anisi alitate est alius a Bru-itello, quia animal commune est eis, de diu; ditur in eis, unde in hac tertia propositi ine alietas connotat al iquam conuenientiam extremorum in suo in determinabili, Sc tamen notat aliquam non identitatem eorum in eodem determinabili.
Ad propositum igitur, quam istarum trium signi sicat haec locutio, filius est alius Deus 3 Dico, quod nec primam, nee secundam: non primam, quia non sequitur, Sortes est alius homo, ergo est ali ab homine,antecedens est verum,& consequens salsum ; nec secundam, quia etsi sortes est alius a Platone, r si tamen sequitur, ergo est alius humanitate a Platone, quia immanitas non est ratio formalis
disserentiae Sortis a Platone; sed significat tertiam, unde bene sequitur, Sortes est alius homo a Platone, ergo sortex est alius a Platone inhumanitate, Seὸ conuersor Et idem est eum d e tiir. Filiu est alius Deus a Patre , quod Filius genitus est alius Deus a Patre generante , ita quo i ii alius ponit latim per se signiscatum circa per se senificatu extra mora, di sui deterininabilis, denotas ipsa inter se e Te distincta, dc illud determinabile e si e commune utrique extremo: alietatis, dc tamen distingui in eis, quod non eonuenit Deo, Schoc etiam significatur in tertia propositione praedicta, propter quod idem sunt: ex quo sequitur, quod euhec sit salsa, Filius est alius Deus genitus, ut nuc declaratum est, erit hic falsa, Deus genuit alium Deum.
dico, quod hoc antecedens est veru, Deus genuit Deum, quia termini in concreto possunt supponere pro suppositisrespectu prς dicatorum, respectu quorum aio extraneantur suppositalltcr, oc ideo sicut his est vera, Deus Pater genuit Deum Filium, ita lixe, Deus genuit Deum, sed co
296쪽
sequent; a non valet, unde non sequitur ergo Deus genuit se Deum , aut alium Deum; primum non sequitur, quia non
est intelligibile, quὁd idem proclucat se; nec secundum sequitur, quia sicut dimini est cum aicitur. Deus senuit aliuDeum, alietas notat suum determinabile distingui in extremis, quod Aon significatiir in antecedente: Vnde sicut propositio est falsa,vbi at ietas additur deter minabili ; quod non est commune suis extraneis; sicut haec est salsa, Sol est alluimus, ct ideo non sequitur, Si Sol generat murem, igitur se murem, aut alium
murem, sed alium qui est mus; ita in pros osito , illa propositio est salsa, in qua a-jetas additur determinabili, quod non istinguitur in extremis, sic haec est salta, Pater in.deitate est alius a Filio,&ideolion sequitur, Deus Pater senuit Deum, aut i itur se Deum, aut alium Deum, sed sequitur, quod genuit alium , qui est Deus, sicut exponit Magister in litera. Quod si probetur illa consequentia sic,
si generat Deum, aut igitur eunde Deu,
Ut diuersutia Deum, quia idem S diuersum immediate diuidunt qu6dlibet ens o io. Metaph. si eundem vel diuersi uri; igitur se Deum vel alium Deum. Respondeo. potest concedi, quod genuit eundem Deum, quia sicut alietas ponit situm significatum circa suum deteria habile , denotans ipsum disponi alietare, Sc distingui in extremis, quibus est commune, ita per oppositum idelitas ponit suum significatum circa suum
minabile commune. extremis, denotans ipsum non distingui nec diuidi in in eis de ideo haec est vera , Deus Pater genuit eundem Deum, quia Filium, quies' idem Deus, sed non sequitur, ergo sonuit se Deum, quia pronomen reciprocum denotat actum terminui ad idem suppostum, a quo procedit ille actus,a-
Iiter no esset reciprocum, antecedens autem non est reciprocum, unde conse
quens non solum refert eundem in essentia deitatis, sed eundem in ratione supposti, non tantum autem ponitur per ante-eςdens se. sed solum quod genuit eunde Deum, Sc ideo est sallacia consequentis, ct figuri dictionis.' A secundum dicendum, quod ista deductio reducenda est ad duos syllogismos, quorum primas est iste, Generans distinguitur a genῖto, Deus est gens rans, ergo Deus distinguitur a genito; lius est iste, Genitum est Deus, Deus diastinsuitur a genito, ergo Deus distinguitur a Deo : in utroque syllogismo est sallacia accidentis, nam in primo syllosismo maior est vera , propter formalem oppostionem eκtremorum, sic au
tem extraneatur medium utrique extre
mo , in quo extrema sunt unu in sue idem, unde sallacia est accidentis, Di si maior extremitas dicatur de medio secundum illam rationem . secundum quam medium dicatur de extremis, otpatet, si sic arguitur, Album distinguiatur a dulci, lac est album, ergo lac distinguitur a dulci , ct eodem modo peccat alius paralogismus r unde in utroque syllogismo ex distinctione formali, quae est inter ista resaliue opposita generansoc genitum; concluditur distinctio esseniatralis, & ideo non sequitur conclusici. Ad tertium, cum dicitur, Deus genuit alium, igitur alium Deum vel alium non
Deum, Dicendum, quod neutrum conia cederetur . Et cum probatur per rati
nem contradictionis, dicendum, quod contradictio est tam in complexis, quam in incomplexii Sc loquenao de contraditactori js complexis, semper veru est,quod aliera est vera dc altera falsa , Se sic est in
poposito, hic est falsa, Deus genuit aliu
eu 3cliec vera, Deus no setiuit altu Deu qui est sua cotradictoria,& no i sta, Deus genuit altu n5 Deu. Et si arguatur, Deus non genuit altu Deu, ergo genuit altu noD eu,quia ex negatiua de predicato finito sequitur affirmativa de praedicato infinito, sicut sequitur,Homo no est iustus, ergo est no iustus. Respondeo. Dicendum, quoa quan uis illa regula sit vera , sicut potest probari per naturam contradicti
nis, nunquam tamen tenet in praegi eatis compositis, non enim sequitur, Lapis non
est lignum album, ergo lapis est lignum non album, quia affirmatur lignum in secunda, quod non affirmabatur in prima. Et si arguitur incontradictorijs incomplexis, dicos quod licet de quolibet dicatur alterum illorum, non tame dicitur de quolibet quodcunque prs dicatum determinatum per alterum illoriim, quia nec ipsum determinabile dicitur de quolibet:&ideo licet Deus vel non Deus dicatur de quolibet, non tamen aliud siue alium se deter
297쪽
minatum per Deum vel per non Deum;&ideo quanuis Deus genuit alium, non tamen alium Deum, nec alium non Deu; nec est contradictio, quia non sequitur ei hoc contradictorio vel illo, & hoc in senasu compositionis quia non ex omnibus diuisissequitur coniunctium. Concedo igitur,qiiod sequitur, Genuit aliubergo Deuvel non Deum; sed non sequi niti Genuit alium de Deum, ergo genuit alium De
propter variationem alietatis.
Ad quartum dicendum, quod non sequitur; Genuit alium habentem naturam diu uinant,ergo genuit alium Deum; quia in antecedente subintellisitur substantivuhuius adiectivi habensa quod substanti uuidem significat quod per sona ,: de circa illud li alii id ponit suum significatum, in cosequente autem ponit li alius suum significatum circa significatum Dei, Scsie comutatur hoc aliquid in quale quid, & arguitur ab inferiori ad suum superius cum neiaxatione, quam importat alius. Ad probationem per Damasc.dico quod descriptio sua est qiuaedam explicatio nominis; non autem expressio per se significati, quia nomen concretum ce per se significato non
importat hoc. quod est habens siue habe re, sed tantum de modo significadi, in quo
distinguitur ab abstracto; solum enim cocretum importat ipsam formam, quia albusolam qualitatem significat, unde imporatat hoc, quod est habens, quia concernit suppositum habens suum significatum, tamen idem fgnificat concretum es abstra.
ctum,licet modus significandi sit alius; de ideo in huius etymologiis & descriptionib'no oportet, quod quidquid potest verὰ coniungi cu deicriptionibus de descriptis.
I. Quia eius eontradictoria vl- detur esse vera, Nullus Deus est Pater, Filius di Spiritus factus, quia quilibet singularis est vera, quia nec Pater, nec Filius, nec Spiritus sanctus. 2.Preterea. Cuiuslibet propositionis verae indesinite aliqua singularis est vera, sed nullam est dare veram singularem ii ius indefinitae, igitur ipsa non est vera.
lius, Si Spiritus salictus sunt unus Deus. est 'era,ergo dc eius couertens; antecedει patet per Aug.de Trinitat. multis in locis 'CO N CL OIO. Gine Gyer . Ne G P - , Fiam in 'iritu Anus.
sitio est vera, quia terminus subiectiis, quod primo significat, hoc primo ponit in oratione, de si illi aliud extremum, quod prςdicatur; sit idem, proposito affirnratiua denotans talem identitatem vera est. UDeui autem significax naturam diuinam.
ut est nata praedicari de supposto de illud Msgnificatum est idem tribus personis,ij-tur propositio hoc significaris est vera
Verum est tamen,quodin eius couersa est magis pridicatio formalis, quia ibi Min teli igitur quasi superius vel quasi cominmune predicari de per se suis suppositis,
predicatio aute formatior est,quado commune prςdicatur de minus communi, vel quasi minus communi, quam e contra. 'Sed nuquid eadem est veritas illius de hii
ius, Deitas est Pater, Filius, 3e Spiritus sanctus Respondeo. Sicut praedicatio in dies his distinguitur in vera formaliter, Sc v ram per identitatem, hoc est, quod illa sit formalis, quando praedicatum conuenit sormaliter subiecto, per identitatem vero
propter ' infinitatem diuinam praedicatsi est idem subiecto, licet nonso maliter; ita simplies hae Pater, Filius, de Spiritus sanctus sunt Deus, vera est formaliter, Sc lite per idea 'titatem; Pater, Filius, 3c Spiritus sanctuastant Deitas, non autem formaliter; ergo de ista, Deus est Pater,cte. habet aliquam veritatem loquendo de praedicatione A
mali, qua non habet ista, Deitas est pater occ. sed pro quo supponit Deus, intellitΘdo istam esse veram, quasi pridicationἡ /formali Respondeo.Vnicuiq; quo correspondet proprium quod, vel quis . de Ideo Deitati utraeitas est, correspondet quod
vel quis , quia illud quod vel quis est
trimo Deitate ens, ut Deitas est, β: sicut eitas est de se hse,ita Deus, qui Deus est Deitate,est de se hic dc in isto coceptu noincluditur incommunicabilitas , nec ratio persone, quia Deitas comunicabilis est, de ideo domvt Deitate est Deus, no includit aliquid incommunicabile formaliter. Isti termino sic intellecto absque cocepta personaru, seu personalium proprietatu, vere possunt competere aliqua praedicata'
298쪽
realia, que videlicet non competunt natutae, texi steti in ratione suppositi, sed existenti in hac natura, inquantilm existes in ea, hoc modo forte: eslastavera, Deus crear, 3: sinites, intelligendo subiectu pro hoc Deo existente in natura diuina, no intelligendo aliquod suppositu,vel aliquod incommunicabilem illa natura, quia incomunicabilitas non est ratio talium acritu;
S ita potest poni, quod ista, Deus est Pater.& Filius,& Spiritus sane iis, est vera, quatenus Deus stat pro hoc Deo, inquantum est per se em Deitate, non autem pro aliquo supposto proprie dicto,in quo est natura diuina, quia quado est veritas pro
primis signiscatis terminorum, non oportet quirere veritatem in aliis, in quibus includutur ista significata, sicut quando e sequens habet propriam veritatem, nO Oportet querere veritatem eius prςcise pro aliquo antecedente Exemplum huius. Color hic singularis eκistens non determinat
sibi rationem suppositi, quia ratio supposius proprie non reperitur in accidentibus,& licet sit in supposito substantiae, tamen inquantum intelligitur absque ulla subsinentia in supposito, ut hic color existens, potest esse principium operationis realis, sicut si eadem albedo esset existens in tribus suppositis,vel superficiebus, haberet
actum reale in. scilicet unam rationem disgregandi .Et si quaeras a me de veritate huius propositionis,Hic color disgregati pro
quo supponit ibi li colori Dico, quod supponit pro primo significato suo, puta pro
Doc colore existente, no autem pro aliquo
colore inseriori adhunc colorem, puta, pro hoc colore in fac superficie vel illa, quia ista contrahentia colorem non sunt causa veritatis huius propositionis, sed est vera propter prima mirema, multo magis esset noc verum, si hic color ut hic, esset per se existens 1 Deitas autem est per se ens, de ideo Deus inquantum est Deus, Deitate est per se ens, quia r. de Trinit. capit.6. August.dicit, Pater eodem est, quo .
Deus est,sicet non eodem sit. & Pater sit. Et ideo huic Deo, non intelligendo aliquam rationem suppositi siue personae, imo rationi huius Dei potest attribui, Pater, c Filius,& Spiritus sanctus.
mim dico, quod illa non est eius contradietoria, si praecise fiat distributio pro personis, quia tunc non negatar, quod primo affirmatur in asstinativa, s autem illa novet pr dicata a primo significato Dei, scilicet ab hoc De., , salsa est illa, is: hoc est quod , si ate dicitur,quod talis uniuersalis nerativa non contradicit termino habenti suppositionem simplicem, licet contradicat termino habenti suppositionem personalem , hoc autem videtur probabile . si illa maxima Silphistarum est vera, qua do in aliqua dictione officiali, vel suncategoreuiatica includuntur duo,ad nihil refertur unum,ad quod non alteru, in hoc
autem signo nullus includuntur duo,scilicet negatio de distributio, ergo cum distributio precise respiciat supposta talis naturae, negatio praecise crit pro eisdem, retunc illa negatio uniuersalis est vera, sed non est cotta dictoria prime, sed ista De non est Pater, Filius, & Spiritus sanctus, ubi idem negatur, quod prius affirmabatur, & ista est salsa pro eodem subiecto, pro quo affirmativa est vera.
Ad secundam. Ad euidentiam huius argumenti est scienduin, quδd sicutdictuinari. precedeti) cuilibet unici nature de quate correspondet unum' sngulare,
ruod singulare vel est incommunicabile,
cui in creaturis, vel comunicabile sciuin Deo; natura autem diuina unica est omnino implurificabilis & in numerabilis, ergo ei adequa te correspondet unum singulare, quod exprimitur noti lite Dei, quod naturali intelligetia intelligitur ante quicunque proprietatem personalem: etsi c5sderetur illud singulare, ut quoddam ens ad se, cui conueniunt omnes proprietates essentiales , dc persectiones ante omnem proprietatem personarum , quod quidem est ad se ens S per se .nullo modo plurificabile vel numerabile, licet communicabile si in suppositis pluribus, quae communicatio intilligitur per proprietates notionales;& sicut est illa vera, Deus est
Pater,Filius, Sc Spiritus sanctu , ita ista, Hic Deus est Pater & Filius & Spiritus
sanctus. Exemplum talia tactum est, quia si essetvnus color in tribus superficiebus, ille color, puta albedo, disgregaret S h beret omnes persectioncs albedini competentes, sed non ut primo est in illa, vel in illa superficie, sed secundum se, licet illaι haberet existens in illis superfici bus, non tamen trimo, sic autem est hic.
299쪽
M A G. Post haec quaeritur,&e.
D IDEM caput de prococlcessionis supposito vel terufi no quaerit Magister hac dillin- -ctione secundum illud, scilicet de nominibus essem talibus in absteacto , An se habeant ad generationetii. ut subiectum, an vera ut terminus; cuiusmodi sunt liae propositiones, Paten eenuit est mi iani, nitentia genuit Filium, SEEssentia genuit cilentiam. Circa hanc distinctione in queruntur duo. Primum ethi de veritate qua rudam propositio mini, Se' cundam eli de subiccto , vel termino generationis.
Est de veritate quarundam propositionsi.
1. Quia Augu st. . de Ti init. cauit. rid dici accipiamus, cu dicitur Ve bum, ac si dicatur, nata sapi itia, ut sit S Filius S imago ; S haec duo cum dicuntur, i d est nata sapientia, in
VHO eorum,eo quod nata eli,& Verbum,& imago, de Filius intelligatur, S in his
omnibus nominibus uti otic datur essetia, quia relatii e dicuntur: at in altero, quod
eil sapietia,quonia S ad sς dicitur, se ipsa
enim sapiens est. etia essentia demonsileiatur.& hoc eius esse.quod sapere. Ergo eKpres e vult,quod sapietia, ut et sapietitia, ct ad te dicitur. dicatur nata, v t natum est proprium Filii. z. Praeterea. Ricardus 6. de Trinit. c. et r. idetur eκpresse loqui contra Matis tr Senten.Multi, inquit, temporibus nolitis
dsura exere, qui iaon audeot dicere substantiam 'enitam, quin potius, quod est periculosus, & contra sanctorum auctoritates, audent ne ἴare, dc modis omnibus conantur refellere, quod subitantia gignat Libstantialia pertinaciter negantes quod omnes sancti a Limiant, ad illud, quod ipsi dicunt, aueto litatem iniicui reno possunt, ad hoc,quod dicimusAuctoritates multas etiam ipsi adduci int, in morem Goliae &e. a. Ret. acri quia Magister exponit illas auctoritates, quas adducit contra se, ideo Ricardussu Iulii ibidem de eo. Bene dicunt patre , auod substantia substantiam gignit, ,era aute expositio ad hoc ci tendit, quod credamus, quod substantia substantia nosti enat; fidelis expositio, ct omni accepticine digna, quia hoc, quod sancti patres clamant, comedit salsunt esse, de quod nemo sanctorum asserit, contendit x erum esse. Haec ille. Videtur deridere Magistrum, qui contra intentionem Patrum exponit auctoritates, quas adducit contra se, &vi det irasserese oppositu illius, quod tenet Magister esse de intentione sanctorum. 3. Preterea pee rationem. Essentia con municatur, ergo producitur. Antecedens tet per Auz.li. de ii ait .cap. 26. Filio pra stat essentiam sine initio temporis, si ne , ita n utabilitate nature de Patre generatio. Probat o cim sequentie; Tum quia communicare S communicari sunt telatiue opposta, & non dicunt nis relationes originis,non enim dicunt relationes comis munes, patet, ieitur dicunt relationes Originis oppositas, igitur idem quod produ-tere S produci; tu quia si sint aliqua duo
eorrelativa si num extremum vniuς sit idem v ni eviremo alterius, & feliquum reliquo, taeptum. Si A de L essetit duo coris relativa, Sc C St D correlatiua , si A S.Csunt idem , B ct D erunt iden . Probatio. quia alioquin diceretur ide ad plura tor- relativa, sicut A, quod idem est quod i pia C, diceretur correlative ad B dc D , quae
per te sunt diuersa: haec est una conbinatio relativorum, produces & produc iam, ct hec alia, cdmii iunicans S communica tum; sed communicans Sc producens idem sunt,ergo S extrema eis correspondentia
OPPOSITU Mi tenet Magi stet in
300쪽
errauit Abbas Ioachim, ut habetur cxtra de sutilina Trinit. 3: fide Cathol .cap. Danamus. Dixit enim Magistrum Petrum esse hereticum, quia dixit rem esse in diuinis, quae nec producit,nec producitur, ex hoc enim intulit Ioachim, quod Petrus poneret quaternitatem in diuinis. Posuit
enim tres res, rem generantem, rem genitam, rem spiratam, Sc posuit rem nec generantem nec genitam nec spiratam, ergo quatuor res lioc igitur inconuenies, quod
sequi videbatur, vitando posuit Ioachim, quod nulla res una est Pater, Filius,&Spiritus sanctiis, sed tantia dixit personas illas esse 1 nam rem, sicut multi fideles dicatur una Ecclesia, propter unam fidem 6e Charitatein. Et istud probauit per illud Saluatoris Ioannis II. Oratis patrem pro sui, fidelibus, ut sint unum , inquit, sicut& nos. Intulit igitur Ioachim, cum fideles
no sint unum unitate naturae .ergo nec F lius e st vita res cum Patre.
Istud secundit in opinione Ioachim est hereticum, scilicet quod Pater & Filius& Spiritus sanctus ilia sint aliqua una res, quia sicut arguitur cap. praeal legato Pater
ligneudo dedit essentiam suam Filio, nuli me ni in aliam potuit dare, qua Filius eia sit Deus; 3c sinitii ratione ambo eam dederunt Spiritui sancto: non autem erat ista communicatio partis essentix, quia essentia est simplex S indivisibilis,ergo totius essenti. x; ergo tota eadein essentia,'uς est in Patre. est in Filio de Spiritu sancto , &propter simplicitate in diuinam quilibet persona est illa res, ct tres personae sunt illa res. Quod auteiri arguit de Euagelio soluitur ibi. Nam Saluator intelligit in oratione sua, quod scilicet illi fideles stitvnum vilitate sibi proportionabili, sicut Pater & Filius sunt unii unitate sibi pro-ortionabili; hoc est . quod scut Pater &ilius sunt unu unitate Charitatis, que est natura eoria, ita sideles sint unum Charitate participata. Et ista expostio probatu tibi per simile dictum Saluatoris, Mattheis dicentis discipulis suis. Eltote ergo vos persecti, licui S Pater vester cilestis perfectus est . Ubi non monuit quod simus persecti naturaliter ex nobis, sicut Pater ex se naturaliter est beatus vel perfectus, sed ut essemus persecti persectione nobis eompetente, scilicet Gratis & virtutum. Quantum autem ad primu illud, in quo Ioachim dixit Masti strum Petru esse haereticum, contradicit ei Papa. Nos autem sacro approbante Concilio credimus, de confitemur cum Petro, scilicet quod una summa res est essentia, vel natura diuitia, quae nec generat, nec generatur; & tamen non sequitiar, quod sit quaternitas, quia illi tres res Pater, Filius, 3c Spiritus sanctus lunt illa una res , quateriaitas autem esse non potest,nisi esset quartum realitera tribus distinctum. Pro ista igitur opinione Magistri sic soleinniter approbata adducitur talis ratio. Res generans Renerat aliam rem, Si realiter distinctam, quia nulla res se ipsam gignitivi sit r. de trinit. capit. I. essentia aute in diuinis est penitus indistincta, ergo nec generans nec genita, quia qua ratione generans & genita. Ad hoc adducuntur rationes Masistri in lite-ra,quia essentia referretur.ad se, & distingiteretur a se. Tertia ratio est, quia Pater est formaliter eo, quo geri erat, quia Pater est sortiraliter ipsi essentia, que est in Filio , propter indistinctionem ipsius essentiae, & si ipsam generaret, non esset so
liter ipsa essentia, quia illa esset distincta
realiter ab eo, tu posterior origine. Adducitur etiam alia ratio,quia in creaturis sorma non Tenerat nec generatur, sed cona positum, deitas autem se habet quasi sorma in persona, ergo ipsa non generat, nec eneratur. ista ratio mitiorem habet euientialia hic. quam in creaturis, quia ibi rina non est aliquid per se existens, ut possit esse operans,hic autem deitas, non cointelligedo proprietates personales, est de se ens in actu. Tamen confirmatur ratio sic, quia operatio, quς est necess ei 3 distincti operantis non potest esse ius, quod hic est ut forma, quia Ipsa est
per se indistincta in tribus, talis autem operatio est personalis, quae est gerierare
Haec quantia ad realitatem huius quaestioni, dieia snt.
im ad auctoritatein August. respoiuleo, quod sapientia, licet abstralia tura sapiente, quod est operans,tamen adhuc significat potentiam operativam , vel principiuoperativum,& ideo non abstrahitur sumina abstra tione, quia potentia operativa aliquo modo concernit aliquid, dc propter talem concretionem aliqualem,aliqualiter conceditur, quod sapientia est nata, nullo autem modo quod essentia si nata.