장음표시 사용
131쪽
obstructionem parata qua, media prohibita traspirationa, concipatur putredo,& ab hac rursus febris. Hi igitur affectus obseruandi in putridarum curatione, in qua quod Vltimum pcr analyti m. primum se offert sanandum. hoc primum eli materies obstruens, fluxio videlicet ad obstructionis locu impetum ducens, de iam fluxus humor, actu iam pariens obstructionei vi hinc duo exurgunt indicationes, ut quod fluit retrahamus,& fluxum vacuemus:& cum morbus sit magnus, utruque praestandum magno auxilio, ex natura indicantium.& cum duo
sint inlatum auxilia illud praestantia,venae sectio, &purgatio, alterum ex his deliberandum. deliberabitur serio, aestimata natura materici, ex Galeno libr. .& Ir. method. cap. 6. dc cum materiem supponamus bilem,& hanc intra vasa contentam, haudquaquam sincera,ac segrcgatam, sed cum aliis humoribus permistam: elucet hinc nec citatio in hac febre venam essh tundendam , plenitudine nulla ratione aestimata , clim laaec nec concurrat necessarib , in , contingenter,nec in nostra hypothesi supponatur, nec ut ex Galeno nuper diximus, ad venale candam requiratur. quia citra hanc, caussa haec, quatenus
ordinem dicit ad morbum magnum , huiusmodi postulat auxilium . quamuis Obstructio, & putredo per se illud non exigant, ut scripsit Galenus libr. ii
meth. ca. I 4. exigit tamen obstructionis caussa; cum omnis fluxus compescationem indici t, in quo cruueniunt febres omnes putridae , cum inflammationibus, ut insinuat perdocte Galenus lio. II . method. cap. T.&8. Quamobrem in illius auxilis deliberatione, quae necessario occurrunt obseruanda, qua
tenus scopi vel indicantia illa praedicta sunt tantur pleniis
132쪽
plenitudo autem non cone, it necessarib, cum cirra hanc, ex aliqua red. adaiuia concitari valeat fluxio,& inde per in i obstructio; unde nec eius habcnda ratio. ItaqAe illa absente sanguinem hauriemus,& praesente ubertim , ac sine discrimine, si
tale remedium postulauerit morbus, qualem hic sepposuimus.
I lustratur locus Galeni ld.8.meth. V q. adιιersus Nosatores, ct progreditur institutum.
Nouatores isti,aduersus quos omnino praesarc nobiscum agitur, altero illo Galenti loco,
ex lib.8. methodi c. 4. hausto, in totum Linacri lectione remisIa, eorum portentosam conantur dc- findere opinionem. terriri enim, ac pudore suffusi, quasi excandescunt, obseruara hac Galeni auctoritate, ipsis e diametro opposita. hinc in utriunt Orationis particulas, mutant Graeci codicis seriem, latinam Linacri lectionem doctissimam convellunt, reiiciunt : sed quid non praestabunt miseri, in hoc ultimo naufragio verum frustra, ut si Deus faxit v berrime ostendemus. Uerba itaque recenseamus, se siquidem vel puer, vel nex sit anguinem detra here non Met inter has aetates,ubi agro robur non δε- essecanda vena est,etia plenitudinis signa non adsunt. Haec lectio Linacri, non solum germana Galent,iuxta veritatem codicis Graeci; vertim etiam ceu genuinam, ac verissimam omnes doctores Medici
eadem amplectotur,vna & grauissimi exploratores
133쪽
ι,3 DBΜu AT . FEB. PVτ operum Galeni, & ii nostris vulgatis eiusdem cordi cibus, tanquam certata intactam reliquerunt Illi autem Grammatistae se ei veritate relicta, Ver bulis, ah argutiarum strophis em otii curare inni-runtur, & omnem difficultatis vim intra cane ellos Verborum, illius prς tertim coniunctionis aduertati uar, etiamsi, & alterius verbi, ad unt, contineri Ientur. inam primum existimant illud etiamsi seuetjι,coniunctionem non elle aduersaliuam, sed dis iunctive legendum, coli duae conuinctiones, copu latiua altera cr, de caussalis altera si. de ita in Graeca lectrone legendum cuit fidi, haudquaqua Ini ει, eti
Hanc eorundem opinionem confirmant varia S au chorum testimoniis, ta in ex Graecorum,quam Arabum familia peritis, Aetis, Tralliani, Avicennae, MConstantini Africani, qui omnes cum hanc Ickrant Galeni sententiam dili unctive legunt: quasi
requiratur haec conditio ex eorum omnium mente , quod ad venas secandas plenitudo rcquiratur. Hinc itidem opinantur Galeni illam lectionem aia
firmantem, dc particulam illam negantem, Non, au- serendam,nec legendum cum Linacro non adsunt.
uel ab*nt. Caeterum & Hieronymus Mercurialis hanc eorum approbat lectionem, epistola quadam ad Medicinae studiosos, im perum Galeni limine inferta, ductus potissimum luctoritate antiquissimi illius Galeni interpretis Constantini Africani, tum Acti j lib. s. retrabibli, cap.69. qui ambo in codice Graeco legunt κουρε is adsint, haudquaquam ἀ- πει η absintsseu non adsint, ut vulgata noltra tenet lectio. Nouatores itaque illi horum doctorum cater
ua contenti quali cum ipsis non possent simul caecutirp) relicta vera & exacta interpretandi ratione,
134쪽
quasi iam palmam reportent,glor Iantur. Verum enim vero in quanto errore versentur hi sit palam,si rationem insequantur,quae sola,ccuadςquatum mentis obiectu ira, omnem emidem adimplet capacitatem. Et si Galenum, Medicinae sane Exemplar, summa Dei O. M. benignitate tributum, Omnes nos ceu alterum Numen veneramur, & colimus, hunc per i plum mei interpretari i Is, locorueiusdem facta sic ria cobinatione. Hippocratem peri P summet Haterpretari,veluti Galenum per i pium-m et Galenum nulla fidelior ratio. quid quod N in hac locorum combinatione, exactius multo est locos illos obseruare , in quibus ex instituto de illa quae a nobis quaeritur matcrie auctor disputat, dia mentem rursus eiusde subtiliter, & aequo perscrutari animo. Quod si glorientur de ipsi hac exactaret: sta methodo quorundam Graecorum auctoritate Actis, de Tralliani : nec nobis strenui alij dc- sunt ex eadem classe, qui virilitei itidem & has nostras tueatur partes; adest quam primum Oii basius, qui post illos diuinos patentes, Hippocratem &Galenum, cedit nulli,& inter omnes familiam ducit. hi Itaque lib. i. Synopseos, cap. 7.etiam grauisti mo,&fidelissimo Rasario intcrprete, hanc candem amplectit ut Galeni doctrinam, iuxta Linacri lectionem,Vt docet pariter capitis inscriptio; verba haec
sunt, Si magnm morbis expectetur , sanguιs omnino x Idim erit, etiamsi plenitudιmssigna non adsint, habita tamen ratione aetatis, anni temporis, ct νε rium. Easdem mei verbis adivnguc in hanc ean
dem refert sentetiam,quas semper itet dictis &hb. I collech. ca. E. Quid igitur fidelius quid exactiust si
135쪽
Paullum exploremus, etiam maximum Galen I ae' mulatorem , quem Simiam Galeni vocare consuerum, ob doctrinae aemulationem, lib. 2. ca .l8.& h0cidem selli non explici te sentire videtur.cum enim ipse se irium putridarum tradidi flet curationem per vene sectionem, sic fatur, Si vires sint valida ei.
u3 ex putredine febricitura,sanguinem dimites pro D s.ynodo cruditas in ventre non existat. quo loco ii Actio,& Tralliano alientiretur, veluti ventris cru ditatem excepit, ceu dehortantem venae sectione id,
excepi iici pariter de picnitudinis absentiam , ut ab solutum ac ratum.osset prςceptum: qui aeque in te ineli Medico pollulantem obseruare, quam probi' bentc m. quid enim prodest ad venas secandas aesta mare postulantem , febrem, inquam, putridam, si prohibentem illud auxilium , languorem videliceterium non consideret quod si plenitudo ne cita rio scopus, aut indicans, de hanc simul adesse insinuallet, uti & de cruditate ventriculi, ceu de horrante, aut differente in aliud tempus, mentionem cit. Quare cum huius tantum meminerit, plenitudine oblita: pariter & hunc cum Gai cno de Oribabo proculdubio sentire, arbitramur. Sed haec, ceu
minoris momenti relinquamus modo, ad cxacti O- rem illam methodum conuolantes. 'Galenus itaque ut rem aggrediamur lib. illo,
de hac re instituto, cum ex protello mo iborum cia rationcs per venae sectionem tradere institui lici ut omnes iustas, ac veras seruemu, intcrpretandi lcgζοὶ apertissimis virbis, citra ullam plenitudinc mVenam secandam esse testuur,ut nullus cuique amplius concedatur dubitandi locus, nisi ceruicosus quispiam, adhuc inficiati rem velit. huius auctoris diu,
136쪽
PER VEN. SECT SPICI LEGIUM. I rdiui na l ec sunt verba,ca. 8. Porro non solum υθι adent plenitudo , sime ea ut ad vires sit, siue ut is τοι γλυ uis sui est plenitudo quam locus continens mclitus. hoc en in v crba illa sonant Graeca , de hanc plenitudinem ad vasa vocant Latini.) mirifice prο-dest venae sectio,verum etiam citra plenitudinem initio phlegmones. Rursus infra cap. 9. postquam asti-gnallet illos tres venae sectionis scopos, quos ibi de ad mentem Hippocratis rediri, haec iubiungit, ira enim prorsum sanguinis mittendi scops, prιmum mse plenitudinem non comprehendunt edfientis, ut sis
dicam passionis sulpicionem. Nam si eam magnam fore
apparet omninosanguinem mittemus,etra nulla existat plenitudinis nota,tantum inspeLIa etate, styc. Videat itaque amabb cervicosi illi, ac temerari j, quomodo coniunctim, tanquam aduersaliuam coniunctionem hoc loco itidem accipiat illud, es, Galenus, simulque nc gantem proferat orationem , cum dicat, etiamsi nulla exinat Plenitudinis nota. quod
hercle illud idem est quod lib. 8. mella. etiamsiplenitudinis signa non adsint. Porro attendant &ipli quomodo unicum tantum hoc loco venς sectionis postulantem statuat scopum,passionem videlie et in a. gnam, etsi eadem actu non existat , sed futura timeatur, quod innuit futuro illo infinitivi fore. Sub quo magnae passionis scopo plenitudinem non coprehendi,palam commotat, cum ab illo plenitudinem separet, quam ad venae sectionem concarrere haudquaquam interesse scribit. Quid plura λ α DLνευαεσημβρια. Abeant igitur iii i bonas auibus,tImque execrandam pertinaces mutenr opinionen Galeno , veritati, eum ethodo, ac experientiae
137쪽
omnino reluctantem. his itaque litent, nobἱsque
Quod si unica illa ac infida naufragii tabula ab
hoc arduo occano se liberari posse arbitrentur, discentcs, eo loco Galenum non de febrium curatione instituere sermonem, Verum inflammationum potius, in quibus bibenter ec nos, cum fluxionem ei L. dein concedam us,cui revulsio debetur, de venae s ctionem reuulsu a pariter concedimus; in qua plenitudinem adesse nihil referte ius tamen , quotlcscunque mens vacuare tantum, ut in febribus. Q α- re nihil concludit aduersum nos hoc Galent tostimonium, cum manifestb loquatur de reuulli orie in inflammationibus, de qua nulla dubitatio, nec iisdcum etiam & cum ipsis in hoc conueniamus.
Haec responsio, furitis iane,tria poti llimum con- , tinet membra , quibus fatisfacere nobis modo incumbit munus. In primis quod hoc loco explicue ide inflammationibus loquatur Galenus,haudqua-, qtam de febribus, etiam & nos libenter fatemur. Iverum cum mos sit Galeno, abditam doctrinam, manifestis exemplis,ac senti b. obiectis rebus, si fas, saepe lustrare; hinc, non hoc loco solum, verum de lib. 1. de differetiis febrium, itidem de libris meth
di, inflammationum exemplo,ceu res perula, ct sensibus obiecta febriu doctrinam explanat: tum quia in generationis modo concordia ambo concordes& caussae,curadi methodus utrisque cadem, tellan te lib. 4. metu. cap. q. Gal. Alterum mor fluxionem illi admittunt in inflammationibus , eandem
negant in febribus. hec iam copiose supra nos confutauimus,nec est quod immoremur modo in demonstra .do, etiam in febribus adesse fluxionem, cum
138쪽
eum nihil verius. Denique terrium est , quod ad venas tim-de; as ne cς iurio oportet plenitudo; quod uidem falsum , ut supra lustia utinus e sussicit enim adiit materies aliqua,circa quam versetur, seu operetur aurailiu a morbo magno indicarum. Qua- te locus ille Galeni febres non excludit: imo vinuintiam mationibus rus, citra plenitudinem tundere venas,ut duentem compescamus humorem,& fluxum pallim Vacuemus: pari ratione in febrib. proia prec eosdem scopos& scuidenda vena. hinc in virisque i audis affectibus, eadem methodus, eaedem intentiones, seu iidem curatiui scopi. Nec ullibi Gal.oppositum sentit, iti ve disparem tradit cu randi rationem.aut hanc doceant ipsi amabb.in sic. que tunc vera dicentibus credemus. Quod si rursus obtigiant, citato loco de cur rat
raer die ct ramum obserualle Galenum passionis
seu morbi Partem fientem, quae cum revulsionem indicet,plemtudinem no requirit, sed tantum motum sanguinis re pectini:& ita inquit, venae secti nisi pi, huius inquam, plenitudinem in se non comprehendere , sed tantum fientis passionis su D
... Satisfaciemus dicendo, Verum quidem partem fietem praesertim ibidem obseruare Galenum, quia haec potissimum in febrium di inflammationum itaninis urget. ramen nec proinde partes fictas re apuit c quae necessario in utroque affectu simul conςurrunt sanandae. nam posito, quod morbus, necessario eius partes existunt sectae . cum de eiu ratione fur mala sit partes habere factas, S permane-
139쪽
curatione se offerunt hinc prius prohibet mus quod
sit, mox factum sanamus. hoc tamen ora vetat, quin simul vitaque affectui, iuxta cuiusque magnitudi-ncm , ac Vrgentiam noS Occurramus, istud que in inflammesionibus linandis praestandum clie, docet Galenus lib. 7. de com p. med. cap. 9. per gen Era di cens, I nflammatis quidem particulis, tum re uisenna medicamentorum quatitati morbi initio , tam di Hyarim semper ex vfis eri. Idem rurius refert, de ratione pariter assignat bib. 6. de com p. mcd. secun d. lo c. cap. . rum lib. lθ. meth. cap. 6.& lib. 2. ad Glauc. cap. 1. Si igitur, ab initio, in inflammationibus semper ex v- lurcpuli oria,& discussbria, nec proptet atram cause
sa, nili quia in qualibet principit parte quid pia fiens
est, quod reuelle du ac repellendum,&quidpiam n-ctu quod iugiter vacuandum,d: scutiendu .Cora que iii culactis etiam putridis febribus, per rosum saltum principium quidpiaes fit fiens, oblitusti nem germinans , quidpiam itidem facitam, seu iam actu obstructum, propter utramque caullam , ab initio semper ex usu erit, tum compesccre ac reuel iure quod fluit ad obstructionis locum, tum vacua. re quod factum, S ad eude in obstructionis locum iam fluxerat. propter qhasn caullam, ut utrique satisfaciamus scopo , venas conruges inquirimus, Ut reuellamus cito ex parte ad quam fluit hi mor, & simul eodem auxilio, ex eadem par e vacuemus. Quare Galenus citato loco de cur. rat .per Ven .sech. quamuis sientis rassionis meminerit,Actam haudquaquam exclusit; cum utrique tene,
mur occurrere , & idem numero auxilium virum.
que exacte praestet. In cunctis itaque febribus put..ura plenitudinem ius quidem luvii te unguinei
140쪽
mon ad reuellendum solum , verum & ad vacuandum, cum visique temper in earum initiis ad sine scopi, uti S in inflammationum initiis, in quibus itidem ob eosdem scopos venas secamus. Si igitur in inflammationibus illud verum, ut cum Galeno hoc loco N ouatores astruunt, ergo nec plenitudo Decelsa i ta ad venae sectionem, in sanandis inflammationibus. ergo nee in febrium principiis,cum in utroque affectu iidem , in eorum initiis adsint c rati ut scopi,eadem curandi methodus. Quid quolloc simpliciter Galenus,laduersus hos Nouatores eo loco sententiam pronuntiat, quod venae s*ctionis scopi plenitudinem non comprehendant, seluna cum robore virium morbi tantum magnitudi- nem : quae cum in se caussam amplectatur, cui primo debetur prae uisio , haud morbo neglecto , cum huius ratione, siue praesentis, liue futuri suscipiatur curatio: proinde passionis fientis in inflammationum curatione quam primum recordatur. quae altera, n sc leuis sane erit huius dissicultatis enodatio. Caeterum ulterius progrediamur lubet modb, MGaleni concentum observemus, cum sibi sempet consentiat, si verba perpendantur serio,hic igitur vir,praeter iam citatos locos, etiam & eruditissimo illo commentario in sen. r. lib. 2.Hippoc. de hum.
postquam huius optimi senis in omnibus rebus commendarit diligentiam, tum quam maximὸ insignando scopo, qui d deliberandum de purgatione, caeteris haud dubie praestat, & ab Hippocrate insuperioribus oblitus,aut neglectus , morbi inquam magnitudo: tandem aduersus Menodotum, & eius asseclas haec subiungit, Et tamen sis interdum cum troa ad sit pisthoricas concut us. pt mrItendus faruum
