Eusebiou tou pamphilou euaggelikes proparaskeues

431쪽

θεῶν και μηδεν νομίση πρὸς αυτόν, τε πόρρω μεν αυτωνίπωκισ- ATTIΚΟΥ μένον εν πω ίην ἀποθανων δε Ῥυδὲ ετ ων, Ἀτοιμος αν Ἀλθοι προς το χαρίρεσθαι ταις πιθυμίαις. Πίστιν γαρ λαβεῖν περ του λαθεῖν δικουντα υκ δύνατον, ἄν γε ἀνθρώπους δε η λανθάνειν θου μην ὀναγκαῖον, παντὸς λαθεῖν ζητεῖν, ὁπου γέ τις των πεφωρακότων κρατ ν δυνατός εστιν. D.στε ἔτοιμόν τι χρημα πρὸς ἀδικίαν η της προνοίας πόγνωσις. 'Εκεῖνος με γαρ καὶ πάνυ χρηστός εστιν οστις την δονην μῖν προτείνας ἁ Λγαθόν, και την εὐθεων ἄδειαν παρασχόμενος, ἔτι μηχανην προς το μηίδικειν πορίζειν οἴεται, μοιόν τι ποιῶν ἰατρω την μεν ετ ζωντος του κάμνοντος βοηθειαν παρέντι. μετὰ Ῥάνατον χει πλέκειν πινὰς μηχανα πειρωμένω προς σωτηρίαν του τεθνεωτος. Παραπλησίως 5δε τούτω καὶ ὁ Περιπατητικός. Ου γαρ ἴτως η περὶ την δονην dσπουδή, ὼς η προς το θόῖον οτι κηδοιτο απιστία την ἀδικίαν επόρώννυσι. T ουν, φησαι τις ἄν, ἐν ταυτω τάττεις 'Αριστοτέλην και 'Επίκουρον Πάνυ μεν ουν, ἁ γε προς το προκείμενον. Tίγα διαφερε προ ημας η του κόσμου τὸ θεῖον εοικίσασθαι και 5

θεους καθειρξαντα των ἐπὶ γης πραγμάτων ὰποστησαι , α ἴσον γαρ παρ' μφοτεροι τὸ ε θεων μελες εἰς τους ὰνθρώπους, καὶ ἴση τοῖς ἰδικοῖσιν η απὸ των θεῶν αδεια. ὁ δε κείνων μενόντων κα ουρανον καὶ μὰ τι χρηστὸν πολαύειν μάλιστα με κοινὸν oκαι λογων και ψυχων, δη δε ταύτη γε καὶ κατ' Ἐπίκουρονονησις τοις νθρώποις π θεῶν γίγνετaι Tὰς γουν βελτίονας P. 8ooαπορροίας αυτῶν φασι τοῖς μετασχοῖσι μεγάλων aγαθῶν παραιτίας γενέσθαι. Ἀλλ' ἴτε τουτον ἴτε κεῖνον δίκaιον εν προνοίας ἀριθμεῖσθαι λόγω Εἴπερ γαρ και κατ' Ἐπίκουρον το της προνοίας

432쪽

ATTIRO 5 οἴχεται, καίτοι των θεων a αυτον ra. yαν κηδεμονίαν περ της σωτηρία των οἰκείων αγαθῶν ἐσφερομένων, ουτως ἄν οιχοιτο καὶ κατ' Ἀριστοτέλην το της προνοίας, εἰ καὶ τ κατ υρανον εν τάξει

ανθρώπων κηδεμονίας ει ταυτον λθόντας αυτοῖς, καθάπερ εἰς αλλοδαπην πω κισε, a εξω που του κόσμου καθίδρυσε, Oaπάνθρωπον αυτῶν η αποστάσει καὶ si προς παν ἀκοινωνία παραιτούμενος. D δε περιττος μῖν ουτος της φύσεως ευρετης και τῶν θείων πραγμάτων επὶγνώμων ακριβης ὐπ' αυτην την ἄψιν των θεῶν τα ανθρώπινα πράγματα ποθεις εἴασεν τημέλητα καὶ ἀφρόντιστα, φύσει τινὶ και υ θεοῖ λογισμοῦ διοικούμενα. Oθεν εἰκότως, και αυτος οὐδ' κεῖνο δ εγκλημα εκφύγοι, ὁ κατ' Ἐπιε κούρου τινες μαντεύονται, ως ἄρα μη κατὰ γνώμην ὰλλα δια τὸ δ ανθρώπων δεος τοῖς θεοῖς κατενειμεν εν τω παντὶ χώραν, d. σπερ εν θεάτρω θεαν. εκμηριον δε ποιουνται της γνώμης τουανδρός, τι αυτῶν ἀφεῖλε την πρὸς μὰς νεργειαν, ξ ης μόνης τὸ εἶναι τους θεους μελλε την δικαίαν πίστιν ξειν To γαρ αυτὸ τοῖτο κα δεριστοτελης ποιεῖ ἰποστησας καὶ παραδους ἄφει μόνη 5 την πίστιν πραγματεία κρίνειν σθενεῖ τὰ εκ τοσουδε διαστήματος τάχ' ὰν αἰδοῖ δοκοίη λεγειν ενταυθα εἶναι θεούς Ου γαρ ἀπο- λιπων ξω τι του κόσμου, ἀλλ' υδε τοῖς επὶ γης προσαγαγων τους

θεούς, νάγκην ἔσχεν ητοιὶ παντάπασιν ἄθεος εῖναι ομολογεῖν,

433쪽

παραιτησάμενος 'γν πιμιξία ἔοικεν ευσχημόνως ἰπιστεῖν ποῖς θεοῖς.

Ταυτα ὁ Ἀττικος προς Ἀριστοτελη χ εοκοπουντα P. 8OIτον περὶ προνοίας λόγον. ' αυτος τι και ταυτατοῖς εἰρημενοι προστίθησι, προ τον αυτον ἀποτεινο- μενος μη βουλόμενον γενητον εἰναι τον κόσμον. 6. Πάλιν Μωσεως γενητον εἷναι τον κόσμον ορισα - μενου, ποιητην τε καὶ δημιουργον τοῖς λοις τον Θεονεπιστησαντος του τε Πλατωνος α ισα Μωσε φιλοσοφουντος, πην χναντίαν καν τούτω ἰ Ἀριστοτε λης

οδεύσας ἀπελεγχεται προς του δηλωθεντο συγγραφεως, ωδε προ ρημα γράφοντος

434쪽

5 Ετι δε α μαλλον τι μη δι' αἰνιγμάτων, μηδ' πὶ του σαφους χρεία την γένεσιν παρεδέξατο, δηλοῖ δι' ἄν ὁ πατηρ υτήτων πάντων διείλεκται περι τούτου μετα την των λων δημιουργίαν. Ἐπεδ γάρ, φησί, γεγένησθε, λέγει δε πρὸς τους θεους, αθάνατοι μεν

τυχόντες Ἀλλ' ἔπερ εφην, προς μεν ους ενδον ημῖν φθεγγομένους, ἄτε φίλου οντας, φιλίως τε και με ησυχίας πραέσιν ελέγxοις διακριθῶμεν αν Εοικε γα και τούτους Ἀριστοτέλης μεταθεῖναι,5 i με κατηγορία του δόγματος ὀντισχεῖν δυνατησαντας, o δὲ ἁλωνα δόων ως εὐδος ου βουληθέντas ναθεῖναι Πλίτωνι. Κατὰ δὲ την μετέραν xoην, ἀξιοῖντο ΓΠλάτωνος τον κόσμον

βεβαιοῖς

Δεῖ δε παραμυθήσασθαι τον συναγωνιστην τούτων, ἔτι υ πάντως, ει τι γέγονεν, νάγκη τοῖτο φθαρηναι, πάλιν δ' οὐδ' ει τιμη φθαρήσεται, τοῖτο ναγκαῖον ἀγένητον ἶναι. Οἴτε γαρ μίανσαιτίαν τω φθάρτω την ε του γενητο συγχωρητέον, υτε τω γενομένω την εἰς λεθρον μεταβολην βοήθητον καταλειατέον. ΓIόθεν υν- των 'Αριστοτέλους λάβοιμεν ἁ βοηθειαν εἰς αὐτα, δνδρὸς ου τηνάλλως ουδε καθ' αυτον περαίνοντος ὁ περι τούτων ora lat. Tini. I B

435쪽

γενόμενον χις πινάγκην του πιπολέσθαι περιιστάντος, τό τε μηὰπολλυμενο ε μόνου του μη γενέσθαι λεγοντος κρατυνεσθαι τοJGφθαρτον, ου μην ουδε δυναμιν ἀπολείποντος αυτοῖ περὶ τον θεόν, d χρώμενος αγαθον αν τι ποιησαι ' γαρ οἴπω πρότερον γέγονε, τουτο, φησίν, Ουδ αν γένοιτο Tοσουτον δε ὰποδεῖ του δια τούτων βοηθῶν τω Πλάτωνος λογω, ἄστε δη τινὰς κα των περὶ Πλάτωνα σπουδακότων φοβήσας ἶς εῖπεν, ἀπέστησε του δόγματος ου 5 δυνηθέντας συνιδεῖν, ἔτι κατὰ μεν την αυτων φύσιν των πραγμάτων εάν τις νευ θεοῖ βουλήσεως καὶ δυνάμεως . επινοηση , Οἴτε το γενόμενον φθαρτον ἴτε di φθαρησόμενον γενητόν. Oταν δὲ την θρίστη τις αἰτίαν επιστηση την ἐκ θεοῖ, δεῖ ταυτην γεμόνα των πάντων λαβόντα μηδεν αυτην των αλλων ἰτίαν ἀπο- Ioφaίνειν χείρονα Γελοων Ia διοτὐ μὲν 3έγονέ τι χια τουτ p. 8o3φθαρηναι, ε δε ὁ θεος βούλεται μη φθαρηναι, καὶ διοτι μέν τι ὰγενητόν εστιν εχειν ἰσχυν του μη φθαρηναι, την δὲ πυρὰ του θεοῖ βούλησιν ἐνδειν πρὸς τὸ αφθαρτον τηρησαί τι των γενομένων.

Και ὁ μεν ικοδομος ἱκανος ου ουσαν οἰκίαν κατασκευάσασθaι 5ἱκανῖς δε τις και ὰνδριάντα μη ντα πρότερον ἄντα ποιησαι, Gιναῖν αλλος ξ υλης ἰργου τεκτηνάμενος παρέσχε τοῖς δεομένοις, καὶ των aλλων τεχνιτῶν καστος, ὁσοι γε τὰς ποιητικὰς μετίασι τέχνaς hδύναμιν ταύτην εχουσιν οῦς τι των υκ ἄντων γειν εἰς Ουσίαν, ὁ δε

436쪽

ATTIΚΟΥ ἀγιiθω δε υδεις φθόνος περὶ ουδενος, τηρησαι δε viab διαφυλάξαι τὰ γενόμενα ου δυνατός, Και μην καὶ οἱ λοιποὶ τε νῖται προς ἄμφω

νaτος εἴη ποιεῖν; a γενέσθαι τοίνυν τι δεῖ καινόν, γε μέλλοι τις λως i. εἶναι, ποιητης, καὶ το καλον ἔργον τρῖς ἄπαν διad σώζεσθαι To a ευ γενόμενον θέλειν λυειν, κακου. είζων δε

βουλησεως. H νθρωπίνης μεν σπουδης και βουλησεως μεταλαβόντα πολλά, a εθνη καὶ πόλεις και εργα μενε χρόνον αμή-5 χανον ἴσον γενόμενα μηκετ' ἄντος του θελησaντος, τὰ δε της του θεου μετασχόντα γνώμης, καὶ δι' αυrῖν καὶ π αυτο γενόμενa, ταῖτ δὲἈρα παρόντος του ποιησαντος οἰχησεται καὶ ου παραμενεῖ Tίνος ιτίας βιασαμενης την του θεοῖ γνώμην ΙΠότερον της ξαιτων ων γενομενων νάγκης Ἀλλ' υτη γε τω προσεσθαι Op. 8O κοσμηθηναι την ε του θεοῖ προσωμολόγησεν ητταν Αλλεξωθεν τινος ιτίας ανταγωνι ομενης τω θε - Ἀλλ ἴτεστίν, υτ εν οἶς φθη κρατησας και κοσμησας ὁ θεος ετια ον εν τούτοις αυτον ελαττοῖν τινος, εἴ γε μη πανταπασι λανθα-5 'ομεν ημὰς υτους περ της μεγίστης και θειοτάτης δυνάμεως

διαλεγόμενοι Ἀλλα γὰρ εις τον περὶ της ληθείας λόγονεοίκαμεν πο προθυμίας εκφερεσθαι Δηλον με καὶ ὁ προυθε- μεθa, ς υκ εῖεν διδάσκαλοι περὶ κόσμου γενε σεως οἱ μηδετην ἀρχην γενεσιν ἀπολιπόντες αυTω.

io Καὶ μην καὶ περὶ της των σωματων πεμπτης ουσιας, b ην εἰσηγησατο Ἀριστοτε λης, ταῖτα παραθετεον'

437쪽

κουφον η βαρύ, η ραιον η πυκνόν, και ευρισκόντων τι υ ανετερον εἴ τι το μεθεξον τούτων τινὰς paρ τα τεσσαρα' εἰ μεν

438쪽

ATTIRO ovoμα καταλέλοιπεν υτω, τὰς δὲ δυνάμεις, δι' ων σωμα πέφυκε h γίνεσθαι, πάσας φν ρ' κεν 'm τοίνυν μὰς περ υτος λέγει πείθων φαιρησεται της ΓΙλάτωνος γνώμης, ' τα Πλάτωνος

χρησιμος προς τα του Πλάτωνος ' τι ὁ με Πλατων πάντα τα σώματα, ατ επὶ μιὰς ὁμοίας λης θεωρούμενα, βουλεται τρέπεσθa καὶ μεταβάλλειν ει αλληλα ὁ δε επι μὲν ων ἄλλωνουσίαν παθη τε και φθαρτον και τρεπτον πάντως ξιοῖ, vaδη φη χυκαταφρονητου τινος πράγματος γεννητη in εἶναι χοκῆ' περιττον μεν και διον παντάπασι λέγων ουδέν, τα δὲ ποΠλάτω ς επ' ἄλλων έωραμένα καλως μεταφέρων ἐπι τα μη

προσηκοντa, καθάπερ τινες των στερον γενομένων ανδριαντο-

ποιων 'Εκεῖνοι τε γαρ πομιμησάμενοι πουδε του ἰνδριάν ros κεφαλην, ἄλλο δε το στέρνον, ἐτέρου δὲ την ζώνην, εἰς ταυτὸν

συνθέντες νίοτε μη προσηκοντα πράγματα λληλοις πεισαναυτους ς τι πεποιηκότες ἴδιον και ἄντως τὸ μεν λον, ' τειαν ἀσυμμέτρως Qxειν αιτιάσαιτο. εστιν πιυτων, τα δ ἐν Ῥυτω συνηρaνισμεν καί τι καλον ἔχοντα Ου αυτων. Ωσαυτως δε και 'Αριστοτέλης κούων Πλάτωνος, τι εστί τις υσὶ νοητη καθ'

aυτην σώματός τε και χρώματος καὶ ἀναφης, οὐτε γινομένη Οἴτε φθειρομέν ουτ νε ομένη οἴτε μεταβαλλομένη da δε κατὰ ταχυτὰ καὶ σαύτως χρυσα, πάλιν δ' υ περὶ των κατ υρανὸν ὰκουων, ὼς οντα θεῖα και ἄφθαρτα και παθη εστι σώματa, συνέθηκε και συνεκόλλησεν ξ ἀμφοῖν πράγματα μη συναδοντα' παρ' ων μὲν γαρ τὸ ιναι σῶμα, παρ ῶν δε ὁ παθες εἶDαι λαβών, σῶμα ὰπαθες ἐτεκτηνατο Ἐπι μεν υν τωνίνδρίαντων,

439쪽

γάρ, φησί,

και κεφaλην κελος Διὶ τερπικερaυνω, Aρε δε ζώνην, στέρνον δε Ποσειδάωνι.

παρίστησιν'

440쪽

ATTIΚΟΥ λαπόρρυσιν αυτου γινόμεναι τὰς δε προσκρίσεις η ἴση του

μεγέθους αἰτοῖ φάσις ο γαρ αν θελεν ἴσα φαίνεσθαι, μηδὲν ἰυθ' ων ψίησι λαμβάνοντα ὁ δε Ἀριστοτέλης πάντη μένειν

επι της αυτῆς Ουσίας αυτ βούλεται, μήτε τινος αυτοῖς πο- χωρουντος, μητε προσιόντος. Eτι ὁ μὲν προς τη κοινn κινησε των 1 1στρων, καθ' η εν ταῖς σφαίρaις ενδεδεμένοι κινουνται πάντες ο ὰστερες ι τε ἁπλανῶς cibo πλανώμενοι, καὶ τέραν υτοῖς p. 8o κίνησιν ἀποδίδωσιν, ν δη και αλλως καλλίστην εἶναι συμβεβηκε, καὶ προσηκουσα αυτῶν τῆ φυσει του σωματος σφαιρικοὶ aρδντες, εἰκότως σφαιρικην αν τιν κίνησιν εKaστος κινοῖτο Ἀρι-

δινούμενος ὁ δε και ταύτης φa ιρεῖται της κινησεως αυτούς, ν ως ἔμψυχοι κινουνται, μόνην δε πολειπε την π ἄλλων των περιεχοὶπων σπερ ψύχρις συμβαίνουσαν. α δ και φησι την γινομένην φαντασίαν ἡμῖν ἀπὸ των στερων ως κινουμενων h πάθος εἶναι της μετερας ψεως δυνατούσης, καὶ σπερεισειομενης, λήθειαν δε υκ εἶναι' σπερ ΓΠλάτωνος πῖ ταύτης της φαντασίας την περ της κινησεως πίστιν aμβάνοντος, ἰλλ' ου ἀπο του λόγου του διδάσκοντος τι νάγκη τούτων καστον ζῶον ἄντα καὶ ψυχην χοντα καὶ σῶμα κινεῖσθαι την ἰδίαν κίνησιν' πὰν a σῶμα, ω με ελθεν κινεῖσθαι, ἄψυχον ' δε ενδοθεν καὶ ξ εαυτου, μψυχον κινούμενον δε, τε θεῖον ὁντa την καλλίστην κινεῖσθαι κίνησιν Ἀαλλίστης δ' ἴσης της