Eusebiou tou pamphilou euaggelikes proparaskeues

242쪽

σαυτω σκεψιαι, πῶς Ἐλληνες οντες και την Ἐλληνων συντροφον παιδειαν ε νεα ηλικίας κτησάμενοι, τά τε πάτρια περὶ θεῶν πάντων μαλλον οιεγνωκότες, Ἀρι- στοτελικοὶ πάντες Κυνικοί τε ,αι Ἐπικούρειοι καιοσοὐ τουτοις εφρόνησαν πω παραπλησια. τῶν παραυτοῖς Ἐλλησι βοωμενων μαντείων κατεγελασαν. Καιμην, εἴπερ ην ἀληθη τὶ θρυλουμενα περι πης τῶν χρηστηρίων παραδοξοποιίας Gκος ην μαι ουσοεκαταπλαγηνα Ἐλληνας οντας και τα πατρια κριβῶς εξεπισταμένους. μηδεν τῶν γνωσθηναι ἀξίων χνδευτερω τιθεμένους. αυτ μεν ουν καὶ σα τοιαῖτα συνάγειν εἰς ἀνασκευην της πιερω τῶν χρηστηριων υποθέσεως πλείστη τις ην περιουσια αλ ου ταύτI

μοι δοκεῖ τον παρόντα μεθοOεῖσαι λόγον, πιλλ ,περ

ώρμηθημεν ἀρξάμενοι, ἀληθῆ λέγειν δόντες τους περ

αυτῶν προῖσταμένους, ως αν ε τῶν παμ αὐτοῖς μολο -

γουμένων, μαντεῖά τε χἱνα ἀληθη και JΙυθόχρηστα θεοπρόπια τὰ δηλούμενα φασκόντων, την ἀκριβη τῶν

δηλουμένων ἔκφανσιν καταμαθωμεν. p. 14o A. Οἶ μαι δε παντί τω εἶναι σαφές, ως ὁ τῶν προκειμενων ἔλεγ χος ου μικρον ἀλλα και μέγιστον μοὶ και ἀναγκαιότατον περιέξει φέρος της χυαγγελικης ἰπο-t θέσεως. E γαρ ι προ της του σωτηρος μῶν Ιησοῖ Xριστοδ παρουσίας πανταχοῖ παντες Ἐλληνες και

βάρβαροι, δειχθεῖεν μη τον ἀληθη Θεον ἐπεγνωκότες, ἀλλ' ήτοι οὐ μη οντα ,. ὁντα δοξάζοντες, ὐπο τινων μοχθηρῶν - και Ῥεομάχων πνευμάτων δα01όνων τε πονηρῶν σὰ ἀκαθάρτων τυφλῶν δίκην δε κἀκεῖσε

243쪽

περιηγμένοι, και βυθ- κακίας προ αυτων καθειλκυ

μειζόνως αν οφθείη το μεγα της ευαγγελικης οικονομίας

μυστηριον, παντας πανταχόθεν ε της πατροπαραδοτου io

πλάνης της πων βαιριόνων καταδυναστεία. βια 'ης τοῖ σωτηρος φωνης ἀνακεκλημενους, καὶ τους μεχρις εσχατιων , γην οἰκοῖντας ανθρώπους της AE αιῶνος κατασχούσης τον πάντα βίον πάτης λελυτρωμενους, ῶστ εξ κείνου και ει δευρο λελυσθαι με και καθηρησθαι δευτοῖς ναοῖς και ξοάνοις τα πεπαλαιωμ si 5Tης πων χθνῶν απάντων πιλάνης Ἀδρύματα, ἰερὶ δεοντως σεμνὰ και ευσεβείας διδασκαλεῖα τω παμβασιλεῖ και δημιουργή τῶν πιλων χν μεσαι in πόλεσί - και

κώμαις δυνάμει και ἀρετ του σωτηρος μῶν ανὰ τον clσύμπαντα κόσμον ἀνεγηγερθαι, Ῥυσίας οὐ τὰς Ῥεοπρεπεῖς εὐχ αῖς οσίων διακεκαθάρθαι κακίας ἀπάσης,

εν τε ἀπαθεία λυχῆς και πάσης αρετης ἀναληψει κατὰ τὰ θεῖα και σωτηριώδη παιδεύματα ες πάντων σημέραι βιηνεκῶς τῶν εθνῶν Ἀπιτελεῖσθαι, τὰς δν καιμόνας ἀρεστὰς Ῥύσας και προσηνεῖς θυσίας τ- επιπάντων Θεω , Τούτων δε ούτω εχόντων, πῶς υ ανε μεν Ῥεδειχότες εν αὐτω ,αι ἰτι μετὰ σώφρονος λογισμοῖ, οὐχὶ δε ἀλογία εαυτοῖς πιδόντες, ἀποστάται Io ς πατροπαραδότου γεγόναμεν δεισιδαιμονίας, κρίσειδε δικαία και ἀληθεῖ το κρεῖττον ἀγαπησαντες και η p. 4Iενθεου και ἀληθοῖς εὐσεβείας ερασταὶ γεγενημενοι Ἀλλα τούτων με ἀλις, ἄπτεο δε λοιπον τῶν προκει-

244쪽

13 καθ τερον παρα τους προειρημένους μῖν τρόπους, εἰς γενη τέτταρα πάντα τον λόγον διαιρουντες, πρώτιστα

πάντων τον πρῶτον ἀφορίσαντες θεόν, εἰοεναι φασὶ

τουτον εἷναι τον ἐπὶ πασι πρῶτον τε οντα καὶ παντων

θεῶν πατερα τε καὶ βασιλεα με ον γενος το θεῶνυπάρχειν δεύτερον, πόμενον δε το δαιμόνων το δεηρώων τεταρτον α πάντα της του κρείττονος δεας μετασχόντα πη με ἄγειν, πη δε αγεσθαι, και φῶς απαν προσαγορευεσθαι το τοιόνδε φωτος μετοχη ' ἀλλα και της του χείρονος ουσίας το κακον γεῖσθαί φασι τουτοδε εἰναι μοχθηρῶν δαιμόνων γενος, φίλω μεν ουOαμῶς χρώμενον ἀγαθω, δυναμίν γε μην εν τῶν ναντίων φύσει κεκτημενον πρώτην, καθάπερ εν τοῖς κρειττοσιν ὁ θεός παν δε το τοιόνδε σκότος προσαγορευεσθαι. Tαυτα τουτον διαστειλάμενοι τον τρόπον, θεοῖς μεν ου- ρανὸν και τον ἄχρι σεληνης αιθερα φασιν ἀποτετάχθαι,

δαίμοσι δε α περὶ σεληνην καὶ αὐα, ψυχ αῖς δε ταπερ γην καὶ πόγεια Τοιουτω δ' ἀφορισμω κεχρη-d μενοι πρῶτον πάντων φασι τους υρανίους δεῖν καιαιθερίους θεους θεραπευειν δεύτερον τους αγαθους δαίμονας τρίτον τὰς τῶν ρώων ψυχάς, τεταρτον τους

φαύλους καὶ πονηρους ἀπομειλίσσεσθαι δαίμονας.s αυτ δε λόγω διαιρουντες ἔργω συγχέουσι τα πάντα, μόνας ἀντὶ τῶν ιρημένων πάντων τὰς πονηρὰς δυνάμεις θεραπεύοντες, καὶ ὁλοι ταύταις καταδουλούμενοι, Δ ὁ λόγος προῖὼν ἀπελέγξει. ΓΙάρεστι γουν σοι τὰς διατῶν ξοάνων νεργούσας δυνάμεις ποίας χρην ἀποφαί-

245쪽

φαυλους ειτε ἀγαθους, ε των παρατεθησομενων. Ταμεν γαρ παρ' μῖν θεῖα λόγια οὐδ' ὁλως αγαθον υ εν' ονομάζει δαίμονα, πάντας δε πονηρους εἰναι τους της p. I42ληξεως ταύτης καὶ δ καὶ της προσηγορίας μετειληφο- τας, ως οὐδ' τερον θεον ληθῶς καὶ κυρίως πλην να

σας. ου μην ἀλλα και του τῶν δαιμόνων μοχθηρουγενους ἀφωρισμενας, ἴτε θεους ἴτε δαίμονας ἀποκαλεῖν ἀξιοῖ, μεσας δε ούσας Θεοῖ α Οαιμονων εὐθυβολωκα μεση προσηγορία ἀγγελους Θεοῖ και πνεύματα λειτουργικά, δυνάμεις τε θείας και αρχαγγελους, και τισιν ἄλλαις επωνυμίαις φερωνύμως τοι επιτηδεύμασιν αυ- τῶν νομάζειν ελθε, τους μεντοι δαίμονας, ει δον καὶ τούτων μας προσηκε την τυμολογίαν ξειπεῖν, οὐχ 5pπερ Ἐλλησι δοκε παρα το δαημονας εἷναι και επιστη- μονας, ἀλλ' η παρα το δειμαίνειν, περ εστι φοβεῖσθαι και εκφοβεῖν δαίμονάς τινας προσφυῶς νομάζεσθαι. Tάς γέ τοι θείας και αγαθὰς δυνάμεις, σπερ υ του τρόπου, οὐτωσὶ δε και της προσηγορίας της δαιμονικης ἀλλοτρίας τυγχάνειν Ἀπεὶ και πάντων αν εἴη παραλογώτατον, τὰς μητε την προαίρεσιν μητε την ε του τροπ- ου φύσιν ομοίας μια και η αυτης επωνυμίας ἀξιοῖν.

246쪽

d 6. Φερε ουν, ἐπισκε Ῥώμεθα τίς ὁ κατ αυτους των χρηστηρίων τρόπος ὼς αν μάθοιμ εν ποίας χρη δυνάμεως αυτους ἀποφηνασθαι, καὶ ιτε ορθῶς αυτῶν ἀνεχωρη- σαμεν, εἴτε καὶ μη E δε μελλοιμι παρ μαυτοῖ τους ελεγχους τῶν δηλουμένων προφέρειν ευ ο ἰδ' τι μηανεπίληπτον παρέξω τοῖς φιλεγκλημοσι τον λόγον.

Διοπερ αυτος οὐδεν οἴκοθεν ειπὼν αυθις ταῖς τῶν

ἔξωθεν ἀποχρησομαι μαρτυρίαις Μυρίων δε ντων πα- Ἐλλησι λογογράφων 'ε και φιλοσόφων, 'ροio πάντων πιτηδειον εις τα προκείμενα εγκρίνω τον

p. 43 δαιμόνων φίλον αυτὀν κεῖνον, ς δη καθ' ημα γεγονὼς ταις καθ' ημῶν ελλαμπρύνεται ρευδηγορίαις.

Μάλιστα γαρ φιλοσόφων ουτος τῶν καθ μῆς δοκεῖ καὶ δαίμοσι καὶ οἱ φησὶ θεοῖς μιληκέναι, περ τε

τούτων πρεσβευσαι, και πολλω μὰλλον τα περ αυτῶν ἀκριβέστερον διηρευνηκέναι Ουτος τοιγαρουν εν λεπέγραψ ε Ιερὶ τὶ ς ε λογίων φιλοσοφίας συναγωγην εποιησατο χρησμῶν του τε πόλλωνος και τῶν λοιπῶν θεῶν τε καὶ ἀγαθῶν δαιμόνων, ους και μάλιστα io εκλεξάμενος - αυτῶν ηγησατο Ἀκανοῖς εἰναι εις τε B ἀπόδειξιν της τῶν θεολογουμένων ἀρετης, εις τε προ

τροπην ης αὐτω φίλον νομάζειν θεοσοφίας. Ἐκ δὴ

τούτων τοιγαρουν τῶν εκκριθέντων και μνημης ἀξιωθέντων λογίων διακρῖναι καλδ τους χρησμολόγους, καιε σκέψασθαι ποίας ποτε ὁντες τυγχάνουσι δυνάμεως.

Ιρῶτον δε θεασώμεθα, πως της γραφης ὁ δηλωθεὶς ἀνηρ αρχόμενος η μηνὶ ἀληθεύειν πόμνυται, λέγων

247쪽

προπαραγγελλε μ εις πολλοῖς εκφηναι τα λεχ θησό

μενα, λέγων ουτως'

248쪽

Ἐπειδὴ τοίνυν τοιαυτα ὁ λόγ/ος ἀνετείνατο, φέρε, λοιπον δια των ἐνθέων και πυθοχ ρηστων λογίων σκεψώμεθα, ποταπας εἷναι τας θεολογουμενας ἀφανεῖς δυνάμεις προσηκε λογίζεσθαι γενοιτο ab και ανδρος ελεγχος 1 ε των Οικείων λόγων τε και επιτηδευμάτων. qoυν προδηλωθεὶς ἀνηρ εν αυτοῖς οἱ επεγραφε Περὶ της κ λογίων φιλοσοφίας χῬησμους τίθησι τοῖ πόλλωνος, τας δια ζωων θυσίας εργάζεσθαι παρακελευομενου, και μημόνοις δαίμοσι μηδε ριόναις ταις περιγείοις δυνάμεσιν ἀλλα και ταις αιθερίοις και οὐρανίοις ζωοθυτεῖν si νε τεροι δε ὁ αυτος δαίμονας αλ ου θεους εἷναι μο-

λογων απαντας, οἶς Ἐλληνες τὰς δι' αιμάτων και ζώωναλόγων σφαγης επετελουν θυσίας, μη χρῆναι ηοοσιον Πναι θεοῖς ζωοθυτεῖν φησίν. κου τοιγαρουντων πρώτων αυτου φωνῶν, δι - τὰ περὶ της εὐλογιων 3 φιλοσοφίας συνάγων, πῶς ὁ πόλλων χρηναι θεραπεύειν τους θεοῖς διδάσκει. O και παρατίθεται γραφωνἔδε

250쪽

Συν πόλει χθονίων a υποχθονίων τάδε μούνων τετράποδa χθονίοις ἀρνων νεοπηγέ γυia.

Tot o ὰερίοις πτηνὰ θύειν παρακελεύεται ὁλοκαυτοῖντας, καὶ ociἶμ επὶ τον βωμον περιάγοντας τοῖς δε θαλασσίοις πτηνὰ μέν, ζῶντα δε ὰφιέναι εις τὰ κύματα, μέλανα την χρόαν ἄντα. Φησι γαρ,

τὰσι με λέγων τοῖς θεοῖς πλην των χθονίων τὰ πετεινά, μόνοις p. 47 δε τοῖς θαλασσίοις τὰ κελαa ά, οὐκουν τοῖς αλλοις λευκή. οῖς δ' υρανιοι τε aι ἰθερίοις τὰ ἄκρα των Ἀρείων λευκῶν οντων ἀφιερουν, τὰ δε λοιπὰ μέρη ἐσθίειν ε μόνων γαρ τούτων βρωτέον σοι, ἐκ δὲ των ἄλλων μη Ορ δε εἴρηκεν εν τη διαιρε σει Ουρavίους, τούτους ενταῖθα στραίους Ἀρ ου δε; σε ε ξηγησα - καὶ των δ' ΑΗ ' καλουμένων ΑΗ, κληθέντων IO c