Eusebiou tou pamphilou euaggelikes proparaskeues

481쪽

Διὶ δὴ τουτων αντικρυς την μ ετ των Ῥειοτερων δυνάμεων προτεραν του δηλουμενου διατριβην καὶ την 5 ἀπ των κρειττόνων οὐ οἰκείαν μεγαλαυχίαν καὶ θεο- ιαχιαν απόπτωσιν μεμαθηκαμεν. Iυρίον δε εστιν αλλογενος π τούτω τοῖς παραπλησιοις νοχον πλημμελη' μασιν, ο της δυσσεβείας χάριν της των ευσεβων ἀποπεσον ληξεως ἀντὶ της πάλαι φωτοειδους και θειοτερας cπεριβολης της τε ν τοῖς βασιλείοις τιμης και η εν

μακαρίοις καὶ ἀγγελικοῖς χοροῖς διατριβη τον φαρμόζοντα τοῖς δυσσεβεσι χωρον κρίσει δικαια και ἀποφάσει του μεγάλου Θεου Τάρταρον οἰκεῖν, ον αβυσσον 5οι θεῖοι λόγοι προσαγορεύουσι, και σκότος ου' παρ

κατηλλάξατο. ' Ω βραχύ τι και μικρὸν ἀπόσπασμα, γυμνασίου χάριν των πη in εὐσεβείας δεθλητω- ἀμφὶ γην και πον υπὸ σεληνην πιέρα καταλειφθέν, πης εν dἀνθρώποις πολυθέου πλάνης κατ οὐδεν ἀθεότητος διαφερούσης συναίτιον γεγονε Tεθειται δε και τούτοις θεία γραφη προσφυεῖς τὰς προσηγορίας γυμνότερον μεν ὁτε πνεύματα πονηρὰ και δαίμονας ἀρχάς τε και εξουσίας και κοσμοκράτορας καὶ πνευματικὰ πονηρίας επονομάζει συμβολικῶς δε, τε τον θεοφιλη παρορμα μηδεν δεδίττεσθαι τὰ ων πολεμίων δαιμόνων στῖφος,

482쪽

εχθρίας το θελειν σφας αυτους θεους αναγορευεσθαι, και τα επὶ Θεω τιμας εἰς εαυτους φαρπαζειν, μαν-

p. 33 τειαι τε πειρασθαι καὶ χρησμοῖς σπερ τισι θελγη - τροις και προβολίοις τους ευ χερεῖς δελεάζειν, καὶ της

με επὶ τον των λων Θεον ανανεύσεως ἀποσπαν, κατασυρειν δε επὶ τον πανωλεθρον της δυσσεβους και

ἀθεο δεισιδαιμονίας βυθόν' δι προτροπάδην φεύγειν

αυτων τας ἀπάτας μόνοις Ἐβραίοις ἄνωθεν αιῶνος

εσπουδάζετο, διαρρηδην παιδεύουσιν τι πάντες οἱ θεοὶ των θνῶν δαιμόνια. Γυνὶ δε συν Θεω φάναι, δια της του Σωτηρος μῶν ευαγγελικης διδασκαλίας πάντα ταb πανταχόθεν της οικουμενης θνη, δεσμῶν δαιμονικῶν ἀπηλλαγμενα τον Θεον ἀνυμνεῖ, ον δὴ και μόνονυπαρχειν σωτηρα κώ βα λεα και Θεον τῶν λων μεμαθηκαμεν. 17. Κ ἀνταυθα πάλιν η μεν τῶν Φοινίκων και Αἰ- γυπτίων ζωογονία αὐτόματον εισηγε τῶν επὶ γης απαντων ζώων τε και ἀνθρώπων την γενεσιν, μίαν καιτην αυτην ομοίως φύσιν συντυχικῶς ἀπο γης προελθεῖν διαγράφουσα, κατ οὐδε τε την ἄλογον διαφερειν της λογικῆς λυχης τε κα ουσίας ποτιθεμενη Ταυταγοῖν δηλουν αἱ προπαρατεθεῖσαι τῶν παρ αυτοῖς συγγραφεων λεξεις Παιδες δε πάλιν βραίων εικότως ημῖν προτετίμηνται, τα περὶ της πρώτης ανθρώπων συστάσεως παγκάλως και σοφῶς και ληθῶς διειλη-

483쪽

φότες. Oτι δη των ἐν μῖν το μεν τι φασὶ θεῖον εἷναι io καὶ Ἀθάνατον, ἰσαρκόν τε την φύσιν καὶ ἀσωματον dτουτ δε καὶ τον ἀληθη τυγχάνειν ανθρωπον κα εἰκόνα Θεοῖ καὶ μοίωσιν γεγενημενον, εἶναι δε αυτον εργον Θεου, ἀλλ' o τυ χης οὐδ αυτομάτου φύσεως, αὐτο δετο των λων αἰτίου, κρίσει θεία βεβουλημενου μηδε 3τα κατὰ γην νοερας καὶ λογικης ουσίας ἀμοιρεῖν, πως

δια πάντων αὐτω ουρανίων τε και αἰθερίων των τε επὶ γης λογικων και πης δευτοῖ θειότητος 'ντιληπτικων

ὁ προσηκων ωνος ἀναπεμποιτο Oύτω δ' οἶν περιέχει

και νεφυσησεν εἰς το πρόσωπον υτο πνοην λης, και γενετο

484쪽

τον νθρωπον γενέσθat, O μη t a εἰκόν τινος των γεγονότων.

Ταῖτα ιμεν ουτος. Eἰκότως ητα καὶ τὶ θεία γραφη οὐχ ὼς τα λοιπὰ ζωα γεγονεναι τον ανθρωπόν φησι

τα με γαρ ἀπο γης προελθεῖν ἐν κελευσματι του παμβασιλεως Θεοῖ, τα δ' ἐκ της γρας ουσιας ἀναπτηναι παλιν αυτου νευματι φόνον δε των ἐπὶ γης ζώων το θεοφιλεστατον, μας αυτους κατ εἰκόνα Θεου καὶ καθ' ομοίωσιν την ψυχην γεγονεναι προοῦ ω καὶ ἰρασθαι ἀρχθικον καὶ βασιλικον την φυσιν, μόνον τε των επὶ γης εἰναι λογικόν, καὶ δημιουργικόν, καὶ κριτικόν, κα νομοθετικόν, τεχνῶν τε καὶ επιστημῶν καταληπτικόν εἶναι io γαρ μόνην την εν ἀνθρώπω χρυ χην νοεραν καὶ λογικηνουσίαν, η μη μετεῖναι τοῖς αλλοις π γης ζώοις Διδ τὰ μεν θητευειν, και χώραν οἰκετῶν παρεχειν ἀνθρώπω p. 33 τον δε οἱ δεσπότην και γεμόνα δουλοῖσθαι και πο- τάττειν τὰ ρώμη με σώματος πολυ κρείττονα, μείοναδε κατὰ την νοερὰν οὐσια στερησει Τουτον μενουν κατ αικόνα φασι ρεοῖ και καθ ομοίωσιν προς

485쪽

αυτου του Θεοῖ μετά τινος διαφερουσης περοχης πο- 5στηναι Διω καὶ Θεοῖ ἐννοίας χι. φαντασιαν ιεναι, σοφίας τε καὶ δικαιοσύνης καὶ πάσης αρετης αντιληψεις ποιεῖσθαι, δρόμους τε λίου και σεληνης και πιστρωνημερῶν τε καὶ ωρῶν κυκλους ἀπαριθμεῖσθαι Ουνατῶς tiεχειν, της προς τα ἄνω συγγενείας χάριν η θνητῶν μόνος ἄνθρωπος Ἀπιδείκνυται T, δε τουτω περιπε

τουτου με οσα και ἀλόγου θρεμματος το δεσπότηνηχθισμενου φροντίζειν, ἄγειν τε πράως αυτό, και τρεφειν οἶ δουλον, προ ανθρωπείου βίου διακονίαν ευ προσηνωμένον, τον δ' εισω δεσπότην, ως α ευγεν κα Θεου συγγενη την φύσιν ελευθερίοις τρόποις τιμῆν, τε και

λο για, Δ ἄρα την πρώτην ἀνθρωπου φυσιν υναμεσι θείαις και ομοιώσει Θεου κοσμησα. ὁ παμβασιλευς, ἄρμόδιον οἱς δωρησατο την πρώτην ἀπεκληρωσε ια' τριβην του βίου, ε ἀγαθῶν παραδείσω χορείαις συγ καταλεξας Ῥειαις. Και τον μεν τάδε in ἀρχαῖς οἱαπανάγαθον αυτω δεδωρησθαι πατερα τον δε αυθεκουσίω dαιρεσεω τῶν κρειττόνων ἀποπεσεῖν. και 'οὐ θνητον χῶρον ἀντικαταλλάξασθαι θείας Ἀντολης πιλιγωρια.

Διο και μάλιστα προσηκειν ευσεβείας εν πρώτοις αντι ποιεῖσθαι, και το πρώτως πλημμεληθεν ευτερο ις αισιοις επιδιορθουσθαι. σπευδειν επὶ την τῶν οικείων

486쪽

ἀναδρομην τε καὶ ποκαταστασιν Εἰναι γαρ τελος

ἀνθρώπου φύσεως υχ δε ἐπὶ γης εἰς φθορὰν καταστρεφον καὶ ἀπωλειαν, αλλ κεῖσε, θεν και ὁ πρῶτος 1 ἀπεσφηλε. Διὸ χρηναι το καθαρον αυθι κώ- θεοείκελον ἀνακτησασθαι της ν μῖν νοερὰς ουσίας, φην προθυμητεον ἀνιδεαι παντὶ σθενει πῆσιν ανθρώποις p. 333 ευσεβείας καὶ αρετης πιμελομενοις.

Tοιαυτα καὶ τα περ ανθρώπου φύσεως βραίοις πεφιλοσοφημεν ἄνωθεν, πριν η και ει ανθρώπους παρελθεῖν Ελληνας οι χθιζοί τινες καὶ κομAp νεοι ἀπο γης ἀνακύψαντες, τά τε βαρβάρων ποσυλὰ διανοηθεντες, και των παρ Ἐβραίοις υκ ἀπεσχοντο, ὼς προῖὼν ὁ λόγος αὐτίκα μάλα πιοείζει. λ επει των Ἐβραῖκῶν δογμάτων ἴδιον ν το ενα τῶν παντων ποιητην νομίζεσθαι τον επὶ παντων Θεον αὐτης τε της b ποκειμενης τοῖς σώμασιν ουσίας, ν λην Ελλησι προσαγορεύειν φίλον τούτω δε μυρίοι βαρβάρων μου και Ἐλλη νων ξέναντίας στησαν, οι μεν κακια πηγηντην ἴλην εἶναι ἀποφηνάμενοι γενητόν τε παρχειν, οι δἐ τη μεν οικεία φύσει ἄποιον και ἀσχημάτιστον, τύ ετο Θεοῖ δυνάμει τον κόσμον αυταῖς ποιοτησι προσειληφεναι δεικτεον Δ πολύ κρεῖττον η βραιων επεχειδόξα, με αποδείξεως λογικης παρισταμεν τω προ c βληματι, και τον ναντίον λογισμοῖς ορθοῖς ποσκευαζομεν λόγον. Θησω δε υκ μὰς φωνὰς τῶν δεπρόσθεν μῶν το δόγμα διηκριβωκότων, και πρώτου γε

488쪽

μότεροι υτοι.

δυνασθαι παραδέξασθαι τον Θεον χωρὶς λης ίγενητου ποκειμένης κατασκευάζειν τα οντα, ἐπεὶ μηδε ἰνδριaντοποῶς χωρὶς χαλκου ἴδιον εργον ποιησαι δυνaται, μηδὲ τέκτων χωρὶς ξυλων, P. 335 μηδε οἰκοδόμος χωρὶς λίθων, ζητητέον προς υτοῖ περι δυνάμεως

489쪽

εικτικην τω τεχνίτη λόγω Θεοῖ φεστηκέναι Iγενητως ἐπ' ἴσης P. 336 ἐστὶν ἄλογον. IΠρὸς μέντοι γε του παραβάλλοντας, ὁτι Ῥυδεις δημιουργὸς χωρις λης πονεῖ, λεκτέον ἔτι νομοιως παραβάλλουσι. ΓΙρόνοια a παντὶ τεχνίτy υποβάλλει την λην πο προτέρας τέχνης η ἀνθρωπίνης η θείας, ερχομένην. Tαῖτα μὲν οἶν επὶ os 5 παρόντος ἶρκέσει πρὸς τους δια το λέγεσθαι, Q γῆ ν όρατος aὶ ὀκaτασκεύαστος, οἰομένους ὰγένητον va την σωματικην φύσιν b

τω Περι της Προνοίας ταῖτα περὶ της λης διεξει ι

490쪽

ΦΙΛΩΝΟΣ λεκτε or'. 'Κ στοχάσατο προς την του κόσμου γένεσιν ὁ Θεὸς αυτaρκεστάτης λης, ως η ενδέοι μηθ' ὐπερβάλλοι Και γαρ ἄτοπον η τοῖς με κατὰ μέρος τεχνίταις, ὁπότε τι δημιουργοῖεν, καὶ μάλιστα των πολυτελων το εν λαις υταρκες σταθμήσασθaι. τον δ' ἰριθμους και μετρα καὶ τὰς εν τούτοις ἰσότητας Λ υρηκότα μη φροντίσαι του ἱκανου Λελ a μετὰ παρρησίaς, τι οἴτελαττονος υτ πλείονος ουσίας ἔδει τω κόσμω προς araσκευήν, επει υκ αν ἐγένετο τελειος, οὐδ' εν πασι τοι μέρεσιν λύκληρος ευ δε δεδημιουργημένος εὐτελείας ουσίας πετελέσθη πανσόφου d. γαρ την τέχνην ἴδιον, πρὶν ἄρξασθαί τινος κατασκευης την ἱκανην δεῖν λqv. νθρωπος μεν ουν a ει των ἁλλων τηνεπιστήμην διaφεροι, μη δυνάμενος aτὰ O rar τελες εκφυγε ta την συγγενη των θνητων πλάνην, ὰπaτωτο αν ἴσως περὶ την ποσότητα της λης, πότε τεχνιτευοι τοτε μεν ελάττονι προστιθεναι, τοτ δε ὼς περιττης φαιρεῖν ὁ δε πηγή τις νεπιστημῶν, I δεον η περιττευον υδεν μελλεν ποβάλλεσθat, μετροις τε χρωμενος εις κρίβειαν περφυῶς πεπονημενοις p. 337 ἄπασιν πaινετοις ' δε βουλόμενος αλλως θλειν, ου ἄν φθάνοι καὶ τ πάντων εργα των τεχνιτῶν ὰντιαὶ τιθεμενος,.ὼς ἄμεινον της κατaσκευης πιλαχόντα προσθεσει τινὸς η μειώσει τῶν εὐ λαις. Ἀλλα γαρ σοφιστείa με εργον ευρεσιλογεῖν, σοφίας δε καστα διερευνὼν τῶν ν τὶ φυσει.

Καὶ τα ἐν του Φίλωνος τουτον ἐχ ετ τον τροπον.

Μαξίμω δε της ριστον διατριβης ου ἀσημω ἀνδρὶ καὶ λόγος οἰκεῖος συγγεγραπται ὁ Περὶ της 'Υλης. Eξου μοι δοκῶ μέτρια χρησίμως παραθησεσθαι εἰς απιβηl του προβληματος ελεγ'OV.