Eusebiou tou pamphilou euaggelikes proparaskeues

291쪽

ην τι μη θεοί, μ ηδ αγαθοὶ δαίμονες, παν δε του ναντίον

292쪽

υπηρχον οι παρα τοῖς θνεσι κατά τε πολεις κώ χθωρας δει, θεοι τετιμημενοι ου λυπεῖ δε ε περιουσίας την αυτην πόθεσιν τι μαλλον βεβαιώσασθαι πλείοσι καιOαψιλεστεροις ελεγ χοις της τούτων ἀποδείξεως την διατης του Σωτηρος μων ευαγγελικης διδασκαλίας προξενηθεῖσαν απασιν ἀνθρώποις ελευθερίαν των πάλαι κακῶν εκφαινούσης. κου τοιγαρουν αυτῶν δεληνωνομολογούντων κλελοιπεναι αυτῶν τα χρηστηρια, οὐδ' αλλοτε ποτε εραιῶνος η μετα τους χρόνους της σωτηρίου

καὶ υαγγελικης διδασκαλίας την ενος του παμβασιλεως και ημιουργου τῶν λων Θεοῖ γνῶσι φωτος δίκην πῆσιν ἀνθρώποις ἀνατειλάσης Αὐτίκα γουν μάλα

οσον οὐOεπω παραστησομεν ως ἄρα μετὰ την επι- φάνειαν αυτο και θάνατοι τῶν δαι μονων στορηθησαν,

και τα θαυμαστὰ και πάλαι βοώμενα χρηστηρια διαθλελοίπασιν. δη δε και πρότερον ἀποδέδεικται τι δὴ παυλαν κακῶν οὐδ' ἄλλοτε πω πρότερον η μετὰ την εὐαγγελικην διδασκαλίαν εἰλη Ρασιν αἱ παρὰ πῆσι τοῖς

io εθνεσιν δμῆς και νηλεῶς πιτελούμεναι το πρὶν ἀνθρωποθυσίαι οἶς επι του παρόντος προσθεῖναι

καλον τι μη μόνον ἐξ κείνου τὰ της δαιμονικης ἀπεσβη δεισιδαιμονίας, ἀλλα και τὰ της τῶν θνῶν πολυαρ χίας. Σ χεδὸν γὰρ κατὰ πῆσαν πόλιν και κώμην

p. 179 βασιλεῖς και τυράννους τοπάρχας τε και δυνάστας τοπαλαιον ν ορὰν, θναρχίας τε και πολυαρχίας, δι' ας

293쪽

συμφορῶν τε παλληλων ὁ πας ενεσχητο βίος, και

αυτω σοι καταλείπω σκοπεῖν. Tούτων δ ουν, θρόως io απάντων μοῖ συν τῆ πολυθε πλάνη εκποδὼν μετα hστάντων υ αλλοτε η μετα την του Σωτηρος μῶν εις ανθρώπους πίδημίαν, πῶς ου χρη το μεγα μυστηριον της πιληθῶν σωτηρίου και ευαγγελικης 'ποδείξεως υπερθαυμάζειν, si se P αθρόως κατὰ πῆσαν την τῶν ανθρώπων οἰκουμενην προσευκτηρια καὶ ναοὶ τω παμβασιλει και δημιουργω τῶν πάντων και μόνω Θεω ν τε πόλεσι και κώμαις βαρβάρων τε θνῶν εν ρημίαις αφιερωμενα συνεστη βίβλοι και 'ναγνώσματα. μαθηματά τε παντοῖα και διδασκαλίαι, πιερι πης αις ακρον αρετης και τρόπου του κατὰ την ἀληθη Ῥεo σεβειαν παραγγελματα περιεχουσαι, ἀνδράσιν ομου και γυναιξὶ και παισιν εις πηκοον παραδεδονται, νεκρὰ δ 5τα απὸ δαιμόνων πάντα χρηστηριά τε και μαντεύματα; οὐδε τις ει τοσουτον ανθρώπων μεμηνε νυν, εξ υπερ

εις πάντας φωτὸς δίκην εξέλαμ φεν η του Σωτηρος μῶν

294쪽

ενθεος καὶ υαγγελικη δυναμις, ως τολμαν τω του φιλ-io τάτου φόνω κώ ταῖς βι' ανθρωποθυσιων σφαγαῖς ταφονικα καὶ φιλαιμα κώ, πάνθρωπά τε και απάνθρωπα δαιμόνια ἐξιλεουσθαι, οἱ πράττειν τοῖς πάλαι σοφοῖς τε καὶ βασιλευσι βαιμονωσιν ως ληθω. φίλον ην. ΓΙερὶ δε που μηκετὰ δυνασθαί τι κατισχυειν πους φαυλους Oαίμονας μετὰ την του Σωτηρος μῶν εἰς ανθρώπους πάροδον, καὶ αὐτος ὁ καθ' ημὰς τῶν δαιμόνων προηγορος εν καθ ήμῶν συσκευ τουτόν που λεγων μαρτυρεῖ τον τρόπον

περὶ θεῶν καὶ ρώων δόγμα o γὰρ οὐχὶ μὰλλον τὰ

τῶν θεῶν καὶ 'Aσκληπιου κρατεῖ της Ιη σου δυνάμεως E δὴ ὁ μεν θνητός, δε αν φαῖεν ἄνθρωπος τάχα

δ' αν εἴποιεν τι καὶ πλάνος - οἱ δε σωτηρες καὶ θεοί, τί δῆτα τοίνυν πάντες ἀθρόως αυτω σκληπιω πεφεύγ- α , τὰ νῶτα τω θνητω καὶ πῆσαν ξης ποχείριον την ἀνθρωπότητα τω μηκε ίντι δε αν ειποιεν αυτοι,

295쪽

τοῖς θνε πιν σημερα διαιωνίζει τιμώμενος, ἄντικρυς της μετὰ θάνατον ζωης το ναργες και ενθεον τοῖς ιοις τε συνορὰν επιδεικνύμενος. Ἀλλὰ και εις ἄν, και ως ἄν τις ,πολάβοι, Φόνος, το πληθος των ανὶ πῆσαν ετην οικουμενην θεῶν λαυνει, και τας γε τιμας αυτῶν ἀθετῶν κρατεῖ. ως τους μεν θεους μηκέτ αιναι, μηOενεργεῖν, μηδε πη παραφαίνεσθαι, μηδε συνηθως ταῖς πόλεσιν Ἀπιδημεῖν, i τι Ῥη θεοὶ δαίμονες β ησαν c

Θεου τῶν ὁλων αυξειν ἰσημεραι τὰς τιμας και εις μεῖζον αρετης καθ' ὁλης της ἀνθρωπότητος επιδιδοναι. Δελι εμπαλιν του με θεούς, ει δη τινες ὁντως σαν 5 τῶν επὶ γης κηδεμόνες, του μεν ἄρδην μεταστησασθαι την πλάνην, ε ἄρα τις ν αυτους δε τὰς ε αυτῶν θεραπείας τε και φελείας ἀφθόνως τοῖς ἀσιν εμπαρεχειν.Nυνι δε τοῖσδε και τοῖ επικεχείρηται με πολλάκις δια τῶν κατὰ χθρόνους ἀρχόντων την του Σωτηρος μῶν , κραταιότατα πολεμησάντων διδασκαλίαν ἄπρακτον d ομως εὐροντο της εγο ειρησεως ὁ τελος, περνικώσης τους πάντας ἀει της του Σωτηρος μῶν ενθεο δυνάμεως, και πάσας τὰς κατὰ της διδασκαλίας, αὐτου τῶν πονηρῶν δαιμόνων παναστάσεις καθαιρούσης, αυτούς τε λαυνούσης, δαίμονας μεν 'ληθῶς φαύλους ὁντας, ψευOὼς δε νενομισμενους ιι α θεοῖς V και 'γαθοῖς

2. οἶδε γοῖν περίγειοί τινες ὁντες και καταχθόνιοι, p. 8I

296쪽

τον τε επι γην βαρυν καὶ ζοφερον ἀερα περιπολουντες,

και το σκότιον κώ γαιῶδες οἰκητηριον χειν κατακεκριμενοι δι' ας στερον αποδώσομεν αἰτιας, τάφοις hi νεκρων και μνημασι καὶ πάση τη μυσαρα και ἀκαθαρτω λη εμφιλοχωρουντες, αἶμασί τε καὶ λυθροις και παντοίων ζώων σώμασι τη τε ε των ἀναθυμιω- μενων καὶ ἀπο γης ξατμιζομενων ἀναδόσει χαίροντες,5 οι τε τουτων ρχοντες ἀεριοί τινες πάρχοντες η και καταχθόνιοι δυνάμεις, πεὶ κατεμαθον το ἀνθρώπινον γενος κάτω που περὶ νεκρων ἀνδρων θεοποιίαν ἰλυσπώ- μενον, θυσίαις τε και κνίσαις ταῖς η μάλιστα αυτοῖς κεχαρισμεναι δια πάσης σπουδης εκπονούμενον, γ- γύθεν φεδροι και συνεργοὶ της πλάνης παρησαν, τοῖς των ανθρώπων κακοῖς πεντρυφῶντες, και τους λιθίους 5 τὰς λυχὰς ευχερῶς ἀπατῶντες κινησεσί τισι των ξοάνων α δη επὶ τιμ των κατοιχομενων ἀνδρων προς των παλαιῶν ἀφιερωτο, και ταῖς δια χρησμων φαντασίαις θεραπείαις τε σωμάτων, α δια της οικείας αυτῶν νεργείας ἀφανῶς αυτοι λυμαινόμενοι, πάλιν οι

του δεισιδαίμονας, ως αυτους εἷναι νομίζειν ποτε μενουρανίους δυνάμεις καί τινας ληθῶς θεούς, ποτε δετὰς τῶν τεθεοποιημενων ρώων λυχάς. Ἐντευθεν γοῖν

ηδ μείζων τις εἰναι και σεμνοτερα τοι πολλοις ενομίζετο 'η πολυθεου πλάνης ,πόληψις, Φετα-

297쪽

ἀφανες των εγκρυπτομένων τοῖς ξοάνοις, κώ την πλάνην κραταιότερον πικυρούσης. Oυτω δῆτα λοιπον οἱ

της κακία εξάρχων, θεῶν οἱ μέγιστοι παρα τοῖς πασινενομίζοντο Wτε των πάλαι νεκρῶν μνημη της μείζονος

ξιουτο θεραπείας. m τὰς μεν τῶν σωμάτων ἰδέας οι p. 18a τῶν κατὰ πόλεις φιερωμένων εικόνων φέρειν ἐδόκουν τύποι. τὰς βε ψυχὰς κα τὰς νθέους καὶ σωμάτους

ουνάμεις οι φαυλοι δαίμονες καθυπεκρίνοντο δια πολ- λης της τερατοποιίας καὶ αυτῶν δη τῶν θεραπευόντων ε και αερωμένων αὐτοῖς επὶ το μεῖζον ἀεὶ τοπι in της φαντασίας πυφον επαγόντων, μαι Iah και γοητικαῖς κακοτεχνίαις τὰ πολλὰ συσκευαζόντων της και τούτων

διδασκαλίας αυτῶν πάλιν τῶν Μαύλων δαιμόνων τοῖς θεραπεύουσι 'ροκαταρξάντων. Oῖδε Ἀοῖν ,αι πης io ἀρχεκακου γοητείας παντὶ -- τῶν ανθρώπων Ῥίω κατέστησαν αιτιοι, ἰσπεροῖν ὁ προ τούτου διηλεγξε hλόγος. 3. Πούτων τοιγαροῖν τῶν μοχθηρῶν και περιγείων cδαιμόνων, τῶν τε αερίων και καταχθονίων πνευμάτων, Ους κοσμοκράτορας και πνευματικὶ πον θρίας ἰρχ in τε καιεξουσίας οι Ῥεῖοι λόγοι προσαγορεύουσι, τοτε μεν εἰς αγαθούς oαίμονας ποκρινομένων, τοτε δε εις οὐρανίους ε

298쪽

θεους σχηματιζομένων, καὶ πάλιν 'λλοτε χις ηρωας μεταμορφουμενων, ἔστι δ' οπη αντικρυς δια των δρωμένων της μοχ θηρίας το δεῖγμα παραφαινόντων, εἰκότως πολύς ὁ πλάνος ἀνθρώποις ἔτι μαλλον ἐπηει, των μεν io θεους εἷναι, των δε ρωας καὶ δαίμονας αλ - θεους d. πάρχειν μολογουντων, καὶ των βαιμόνων τους μεναγαθους επιφημιζόντων, τους δε φαυλους επικαλούντων,

πλην ἀλλα δειν φασκόντων Ma τους φαύλους ξιλε - ουσθαι δια τὰς ἐξ αυτων βλάβας, στε την πῆσαν αὐτοῖς

θεοποιίαν εἰς εἴδη πλείονα καταπίπτειν. ΙΠρωτον μεντο εκ των φαινομένων κατ οὐρανον φωστηρων, ους καιφασι δια το θέειν, περ ἐστὶ τρέχειν, δια τε το αιτίους Πναι του θεωρεῖν τα ορώμενα, πρώτους θεους ἀνηγορευσθαι δεύτερον το δια τὰς ει τον κοινον βίον, ὼς io φασιν, χυεργεσίας Ἀκτετιμημένον, ν δη ε ἀνθρώπων

γεγεννησθαι και αυτοὶ μολογουσι, τους καλουμένους

ηρωας παραφέροντες, Ἐρακλέα και Διοσκούρους, Διό- P. 83 νυσόν τε και τους παρὰ βαρβάροις μοίους. E ων ἀφορίσαντες και διαστειλάμενοι πω περὶ των δευτῶν αἰσχρότερα μνημονευόμενα τρίτον εἰδος θεοποιίας υπέθεντο, μυθικον αυτ επικαλέσαντες. O δη παισχυν- θέντες, καίπερ πιληθες και παλαίτατον τυγχανον, 'πὶτ, φυσικώτερον, Q. φασι. μεταβεβληκασι προπικωροτέραις ἀλληγορίαις, θεωρίας δη τινας ευρεσιλογησαντες.

299쪽

Υψη δε μ εχ ρι των οἰκείων παθων τω σεβάσμιον καιπροσκυν τον νομα του Ῥεου καταβαλόντες τεταρτον bθεοποιίας πενόησαν τρόπον, ουε αντιρρησεως ἄξιον,

τω καὶ αυτον προφανες επάγεσθαι το αισχρος. E δη τινα Ἐρωτα καὶ 'Aφροδίτην καὶ ΙΠόθον, τὰς αἰσχ ρας

και κολαστους αυτων πιθυμίας, θεους ἀνειπόντες, και

τον μεν λόγον ρμην, τον δε λογισμον Αθηναν επονομ

ασαντες, καὶ ταυτα γλ οἰκεία παρειληφασι θεολογία, ως και το πεμπτο εκ των -- ἀνθρώποις γιγνομενων

πραγματων ἀναπλασάμενοι. Tας γαρ νεργείας τάς τε πολεμικὰς και τὰς τεχνικὰς ἀνειδωλοποιησαντες θεοῖς απε,ειμαν, Ἀρει με καὶ Ἀθην τὰς πολεμικάς, 4Ιφαί- στω G καί τισιν Ἀτεροι τὰς τεχνικάς. Ἐπὶ πῆσι τουτοις κτον και βδομον εἰδος αὐτοῖς , δαιμονικον παρεισηχθη, πολύτροπον ἀληθως τυγχάνον καὶ πολυ εμορφον, τοτε με θεους ποκρινόμενον, τοτ δε ψυχὰς τεθν κότων ' καὶ μηOε με ημῖν εις ἀρετην λυχῆς συμβαλλόμενον επιτωθάζον δε αεὶ και κατὰ κρημνων φερον δια της πατηλου πλάνης πάντα τον δεισιδαίμονα Iκαι αυτ διόλου αὐλον ν εις δυο διελόντες, εἴς τε ora βλαπτικον και εις το - φελουν, ἀγαθῶν και φαύλων αυτοῖς τεθείκασι προσηγορίας. w ούτως χχόντων, ἀναγκαῖον εἰναί μοι δοκει, τὰ μηδ' αντιρρησεως δεό

μενα παρεκθεμένους τον περ της δαιμονικης νεργείας 5 ἀκόλουθον συνιδεῖν λόγον ον χὐ μερους προθεωρη σαντες αν τω προ τούτου συγγράμματι, τὰ λείποντα

300쪽

νυν ἀποπληρώσομεν Φερ' ου ηδ λοιπον et αὐτας χωρησωμεν τα ἀποδείξεις. Θησω δε πρώτας τας πο1 της ΙΠλουτάρχου γραφης ην πεποίηται IJερ των κλελοιπ-οτων χρηστηρίων ενθα περὶ του πον θρῶν αιμόνων εἶναιτα παρα τοῖς θνεσι μαντεῖά τε και χρηστηρια τόνδε γραφε τον τρόπον p. 184 I. Ε μεν ου λεγουσι και οἱ λέγοντες τι Πλάτωi r ταῖς

xo γεννωμεναι ποιοτησιν ποκειμενον στοιχειον ζευρων η υλην h καλουσι, πολλῶν ἀπήλλαξε καὶ μεγάλων ὰποριῶν του φιλοσόφους εμο δε δοκοῖσι πλείονας λῖσa καὶ μείζονας πορίας οἱ o των δαιμόνων γένος εν μέσω θεῶν και ανθρώπων θέντες ina τρόποντιν την κοινωνίa ημῶν συνάγον εἰς aυτὶ και ηυνάπτον Ἀξ- ευρόντες εἴτε μάγων τῶν περὶ Ζωροάστρην ὁ λόγος ουτός εστιν,

εἴτε Θράκιος ἀπὸ 'Oρφέως ἡ Αἰγυπτιος η Φρύγιος ἁ τεκμαιρόμεθα

ταῖς κατερωθι τελεταῖς avaμεμιγμένα πολλα νθ τὰ και πένθιμα τῶν ὀργια μένωι και δρωμενων ἱερῶν ὁρῶντες Ἐλλη νων δε ομηρος με επιφaίνεται κ0ινῶς αμφοτεροις χρώμενος τοῖς ὀνόμοσι, καὶ τους θεους εστιν τε δαίμονας προσαγορεύων. σίοδος δεκαθαρῶς καὶ διωρισμένως πρῶτος ξεθηκε τῶν λογικῶν τέσσαρα γένη θεούς, εἶτα aίμονας, ιτα ιρωας το δ επι πασιν ἀνθρώπ - ους' εὐῶν εοικε ποιεῖν την μεταβολην του μὲν χρυσοῖ γένους εἰς δαίμονας πολλους κὰγαθους, τῶν δ μιθέων εἰς ρωας πο-