장음표시 사용
291쪽
LIBER XV. Cap. 33. 23. 35. ag. 37. 38.
testificatus non longam sui absentiam et cuncta in re publica perinde immota ac prospera fore, super ea prosectione adiit Capitolium. illic Veneratus deos, cum Vestae quoque templum inisset, repento cunctos Per artus tremens, seu numine exterrent . seu facinorum recordatione nunquam timore vacuus, deseruit inceptum, cunctas sibi curas amoro patriae leviores dictitans. vidisse maestos civium vultus, audire secretas quorimonias, quod tantum iter aditurus esset, cuius ne modicos quidem egressus tolerarent, Sueli adversum fortuita aspectu principis refoveri. ergo ut in privatis necessitudinibus proxima pignora praevalerent, ita populum Romanum vim plurimam habere parendumque retinenti. haec atque talia plebi volentia suere, voluptatum cupidine, et quae praecipua cura est, rei frumentariae angustias, Si abesset, metuenti. Senatus et primores in incerto erant, procul an coram atrocior haberetur: dehinc, quae natura magnis timoribus, delerius credebant quod evenerat.
37ὶ Ipse quo fidem acquireret nihil usquam perinde laetum
sibi, publicis locis struere convivia lota quo urbe quasi domo uti. et celeberrimae luxu famaque epulae suere, quas a Tigellino paratas ut exemplum reseram, ne saepius eadem prodigentia narranda sit. igitur in stagno Agrippae fabricatus est ratem, cui superpositum convivium navium aliarum tractu moveretur. naves auro et ebore distinctae; remigesque ex leti per aetates et seientiam libidinum componebantur. Volucres et seras diversis o terris et animalia maris Oceano abusquo petiverat. crepidinibus stagni Iupanaria astabant illustribus semiuis completa: et eontra scorta visebantur nudis corporibus . iam gestus motusque obsceni; et postquam tenebrao incedebant, quantum iuxta nemoris, et circumiecta tecta eo sonare cantu et luminthus clarescere. ipse per lieita atque
inlicita foedatus, nihil flagitii reliquerat quo corruptior ageret, nisi paucos post dies uni ex illo contaminatorum grege lnomen Pythagorae fuit) in modum sollemnium coniugiorum den psisset. inditum imperatori flammeum; visi auspices, dos et genialis torus et saces nuptiales; cuncta denique spectata quae etiam in semina nox operit.
38J Sequitur clades, sorte an dolo principis incertum nam
292쪽
ORNELII TACITI ANNALIUM utrumque auctores prodidere , sed omnibus quae huie urbi per violentiam ignium acciderunt gravior atque atrocior. inialium in ea parte circi ortum quae Palatino Caelioque montibus eontigua est; ubi per tabernas, quibus id mercimonium inerat quo siamma alitur, simul eoeptus ignis et statim validus aevento estus longitudinem ei rei corripuit. neque enim domus munimentis saeptae vel templa muris cincta aut quid aliud morae interiacebat. impetu pervagatum incendium plana primum . deinde in edita assurgens, et rursus inseriora populando, anteiit remedia velocitate mali et obnoxia urbo artis itineribus hueque et illuc flexis, atque enormibus vicis, qualis vatus Roma sui L ad hoc lamenta paventium seminarum sessa
saetalet aut rudis pueritiae aetas, quique sibi quiquo aliis
consulebant, dum trahunt invalidos aut opperiuntur, pars mota, pars sestinans. cuncta impediebant. et saepe . dum in tergum respectant, lateribus aut fronte circumveniebantur; vel si in proxima evaserant, illis quoque igni correptis, etiam quae Ionginqua crediderant in eodem casu reperiebantur. ΡΟ-stremo , quid vitarent quid peterent ambigui, complero vias. sterni per agros; quidam amissis omnibus fortunis, diurni quoque victus, alii caritate suorum, quos eripero nequiverant, quamvis patente effugio interiere. nec quisquam defendere audebat, crebris multorum minis restinguere prohibentium, et quia alii palam laces iaciebant atque esse sibi auctorem
vociferabantur, sivo ut raptus licentius exercerent, seu iussu.
39ὶ Eo in tempore Nero Antii agens non ante in urbem
regressus est quam domui eius, qua palatium et Maecenatis hortos continuaverat, ignis propinquareti neque tamen sisti potuit, quin et palatium et domus et cuncta circum haurirentur. sed solatium populo exturbato ae profugo campum Martis ac monumenta Agrippae, hortos quin etiam suos pal fecit , et subitaria aedificia exstruxit quae multitudinem inopem acciperent; subvectaque utensilia ab Ostia et propinquis municipiis, pretiumque frumenti minutum usque ad ternos nummos. quae quamquam popularia in irritum eadebant. quia pervaserat rumor ipso tempore flagrantis urbis inisse eum domesticam scenam et cecinisse Troianum exscidium, pra sentia mala vetustis cladibus adsimulantem. Di by Gooste
293쪽
LIBER XV. Cap. 38. 3s. M. 41. 42.
40ὶ Sexto demum dis apud imas Esquilias finis ineondio
factus, prorutis per inmensum aedificiis, ut continuae viole
tiae campus et velut vacuum caelum occurreret. necdum
posito metu redibat levius rursum grassatus ignis, patulis magis urbis loeis; eoque strages hominum minor, delubra deum et porticus amoenitali dicatae latius procidere. plusque
infamiae id incendium habuit, quia praediis Tigellini Aemilianis
proruperat; videbaturque Nero condendae urbis novae et cognomento suo appellandae gloriam quaerere . quippe in regiones quattuordecim Roma dividitur, quarum quattuor i tegrae manebant, tres solo tenus deiectae: septem reliquis pauca tectorum vestigia supererant, lacera et semusta. 41ὶ Domuum et insularum et templorum, quae Smissa Sunt, numerum inire haud promptum fuerit: sed vetustissima religione, quod Servius Tullius Lunae, et magna ara sanumque, quae praesenti Herculi Arcas Euander sacraverat, aedesque Statoris Iovis vota Romulo, Numaeque regia et delubrum Vestae cum penatibus populi Romani exusta. iam opes tot victoriis quaesilao, et Graecarum artium decora, exin mon menta ingeniorum antiqua et incorrupta, quamvis in tanta resurgentis urbis pulchritudine, multa seniores meminerint, quae reparari nequibant. suero qui adnotarent XII l. Kal. Sextiles principium incendii huius ortum, quo et Senones captam urbem inllammaverint. alii eo usque cura progressi sunt ut totidem annos mensesque et dies inter utraque incendia numerent.
4n Ceterum Nero usus est patriae ruinis, exstruxitque domum in qua haud perinde gemmae et aurum miraculo essent, solita pridem et luxu volgata, quam arva et stagna et in modum solitudinum hinc silvas indo aperta spatia et prospectus, magistris et machinatoribus Severo et Celere, quibus ingenium et audacia erat, etiam quae natura denega- isset, per artem tentare et viribus principis illudere. nam quo ab lacu Averno navigabilem fossam usque ad ostia Τib rina depressuros promiserant, squalenti litore, aut per montes udVersos. nequa enim aliud humidum gignendis aquis -ςurrit quam Pomptinae paludes: cetera abrupta aut aren
294쪽
288 CORNELII TACITI ANNALIUM causae. Nero tamen, ut erat incredibilium cupitor, effodstro proxima Averno iuga connisus est; manentque vestigia irritae spei. 43ὶ Ceterum urbis quae domui supererant, non, ut post Gallica incendia, nulla distinctione nee passim erecta, sed dimensis vicorum ordinthus et latis viarum spatiis cohibilaque aedificiorum altitudine ac patefactis areis, additisquo porticibus quae frontem insularum protegerent. eas porticus Nero Sua yeeunia exstructurum, purgatasque areas dominis traditurum pollicitus est. addidit praemia pro cuiusque ordine et rei familiaris copiis, finivitquo tempus intra quod essectis domibus aut insulis apiscerentur. ruderi accipiendo Ostienses paludes destinabat, utique naves quae frumentum Τiberi subvectassent, onustae rudere decurrerent; aedificiaque ipsa, eerta sui parte, sine trabibus saxo Gabino Athanove solidarentur, quod is lapis ignibus impervius est: iam aqua privatorum licentia intercepta quo largior et pluribus locis in publicum siueret, custodes, et subsidia reprimendis ignibus in propatulo quisque haberet: nee communione parietum, sed
propriis quaeque muris ambirentur. ea ex utilitate accepta decorem quoque novae urbi attulere. erant tamen qui cred rent veterom illam formam salubritati magis conduxisse, quoniam angustiae itinerum et altitudo tectorum non perinde Solis vapore perrumperentur: at nunc patulam latitudinemot nulla umbra defensam graviore aestu ardescere.
44ὶ Et haec quidem humanis consiliis providehantur. mox petita dis piacula, aditique Sibyllae libri, ex quibus supplicatum Volcano et Cereri Proserpinaeque, ac propitiata Iuno per matronas, primum in Capitolio, deinde apud proximum mare, unde hausta aqua templum et simulacrum deae perspersum est; et sellisternia ac pervigilia celebravere seminae quibus mariti erant. sed non ope humana, non largitionibus principis aut deum placamentis decedebat infamia, quiniussum incendium crederetur. ergo abolendo rumori Nero subdidit roos, et quaesitissimis poenis asseeit, quos per flagitia invisos vulgus Christianos appellabat. auctor nominis eius Christus Tiberio imperitante per procuratorem Pontium Pil tum supplicio assecius erat; repressaque in praesens exilia-
295쪽
LIBER XV. Cap. 42. 43. 44. 45. 46.
bilis superstitio rursum erumpebat, non modo per Iudaeam. originem eius mali, sed per urbem etiam, quo cuncta undique atrocia aut pudenda confluunt celebranturque. igitur primum correpti qui latebantur, deinde indicio eorum multitudo ingens, haud perinde in crimino incendii quam odio humani generis convicti sunt. et pereuntibus addita ludibria, ut ser rum tergis conlecti laniatu canum interirent, aut crucibusastixi, aut sammandi, atquo ubi defecisset dies, in usum nocturni luminis urerentur. hortos suos ei spectaculo Nero obtulerat. et circenso ludierum edebat, habitu aurigae pe mixtus plebi vel curriculo insistens. unde, quamquam adve sus sontes et novissima exempla meritos, miseratio oriebatur, tamquam non utilitato publica sed in saevitiam unius abs
45) Interea conserendis pecuniis pervastata Italia, pr vinciae eVersae, sociique populi et quae civitatium liberae vocantur. inque eam praedam etiam di cessere, spoliatis in urbe templis, egestoque auro quod triumphis, quod votis omnis populi Romani aetas prospere aut in metu sacraverat. Enimvero per Asiam atque Achaiam non dona tantum sed simulacra numinum abripiebantur, missis in cas provincias Acrato ac Secundo Carinate. ille libertus cuicunque sagitio promptus; hic Graeca doctrina ore tenus exercitus, animum honis artibus non induerat. serebatur Seneca, quo invidiam sacrilegii a semet averteret, Ionginqui ruris seeessum Oravisse, et postquam non concedebatur, ficta valetudine, quasi aeger nervis, cubiculum non egressus. tradidere quidam venenum ei per libertum ipsius, cui nomen Cleonicus, paratum iussu Neronis, vitatumque a Seneca proditione liberti seu propria sormidine, dum persimpliet vietu et agrestibus pomis, ac si sitis admoneret, proquente aqua vitam tolerat. 46 Per idem tempus gladiatores apud oppidum Praeneste tentata eruptione praesidio militis, qui custos adesset, coerciti sunt. iam Spartaeum et vetera mala rumoribus serento populo, ut est novarum rerum cupiens pavidusque. nec mullo post clades rei navalis accipitur, non bello quippe haud alias tam immota pau: sed certum ad diem in Campaniam redire classem Nero iusserat, non exceptis maris easibus. ergo
296쪽
CORNELII TACITI ANNALI gubernatores, quamvis saeviente pelago, a Formiis movere; et gravi Asrieo, dum promontorium Miseni superare contendunt. Cumanis litoribus inpacti triremium plerasque et minora navigia passim amiserunt.
.7ὶ Fine anni volgantur prodigia, imminentium malorum
nuntia. vis sulgurum non alias crebrior, et sidus cometes,
sanguino illustri semper Neroni expiatum. bicipites hominum aliorumve animalium partus abiecti in publicum, aut in
sacrificiis, quibus gravidas hostias inmolare mos est, reperti. et in agro Plaeentino, viam propter, natus vitulus cui caput in crure esset. secutaque haruspicum interpretatio, parari rerum humanarum aliud caput, sed non fore validum neque occultum, quia in utero repressum aut iter iuxta editum sit.
48l Ineunt deinde consulatum Silius Nerva et Atticus Vestinus, coepta simul et aucta coniuratione, in quam certatim nomina dederant senatores eques miles, seminae etiam, cum odio Neronis, tum favore in C. Pisonem. is Calpurnio genero ortus, ac inultas insignesque familias paterna nobilitate complexus, claro apud Volgum rumore erat per virtutem aut species virtutibus similes . namque facundiam tuendis civibus exercehat, largitionem adverSum amicos, ct ignotis quoque domi sermone ei congressu. aderant etiam fortuita, corpus procerum, decora facies. sed Procul gravitas inorum aut
voluptatum parsimonia: lenitati ac magni licentiao et aliquando luxu indulgebat. idque pluribus probabatur, qui in tanta
vitiorum dulcedine suminum imperium non restrictum nec
49J Inilium coniurationi non a cupidine ipsius fuit; nec
tamen facile memoraverim quis primus auctor, cuius instinctu concitum sit quod tam multi sumpserunt. promptissimos S brium Flavum tribunum praetoriae cohortis et Sulpicium Asprum centurionem exstitisse constantia exitus docuit. ot Lucanus Annaeus Plautiusque Lateranus consul designatusJvivida odia intulere. Lucanum propriae causae accendebant, quod famam carminum eius premebat Nero, prohibueratquctostentare, vanus adsimulatione: Lateranum consulem designatum nulla iniuria sed amor rei publicae sociavit. at Flavius Scaevinus et Afranius Quintianus, uterque senatorii ordi-
297쪽
LIBER XV. Cap. 46. 47. 48. 49 50. 51.
nis, contra famam sui principium tanti facinoris capessivore. nam Scaevino dissoluta luxu mens et proinde vita somno languida: Quintianus mollitia corporis infamis et a Nerono probroso carmine dissamatus contumelias ullum ibat.
50ὶ Ergo dum scelera principis, et finem adesse imperio,
deligendumque qui sessis rebus succurreret, inter se aut inter amicos iaciunt, adgregavere Tullium Senecionem, Cervarium Proeulum, Vulcatium Araricum, Iulium Augurinum, uun tium Gratum, Antonium Natalem, Marcium Festum, equites Romanos; ex quibus Sensteio, o praecipua familiaritate Neronis, speciem amicitiae etiam tum retinens eo pluribus periculis constictabatur. Natalis particeps ad omne secretum Pisoni
erat . ceteris Spes ex novis rebus petebatur. adscitae sunt
super Subrium et Sulpicium, de quibus rettuli, mili lares
manus, Gavius Silvanus et Statius Proximus tribuni cohortium praetoriarum, Maximus Scaurus et Venetus Paulus centuriones. sed summum robur in Faenio Ruso praesecto videbatur, quem vita famaque laudatum per Saevitiam inpudicitiamque Tigellinus in animo principis anteibat, saligabatque criminationibus ac saepe in metum adduxerat quasi adulterum Agrippinae et desiderio eius ultioni in lentum. igitur ubi coniura iis praesectum quoque praetorii in partes descendisse crebro ipsius sermone facta sides, promptius iam do tempore ac loco caedis agitabant. et cepisse impetum Subrius Flavus serebatur in scena canentem Neronem adgrediendi, aut cum ardente domo per noctem huc illuc cursaret incustoditus. hic occasio solitudinis, ibi ipsa frequentia tanti uocoris testis pulcherrimum animum cxstimulaverant, nisi impia nitatis cupido retinuisset. magnis senipser eonalibus adversa. 5il Interim cunctantibus prolatantibusque Spem ac metum, Epicharis quaedam , incertum quonam modo sciscitata ne quo illi ante ulla rerum honestarum cura fuerat , accendere et arguere coniuratos; ac postremum lentitudinis eorum perlaesa, et in Campania agens, primores classiariorum Misenensium labefacere et tonscientia illigare connisa est tali initio. erat avarchus in ea classe Volusius Proculus occidendae matris Noronis inter ministros, non ex magnitudine sceleris pro--ctus, ut rebatur. is mulieri olim cognitus, seu recens orta Diuilia oste
298쪽
CORNELII TACITI ANNALIUM amicitia, dum merita erga Neronem sua et quam in irritum cecidissent aperit, adicitque questus et destinationem vindictae, si saeulias oreretur, spem dedit posse inpelli et plures
conciliare: nec levse auxilium in classe, crebras oecasiones, quia Nero multo apud Puteolos et Misenum maris usu laci batur. ergo Epicharis plura; et omnia scelera principis orditur. 4' nequo senatui quod manere. sed provisum quonam modo poenas eversae rei publicae daret. accingeretur modo navare operam et militum acerrimos ducere in partes, ac digna pretia exspectaret. nomina tamen coniuratorum roticuit.
unde Proculi indicium inritum suit, quamvis ea quae a dierat ad Neronem detulisset. accita quippe Epicharis, et eum indico eomposita, nullis testibus innisum lacile consutavit. sed ipsa in custodia retenta est, suspectanto Nerone haud
salsa esse etiam quae Vera non probabantur.
52ὶ Coniuratis tamen metu proditionis permotis plaeitum
maturare caedem apud Baias in villa Pisonis, cuius amo nitate captus Caesar crebro Ventitabat, halneasque et epulas inibat omissis excubiis et sortunae suae mole. sed abnuit Piso, invidiam praetendens, si sacra mensae diique hospitales eaedequaliscunque principis eruentarentur: melius apud urbem in illa invisa et spoliis civium exstructa domo vel in publico patraturos quod pro re publica suscepissent. haec in eoinmune, ceterum timore Occulto no L. Silanus seximia nobilitato disciplinaque G. Cassii, apud quem educatus erat, ad omnem clari ludinem sublatus imperium invaderet, prompte daturis operam qui a coniuratione integri essent, quique inbserarentur Noronem tamquam per scelus interfectum. plerique Vestini quoque eonsulis acre ingenium vitavisse Pisonem crodiderunt, ne ad liberialem Ororetur, vel delecto imperatoro alio sui muneris rem publicam saceret. etenim expers coni rationis erat, quamvis super eo crimine Nero vetus adve sum insontem Odium expleverit.
53 Tandem statuero circensium Iudorum die, qui Cereri celebratur, exsequi destinata, quia Caesar rarus egressu d moque aut hortis clausus ad ludicra ciret ventitabat, promptioresque aditus erant laetitia spectaeuli. ordinem insidiis composuerant ut Lateranus, quasi subsidium rei familiari Diuitiam by Corale
299쪽
LIBER xv. cap. 51. 52. 53. 53. 293 oraret, deprecabundus et genibus principis accidens prosle neret incautum premeretque, animi Validus et corpore imgens. tum iacentem et impeditum tribuni et centuriones et ceterorum, ut quisque audentiae habuisset, adcurrerent tr cidarentque, primas sibi partes expostulante Scaevino. qui
pugionem templo Salutis fin Etruriat sive, ut alii tradidere.
Fortunae Ferentino in oppido detraxerat, gestabatque velut magno operi sacrum. interim Piso apud aedem Cereris opinperiretur, unde eum praesectus Faenius et ceteri accitum ferrent in castra, comitanto Antonia Claudii Caosaris filia ad eliciendum volgi lavorem; quod G. Plinius memorat. nobis quoquo modo traditum non occultare in animo fuit, quamvis absurdum videretur aut inanem ad spem Antoniam nomen et
periculum commodavisse. aut Pisonem nolum amore uxoris
alii matrimonio se obstrinxisse, nisi si eupido dominandi cunctis assectibus flagrantior est. 54ὶ Sed mirum quam inter diversi generis ordinis aetatis sexus, dites pauperes, taciturnitate omnia cohibita sint, donec proditio coepit e domo Scaevini; qui pridio insidiarum multo
sermone eum Antonio Natale . dein regressus domum testa- metitum obsignavit, promptum Vagina pugionem, de quo supra rettuli, vetustate obtusum increpans asperari saxo et tu mucronem ardescere iussit, eamque curam liberto Milicho mandavit. simul asstuentius solito convivium initum, servorum earissimi lihertate et alii pecunia donati. atque cipse maestus et magnae cogitationis manifestus erat, quamvis laetitiam agis sermonibus simularet. postremo volneribus ligamenta, quibusque sistitur sanguis, parare eundem Milichum monet, sive gnarum coniurationis et illuc usque silum, seu nescium et tunc primum arreptis suspicionibus, ut plerique tradidere de consequentibus . nam cum secum servilis animus praemia perfidiae reputavit, . simulque inmensa pecunia et potentia obversabantur, cessit fas et salus patroni et acceptae libe latis memoria. etenim uxoris quoque consilium adsumpserat muliebre ac deterius: quippe ultro metum intentabat, mulios- quo astitisse libertos ac servos, qui eadem viderint: nihil profuturum unius silentium; at praemia penes unum fore, qui indicio praevenisset.
300쪽
29s CORNELII TACITI ANNALIUM 55ὶ Igitur coepta luee Milichus in hortos Servilianos pedigit; et cum laribus arceretur, magna et atrocia adferre dictitans, deductusque ab ianitorihus ad libertum Neronis Epaphroditum, mox ab eo ad Neronem, urgens periculum,
graves coniuratos, et cclera quae audierat, coniectaverat,
docet. telum quoque in necem eius paratum ostendit. acciri quo reum iussit. is raptus per milites et defensionem orsus, serrum, cuius argueretur, olim religione patria cultum et in cubiculo habitum ac fraude liberti subreptum respondit. labi las testamenti saepius a se, et incustodita dierum Observatione, signatas. Pecunias et liberiales servis et ante dono datas. sed ideo tunc largius, quia tenui iam re familiari et instantibus creditoribus testamento dissideret. enimvero liberales semper epulas struxisse, et vitam amoenam et duris iudicibus parum prohalam. tamenta volneribus nulla iussu suo, sed quia cetera palam vana obiecisset, adiungere crimen, ut seso pariter indicem et testem saceret. adicit dictis comstantiam ; incusat ultro intestabilem et consceleratum, tanta vocis ac vultus securitato ut labaret indicium, nisi Milichum uxor admonuisset Antonium Natalem multa cum Scaevino ac secreta collocutum, et esse utrosque G. Pisonis intimos.
56ὶ Ergo accitur Natalis, et diversi interrogantur quisnam
is sermo, qua de re suisset. tum exoria Suspicio, quia non congruentia responderant; in staque vincla. et tormentorum aspectum ac minas non tulere. prior tamen Νatalis, lolius
conspirationis magis gnarus, simul arguendi peritior, de Pisone primum satelur, deinde a dieit Annaeum Senecam, sive internuntius inter cum Pisonemque suit, sive ut Neronis gratiam pararet, qui insensus Senecac omnes ad eum opprimendum artes conquirebat. lum cognito Natalis indicio Sca Vinus quoque, pari inbecillitate . an cuncta iam patefacta eredens nec ullum silentii emolumentum, edidit ceteros. ex quibus Lucanus Quintianusque et Senecio diu abnuere: post promissa inpunitate corrupti, quo tarditatem excusarent, Lucanus Atillani matrem suam, Quintianus Glitium Gallum, Senecio Annium Pollionem, amicorum praecipuos, nominaVere.