장음표시 사용
81쪽
pluribus,sid maxime uti-h .e.nisi hiaressi.
LIBE' II. V EMADMODUM ossicia cerentur ab hone nate, Marce sili, atque ab omni genere Nirtutis,satis explicatum arbitror libro superiore. Sequitur, Ni haec ioossiciorum genera persequar, quae pertinent ad Vita cultum, et ad earum rerum, quibus utuntur homines, facultatem, ad opes, ad
copias. in quo tu quaeri dixi, quid νtile, quid inutile:uu ex utilib. quid νtiliu ,aut quid maxime uti i sie.de quibus dicere aggrediar, si pauca prius de in-
situlo,ac de iudicio meo dixero. Quaqua enim libri noRri complureis non modo ad legendi, sed etiam adscribendi sudium excitauerunt: tamen intem dum vereor ne quibusdam bonis viris philosophia i , nomen sit inuisum: irenturque, in ea tantum me opera, ct temporis ponere. Ego autem quamdiu resp. per eos gerebatur, quibua se ipsa commiserat,
omnese meo curo, cogitationesque in eam cons rebam:cum autem dominam Nntra omnia teneren i stur,neque esset quam consilio, aut auctoritat i locus:socios denique tuendae reip.summos Niros, amisissem: nec me angoribra dedidi, Pibus essem confectus,h nisi iis restitissem: nec rursum indignis ho .mine docto Noluptatibus. Atque πtinam resp.se tisset quo coeperat statu, nec in homines non tam '
82쪽
DE OFFIC. LIB. II. SI commutandarum rerum, quam euertendaram cupi
dos, incidisset. primum enim, Nisante rep. facere - α. I a solebamra n agendo plin, quam in scribendo, op raeponeremus: deinde ipse scriptis no ea, manu ,s sed actiones nostras mandaremus, ut θpe fecimus cum autem resp. in qua omnis mea cura,cogitatio, opera poni folebat, nulla esset omnino, illae scili- , cet littera conticuerunt, forenses, senatoria. ninbit autem agere cum animis non posset in iis Bu i o diu ab initio versatua aetatis,' exi limatii ho nestis ἐν molestias deponi posse , si me ad philoso- mἡ poste pophiam retulissem. cui cum multum adolescens, di ζ 'Σb; sc endi causa, temporis tribuissem: postea quam ho- stia, , abest anoribra inseruire coepi,meque totum reip. tradidi, ' ς s tantum erat philosophiae loci, quantum superfue
rat amicorum, reip.ς temporibu . Id autem om- e L. tempo
ne consumebatur in legendo: scribendi otium non m erat. Maximis igitur in malis ii hoc tantum boni d L. hoe ta- assecuti Nidemur,ut ea litteris mandaremuri qua m* hQm si. io nec satis erant nota nostris, ct erant cognitione dignissima. Quid est enim, per deos, optabilius sapientia,ς quid praenantius ' quid homini melira quid . H. quid Phomine dignius ' Hsic igitur, qui expetunt, phi- stabilin tiosopbi nominantur: nec quidquam aliud en, phi- , , losophias interpretari velis, quam studium sapie i . Τ tiae. Sapientia autem est, ut a veteributa philosophis aefinitum est,. rerum diuinarum, O humana- .rum,causarumque, quibrabe res continentur,sclen . .
tia et cuius studium qui vituperat , baud san8in-- o testigo, quidnam sit, quod laudandum putet. Nam'. siue oblectatio qusritur animi , reqlitesque cμra
83쪽
t M. T. CICERONI srum: a conferri cum eorumstudiis potest, qui senia L. an ul- per alicluid' acquirunt, quorspectet, oe valeat ad unx ,α --, beatEque vivendum epue ratio conctantiae. Nirtutisque quaeritur:aut baec ars eIt, aut nulla omnino, per quam eo assequamuri nusiam Nero dice- s. re maximarum rerum artem esse um minimarum
sne arte nulla sit, hominum est parum consideratὰ loquentium, atque in maximis rebus errant sum. ι i. sthiuit h Si autem est aliqua disciplina virtutis , νbi ea quaeretur, cum ab hoc discendi genere discesseris' id Sed haec,cum ad philosophiam cohortamur accur e I .Disputa tius solent disputari: quod alio quodam libro fori sulent i cimin. Hoc autem tempore tantum nobis declarandum fuit, cur orbati reip. muneribu , ad hoc nos fludium , potissmum contulissemua . Occurritur 1 3-o autem nobis, quidem a do ctis, ct eruditis, qu rentibus, satisne constanter facere Nideamur, qui,
cum percipi nihil posse dicamus, tamen O alijs de rebus disseerere soleamua, ct hoc ipso tempore prae- repta vicispersequamur. Quibra Vellem satis co- , agnita esset nostra sententia. non enim sumua j, qum
rum Nagetur animu , errore, nec habeat νmquam,
a s .esset ista quid seq*atur. quae enim ista esset mens, Nel quae L. non mo. Vita potiμs , non solum disputandi, sed etiam xi do disputati uendi ratione sublata e Nos autem, ut ceteri, quidi V ς' aliis , certa , allia incerta essee dicunt: sic ab his dis ' si senti 'tes, alia probabilia, contra, alia fimpro- .st . .'..' babilia esse dicimM. S Quid est ergo, quod me imis iiiά fg pediat, ea, γα mibi probabilia videantur, sequi qua contra, improbare: atque assismandi arroga=Dtiam Nitantem Jugere temeritatem, qua a sapiem
84쪽
tia dis et plurimum e Contra autem Omnia di*uetantur a nostris, quod hoc ipsum probabile elucere non posset,ηis ex utraque parte, causarum esset Iacontentio. Sed haec explanata punt in Ecad mi r nostris satis,ut arbitror, diligenter.Tibi autem, mi Cicero, quamquam in antiqui fima, nobia lissimaque philosophia, Cratippo auctore, Nersaris, hi simillimo, qui ista praeclara pepererunt: tamen haec nostra nitima Nestris, ignota esse nolui. Sed ibi o iam ad instituta pergamus. Inuuinque igitur rationib.propositis oscii pers quendi, quarum due ad decus, honestat que pertinentidua ad commoda vitae, copiata, opes, facu tates : quincta ad eligendi iudicium, se quando e a s p s dixi, pugnare intersei iderentur: hones tatis pabs , ' persecta est : quam quidem tibi cupio esse notissimam. Hoc autem , de quo nunc agimus, id ipsum est, quod νtile appeliatur. in quo Nerbo lapsa consuetudo destexit de via, sensimque eo deduuio dia est , Ni hone fatem ab νtilitate secerneret, oeconnituereth bovistum aliquod, quod νtile non esset: O utile, quod non honerium: qua nulla perni, ites maior hominu vitae potuit a ferri. Summa qui-dcm auctoritate pbilosophi seuerd and , atque bo- s velle, i sc tria generas confusa, cogitat bone d Itinguunt.quidquid enim iustum sit,id utile etiam, isse censent:itemque quod bonerium, 'idem esse iv. alum. ex quo escitur, Net, quidquid bone tum sit, idem sit utile. Quod qui parum perspiciunt, hi I 3ο pe xersutos bo nes, O callidos admirantes, ς e ramalitiam,sapientiam iudicant. quorum error
85쪽
ducenda, νt honesis consiliis,iustisque factis,non staude, malitia se intelligant ea, qua velin ou sequi posse a.
uua ergo ad filiam hominum tuendam perti- eh L inani- nent, R partimsunt Vinanimata, Ni aurum, argem μ' tum,πt ea, qus gigna ntur e terra, ct alia eiusdem c L. anima- generis et partim ς animata, qus habent suos imp tM,Oreru appetitua.Soru autem alia rationis ex a Min. in . perti βnt,alia ratione Vietia. Expertes rationisd io delet L. sunt, qui ,boues, reliquae pecudes, apes, quarum opera escitur aliquid ad hominum Uum, atq.Υitam. Ratione autem νtentium duo genera ponur iur Vnum,deorum:alterum, hominum. deosuraca
eL. proxime tos pieto esciet, ct sanctitas: proxim8 ut , II 4... ςt sec ηdum deos,bomines hos nubia maxine piles esse possunt.farumque item rerum, que oceano obsint, eadem diuiso est. Seu qina deo iacte
,6ξω ἡά ηρη pH ant,fbis excepti bomines hominibus pluae tis, non rimum obesse,Nel prodesse arbitrantur. ea enim iρ 163ua S inanimata diximu , pl eraque sunt homi Mam operis essem, quae nec haberemus, nisi ma-- nua , ct ars accessioni:nec his sine hominum ad- ministratione γterranur . neque enim valetudinis. ,, . . Arat*,neque nabigatio, neque agri ιltura,neque disii stupum, fructus quereliquorum perceptio , ct . construatio , fine opera hominum vita esse potus Iet. Iam Neroineas verum, quibus abundar muU, portatio, o earum, quibus egeremm Gnu / , ctio, cert8 nulla est risse his muneribin bomines , , sangerentW.eademque ratione nec lapides ἐ terra
86쪽
exciderentur ad Uum notirum necessarii: nec femrum, aurum, aes, argentum' est oderentur penitus abdit me hominum labore, manu.Tecta Ner quibus oe frigorum ναs pelleretur, θ' calorum m9
3 lesia sedarentur, νnde aut initio generi humano dari potuissentin aut ponea 'subuenire, si aut Ni
rempestatis, aut terrae motu,aut Nemriate cecidissent, nisi communis vita ab hominibus harum rerum auxilia petere didicissete Adde ductus aqua-iro rit , derivat iones luminum, agrorum irrigatione moles oppositas luctibus,porzus manu quae non sine bominum opera habere possemus: quibus omnibus , multisque alijs ped=icuum en, qui ctus, quaesνrilitates ex rebas js,' quaesuht i 1 inanimate, percipiantur, eo nos nullo modo sine hominum manu, atque opera capere potusse. Qui deni . exben js ructus, aut quae commodito, nisii hores adiuuare percipi possetἰ na et qui principes in m iniendi fuerunt, quem ex quaque belua Numao basere possemus, homines cert8 fuerunt: nec hoc tempore sine hominum opera aut pascere ea , aut d are, aut tueri, aut tempestiuos siructus ex huc pere possemus.ab eis denique es, quae nocFnt, inter iciuntur: quae usui possunt esse,capiuntur. .. a s auid e mei e artium multitudine, sine quibus νι' - ta omnmo nulla esse potuisset' quis enim aegris subueniret:quae esset oblectatio valentium, qui victus,
aut cultus, nisi tam multae nobis artes ς ministrarenture quibos rebus exculta hominum Nita totum. 36 denitita Nictu, cultu bestiarum. Vrbes vero si-- ne hominum coetu non potuissent nec aedificari, nec F 4 freque
87쪽
frequetaim ex quo leges, moresque confiituth tum iuris aequa descriptio, certaque vivendi disciρlina, per quo bene,beateque νiuitur. quas res mansuetudo animornm consecuta, ct verecundia emeffectumque, ut esset 'ita munitior, atque νidam suo, ct accipiendo , h permutandisque faculta tibus, ct commodis nulla re eget cm 2 Longi
res hoc loco sumitis, quam necesse seri μου enim in , cui non perspisua sint ista, quae plurabria νe
bis a Panaetio com emorantur, neminem V ne Re I Dducem in bello, nee principem domi, magnaS res,
O saltitur eis ne homintim studuis gerere potui se
ste commemoratar ab Thminocles, Pericles, rua, ge Siau , lexander, quos negat sine adiumentu h mmm tantas res escere potui insse. Vtitur in re noη dubia, testibus non necessari s. Atque Ni magnas νtilitates adipi αλurc iratione hominum, atque consensu st sic nulla tam detestabilis pestis eri, quae non homini ab homine nascatur . Est Dicaearcbi liber de interitu h minum, Peripatetici magni, ct copiosi: qui, coliectis ceteris causis,elaui is,pestilentiae,vastitatis, beluarum etiam repentinae multitudinis, quatum impetu docet quaedam hominum genera esse comsumta : deinde ccmparat, quanto plures deleti, o sint homines hominum impetu, id est, bellis, 4 aut jedisionibu , quam omni reliqua calamitate.Ctim
88쪽
que, qua in rebus inanimis, quael in νμ,di tractitione beluarum fiunt utiliter ad hominum Vitam,
artibus eat tribuuntur operosis: hominum autem Iudia ad amplificatione nostrarum reru promta ' a v. e. ac
parata, Niroru praeflantiu pientia, . virtute excitantur. Etenim Nirtus fere omnis in tribus rebvi Nertitum quaru νnaes in perspiciendo, quid in qua ue re Verum, sinceri quesit, quid consentaneum cuique, quid consequens, ex quo quaeqMegi-uo gnantur,quae cuiusque rei sit causa: h alterum, cohibere motud animi turbatos, quos Grsici nominant:appetitionciq. , qua illi obedienteis' escere rationi: ' tertium, ijs, quibu - cum congregamur,νti moderate, scienter, quorti Liudhs ea, quae natura desiderat.ea pleta, ctimulataque habeamur: per eos denique, se quid importetur nobis incommodi, propulsemus, ulcisi in que eos, qui nocere nobis conati sun , tantaque poena asciamus. quantum aequitasAmanitasque patitur. Quibus - autem rationibus hanc facultatem assequi pos- νου ,πt hominum studia coplectamur, eaque tensa mu , dicem setneq.ata multo pUGed pauca antῖ diceda sint arva vim esse infortuna in Viraq. par te,Vel secudas adres,Nel aduersas, quis ignorat' - na ct cum prospero latu eius ti r, si ad exitus prouehimur optatos:et curestauit,cligimur. Hscigitur ipsa fortuna ceteros casua rariores he primu ab inanimis procellas, tepestates, nausta ia,ruinas incedia: deinde,a besjs icto, morso, Ctuu . . Hec igitur,ut dixi rariora. . t uero Fieritus exerci
89쪽
ui nuper summi, ac singularis Niri . inuidia praeterea multitudinu,atque ob eas,benemeritorum s pe ciuium expulsiones, calamitates, fugae: rursu ' que secundae res,honores, imperia,Nictoriae, quam-a L sine ho- quam fortuita sunt, y tamen' sine bominum opi- sti, es a. 'ξ bus , ct studijs neutram in partem esci possunt. Hoc igitur cognito, dicendum est, quonam modo hominum studia ad Nillitates notas allicere, atque excitare posmus. quae si longior fuerit oratio, cum magnitudine πtilitatis comparetur.itafortasses etiam breuior videbitur. Quaecumque igitur homines homini tribuunt, ad eum augendum,atque boneflandum, aut ben . uolentia gratia faciunt, cum aliqua de causa ν piam diligunt:aut honoris,si, cuius virtutem suspi-b ..e quεα ct Π se dignum fortuna quam amplisque dign. ma putant: μ aut cur fidem babent, oe bene rebus suis consulere arbitrantur e d aut cuius opes m e inr. aut si ruunt: aut contra, a quibus aliquid exspectant: Hilla quidem inquinatissima, ct sis, qui ea tenentur, O illis, quiaa eam conIugere conantur. Male enim se res h
bet, cum, quod Nirtute effici debet, id tentatur pe- , cunia . Sed quoniam nonnumquam hoc subsidium necessarium ess : quemadmodum sit νtendum eo, dicemus, si prius iis de rebus, quae Nirtuti propiores sunt,dixerimus..stque etiam subjciunt se bomines imperio alterius , O potestati pluribus de
causis. cuntur enim aut beneuolentia,aut benem clorum d fori aut si cμm rege , populares e homines largitiones at cuius opes quas proponunt:aut polirem),pretio,aut mercedeo a a ducuntur.' qua sordidissima quidem en ratio, σ
90쪽
clarum magnitudine, aut dignitatis praestantia, nil rem autθe,sibi id utilefuturum, aut metu, ne Nipar&
re cogantur,uutspe largitionis, promissionibusque capti:aut postremo,νt 1 e in nostra rep.ridemus,3 mercede conducti. Rerum autem omnium nec aptius en quidquam opes' tuendas, quam dἶGIR.nec altentus, Pam L,. timeri .Praeclare Ennius: Quem metuunt,oderuiat.
suem qui1quei dit,periisse expetit.Multorum amio temodis, nullas opes pol e obsistere , si antea fuit ostiis i dignotum, nuper est cognitum, Nec Nero huius t 'ranni solum, quem armis oppressa pertulit ciuitas interitust declarat, quantum odium hominum Dieat ad pestem ed reliquorum similes exitus Ur au. Morum: quorum haud fere quisquam interitum si- , milem essunt. Milus eni h cumra diuturnitatis b L. est e metus: confraque,beneuolentia delis est, vel ad perpetuitatem. Sed ijs, qui Vi oppressos imperiis abest v c. coercent,sit san8 adhibenda saeuitia, ν heris infam16 mulos,si aliter teneri non possunt. qui vero in libera riuitate ita se instruunt,νt metuanturabis nihil esse potes dementius . quamuis enim demersesent leges alicuius opibus, ' quamuis Mirem uia i a Lithis
berto, emergunt tamen hac aliquando aut in ,-
, . cijs tacitis,aut occultis de honore sus stagjς.Acrio res autem morsus sunt intermissὰ libertatis, quam retentae. Quod igitur latissime pate neque ad incolumitatem solum, sed etiam ad opes, oe potentiam let plurimum, id amplectamum, Ni metus absit, o carito retineatur, ita facillimi quae Volumus, O priuatis in tablis, in rep. consequemur . et enim,