장음표시 사용
61쪽
Excipiet fortasse, studium non esse abusum nisi si in commune momachorum exercitium & generalem obligationem transeat. Ad quod respondemus, studium in exercitium commune tretuasire dupliciter . Primo quando instituendae iuventuti inservit ' quo usu ab omnibus priscis Regulis probatur. Deinde quoties ad lectiones refertur ab iisdem Regulis injunctas, quae lectiones studii loco Monachis esse possunt ., Alias Monachi operam suam ad studia non conserunt, nisi ex peculiari supemae providentiae nutu, qui illis manifestatur Superiorum judicio ec voluntate. Non est miraculis opus ad hanc vocationem. Quandocumque Superiores religiosum quempiam egregio a natura instructum ingenio perspicientes, haud nociturum ejus saluti, sed ex re suturum Ecclesiae aut ordinis, imo & status politici iudicaverint, si illum ad certum aliquod studium admoveant; Providentiae nutu fieri putamus ut in hoc exercitio deinceps versetur. Patres Cistertii praeter istud nulla alia requirebant indicia vocationis ad studium cujuspiam ex suis ,
Haud scio vero an istiusmodi vocatio abunde esse videatur D. Abbati pro privatisqliorumdam Monachorum Studiis. Contrarium assi arenon audeo; sed aliqua subest ambigendi causa. In quodam etenim l co suae Responsionis, ubi agit de oratione, quam studendo fieri debere
assimaveram , juxta S. Thomae Aquinatis exemplum . haec habet: duam incon me ista comparantur 1 uuae similitudo Moracla proprio nutu sit dentis aut ex aliorum ista iudieio ct wluntate, qui plerumque de divino inceristi condo illum a sitii iustituti officiis diuellum; eum boc Ecelesiae Diliore ad M. credum, graυis a que Religionis writates im Ecclesiae explicandas id iusmifot sticini eius oratio a Deo audiretur, colus anima divinae laniati Juri sella, i non recesserat, ubi fuerat a Deo constituto . Neque rem peries seu imagines, quas adeo variarum rerum commentatio in eius animo servabat, in pedire poterant, quominus eius oratio audiretur. Sed troa ita agit Deus erga illos , qui a semetipsis vocantuΥ . am iscarisne , quae μι Μη est aguntur. Quo magis haec verba perpendo, minus cohibere me possum, quominus credam, eum vocationis. ων πη es nomine haud aliam intelligere, quam quae a Superioribus Venit, qui de diurno consilio Nervis ove incerti Retigiosum quem studiis admovent, a pro ιι restituti osciis
diisllari ' Aliter ejus responsio ad nostram sententiam infirmandam prorsus esset inepta: ego enim pluribus locis dixeram, non posse Moonachum privatim ad certa studia incumbere nisi ex Superioris jussu: dc
intra Coenobia nullius vocationis rationem haberi, nili ejus quae ab Eoclesia avia Superioribus provenit, post illam quae ex Deo est, declar, rurque aut conceptis mandati verbis, aut quodam miraculo . Porro Ecclesia cum aliquem ad studia vocat, plerumque perspectum habet, idoneum illum esse, & prosectus capacem. Ideo necesse est ut aliqua ingenii sui specimina prius ediderit, quae ejus doctrinam ac scientiam publice testificentur. oouod si D. Abbatis verba ad Superiores reseruntur, dicendum elitam, nullam esse certam in Ecclesia & Religione vocationem. Voc tiones
62쪽
ilones ordinarIae ad aliquem statum, sive ad aliquod munus in hoe statu obeundum, sere vel iis dotibus&facultatibus a Deo in homines colla.
tis quae ad illos status aut ad ea munera disponunt; vel legitimorum Superiorum voluntate, vel utroque simul indicantur. Nam facultates ingenii praesertim in iis qui seculo valedixerunt, & quorum aptitudo in manu esse debet suorum Superiorum, non sunt nisi quaedam, ut ita dicam, inadaequata vocatio. Λt qua ratione compertum mihi erit, a Superiore, qui me alicui muneri destinat, exploratam fuisse Dei Dolunta. rem emumque esse illum de divino consilio δ unde mihi innotescet, non egisse illum ea iseatione quae Dei non est ἰ Nunquid ad hanc rem revelati ne opus erit λ Fortasse erit expectanda Ecclesiae vocatio. .id vero EGclesiae nomine intelligitur λ Concilium ρ Ergo oporteret innumeros ob id tantummodo conventus agere . Supereit ut ad Episcopos singularium Ecclesiarum torum hoc negotium redeat. Sed quomodo scire m. terimus pro debita in illos reverentia vix id dicere aui imo satis expliratam ab illis fuisse divinam voluntatem, quo certi simus, utrum a Deo
vocemur λ Hoc quid aliud est quam homines irretire inexplicabilibus dissicultatum laqueis λNe ipsa quidem D. Thomae missio alias habere potuit . ut mihi videtur, sentibiles notas, quam iiissa Superiorum, & miras proprii ingenii
facultates; quae tamen parum sese exerebant cum ad studia caepit inis Cumbere . Ejus quoque egregia scripta i psius m i ilionem non ni li post f eium probarunt. Sed de sua ille vocatione certus esse non potuisset, nili ingenii aptitudine , & Superiorum mandatis confirmatus suisset. Monachum autem , quem Superiorum voluntas studio destinarit, haud reor in culpa esse, si Angelicum Doctorem imitari studeat. Equbdem scio , preces impiorum a Deo retici; sed hactenus audivi numis uam, Monachum ex Superioris praescripto aliquid agentem, licet id uerit ab ejus instituto alienum, indignum propterea esse, ut ejus preces a Deo exaudiantur. Religioso Monasterii Procuratori licebit extra Claustra exire, temporale quidpiam Domus suae negotium curaturo; nihilue impediet, quominus huic muneri vel cum merito satisfaciat, ut sentit D. Λbbas: Homini vero egregiis facultatibus ingenii a natura praedito crimini dabitur, quod studio operam impendat ex jussu sui Superioris, incertus videlicet an Superior divinam exploraverit voluntatem, & ea motione egerit quae ex Deo esti quantima libet ante studium oret, shidioque orationem copulet, omnia in vacuum ἐκ sine ullo merito persequeturi Istud enimvero mihi est imperceptibile. Quod si denique Ecclesiae vocatio absolute requiratur, ipsa quoque praeito est in Conciliorum&Pontificum decretis, Superiores compelientibus, ut suos Religiosos studio occupent. Quis neget hanc esse goneralem quamdam vocationem, quae determinatione Superiorum Minnachos privatim studio destinantium particularis essicitur F Reliqua quae hue pertinent, ad alium locum reservemus, ubi de eadem re dissere di occasio dabitur. F a II.
63쪽
ALtera D. Abbatis exceptio, exemplis, quae in studiorum patrociis nium attuli. opposita, in eo sta est, quod illa exempla sint contra Regulas; a viis ordinariis devia; Sanctorum Institutorum spiritui conis v traria; quod eodem redit. Emmwro merari non potest ait ille alicubi a
extitisse Mouaebos qui studio operam dederum,*summam constraui sint emis disionem. Anima extendum ramea est, illo1 contra pris parum Regularum nais
scripta egisse. Λliquid praeter Regulas egisse illos facile concessero, sed non contra
Regulas, quae Monachis numquam interdixere , ne dotes ingenii ex jussu aut permissu Λbbatum suorum in studiis exerceant. Sic visum est D. Thomae, multis Pontificibus, atque Conciliis, prout artic. 6. d monstravimus: ea videlicet, quae nulla lege aut Regula Religiosis velantur. iisdem censeri permissa . Quod si aliqua peculiari Regula sorte cautum fuerit ne Monachi studiis vacent , obstringet illa quidem eamdem professos, minime vero illos qui ReguIam amplexi sunt S. Benedicti; qui tantum abest ut prosundam eruditionem interdixerit, ut mintius ad eam suos sectatores adducere velle videatur, hortans illos ut aliastigium doctrinae & virtutis nitantur assurgere, juxta ipsiusmet D. - Λbbatis interpretationem, ad ipsa doctrinae υirtutumque culmi . Ita fit, Aia.ὸ ut qui ex legitimo praescripto ad hanc persectionem contendunt. nequa, quam transgres sinu cias, quas Institutores monstravere, neque alias calco rint iisdem ignara.
Τratia exceptio, qua se D. Abbas tuetur, quoties negare non potest, studium in antiquis est recte ordinatis sodalitatibus communiteffexculta fuisse; id agit ut putemus, hoc studium in sola Sanctae Script raemeditatione&lectione stetisse. Huc saepe redeunt plures ejus Reo ponsionis loci, in quibus mihi exprobrat: quod cum ultro consessus tuerim , d minarum Scripturarum is iisηem satis peν se id eam Oim fisisse asinstituendos S lino avdos υiros, muneribus oefuncti bus Ecelesiasticis destia
tos ' atque in illarum peritia omnem mmmdem capacitatem serge tum loc
ram p regem impraesemiarum illam sincere bominibus ad solitudinem factis. Ad haec repono: I. Studio Scripturarum multas alias cognitiones praeire debere, ut ex eo convenientem fructum percipere aliquis possit, prout inserius ostendam. 2. Singulisquidem Religiosis varias haste notitias ad isuo studium minime esse necessarias; sed improhari non Lia ut qui ad illas aequi reudas idonei sunt, adh cscopum sua studia diarigatu . a. Cum studia Ecclesiasticorum majorem hodie extensonem nascta sint, quam Olim habuerint; injuria redargui quosdam Monachos ,
64쪽
oul hoe rem liberiorem studiis cursum permittunt, juxta Ecclesiae deereota & suorum ordinum Constitutiones, quae aliquam Prisci moris unis mutationem induxere. Qua de re in articulo proxime tequenti.
Tertium Principium tuendis Monactαrum Studis
inserviem. Ollamvis exploratum certumque foret, neque Regulas, neque oris
dinis Traditionem Studiis omnino favere; nihilominus ut ad ea incumbere licite possemus, satis idonea occurreret caula, Disciplinae mutatio. Studia quippe cum suapte natura mala non lint, ut supra ostendi, eorum apud Monachos usus aeque ac desectus ad dilciplinam dumtaxat pertinet, sive Regulae expressam de illis mentionem non iecerint , sive etiam illa interdicant . . t Monasticae Disciplinae nihil amplius auris & praerogativae dandum est, quam Disciplinae Ecclesiasticae, quae suas tulit mutationes ac vicissisitudines. Neque hic tantummodo loquor de quibusdam capitibus , quae solo usu invaluerunt, sed & de aliis Conciliorum auctoritate definitis. Satis esset in medium proferre Apostolorum praeceptum , quod in Concilio Hierosolymitano Fidelibus proposuerunt abstinendi alan- fui ne&suffocato; qui usus prope mille annosin Eccleua tenuit, talia desuetudine abrogatus suit. Id genus sunt Communio sub utraque
specie, & Communio insantibus statim post baptismum sub vini specie
exhibita. Huc denique reserendum decretum Ecclesiae, quo caveba. tur, ne quis ante trigesimum aetatis annum Presbyter fieret: cui primo uuidem usu opposito, deinde vero novis Ecclesiae Canonibus deroga
tum fuit, & Presbyterorum ordinatio ad quinque & viginti annorum' Fadigitur studia a primis Monastici ordinis Institutoribus non fuisse praescripta ; lac etiam ab eorum Regulis suisse interdicta. Nunquid
istud silentium aut ista inhibitio maius habebunt pondus auctoritatis, quam Ecclesiae decreta quoad res Disciplinae in Conciliis edita Cur antiqui mores ipsa ὸesuetudine immutari non poterunt Nonne alia plura Disciplinae Monasticae capita mutationem identidem subiere Men. i. Abbatis, juxta Regulam, seorsim collocari debet extra commune Resectorium: postea vero justis de causis statut um ut in communitate esset. olim non erat sua cuique Monacho peculiaris cella, sed commune juxta Regulam Dormitorium: singulis postea Monachis cella tributa est. Permittit Regula ut recipiantur in Monasterium pueri, qui olim indeclinabiliter Monasterio addicebantur, cum a parentibus oblati fuit-sent' quod postea interdictum. Similes Disciplinae mutationes recenseri adhuc possent, quibus Regulae usui & praescriptis multoties derin
65쪽
Sed nihil aeque confirmat hujusce mutationis praxim quam ritus qui in Iejuniorum observatione nunc servatur. Praecipit S. Benedictus ut Regularia sejunia usque ad Nonam protrahantur, quod ferme redit ad tres post meridiem horas; sejunia vero Quadragesimalia utque ad
vesperam. At nulli bi sere hoc uia praesentiarum servatur, ne in Trappae quidem Coenobio. usum nostri temporis non improbo, sed ab hoc uno exemplo mihi videtur colligi posse, magni momenti mutationes comsuetudine invalescere, etiam quoad res piae & laudabilis observationis. ini id igitur vetat, quominus idem circa studiorum rationem usuu nerit . Eorum praxim in nostris Μonasteriis Ecclesia non modo permi-
se , sed & praescripsit, ut probavimus in Tractatu de Studiis Monastucis, atque hic mox confirmabimus. Ergone crimen erit, aut macula
cc υulms roti Οὐιηι μη iuo modium , regularis vero disciplinae dissipatio, spiritus hima ilitatis&orationis abolitio, studiis operam dare Θ id. que decretis inhaerendo & Reformationum Conititutionibus, quae a1upremis Pontificibus fuerunt approbatae, editaeque ad executionem ordinationum Concilii Viennentis Generalis, ct auctoritate firmatae Statutorum Blesentium & Aurelianensium. Implorandum ne adhuc erit alterius Tribunalis patrocinium 3 Culpae ne tibnoxii erimus, tot potestatibus re imperiis nos subiicientes. Profiteor cait D. Abbas me ob Ecclesiae meme iubilum discedere, quand
quidem Solitariis omne illis studium. Omnem ferentiam , omnes acii ias , ac quas jubet ipsa ut promo-antur, permino.
Ecclesiae mens est & Muntas,ut in quolibet Monasterio Solitariis tr dantvrscientiae primiti , juxta Effatum Concilii Viennentis, hoc est prout explicat Benedictus XII. Grammatica re Pbilosopbiae quibus hic Pont, sex superaddit studium J uris Canonici, nempe ut ipsis Monactis prosiciem di inscientia υia oppoMuna non aest. Ecce finis, ecce media. Ostendat D Abbas,ubi hunc finem atque haec media ipse proponat & permittat; cum nolit literas humaniores tradi non dicam suis nam quod sibi &suis putat conducere, per nos licet ut faciat sed universis Monachis cujuslibet Instituti: illisque interdicat quidquid scientiae nomine censetur. Duplici item pacto explicat alibi has Ecclesiae ordinationes. Prin
quidem, quod Eerista ad ame cadam M asticarum Sodalitastim omnimodam iram, ain aes erigodias quadamenus illas quae jam collapsae erant, decretato: Mooebi studia cape Drem.
At nulla excogitari poterat minus ad hanc rem apposita ratis. si ipsi D. Abbati credimus, qui alibi ait, tantum abesse ut hae studiorι- fimda-imes magno illi Ordini de Cisterciensi loquitur aliquam attulerint initis
tem, ut potius creverint ruinae, o professio 1 cientiarum protegendis malιs mse visit. Huc ergo redit decretorum Ecclesime fructus. Ferendum tamen
fre1 hic stetissent, neque eadem decreta Eceletia recudisset, & ident, dem renovasset ut sactum esse ostendi in meo Tractatu a Conciliis Pr, vincialibus, ct ab ipsae denique Generali Synodci Tridentina . Ιmo re Rege&haee decreta luarum robore Constitutionum munivere in Regni Comitiis iam inde a Carolo Magno . qui suam illis auctoritatem muli
66쪽
inte eo Iliaverat. Neque umquam Ecclesia, Concilia, Reges, aut Consilia Civitatum sensere, hanc medicinam morbo deteriorem esse, stuὸiaque, nedum ullam aikrre potuerint utilitatem, auxisse potius Mo. nastici ordinis ruinas, ct professioηem scientiarum juxta illa Decreta imtroductam malorum patrocinium fuisse. Credibile-ne est, neminem haec mala pervidisse, priusquam D. Λbbas Obductas omnium animis nebulas dispulerit 3 . . . Fatendum est tamen, huius sermonis acerbitatem sequentibus verbis aliquantulum ab eo fuisse mitigatam; quod scilicet Eeclesia nullam imis. RAniens ciam Monaeias ad miscos fontes reducemi, Hlendique praeeipitis in drateriora cursus, nisil ad rem magis fore puraυis, ut illos a turpi desidia, is quamne demersi erant, divelleret, quam studiis eosdem admoυere. Satius profecto fuisse ut Monacbi lectione tempus impexderent, quam ludis, crapula, υ uatione , alliste id genus dissolutiombur . Denique cenum esse, studii ras eia irationem non nisi ob duritiam cordis eorum iisdem propositam fuisse ; ct quod
impossibile υidebatur eos ad aruiquas exercitationes consuetudinesque reducere.
Id cauta unice fuisse. cur sic statuerent Concilium Generale Viennense sus Clemente V. & Decretalis Benedicti XII., qui in iis scientiis,
quarum studium praescribit, Ebetoricam numerat & Pbilosopbiam. C terum bae facere illa Scripturae Derba, Ad duritiam cordis vestri permisia --bis . ab initio autem ηα fuit sis . Prisei enim Patres atque Institutores Ubil
tale excogitaverant aut praeceperant . .
Ego quidem nescius sum, quomodo postremis hisce verbis assiciendi
sint lectores: fateor tamen mihi videri. quidpiam inesst illis minus benignum contra Ecclesiae praxim. Ita ne λ Ecclesia, ex qua Regulae omnem auctoritatem, omnem vim, & approbationem mutuantur, jure carebit aliquid praecipiendi quoad studiorum rationem , si evFiat . ut prisci Patres atque Institutores studias lentio praeterierint i Elias s per hac re decreta ad duritiam cordit tantummodo erunt, quod videlicet Monachos ad fomes & primordia revocare non potuerit Θ Qua ian. dem ratione asseritur. studii exercitium nonnili obduritiam cordis Mo. . nachorum ab eadem Ecclesia propositum fuisse, quod impossibile videretur eos ad antiquas exercitationes consuetudinesque reducere; cum
ipsemet Ecclesia consilium & mentem suam expresse patefaciat in Synodo Generali . . ubi ait. se studia proposuisse atque injunxisse, ut ipse Monacbis proficie ι in sesentia via opportuna nou defit. Quid attinet aliam mentem, aliud consilium queterere, postquam illa quid sibi propositum suerit aperte declaravit. Sed ubi quaeso D. Abbas permisit umquam Monacnis in sua Retponsione studium Ristoricae 6 Philosiophia de quibus studiis verba Concilii Viennensis & Decretalis Benedicti XII. ipse in. terpretatur 4. Nullibi prosecto; quamvis alibi dixerit, ut nuper ad monui, se ab Ecclesiae mente Aibilum diseruere, oe Solitariis omu illis sto.
dium, omηem sciem iam, omnes notitias permistere, od quas ea Dbet ut om
υ ηIur . Ipsom et judice statuit Ecclesia ut ad Rhetoricae & Philosophi studia admoveantur. Cur ergo haec illis studia interdicit, &quare latetur se ab Ecclesiae mente nibilum discedere λ . .
67쪽
Absit vero, ut propter ea quae modo attuli, credam eum aliquid minus se dignum de Ecclesia ac ejus Decretis sensisse. Haud me latet.... ., alibi illum honorificentissimis verbis sese e licime. Ultro ormamur ait θ scire ut Ecclesia illos communibus bisce regulis si υat, quoties sibi 'mea
tunum υidebitur , propter sibi utile ministeriuin , ac propter exemplum S imyructionem populorum , quemadmodum data occasione mltoties egit . At
nunc quidem nos in ea navi sumus. Visum est Ecclesae non modo hane immunitatem impertiri, sed& Religiosos ad studium per luculenta decreta compellere: quippe ejus utilitatem & commoda perspexit. sicut alibi ostendam. En igitur quam belle inter nos convenit. ina, nam est ergo nostri causa dissidii pDieam hic quod sentio. Difficile est mentem D. Abbatis cum eius sermone componere. At ratio postulat ut credatur, illum ex incenso studio quo flagrat eliminandi a Monasteriis studiorum & scientiarum usum, juxta habuisse ordinationes Ecclesiae quae hunc usum tuentur & confirmant, ac libellum repudii, cujus usum Moyses Hebraeis indulsit; perinde ut si ad studia incumbentem Monasticae prosessionio enitus renunciare oporteret. Econtra vero Ecclesia arbitrata est .udia eiusdem prosessionis columen esse ac praesidium , imo & medium ad eam servandam necessarium . Quod manifeste patet ex meis nis quas in Superiores sanxit decretorum suorum executionem negligentes. Non ita res permittuntur ad duritiam cordis. Vis & coactio ex parte illius est qui permittit invitus, non ex ejus cui aliquid permittitur. Deus & Ecclesia ad majus bonum mala quandoque permittunt; numquam tamen ad ea mala apertis praeceptis, comminationibus ac
poenis aliquem impellunt. -- .a
Si D. Abbas iudicio, quod de Ecclesiae decretis ad studia Monacho. rum pertinentibus antea tulerat, hic adhaesisset. benignius fortasse de illis locutus fuisset. In suis enim Illustrationibus ad ossicia Uitae M
nasticae satetur, se, quotiescumque Ecclesia Monacius sudium injungere. laborem manuum interdicere υoluerit quod numquam eventurum putat '' estis decretis ae jussis humiliter obtemperaturum, o pro certo babiturum. Diis ritus Sancti offlatu ut id faceret fuisse excitatam; proindequesausta se preca- rurum S gratias acturum, semota quaerendi libertate, quibus ex causis et quoestiniis id ab ea factum fueris. Quod ad laborem manuum attinet, illum
egregie inter nos convenit . ut sic concludamus facit Decretumiuitiaco by Corale
68쪽
Coneilii Viennensis , de quo hactenus loquuti sumus.
Quod attinet ad Concilium Tridentinum, a quo Praecipitur, ut in Nonasteriis quoque Monachorum, ubi commode fieri queat, etiam se. ctio Sacrae Scripturae babeatur . Astruit D. Abbas Concilium hoc loco
nullam aliud studium monacbis praescribere quam Sacrarum Scripturarum i telligentiam. Id vero interest accurate expendere.
Sacrosancta Synodus optans in Ecclesia sacrorum librorum stu. dium instaurare, Pontificum & Conciliorum Constitutionibus inhae. rens : statuit ut Ecclesiis , in quibus praebenda , aut praestimonium pro latioribus Sacrae THMogiae deputatum reperitur, ii qui dicta beneficia possident ad ipsus Sacrae Scripturae publicam expolitionem cogantur α compellantur: in Ecclesiis autem Metropolitanis vel Cathedraliis bus, ubi nullum stipendium hujusmodi deputatum reperitur, redditus lassicientes deinceps assignentur, ut ipsa Sacrae Scripturae lectio ba- beatur: ita tamen ut quaecumque aliae lectiones vel consuetudine vel quavis alia ratione institutae, propter id minime praetermittantur. Quoad alias vero Ecclelias, quarum annui proventus adeo tenue, fuerint, ut Theologiae lectio in eis commode baberi non possit: saltem ibi sit Magister , qui Clericos aliosque scholares pauperes Grammaticam gratis doceat, ut deinceps ad ipsa Sacrae Scripturae studia transire pos-
Post haec addit Synodus: in Monasteriis quoque Monactarum, tibi commode fieri iti queat, etiam sectio Sacrae Scripsurae babeatur: qua in re si Abbates & Superiores negligentes fuerint, opportunis & canonicis remediis compelli jubet. Eamdem rem constitiut Synodus pro coabentiabus aliorum Regularium ἰ sancitque ut harum Lectionum doctores ab Episcopi sexaminemur & approbentur, exceptis Lectoribus & Magistris intra Claustra Monachorum docentibus, quod tamen ue lectoribus tu claustris Monaciarum non intelligitur.
Multa sunt animadvertenda circa hoc Trid. Synodi Decretum . i. studium quod Ecclesiis Cathedralibus injungit idem omnino est ac illud quod in Monasteriis Monachorum seri iubet. 1. Huiusmodi studium promiscue appellatur modo studium Theologiae, modo Sacrae Scri-μurAE. I. Lectioris nomine censetur ac designatur: lectio Sacrae Scripturae , lectis Tisologiae. Et ideo cum apud veteres Scriptores, aut in teX-
tu Regularum hi mentio lectionum, recte intelligere possumus de studio, ut supra quoque adnotavi. a. Denique hoc studium, sive haec lectio praeeunte Magistro facienda , qui tector passim nuncupatur, sumpta ab ossicio denominatione. Ea igitur est Concilii mens, ut velit in Monachorum Coenobiis Sacrae Scripturae hoc est Theologiae studium constitutum esse, & ad docendum eam Lectorem deputari , procem tales di primitivas scientias procul dubio supponens, videlicet Grammaticam & Philosophiam, quibus ad Theologiae studium reddimur expediti. Hic est genuinus Concilii sensus, a quo D. Abbatis interpretatio multum abludit.
Praeter Generalium Conciliorum Viennensis & Ttidentini consti-
69쪽
tutiones, multae Provinciales & Diaecesanae synodi similia cudemne decreta circa Monachorum studia . Concilium Cloves hoviense An glicum anni 747. postquam injunxit Abbatibus atque Abbatissis, ut in suis Monasteriis lectiones accurate fieri satagant, haec subdit: D
Ieisum est quod bis temporibus perpauci iπυeniamur , qui ex intimo corde sacrae scientiae quam nunc appellamus Theologiam J rapiantur amore, ειυix aliquid elaborare in addi)credo voluerint.
Concilium Coloniente anni Is r 6. decernit ut in quolibet Monasterio Magister reperiatur adolescentibus doctrina imbuendis praesectus: utque illi, qui ad studia sacrarum literarum magis propensi videbuntur a sord dioribus osciis immunes reddantur. Auxultanum anni I 548. sic jubet: δε emifa Sacrarum literarum, ataque citam ea , per quae ad socrus ii eras Pervenitur, studia , apud opulexta μου lario infra sex mensium spuitum restauremur. Ubi vero pauci sint M
Ocbi oe. Hanc jussionem Carolus V. Imperator iisdem serme verbis confirmat, sacrarum literarum nomine intelligens Theologiam; sim, liter, atque Concilium Mogunt iacum insequentis anni, afferens hoc studio Monachorum devotionem ali, eosque divini verbi praecones id Sed nihil hac super reclarius atque disertius anrre possumus, quam
verba celeberrimi Concilii Piovincialis Remensis anno Is 83. celebrati. atque a Summo Pontifice confirmati. Hujus etenim Concilii Pa tres ari 6. de Regularibus, cum praescripsissent, ut in Monasteriis Magister constituatur, qui Monachos Sacras literas doceat, hoc est Theo. logiam . prout haec verba accipienda sunt tam in Concilio I ridenti. no, quam in aliis Conciliis; postea sic testantur: Rem quippe nullis smiis dionam lacomis putamus, aliquot iam saeculis verbum Dei neque praelestem do neque conem es babendo in illis locis explicari, in quibus olim omn.s dodiri
nae ae Urtutis sebolas fuisse Ecclesiasticae testuηtur bi toris . . .
Verum ut pateat, quanaopere cupiat Ecclesia, viros doctos in Moenasteriis esse, qui doctrinam & scientiam ibi cui fodiant; satis eli animadvertere , illam dedita opera constitutiones ediuime . di normam praescripsisse, juxta quam in Civitatibus ubi iunt universitates, funis darentur Collegia excipiendis Regularibus studio idoneis a Su periore iudicatis destinata, damnatis interea iis qui in hi sum versitatibus studiorum praetextu extra Monastica collegia morantur. Videsis Conci lium Parii lanse anni Iaa6. Budense anni 1178. Rothomagense anni 158 I. Remense anni 1583. Praeterea Constitutiones Beliedicii X li. cAlexandri VI aliorumque complurium summorum Pontificum: quibus Superiores aliquos Religiolos iuxta Monasterii iacultates ad haec Iuniversitatom Collegia mittere jubentur. Concilium praeterimi Remense testatur, rem hanc maximi esse momenti, inera merium Putamus m. Verum quidem est, postremam hanc studiorum rationem multis cautionibus & provisionibus suisse ab Ecclesia introductam ; plu. res enim edidit ordinationes & jussiones circa Magistros & Studentes.
Periculum prospiciens, quod ala hac Studentium regularium cum c teris
70쪽
teris scholaribus familiaritate in universitatibus abesse non potest Sed cum sibi persuasum aliunde fuisset magnam inde utilitatem tum Ecclesiae tum Religiolis Domibus provenire posse, satis id cauta putavit esse, cur haec studia cum praecautionibus a se praescriptis institu
Ex his omnibus Conciliorum atque Pontificum decretis & Constitutionibus a me relatis sequens ratiocinatio confici potest . Quand quidem Ecclesia statuit, ut in Monasteriis vigeant studia Grammatucae, Philosophiae, Theologiae, & Iuris etiam Canonici; ut ibi adsit Magister tradendae Monachis Theologiae praesectus, & alius qui prumitivas & inferiores scientias doceat: Quandoquidem jubet ut Superiores ad haec exequenda decreta mediis Canonicis compellantur: Cum eadem Ecclesia fateatur quidem , rem esse nullis satis dignam Iacomis , quod in Monasteriis doctrina negligatur, omnem Vero adhibeat opeiaram , quo in illis studium instauretur . AEquum est prosecto, Sum. riores & Religiosos, qui ut Ecclesiae iustionibus atque consiliis conis
gruenter agant studia indicunt & complent , omnino laudibus cumul ri, utpote Ecclesiae mandatis humiliter obsequentes, nec ullam reprehensionem incurrere. Quisquis autem dixerit, tantummodo ad auri.
tiam cordis supra dictas jumones & ordinationes suisse ab Ecclesia factas, a Conciliorum mente discedit testantium, studii&doctrinae neglectum in Clauitris Regularibus rem esse dignam commiseratione di lacrymis. Nos porro haec decreta Conciliorum, has Conitituti
nes Pontificum modo adnotavimus. Nostrae vero Congregationes huic
disciplinae inhaerendo studia indixerunt, & in usum redegerunt, ipsa approbante Ecclesia. & populis adstipulantibus, ad quos horum ii, diorum utilitas dimanavit. Falso itaque redarguuntur & damnantur haeestudia quasi Monaste. riis perniciosa, & pietatis di lciplinaeqire regularis destructiva. Falso
dicitur , ad duritiam cordis Ecclesiam ea imperasse , cum nihil magis ab hac coactione quam Ecclesia tulisset absonum videatur, quam illa ejusdem Ecclesiae sententia supra relata , Rem nullis saris agnam lacry. s cs. Igitur quoniam hisce decretis re Constitutionibus hactenus d rogatum non est; ius est Monachis, imo quoddam eorum ossicium censeri debet, ut studia prosequaimir & servent. Neve hanc piaxim vellicare aut damnare quis potest, salva Eccletiasticarum jumonum reverentia: quamvis compertum soret Regularum sustragio studia carere, sive etiam ab illis interdicta suisse. unicum hoc ratiocinium opinationem nostrae contrariam convellere, & hanc litem dii iniere potest.
Nostrorum Regum edicta ad eumdem finem cum Ecclesiastica auis i ctoritate conspirant. Ipsi quoque arbitrati sunt, studiorum inliaura. tionem Resormationi Monaiticae disciplinae necessariam esse. Attuli jam super hac re Capitularia & Epitiolam Caroli Magni, sui decernit&jubet, ut eadem studia, quorum viget praxis in Eccleliis Cath: dralibus, intra Coenobia renoventur, studia scilicet humaniorum tD