장음표시 사용
71쪽
terarum aliarumque scientiarum, quatenus ad exactam Sacrae rigunae notitiam, quae erat illorum temporum Theologia, provehere resesunt. In Comitiis Aurelianensibus & Blesensibus idem statuitur; jubenturque Superiores, juxta Tridentinae Synodi decreta, sata ere, utis Moraster is regularis di1ciplina instometur juxta pristinam instituit Oaem ει regulam ; ct ideo in quolibet vorum monasteriorum alendum esse probum atque doctrisa conspicuum tarum, qui literas bumoniores ct Sacram Sc tiaram ed ceat , is mur y enseigner tes bonnes & laintes let tres.
Hanc auctoritatem evidentre meae sententiae contrariam esse astruit D.
Abbas: eum nihil aliud baec verba is las bomes ct saintes iratres is significare possint, quam studium pictoris, boc est Scripturae ct Sax toriis Patrum: Μοωμα tum aperie colliri s definiri ex iis qua sequuntur . is Formn les Noυices e. disciplise Monastique, is Religiosos Nocivios monastica disciplina imisere a demum se ita prastus sentire. Verum haec responsioritutorum verbis atque intentioni accommodari non potest . Statuitur enim ut in quolibet Monasterio reperiatur probus & doctrina conspicuus Magister is mur γ ra euner las is es SDistes Ierires, ς former ιes Ν-ices en discipline Monasique - . Duo haec sunt penitus diversa, quorum altero jubetur, Monacnos professos dinctrina imbui, altero Religiosos tirones probe institui. Duo haec sunt,
inquam, plane diversa, neque in unum conjungenda, prout ea conjunxit D. Λbias. Porro illa verba. les Mines o sinus leti, es de studio intelligenda sunt humanarum literarum, quae per ter bannes lettres designantur: & de studio item Sacrarum Literarum, scilicet Theologiae, quae per Iaiotes kitres perspicue innuuntur. Omnia sic comgruunt Decreto Concilii Tridentini, in cujus gratiam & sequelaminita suere Comitia Aurelianensia, a quibus editae istiusmodi jussiones primum sub Francisco II. & Careso IX. quatuor ante Concilii exitum annos: deinceps confirmatae in Comitiis Ble sensibus sub Henrico III.
Iudicent aequi lectores, an rationi & veritati consentaneam interpretationem harum jussionum verbis ipse dederim. Carolus Magnus olim idem sanxerat, & humaniorum literarum studium injunxerat, prout ad exactam Sacrae Paginae notitiam refertur. Id fit nobis compertum ex ejus circulari Epistola hujusce argumenti, quae in Gallicanis Comciliis extat impressa, legiturque ad Abbatem Fuldensem inscripta. Deinde quamvis D. Abbatis interpretatio veritati congrueret, re illa verba Ies b nes o salutes letires de studio Scripturae & Sanctorum Patrum vere intelligenda essent, ut ipse astruit; tantum abest ut hic sensus meae opinioni repugnet, ut potius lati sume patrocinetur quidem huiusce studii nomine communem quandam ordinatamque exercitationem duce Manistro probitate & doctrina conspicuo instit tam juxta iplarum ordinationum mentem intelligamus.
72쪽
suam latὸ patere posint Studia Monactorum. Τ Ribus praecipuis capitibus, ex quibus de praesenti argumento imdicium ferre possumus, hactenus discussis: restat ut iis ouae nobis obiiciuntur circa nimiam ut putatur studiorum latitudinem . quam in Monasteria inveximus, satisfaciamus. D. Λbbas numquam cessat mihi obtrudere, tot genera studiorum ab instituto Monastico exor. pag. 44. bisare, ct eius fines egredi. Ulterius deinde progreditur, & occasione . 3 7 opinionis, quam S. Bernardus de seipso olim fovebat, innuit Me esse luiddam ex dissmilibus partibus prodigiose consulum: & Monachum in tot
cientias distractum pro monstro habendum, eo quod a propriae condisio. nis tramite ess confimis exorbitet. Denique ait, S. Benedictum ex iis qui suam Regulam amplecterentur totidem Sanctos facere is uisse , mibi autem omniso propositum esse ut totidem doctores eυadant. Uno verbo , illam do. fiorum inrorum eater m , quorum Elogia scripsi ; illam Academiarum se. riem , quas Iam accurate recensui, mnes illas scientias ct cognitiones , illos Scriptores , quorum tam amplum S diffusum catalagum ordi υi ; Ieiradi prurisum is tuisnibus Religiosis magis magisque ex initigare: inclarum S mmm iam regularium obiicionem inducere ; quo illis randem persuadeatur, se non alio fine Monasti m indu e cucullum, quam ut eruditiovis, vomitas , fama Iaudis lucrum facerent.
Merito haec mihi, fateor, exprobrarentur, nisi indicassem, &pluries conceptis verbis asseruistem, non esse hanc nostri metam conlilii. Iam inde ab initio harum Animadversionum quaedam mei Tractatus .is i. loca adduxi, in quibus sententiam meam adeo luculenter significaveram, ut satis mirari non possim, nonnullos solerti ingenio viros, quibus Tractatum de studiis perlegere lubitum fuit, hac super re sucum sibi fecisse. Detur itaque mihi venia, ut hic quoque ea repetam, quae circa id in meo Tractatu scripsi, ne ullus supersi ram dubitandi locus, quid vere sentiam. Λb Epistola exordiamur, quae S. Benedicti Religiosis Λlumnis inscribitur. Non wreor , quin baec scribendi metiadus plerisque admirarionem pariat, qui forte autumatam, ipsam a me singulis Monaciarum aeque proponi. Sed id mibi nulla modo propositum est. Haec mihi satis perspicua & expressa vi.
dentur esse . Compertum enim misi est, quod com pauci sint ad borum omnium institatem laborum idonei , sic ratam pauciores occurrunt , quos Deus ad eamdem metiendam adiscet. suinimo saepenumero confingiι. ex ιπIiserariis occupationibus inanem curiosiatem augeri, potius quam puro ad D ritatem affutu attendatur . Ecquis igitur in hac methodo scopus mihi propositus est Verum eum non euitas bomisi , ut fertur , contingaς adire Corambum, o ad peculiares scientias aptiores no ulli appareant, qua pleros
que alios vix decent; biu operae pretium suis in praesenti Tractatu de iis viris disse. Diuitigod by Corale
73쪽
dsserere , ut singidorum inclinationi ae υiribus , sesimando modum ad ear se applicandi iuxta proprium uniuscuiusque is imum, fasisfaceremus. Atque ut nemo arbitretur me Resigioss proprii studii arbitrii im relinquere,
ilia subiungo : Cet. rum prudentiae ac Superiosum consilio remittendum erit, quibus onus indumbit subditos sibi Mnacbos ad ea votismum studia eapessem da dirigere. quae tum ipsorum captui sim magis occommodata, tum etiam Eois clesiae aut Religioni, quam profiteηIur, mage proficua.
Ad hanc apertam di perspicuam nostrae genuinae sententiae signi Scationem accedunt ea , quae initio secundae partis, in qua de hac varietate studiorum egimus, professi sumus: is scilicet arduum valdeia es Ie ea singillatim recensere, quae ipsorum ληulos maxime deceant, si spectata uniuscujusque capacitate. Insuper ii varia Coenobiorum .is Monasticarumque Communitatum conditio perpendatur, opus es- is se multifariam de iis loqui, prout nimirum plus minusve saeculariis Clero & Laicis intermiscentur. Ceterum Superiorum esse studia ta-- li prudentia disponere , ut vel juxta singulorum capacitatem, velis Coenobiorum in quibus degunt exigentiam, opportune distribuan
Quod si doctorum virorum atque Academiarum enumeratio min, me probatur , quod ea sciendi pruritum m Resistosir adolescentibus enim mist, suorum osciorum immemores S mgIigentes reddat, illisque persuadeat. se ob mbit aliud in Monaeborum caelum intrasse , nisi ut eruditionem O laudem adipscantur: Sequitur , nullum ergo posthac texendum esse Script rum alicujus ordinis catalogum , nullam conscribendam Monasticam historiam; ne scilicet juvenum Regularium perditus sciendi amor e citetur . Versandum erit jam in omnimoda rerum omnium , quae in
Claustris gesta sunt, ignoratione. Frustra ManriqueZ in ordinis Ci-lterciensis historia tam diligentem operam collocavit. Frustra Carinlus de Visch Scriptorum sui ordinis Bibliothecam post Chrysostomum HenriqueZ composuit . Frustra nosmetipsi in illu1trandis & enodandis ordinis S. Benedicti Annalibus & gestis laboramus. si id nedum juvencs ad virtutem incitare possit, sciendi pruritum in illis potius emtimulet, officiorum suae conditionis immemores reddat, & illis persuadeat se non esse Monachos nisi iit docti fiant. Nisi sexcentis locis adnotassem, frustra studere Monachos, frustra laborare, vigilare, scientias scientiis cumulare, quando id faciunt prinyter alium finem quam ut meliores fiant: nisi conceptis verbis dixitam
non hunc me animum induxisse, ut nostra transformare vellem Coen
bia in Academica scientiarum beaea, sed in totidem lesu Christi gymnasia.
Singulas cogitationes nostras, omnes studiorum conatus huc tendere debere, nimirum ad nos ipsos probe cognoscendum, ut bumiliores inde adamus, bumianis oeulis iugiter nos occultaηdo: insu per ut clarior in nobis fiat Dei cognitio, ad eum iniimius amandum dirigens, ipsique fercidius se vis um . Nisi denique Religiosos alumnos admonuissem, notiones, qua studendo acquirent hoc fructii vacuas, noxiassore, satiusque futurum eas Prorsus omittere quam ex earum apparatu lethiserum in ipsis V
74쪽
ius confici, quod spiritum inflantem reddat: Merito labor noster viatuperari, & tam JDam opinio periculi plena apud vulgus traduci posset Verum cum haec & alia plura praecaverim ; es asseveraverim omnes illas scientia, sub contemptu, qui de reliquis babetur, comprehendem das esse, illisque quasi quibus uam inediis utendum , quibus ad Christianarum & religiosarum virtutum exercitium mantiduci possemus: immerito mihi crimen obiicitur , perinde ac si tulisset animus Reli. giosos a proprii status officiis retrahere, illosque exhibere non S. Benedicti discipulos, sed saeculi doctores & Literatos.
In crimen quoque mihi venitur, quod nimium librorum numerum pro qualibet materia indicaverim , & catalogum scripserim ad concinnandam Bibliothecam Ecclesiasticam. Duo me impulere, ut multifarios super qualibet materia libros proeponerem, ut monui in Epithola praeli minari mei Tractatus; scilicet varia singulorum placita, & magnus Coenobitarum numerus in una quaque sodalitate degentium , quorum singulis eadem volumina distribui non postulat. Quod ad Bibliothecam attinet, ingentem librorum numerum congessimus, ut eos quahdo opus fuerit, adire liceat, non ut ad eorum omnium lectionem quoslibet in universum mittamus. Hinc est quod in Bibliothecis Catholicis libri Haereticorum servantur; nam usuuenit aliquando, ut illos evolvere debeamus. Haec sere sunt quae mihi D. Abbas circa Monaitici studii latitudinem objecit. Uidendum iam quam late patere revera possint, & quis in illis tervandus sit modus. In Monasteriis non secus ac alibi passim , communium studiorum usus et & privatorum . Communia a Pluribus exiguntur praeeunte Doctore: privata ab iis, quos Superiores Opportunum putant singil, Iatim studio occupare. Studia communia seu publica pro juvenibus , humaniores literas, quae Grammaticae nomine sere censentur dein Philosophiam, Theologiam latius aut compendiose traditam pro varietate argumenti Poesitivam , seu de Sacra Scriptura, ct de linguis sanctis canones N. praecepta comprehendere possunt.
Dogmatum ac Disciplinae Ecclesiasticae scientia saltem aliquatenus necessaria est Superioribus S Theologiae Magistris; ejusdem vero studium privatum Monachis ceteroquin instructis & paratis permitti po
Praeter haec studia , alia quaedam extraordinaria concedi possunt, Propter Ecclesiae, aut Oidinis, aut populi utilitatem; cujusmodi sunt lacra Coi cio, elucubratio, versio, operum Patrum ad Manuscriptis runt iidem emendatio; atque hujus generis alia. En Paucis, quae sint studia Monachis, ut opinor, concedenda. A serenda jam iunt argumenta, quae opinionem nostram confirment. ΛR
75쪽
Meumenta ex prisca Monaleriorum disciplina deprompta
quibus Studiorum communium usus prolatur. SΤudiorum communium praxis, quatenus ad prima scientiarum et
menta reseruntur, omni tempore viguit, ad puerorum, qui imita Claustroruin septa educabantur, eruditionem. Id nos ex S. M.
lio . & ex aliis priscorum ordinum Institutoribus superius probavimus. De S. Basilio illud notatu dignum est, quod puerorum exercitatio non circa Linguae Graecae, quam ab infantia didicerant, versaretur, sed in multarum rerum explicatione consisteret, quarum imp sterum adminicula desiderare poterant ad Scripturae intelligentiam re rerum ad religionem spectantium peritiam . nec non ad lectiones a Regula praescriptas cum fructu persolvendas. Ut innotescat, quae scientiae in nostro ordine Religiosis alumnis traderentur , sat superque erit animadvertere disciplinam & praximeorum, qui inter majora sanctitatis lumina in nostro ordine fulgent.
Raro est usitatum, ut haec minima in Vitae eorum historia particulatim narrentur; nihilominus tamen monumenta supersunt, ex ovibus
de hac re exacte dijudicare possimus, si illa ex aequo & bono lcrutemur & excutiamus. Coniiciat lector oculos in eas Disciplinae leges, quas S. Abbas Benedictus Biscopus in duobus Monasteriis a se in Anglia sun latis circa dimidium Saeculi septimi instituit. vetant peculiaris cura. &gravi sinia sollicitudo, quibus omnia in recto & concinno ordane collocarenisus est, ne de ejus incenso studio & amore purioris instituti custodiendi dubitemus. Itinera etiam ab illo per varias regiones suscepta. ut omnibus numeris absolutam notitiam experientia & observatione sibi compararet, certo iudicant, ejus consilia, quae magnum pietatis& Monasticae disciplinae studium suggesserat, prosperos exitus habui iasse. Hunc ille scopum jam tum sibi proposuerat cum Monasticum institutum in celebri Lerinensi Monasterio amplexus, insignia postmodum Italiae de Galliarum Coenobia invisit, singulorum consuetudines& observantias exploraturus. Porro cum Monasterium S. Petri Cantuariae duodecim annis Λbbas rexisset . in Nortumbriam regionem suam regressiis bina ibidem Monasteria sub unius Abbatis regimine fundavit. Moriens suis discipulis disciplinae regularis praxim, quam
ipse praescripserat, emcacissimis verbis commendavit. Ne Putetis, ait, eam vivendi regulam, quam custoditis, a me fuisse excogitatam. Ex decem quippe S septem Monasteriis, quae inter laetos meae crebrae perfria
nationis di cursus Optima comperi ; tae uniυersa didici, S uobis sal mer se anda conIradidi. In his erant Monasteria Romae & Italiae, S Petri Cantuariae in Anglia , Lerinense , S. Οyani in Monte Iura . Lu-
76쪽
xoviense; quae tum in Galliis erant celeberrima. Cantuariense insti tutum suerat juxta typum Abbatiae a S. Gregorio in Romana urbe fundatae, ubi ipse statui Monastico se addixerat, & unde S. Augusti. num in Angliam cum sociis miserat. Ita ex duorum Coenobiorum. quae Benedictus Biscopus fundavit, exemplo & legibus cognosci poetest, quaenam septimo taculo in ordine S. Benedicti disciplina vige. ret . Nunc age quid in illis duobus Coenobiis circa studia servaretur ,
Certissima inditia nobis suppetunt ex Scriptis Bedae venerabilis . qui in altero horum Monasteriorum septennis Deo oblatus suit, Ouin. to ex quo fundatum fuerat anno, hoc est Erae Christianae 6 8 At, imsomet proditum legimus, quibus exercitiis in studio literarum occuparetur. In suae etenim Vitae compendio, quod ad calcem historiae subis
nexuit, haec habet. Cunctum ex eo tempus istae in ejusdem Monasterii bmbitatione peragens, omnem medis dis Scripturis operam dedi; atque inter ob.
se avitas diiciplinae Regularis, O quotidianam eantanti in Ecclesia curam . semper aut aiscere aut docere, aut scribere dulce babui. Si ejus operibus careremus, sortasse diceretur, totum hoc studium meditandis Scripturis impensum fuisse: sed cum eum de omni sere argumento scripsisse sciamus, fateri debemus, quotiescumque in priscis monumentis Scriptura tantummodo commemoratur, saepe intelligendas quoque esse omnes alias scientias, quae ad divinorum librorum cognitionem tamquam ad strum finem terminantur. Et hoc sane modo accipitur a Cassi γro in Institutionibus, de quo postea verba iaciam.
Extra dubitationem igitur positum est, totam hujus sancti Monachi vitam, discendo, docendo, legendo&scribendo exactam suisse. Didicisse illum in suo Monasterio Latinam re Graecam linguam, &, ut aliqui putant, etiam Hebraicam; artes liberales . scientiam temporum & cycli Paschalis, Historiam, Patres; ac demum de omnibus hisce rebus, & in totam serme Sacram Scripturam lucubrationes &Commentaria composuisse. Exemplum Bedae, quod allegam, ait D. Abbas, singulare est oe nibii ab
eo consequitur . Vir illa erat a Deo au ma,ra desinatus, quam illius ferret conditio, quique ad sua exequenda consilia in ratas iniit iam, S media adbibuit quae aliis non itidem ac ille superna ordinatione missis nequaquam conve
Ego vero ad quae fuerit Beda destinatus sua conditione majora non video , cum neque Abbas fuerit, neque Episcopus , neque Aposto. lus. Toto vitae tempore fuit simplex Monachus. Quorsum itaque illius missio tendebat, nisi ad discendum, docendum, &scribendum,
Dici quidem potest, hoc exemplum eatenus singulare esse, quatenus Puer in extrema, ut ita dicam, Orbis parte tam magnam eruditionem & variam doctrinam sibi comparandi modum ti rationem invenerit. At non perinde singulare est, quasi ipse solus fuerit, quem Deus ex peculiari providentia ad illa studia vocaret, re dirigeret. Volumen ala. ' H Pra
77쪽
Praxim & ordinem in suo Monasterio jam constitutum sequutus . gnarus Actus est omnis artis & disciplinae; & scimus eum sub praece.
ptoribus Monachis. quorum nomina ad nos usque Pervenerunt, stu.
duisse. Ipsemet refert se habuisse ducem in Scripturae studio Monachum quemdam nomine Trumbertum, ne quid dicam de Ioanne It Io Abbate, quem Pontifex in Angliam miserat ut inibi ritus Romanos
Sed exploratum quoque eit, omnes illas scientias , quas ipse diducerat, ab ipso postea juvenibus Monachis suisse traditas non solum in suo Monasterio, sed etiam in aliis: quo munere usque ad vitae exitum perfunctiis est; efflavit enim animam dictando polirema verba Com. . mentarii in S. Ioannem , Postquam dixisset, Consummatum est. Rus itaque studium singulare quoddam exemplum censeri non debet, cum ante illum commune soret in Monasterio exercitium, & ipsemet erga ejusdem loci Monachos Doctoris partes expleverit.
Haec porro studia regularibus exercitiis aut lacris Precibus, quae tunc erant breviores, impedimento non erant; imo ne operi quidem manuali, cui nemo deerat umquam, tempus praeripiebant. Sanctus Abbas Estervinus, quem sibi cooperatorem Benedictus elegerat, num-Vita s. quam ab illo immunem se secit. Fratrum sit Isimus altorum, ut discimus m Misi ex Historia quam Beda de ejus Monasterio composuit, ex qua omnia η 'pi, supra relata depromptinius. Ibi singillatim enarrat manuarias operas.
quibus vacabant Monachi in illis duobus Monasteriis; agri culturam . panificium, & alia id genus laboriosa atque abiecta exercitia. Beda ipse hoc sibi laboris pensum indixerat, nempe ut sua ipsemet opera
transcriberet, sicuti multoties testatur. Verum enimvero quamvis Confra tribus&discipulis suis varias scientias explicaret, nihil aliud sibi praefigebat, nisi ut per has cognitiones aditum illis ad sacrarum literarum studium patefaceret. Ejus Praefatio in librum de Arte Poetica, quem Cut berto discipulo inscripsit, argumentum de hoc satis egregium suppeditat: ait enim, quod postquam illi principia ad librorum sacrorum peritiam conducentia tradidisset, opportunum putaverat de Arte quoque Poetica ad illum verba facere. cum Scriptura aliquando ligata oratione uia sit: eumdem tamen inibi etiam atque etiam rogat, ut quibuslibet studiis hujus libri vitae idest sacrae pagi nae studium jugiter praeserat. Similia legimus in eo opere, in quo agit de tropis qui in divinis illis Codicibus occurrunt. Nemo sortasse me, quod multus in hoc exemplo luerim, reprehendet, cum nuspiam exactiorem disciplinae , quae secundo nostri ordinis saeculo viguit, notionem rimari pollemus, quod ad usum studi rum pertinet. S. Benedictiis Biscopus illum didicerat in celeberrimis Galliarum & Italiae Monasseriis, in Cantuarienti praesertim ante annos sexaginta a S. Gregorii discipulis scindato: unde inferre possumus eam praxim universim in nostro Oidine tunc temporis servatam, & a primis S. Benedicti diicipulis traditam fuisse. Non est hic loci praetermittendum, quam magno labore contende. . ' rint
78쪽
rint hanc studiorum praxim invehere celeberrimus Theodorus Mona. chus Graecus, & Hadrianus Abbas Romanus, qui in Angliam ab Agathone Pontifice Roma Legati fuerant. Narrat Beda, fuisse illos divi nis& humanis literis apprime eruditos, di magnum discipulorum n merum coegisse, quos docebant omnes scientias, quas ipsi callebant, ut illos ad Sacrae Paginae intelligentiam expeditos redderent. Sanctus etiam Bonifacius Germanorum Α postolus, qui Deo quinquennis in quodam Angliae Monasterio dicatus fuerat, hanc discipli. nam sectatus, Grammaticam, Poeticam, re Historiam addidicit, ceu quasdam ad studium sacrorum librorum prosemiales notitias; mum quam interea ab opere manuali quod a Regula praescribitur se eximens, ut S. Wilibaldus primus ejus vitae scriptor memoriae prodidit. Ceterum disciplinae stadium emensus, aliorum doctor evasit, &quod didicerat docuit. Idem cum in Germaniam venisset, Fuldae& in aliis Monasteriis, quae in ea regione landavit, eadem studia instituit, quae in usu esse in Anglia viderat, &ipsemet obierat. Discimus ex ejus Epistolis, schoetarum regimen ipsum commisisse magistris, quos Lutores appellat. Si scire lubet, quae vivendi norma in hac Fuldensi Abbatia servaretur. legatur una ex ejus Epistolis ad Zachariam Pontificem, ubi haec ait. ηaebi sub Regula Sancti Patris Beredisti υibentes ; tari stri Iae obse amme, absque carne re υiso Eserυis, proprio labore manuum suarum conrenti. Hinc licet cognoscere , an tum caeperint studia , cum Observantiae regularis remitteret severitas, oc prisca disciplina collaberetur. Coim tra etenim certum est, id faciuim fuisse cum primus vigeret servor nascentium Monasteriorum, quae fundaverant sancti polt accuratam in.
quisitionem sanctarum consuetudinum, quae alibi tam in Galliis quam in Italia custodiebantur. Ardens diiciplinae regularis amor, quo flagrabat S. Sturmius primus Fuldensis Abbas, eum compulit, ut duobus ex suis Monachis comitatus omnia Italiae Monasteria inviseret, sanctiores illorum usus ediscens, quos postea suis custodiendos tradidit. in his erat Studium, cujus exercitia in hac Abbatia tanta celebritate inclarueram, ut eo Minnachi ad discendas scientias undequaque mitterentur. In ea Sacrae Scripturae studuit Venerabilis Lupus Ferrariensis sub Rabano Mauro, Iraecipuo Mastigro earum scholarum, quae aliarum in Germania ce- ebriorum typus & forma suere. Quo tempore S. Sturmius sui monasterii disciplinam ita ordinabat, S. quoque Abbas Benedictus Anianensis collapsam observantiam rem cere nitebatur in Galliarum Monasteriis, in quibus adeo profunda i repserat ignorantia, ut Monachi vix prima Latinae linguae elementa
scirent. Hujus porro Sancti Abbatis incensum studium eousque pro cessit, ut Regulam S. Benedicti pro suae Re formationis typo sibi pro suisse nequaquam contentus, quidquid persectum & absolutum in egulis S. Pachomii, S. Basilii aliorumque priscorum patrum extabat colligere diligenter studuerit, omniaque in usum Monasteriorum,
79쪽
quae ordinare aggressus fuerat, icite accommodaverit. Sat erit eius vitam perlegere, ut exploratum fiat, eum perfectae observantiae fuisse restitutorem. Inter alia vero, librorum multitudinem convehens, re magistros constituens, optimarum artium studia, ibi excitavit; doetiis Iectores, bataiι Grammaticos, ct scientia scripturarum peritos. Narrat praei rea scriptor ejus vitae, plures ex ejus Monachis ordinatos suisse Episco. s. &aliunde scimus, Ardonem cognomento Smaragdum ejus discipulum , Massistrum appellatum fuisse, quod apprime esset eruditus, & alios doctrina institueret. ordinem a S. Benedicto finianae constabilitum alia pleraque Mon steria tenuerunt, iuxta Capitularia Caroli Magni, qui hac super re circularem Epistolam ad omnia Canonicorum Capitula, di sui Dominii Monasteria scripsit. Abbatia Corbe tensis prae aliis pietate & fama literarum claruit sub S. Adelardo & Wala ejus fratre; ibique docuit S. Paschasius Radbertus. Ab hac schola cum Ratramo & Druimaro prodiere S. Hildem nus & odo Episcopi Bellovacenses, S An scarius Septentrionis A postolus, & alii complures. De hujus Monasterii celebri Bibliotheca
alibi erit nobis sermo. Rectae oeconomiae, qua illud regebatur, clara suppetunt argumenta ex Vitis S. Ade lardi re Walae ejus fratris, quas S. Radbertus conscripsit. Ad rem nostram nihil notatu dignius ka quam Patrum Concilii Parilientis anni 846. honorifica testificatio; u c.EG. de apparer, in quanta apud illos existimatione esset inclyta haec Λ
sa. tia, quae tum a S. Palanatio Radberto regebatur: Sacrae religionis no mam . quam primo tempore suscepit, inciolatam deinceps retinuis, in tantum ut eos qui se fundaυerum, non modo aequaυerit religime, sed etiam paene super
uerit. Celebris hujus Academiae hic status erat sub S. Paschasio, tum scilicet cum literarum studium ibi usque ab initiis semper excultum, maxime floresceret. Ea aetate Ludovicus Pius Imperator Aqui rani conventum Abbatum & insigniorum Monachorum Francici Regni coegit. Inter alia canone 4s. cautum fuit, ut sobola in Monasterio nou habeatur, nisi eorum qui oblati sum. Quod si studia disciplinae regulari nocitura putasset, de hoc quoque peculiariter provisum suisset. Canone
63. jubet eligi doctos fratres , quibus colloquendi cum hospitibus Ota
Circa ea tempora Ferrariarum Abbatia sumntopere inclarescebat sub Sancto Abbate Aldrico, Senonensi postea Archiepiscopo, Qui inibi disciplinae regularis vigorem revocavit. Ipse ad Fuldenses scholas Lupum sui Coenobii Monachum direxit, ut S. Scripturae operam daret Praeeunte Rabano Mauro. Cum vero Ferrarias rediisset Lupus, quaSFulta didicerat scientias in suo Coenobio tradidit, discipulumque habuit Herricum, qui deinde in Coenobio S. Germani Antisiodorensis, ubi in Monachorum coetum adlectus fuerat, Magi liri munus obiit . Non obstabant studia , quominus Ferrariarum sodalitas ab omnibu&summa veneratione coleretur sub Abbatis Lupi regimine, teste Hilde-gario Episcopo Meldensi, scriptore contemporaneo in S. Pharonis Via
80쪽
ta. Certus Monactarum is Cbristo cum illo toto orbe est venerandus. Silentio praetereo alia Coenobia, quae in meo Tractatu commemoravi, ut pauca de Cluniacensi & Beccensi loquar. Abbatia Cluniaci, a qua cretus ille illustris denominatus fuit, Bal mensi ortum debet, quam S. Berno sundaverat, iubens eandem ibi servari disciplinam . quam S. Benedictus Anianensis in plerisque Coenobiis constabiliverat. S. Odo Turonensis Canonicus, postea Cluniacensis Abbas alter a S. Bernone, cum in Bal mense Asteterium secessis.set, secum eo ceneum volumina librorum comportavit, & quia erat υ,
sobolasticus, laboriosum sebois Magisterium sibi impositum exercuit, ut narrat Ioannes ejus discipulus. Iudicet nunc Lector, an D. Abbas silentium Udatrici, quem ipse
Waldericum appellat, jure nobis obiiciat; ait quippe hunc Scriptin Arem in quodam opere a se composito de Ritibus Cluniacensibus, scho. Iarum hujus Abbatiae non meminisse. Si enim S. Berno in suae Resormationis exordiis , adeo enixe studia literarum excoluit cum in Bal. mensi Coenobio adhuc versaretur; eadem certe haud leviori cura tractavit cum esset Cluniaci. Praeterea S. Udatricus haud obscure significat, quam accurate ingenia adolescentum Cluniaci expolirentur, dum filios Regum nihilomelius educari ait, quam istos adolescentes. ae vero Petrus Damiani de sacrarum Precum prolixitate narrat, nihil contra nos faciunt. Nam praeterquamquod hic Ritus Cluniaci tantum. modo servaretur, aliquatenus eximi poterant adolescentes studii causa, ut vel hodie apua Cluniacenses ipsos fieri solet . Nemini de hac re dubium erit. si Μagnus Abbatum, Episcoporum, Cardinalium,& Summorum etiam Pontificum, qui ex hoc illustri Caenobio prodie
Unum verbum de Beccensi Monasterio dicam, celebri illo scientiarum Lyceo, ad quod Clerici itidem ac Monachi undique confluebant, ut duce Beato Lansranco studiis operam darent. Excellens liquidem D. ma nobilissimos quosque Clericorum ad eum de cuηctis mundi partistis in Uua
Beatus Herluinus, qui ejus sundator, & primus Abbas extitit, B. Lansrancus ejusdem Prior , posteaque Archiepiscopus Cantuariensis; hujus discipulus Sanctus Anselmus, adeo vitae sanctimonia excelluerunt , ut ipsi soli Monasticorum Studiorum Apologiam fa
Hic non iterabo quae in meo Tractatu attuli circa Monachos Char. tu sienses, & Cistertii Reformationem , ubi itudia communia ideo minus in usu erant, quod ibi sere non reciperentur nisi viri adulti, studii privati plerumque capaces, ut postea Videbimus. Ut ea hic concludam, quae in postremis hisce Articulis disseruimus, non abs re erit ita ratiocinari. Pro certo est, jam inde a Sancti Benedicti temporibus erudiendi pueros usum in Monasteriis viguisse . Rogo quibus momentis probare nobis possit Dominus Λbbas . pra
Σim eoidem erudiendi quam in Anglia Benedictus Biscopus sequutus