장음표시 사용
201쪽
II. 'Οτι των μοναζόντων πλείονος δεονται ακριβείας. III. 'Οτι πλείονος ευκολίας απολαυει ὁ μονάζων παρα τονεκκλησίας προεστωτα. IV. 'Οτι της οικουμενης την προστασίαν εμπεπίστευται ὁ ἱερευς, και ετερα πράγματα φρικτά. V. 'Οτι προς πάντα επιτηδειον εἶναι χρη τον ιερεα.VI. 'Οτι οὐχ ούτω τὸ μονάζειν, ως τὸ πληθους προεστάν καλως, καρτερίας σημεῖον. VII. 'Οτι οὐχ ὐπερ των αυτῶν, τω τε καθ' εαυτον ὁντι και- εν μεσου στρεφομενω, η ἄσκησίς εστιν.
πολλων φροντίζοντες κατορθουσιν. IX. 'Οτι Ου χρη καταφρονεῖν της των πολλῶν ὐποληψεως, καν φευδης Οὐσα τυχη.X. 'Οτι - μερο σωσαι εαυτόν. XI. 'Οτι πολλω χαλεπωτερα μενει τιμωρία τα των ἱερεων μυ μ τα, η τα των ιδιωτῶν. XII. Ἐκ παραδειγμάτων παράστασις καὶ ρος οδύνης της διατην προσδοκίαν της ιερω νης γενομενης, καὶ του
φόβου. XIII. 'Οτι παντὸς πολεμου χαλεπωτερος ὁ τοῖ διαβόλου προς
202쪽
ἀναγκαζώμεθα τας εὐθύνας ὐπέχειν; ου γαρ μέχρις αἰσχύ-
γὰρ, ΙΠείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις υμῶν καὶ ὐπείκετε, οτι αυτοὶ 5 ἀγρυπνουσιν υπ- των ψυχῶν υμῶν, ῶς λόγον ἀποδώσοντες, εἰ και πρότερον εἶπον, ἀλλ' οὐδὲ νυν σιωπήσομαι. ογὰρ φόβος ταύτης τῆς ἀπειλῆς συνεχῶς κατασείει μου την ψυχήν. 498. Εἰ γὰρ τω μόνον ενα σκανδαλίζοντι, και ἐλάχιστον, συμφέρει ἶνα μύλος ὀνικὸς κρεμασθῆ εις τον Io
τράχηλον αυτοὐ, καὶ καταποντισθῆ εις την θάλατταν, και πάντες οι την συνείδησιν τῶν ἀδελφῶν τύπτοντες εις αυτὸν ἁμαρτάνουσι τον Xριστόμ' οι μὴ μόνον ενα καὶ δύο καὶ τρεις, ἀλλα πλήθη τοσαμα ἀπολλύντες, τι ποτε δρα πείσονται, καὶ ποίαν δώσουσι δίκην; 499. ουδὲ γὰρ 1sαπειρίαν εστὶν αἰτιάσασθαι, ουδὲ εἰς ἄγνοιαν καταφυγεῖν, ουδὲ ἀνάγην προβαλέσθαι καὶ βίαπι ἀλλα θαττον αν τις τῶν ἀρχομενων, εἴγε ε ν, εν ταῖς οἰκείαις ἁμαρτίαις εχρήσατο ταύτη τῆ καταφυγῆ, δε εν ταῖς ετέρων οι προεστῶτες. 5 . Τί δήποτε; οτι o ταχθεις τας τῶν αλλων Io ἀγνοίας επανορθοῖν, καὶ τον διαβαλικὸν πόλεμον προ ερχόμενον, ου δυνήσεται προβαλέσθαι την ἄγνοιαν, ουδὲ εἰπεῖν, οὐκ ἡκουσα τῆς σάλπιγγος, ου προήδειν τον
203쪽
φησιν, ἴνα καὶ τοῖς αλλοις σαλπίζη, καὶ προμηνύη ταμέλλοντα δυσχερῆ. καὶ δια τουτο απαραίτητος ἡ κόλασις,
διὰ την ανομίαν αυτης ελήφθη, το δὲ αἷμα αυρος εκ χειρὸς του σκοπου ἐκζητήσω. II. Soa. LI αὐσαι τοίνυν ημὰς ώθων εἰς ούτως αφυκτον δίκην. 3O3. o i/ γὰρ bπὲρ στρατηγίας ουδε βασιλείας ἡμῖν ὁ λόγος, αλλ' ὐπερ πρόγματος 1o ἀγγελικῆς αρετης δεομενου. 5 . Καὶ γὰρ των ακτίνωναυτων καθαρωτεραν τω ἱερεῖ την ψυχὴν εἶναι δει, ἴνα μήποτε αὐτον πημον καταλιμπάνη το πνευα το αγιον, ἴνα
δύνηται λέγειν Zω δε οὐκ ετι εγὼ, ζῆ δε εν εμοὶ Xριστός. Sos. Εἰ γὰρ οι την ερημον οικουντες καὶ πόλεως καὶ Is αγορῶς καὶ των εκειθεν ἀπηλλαγμένοι θορύβων καὶ διαπαντὸς λιμένων καὶ γαλήνης ἀπολαύοντες οὐκ εθελουσι
θαρρεῖν τῆ τῆς διαίτης εκείνης ἀσφαλεία, ἀλλὰ μυρίας
ἐτερας προστιθεασι φυλακὰς, πὰντοθεν εαυτούς περιφράττοντες, καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ακριβείας καὶ λέγειν ἄπαντα ao καὶ πράττειν σπουδάζοντες, ἴνα μετὰ παρρησίας καὶ καθαρότητος ειλικρινοῖς, ὁσον εις ἀνθρωπείαν ἡκε δύναμιν, προσιεναι τ* θεω δύνωνται ' πόσης οἴει δειν τω ιερωμένφκαὶ δυνάμεως καὶ βίας, ωστε δυνηθῆναι παντὸς ἐξαρπάσαι μολυσμοὐ την ψυχὴν, καὶ ἀσινες τὸ πνευματικὸν τηρῆσαι as κάλλος; SO6. Καὶ γὰρ πολλω μείζονος αὐτω δει καθαρό-
204쪽
ἀνάγκαις εκείνων ὁπόκειται, ταῖς δυναμέναις αυτον ρυ-
ποὐν, ην μη τη διηνεκει νηψει καὶ τῶ πολλῶ τόνφ χρησάμενος ἄβατον αὐταῖς εργάσηται την ψυχήν. 3O7. Καὶ γαρ προσώπων εὐμορφία, καὶ κινημάτων διάθρυψις, και 5βαδίσεως επιτήδευσις, και φωνῆς διάκλασις, και ὀφθαλμῶν
υπογραφαὶ, και παρειῶν επιτρίμματα, και πλεγμάτων σύνθεσις, και τριχῶν βαφαι, και ἱματίων πολυτελεια, και χρυσίων ποικιλία, καὶ λίθων κάλλος, καὶ μύρων εὐοδμία, καὶ ταλλα πάντα, ὰ το γυναικειον επιτηδεύει Io
γενος, ικανὰ θορυβῆσαι ψυχὴν, , μὴ πολλὴ τῆ
σωφροσύνης αὐστηροτητι ἀπεσκληκυια τύχη. 3O8. Ἀλλα τὸ μεν υπὸ τούτων ταράττεσθαι, θαυμαστον Ουδέν' το δεκαι διὰ τῶν τούτοις εναντίων δύνασθαι βάλλειν τον διώβολον και κατατοξεύειν τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς, τοὐτό Is εστι τὸ πολ- εκπλήξεως και ἀπορίας μεστόν. III. Ἐδη γάρ τινες ταὐτα εκφυγόντες τὰ θήρατρα, τοις πολύ τούτων
ἀφεστηκόσιν ἐύλωσαν. και γὰρ και ἡμελημένη οψις, καιαὐχμῶσα κόμη, καὶ ρυπῶσα στολὴ, καὶ σχῆμα ἀνεπίπλαστον, καὶ δεθος ἀπλοὐν, καὶ ἀφελὲς, καὶ βάδισις ao
ανεπιτήδευτος, και ασχημάτιστος φωνὴ, και τὸ πενία συζῆν, και τι καταφρονεισθαι, και τὸ ἀπροστάτευτον, καὶ μόνωσις, πρῶτον μεν εις ελεον τον ὁρῶντα, ἀπ
205쪽
εκείνου δὲ εις τον εσχατον ἡγαγεν ὁλεθρον. καὶ πολλοὶτα πρότερα ἐκφυγόντες δίκτυα, τὰ διὰ των χνυσίων, καὶ των μύρων, καὶ των ἱματίων, καὶ των λοιπῶν ἄν ειπον
συγκείμενα, τούτοις τοις τοσοῖτον αυτων ἀφεστηκόσιν
5 εὐκόλως ενέπεσαν καὶ ἀπώλοντο. 33. 'Οταν οὐν καὶ διὰ πενίας και διὰ πλούτου, καὶ διὰ καλλωπισμου καὶ διὰ σχηματος εἰκῆ κειμένου, καὶ διὰ τρόπων των τε επιτηδευτῶν καὶ των ἀπλάστων, καὶ διὰ πάντων απλως ἄν ἀπηριθμησάμην, ὁ πόλεμος ἀναρριπίζηται υ του θεωμενου Q ψυχὴ, και τα μηχανηματα αυτὸν περιστοιχίζη πανταχόθεν ' πόθεν ἀναπνεῖσαι δυνήσεται, τοσούτων κύκλν περικειμένων παγων; ποίαν κατάδυσιν εὐρῶν, ου λέγω προς το - κατὰ κράτος ἁλῶναι, τοὐτο μὲν γὰρ ου πάνυ χαλεπὸν, ἀλλὰ καὶ προς το ἀτάραχον των μιαρῶν λοπι-I5 σμῶν την εαυτοὐ φυλάξαι ψυχην; SIO. Και παρίημι τὰς τιμὰς, τὰς των μυρίων αιτίας κακῶν. 3II. Ai μὲν γὰρ παρὰ τῶν γυναικῶν γινόμεναι τω της σωφροσύνης λυμαίνονται τόνφ, καὶ καταβάλλουσι δε πολλάκις, ὁταν τις μηδιαπαντὸς ἀγρυπνεῖν εἰδη προς τὰς τοιαύτας ἐπιβουλάς.
ao 3II. Τὰς δὲ παρὰ τῶν ἀνδρῶν ην μη μετὰ πολλῆς τις δέξηται τῆς μεγαλοψυχίας, δύο ἐναντίοις ἁλίσκεται πάθεσι, τῆ τε τῆς θωπείας δουλοπρεπεία, καὶ τῆ τῆς μαζονείας
ἀνοία, τοῖς μὲν θεραπεύουσιν αυτὸν ὐποκύπτειν --καζόμενος, διὰ δὲ τὰς παρ' εκείνων τιμὰς κατὰ τῶν ελαττόνων 3 5 ἐξογκούμενος, καὶ εις το τῆς ἀπονοίας ωθούμενος βάραθρον. 3I3. Ταὐτα εἴρηται μὲν παρ' ημῶμ' ὁσην δὲ εχει την βλάβην, οὐκ αν τις ανευ τῆς πείρας μάθοι καλῶς ' ου γὰρ
206쪽
δὴ ταὐτα μόνον, υλλὰ και τούτων πολλῶ πλείονα καὶ σφαλερώτερα τοῖς εν μέσω στρεφομένοις συμπίπτεινανάγκη γένοντ αν. 3I4. D δε την ερημον στέργων πίν- των μεν εχει την ἀτέλειαw εἰ δε ποτε αὐτῶ και λογισμὸς
ἄτοπος ὁπογράψειέ τι τοιοὐτον, ἀλλ' a σθενης ἡ φαντασία, Sκαι ταχεως σβεσθῆναι δυναμένη, διὰ το μη προσκεῖσθαι ἔξωθεν την απὸ της θεωρίας ἴλην τη φλογί sis. Καὶ ὁμεν μοναχὸς υπἐρ εαυτοὐ μόνου δέδοικεw ει δε και ετέρων φροντίζειν ἀναγκασθείη, ἀλλ' ευαριθμήτων λίαν. εἰ δεκαὶ πλείονες ειεν, αλλὰ των εν ταῖς εκκλησίαις ελάττους Io τε εἰσὶ, και τὰς υπὸρ εαυτων φροντίδας πολλῶ κουφοτέρας παρέχουσι τρο προστάτη, ου διὰ την ὀλιγότητα μόνον, ἀλλ' οτι καὶ πάντες των κοσμικων εἰσιν ἀπηλλαγμένοι πραγμάτων, καὶ Oύτε παῖδας, οὐτε γυναῖκα, Οἴτε αλλό τι
ἐποίησεν, ῶς δύνασθαι αυτῶν τὰ πταίσματα ακριβῶς συνορῶν τε και ἐπανορθοῖν, ἔπερ ου μικρὸν προς αρετῆς ἐπίδοσιν επιστασία διδασκάλου διηνεκή . IV. 3I6. Τῶνδε υπὰ τῶ ἱερεῖ τεταγμένων τὸ πλέον βιωτικαῖς πεπέδηται ao
φροντίσι, και τομο αργοτερους προς την των πνευματικῶν
refer to δύνασθαι-συνοραν τε καὶ ἐπανορθοῖν.
207쪽
εργασίαν καθίστησιν. ὁθεν αν-κη τῶ διδασκάλφ σπείρειν καθ' εκάσπην, ῶς εἰπεῖν, ημεραν, ἶνα τη τοὐν συνεχεία δυνηθῆ κρατηθῆναι παρὰ τοῖς ἀκούουσι της διδασκαλίας ὁ λόγος. καὶ γὰρ πλοῖτος υπέρογκος, και δυναστείας
5 μέγεθος, καὶ ραθυμία ἀπὸ τρυφης προσγινομένη, καὶ
πολλὰ ετερα προς τούτοις συμπνίγει τα καταβαλλόμενα
σπέρματα, πολλ4κις δε ἡ των ἀκανθων πυκνότης ουδὲ μ νι της επιφανείας ἀφίησι το σπειρόμενον πεσεῖν ' ηδη δὲ καὶ θλίψεως ὐπερβολὴ, καὶ πενίας ανάγκη, καὶ ἐπήρειαι
Io συνεχεις, καὶ ἄλλα τοιαυτα τοῖς προτέροις εναντία, ἀπάγειρος περὶ τὰ θεῖα σπουδῆς. των δὲ αμαρτημάτων ουδὲ τοπο λοστὸν αὐτοις μέρος δυνατον γενέσθαι καταφανές.πῶς γὰρ, ἄν τούς πλείονας ουδὲ εκ προσόψεως ἴσασις 3I7. Καὶ τὰ μὲν προς τον λαον αὐτω τοσαύτην εχει την15 αμηχανίαν. εἰ δέ τις τὰ προς τον θεον εξετάσειεν, ουδὸν Oντα εὐρήσει ταὐτα, ούτω μείζονος καὶ ἀκριβεστέρας εκεινα δεῖται τῆς σπουδῆς. 3 I8. Τον γὰρ υπὸρ ὁλης πόλεως, καὶ τί λέγω πόλεως, πάσης μὲν οὐν τῆς οικουμένης πρεσβεύοντα, καὶ δεόμενον ταῖς απάντων ἁμαρτίαις ιλεωaO γενέσθαι τον θεον, ου των ζώντων μόνον ἀλλὰ καὶ των ἀπελθόντων, ὁποιον τινα εἶναι χρής εγὼ μὲν γὰρ καὶ την Μωυσέως καὶ την Ἐλίου παρρησίαν ουδέπω προς την
208쪽
τοσαύτην ικετηρίαν ἀρκεῖν ηγουμαι. και γὰρ ἄσπερ τον
ἄπαντα κόσμον πεπιστευμένος, καὶ αυτὸς ἄν απάντων πατηρ, ουτω πρόσεισι τω θεῆ δεόμενος τοὐς απανταχοῖ πολεμους σβεσθηναι, λυθηναι τὰς ταραχάς' ειρήνην, εὐετηρίαν, πάντων των ἐκάρον κακων επικειμένων, και ἰδία και Sδημοσία, ταχεῖαν αἰτων ἀπαλλαγήν. δει δὲ πάντων αυτὸν, υπ- ῶν δειται, τοσοῖτο διαφέρειν εν ἄπασιν, οσον τον προεστῶτα των προστατευομένων εἰκός. 3 I9. Dταν δὲ καὶ το πνεῖμα το ἄγιον καλῆ, και την φρικωδεστάτην επιτελη θυσίαν, καὶ τοὐ κοινοῖ πάντων συνεχως εφάπτη- IOται δεσπότου, ποῖ τάξομεν αυτὸν, εἰπε μοι; πόσην δεαυτὸν ἀπαιτησομεν καθαρότητα και πόσην εὐλάβειαν; εννόησον γὰρ, οποίας τὰς ταὐτα διακονουμενας χεῖρας εῖναι χρὴ, ὁποιαν την γλωτταν την εκεινα προχέουσαντα ρηματα, τίνος δὲ οὐ καθαρωτέραν καὶ ἁγιωτέραν την Is τοσοῖτο πνευα ὐποδεξομένην ψυχην; 32O. Τότε καὶ ἄγγελοι παρεστήκασι τω ἱερει, καὶ ουρανίων δυνάμεων ἁπαν τὸ βημα καὶ ὁ περὶ τὸ θυσιαστηριον πληροῖται
τόπος, εις τιμην τοὐ κειμενου. 32I. Καὶ τοὐτο ικανὸν μεν καὶ εξ αυτῶν πεισθηναι των επιτελουμένων τότε ' εγὼ 2Ο δὲ καί τινος ἡκουσα διηγουμενου ποτὲ, οτι αὐτF τις
209쪽
πρεσβύτης, θαυμναστος ἀνὴρ και αποκαλύψεις ὁρῶν εἰωθώς, ελε νεν οφεως ὴξιῶσθαι τοιαύπης, καὶ κατὰ τον καιρονεκεινον ἄφνω πλῆθος αγγελων ἰδεῖν, ῶς αὐτω δυνατον ῆν, στολὰς αναβεβλημενων λαμπρὰς, και το θυσιαστήριον 5 κυκλούντων, και κάτω νευόντων, ῶς αν εἴ τις στρατιώτας παρόντος βασιλέως ἐστηκότας ἴδοι. και εγωγε πείθομαι. 322. Καὶ ετερος δέ τις εμοι διηγήσατο, ου παρ' ετέρου μαθὼν, ἀλλ' αυτὸς ἰδεῖν αξιωθεις και ἀκοὐσαι, ὁτι τους μέλλοντας ἐνθένδε ἀπαίρειν, αν τύχωσι των μυστηρίων io μετασχόντες εν καθαρὰ συνειδήσει, οταν ἀποπνειν μέλλωσι, δορυφοροὐντες αυτούς, δι εκεινο το ληφθὲν, ἀπάγουσιν ενθένδε αγγελοι. 323. δε ουδέπω φρίττεις, εις Οἴτως ἱερὰν τελετὴν τοιαύτην εἰσλων ψυχὴν, καιτον τὰ ρυπαρὰ ἐνδεδυμένον ἱμάτια εις το των ιερέων 15 ἀναφέρων αξίωμα, ον και τοὐ λοιποὐ των δαιτυμόνων χοροῖ ἐξῶσεν ο Xριστός; 324. Φωτος δίκην τὴν οικουμένην καταυγάζοντος λάμπειν δει τοὐ ἱερέως τὴν ψυχήν ἡ δὲ ἡμετέρα τοσοὐτον εχει περικείμενον αυτὴ σκότος εκ τῆς πονηρῶς συνειδήσεως, ῶς ἀει καταδύεσθαι και μηδέποτε ao δύνασθαι μετὰ παρρησίας εις τον αυτῆς ἀτενίσαι δεσπότην. 323. Οι ιερεῖς τῆς γῆς εἰσιν οι αλες' τὴν δὲ ημετέραν ἄνοιαν και τὴν εν ἄπασιν απειρίαν τίς αν ἐνέγκοι ραδίως, πλὴν υμῶν των καθ' υπερβολὴν ημὰς ἀπαπῶν εἰθισμένων; 326. Ου γὰρ μόνον καθαρὸν ούτως, ῶς τηλικαύτης ηξιω- as μένον διακονίας, ἀλλα και λίαν συνετὸν και πολλῶν
210쪽
εμπειρον ειναι δεῖ ' καὶ πάντα μεν εἰδέναι τὰ βιωτικὰ των εν μέσω στρεφομενων οὐχ ηττον, πάντων δε ἀπηλλάχθαι μαλον των τὰ Ορη κατειληφότων μοναχῶν.
527. Ἐπειδὴ γὰρ ἀνδράσιν αὐτὸν ὁμιλειν ανάγκη καὶ
γυναῖκας εχουσι, καὶ παῖδας τρέφουσι, καὶ θεράποντας sκεκτημένοις, καὶ πλοὐτον περιβεβλημένοις πολύν, και δημόσια πράττουσι, και εν δυναστείαις οὐσι, ποικιλον αυτὸν ειναι δει. 328. ποικιλον δὲ λέγω, οὐχ ύπουλον
οὐδὲ κόλακα καὶ υποκριτὴν, αλλὰ πολλῆς μεν ελευθερίας και πέρησίας ἀνάμεστον, εἰδότα δε καὶ συγκατιέναι Io χρησίμως, ἄταν ἡ των πραγμάτων ὐπόθεσις τοὐτο ἀπαιτῆ,
ενι τρόπω χρῆσθαι τοῖς ἀρχομενοις ἄπασιν, επειδὴ μηδὲ
ιατρῶν παισιν ενὶ νόμω τοῖς κάμνουσι πῶσι προσφέρεσθαι καλὸν, μηδε κυβερνή μίαν οδὸν εἰδέναι τῆς προς τὰ Is πνεύματα μάχης. και γὰρ και ταυτην τὴν ναῖν συνεχεις περιστοιχίζονται χειμῶνες' οι δὲ χειμῶνες Οἴτοι οὐκ ἔξωθεν προσβάλλουσι μόνον, ἀλλὰ καὶ ενδοθεν τίκτονται. και πολλῆς χρεία καὶ συγκαταβάσεως και ακριβείας.