장음표시 사용
91쪽
autem huius loci usus erit,si nec contrario utem ur,nem ullo alio quod aequale sit ordine naturae, uel posterius, sic enim recte hac in parte statuemus propriu ut si quis scientiae proprium'ponat,opinionem quae maxime fide facit is quia nihil adhibuit nec quod scientiae esset conotrarium,nec quod omnino simul esset cum ea ut ea posterius naturat ordine, eo recte proprium scietiar hac eae parte statuit. Sequitur Iocus in refutatione, si quod non semper sequitur, proprium positum est,sed id quod in terdum,non proprium est:non enim praeclare M comode proprium erit explicatum. Neo enim in eo nomen necessario uere dicitur, in quo inesscte ipsum inteIligisnuis:nem in eo necesse est nomen non dici, cui illud nointelligimus conuenire.Ita no erit recte expressum prooprium. Praeterea non erit perspicuum an conueniat iaquod statutum est eme proprium,si tale sit ut praetermit fiseparariq; possit. Itam non erit perspicuum, neo apertum proprium .ut si quis proprium animalis ponat, νueri interdit aut stare is quia tale statuit proprium quoa interdum non proprium essicitur. cene haud apte prooprium statuit. In confirmatione considerabimus , in id proprium statutum sit quod semper est in re necessario. hac enim ex parte recte proprium poneturiut si quis uirtutis proprium dico eum in quo sit bonum essicere, is quis proprium staturi quod semper consequens est,ob eam causam recte uirtutis proprium hae ex parte constituit.Sequitur locus in reprehesione, si id quod hoc tempore proprium est statuat nem se proprium huius temoporis dare exponat. nem enim recte statuet proprium. Primum enim quod contra mores ta consuetudinem statuitur,id omne enodationis indiget. Atqui solent seore omnes id proprium statuere,quod sempitemum est. Deinde,secerni est, is ne qui non explicat metem suam, uelit id ponere quod hoc tempore sit proprium. Non igitur dare debet reprehensionis occasione quod comge si quis ponat alicuius hominis proprium e sedea
92쪽
L I B E R V. 4see tarct cum aliquo homine, illud q, hoe tepore propriuesse n5 statuat. Nem enim illud recte statuat proprium, nisi se dixisse hoc tepore proprium esse explicet. At phic Iocus ad cofirmandum ualebit, si explicemus cum aliquid proprium statuemus hoc tempore,nos propria hoc tempore ponere. sic enim recte propitii hac in paro testatuemus .Exepli causa ,si quis alicuius hominis pro/prium dicat eme aliquo in loco hoc uel illo tempore deambularet quonia distinctione usus est,recte id propriuesse posuit.Proxiinus in reprehesione locus erit,si quis tale statuat proprium,quod conuenire aliter, quam seno 3su perspici no licet. diem enim tum positum proprium lerit: quandoquidem quicquid mouet sensum,si id extra
sensum si obscurum estancertum enim est an iam consueniar, propterea quod sensu tatummodo intelligatur. O lQuod uerum esse n iis que non necessario semper c5 sequuntur perspiciemus:ueluti si quis solis propitii esse dicat, astrum splendidissimum quod supra terram feratur, is adhibet in proprio, illud quod supra terram fero tur: od quidem quia sensu cognoscitur, non recte sciolis proprium statuit.Incertum enim est, cum sol Occideri an supra terram feram quod tum sensus ocuIorum
nos deficit. At in confirmatione huius loci usus erit, si proprium statuamus eiusmodi, quod sensu non sit perospicuit aut certe quod si sensum mouet, perspici potest
necessario conuenire. hac enim ex parte recte statutum
est proprium, ut si quis extremitatis proprium ponat, .
quod primum coIore inficitur,is illo toto colore inficio vir,quod sensum mouet ile quidem utitur,sed eiusmodi quod perspicua est semper conuenire. Ita hac ex parte recte statutum est extremitatis proprium .la in repre/hensione uidendum erit, an definitionem ut proprium posuerit.sic enim proprium non recte ponetur, quandoquidem non debet proprium rei uim naturamq, explistare. Cuius exemplum erit, si quis hominis proprium
dicat, animal gradiens,bipes, proprium enim hominis.
93쪽
tuit hominis proprium. In confirmatione autem huius loci usus erit,si proprium eiusmodi statuamus,quod uiocissim dicatur, neque rei uim naturamq; declaret. Erit enim hac ex parte recte explicatum proprium. ut si quis hominis proprium ponat,animal cicur natura: propria
ille quidem statuet quod uicissim dicitur, sed quod non
quid res sit indicat. Ita fiet, ut hac ex parte recte statust tum sit hominis proprium . Coniunctus huic locus est in reprehensione ic refutatione, cum proprium datur cuius nihil quid res sit, explicet. Oportet enim ut defiunitionum,sic propriorum primum genus exprimi, deinde iam hoc pacto adiungi caetera quae separant alliso iungunt. Non igitur recte proprium ponetur, quod non eo modo statuetur. ut si quis proprium animalis dicat, animum habere, non ponet in qu stione naturre animat: ex quo sequetur, animalis proprium non restcte positum essχ. In confirmatione autem consideranodum est, an collocatum sit in quaestione naturae id cusvis proprium explicetur,& ita demum adiungantur caetera. Hac enim ex parte recte proprium datum erit. ueo
auri si quis proprium hominis ponat, animal ad scienotiam 8c cognitionem natum, iis 8c proprium quod in
quaestione naturae aliqua ex parte positum est, dabit, tam ex parte hominis propriu recte explicabit. Ac utrum Tecte, an minus recte proprium datum sit, & explicao.tum, ex iis locis qui adhue sunt expositi,intelligere deo hemus. Vtrum autem id proprium sit omnino quod explicatur & datur,nec 'ne, ex iis quos deinceps expostremus, licebit concludere. Iisdem enim locis aliquid recte poni proprium concludemus, quibus proprium omnino statuitur. quorum primus erit, in refutatione diligens eorum omnium animaduersio 8c consideraθUO, quorum propria dabuntur. ueluti uidendum erit,
an ea ex parte qua datur,non uere dicatur, an uero non
si propitum uniuscuiusque eorum eius ratione cuius
94쪽
propesum explicetur.sic enim non e in proprium quoia esse ponebatur. ut quia de geometra non uere dicitur, eum nulla ratione falli posse s fallitur enim geometres in falsa descriptione non est .pptiti futurum docti 5c artificis non falli ratione. In confirmatione autem, an omni ex parte uere dicatur,& hac ex parte uidendum est,quoniam proprium erit quod positum est esse proprium .ut quia animal ad cognitionem ic disciplinam percipienodam natum,in omni homine uere dicitur,& quia homo sit eo hominis proprium erit,animal ad disciplinam percipiendam natum. Huius autem loci usus erit in refutaotione, quoties in quo nomen non, etiam oratio uere dicetur: lc cum in quo oratio, non etiam nomen intelolui licet . In confirmatione autem,cum in quo nomen, etiam oratio:& in quo oratio,nomen quoqtie natelligetur. Alter locus & refutationis,cum de quo oratio,non euam nomen,uere dicitur, M cum de quo nomen, non
etiam uere dicitur oratio . tum enim quod positum esti esse proprium,non erit proprium. quod ex hoc exemoplo intelligi potest. Animal enim ad disciplinam M sciestiam percipiendam natum in Deo uere intelligitur, hos mo non intelligitur.Ex quo essicitur,non esse proprium hominis hoc totum, animal quod ad disciplinam coognitionemo percipiendam natum est. In confirmatios ne autem ualebit, quoties in quibus omnibus oratio, i nomen etiam dicetur N in quibus nomen, etiam Orao' tio. quod enim proprium positum est esse, proprium erit. Quod hinc intelligi potest , quia de quibus illud totum habere animum, etiam animal uere dicitur: V de quibus animat,etiam animatum .ita habere animum animalis propriu est. Refutationis tertius locus erit,si subiectu eius esse propriu statuatur,quod in subiecto esse dis atur.ut si quis propriu statuat tenuissimae rei igne,quia si biemi propriu ei quod dicitur tribuit, certe non recter osuit igne propriu esse rei tenuismae. Ob hamq, cauo
95쪽
cto esse dicitur.sic enim idem multorum,& quae specie differunt proprium est,quandoquidem multa quaedam quae specie disserunt,eidem conueniunt, quae de eo moes D lo dicuntur: quorum omnium subiectum proprium nisi seo , turum est,si quis isto pacto statuat proprium. Ad confiti mandum autem ualebit,si id quod in subiecto inest, suo hiecti proprium esse ponatur: quandoquidem propriufuturum est id quod positum est non esse propriia,siquidem in solo eo intelligitur, ut dixi proprium cuius proprium esse dicitur ut si quis terrae proprium dicat . coropus grauissimum specieiis quia proprium subiecti deodit eiusmodi quod V de sola re V ut proprium dicitur,
emcitur, ut recte positum sit terrae proprium. Sequitur locus proprius refutationis,si quis per communicatiosnem proprium tribuat. non enim erit proprium quod
positum est esse proprium: quippe cum id quod comunione quadam conuenit,ad uis naturamq; rei explicandam pertineat.quod sane in disterentiarum numero habebitur, ppterea quod in specie aliqua dicitur.ut si quis proprium hominis dicat hoc totum,gradies bipes, per communionem quandam proprium explicabit. ex quo fiet,ut non sit proprium hominis,gradiens bipes . Hoc loco uidebit is qui confirmandi partes obtinebit,ne per communionem proprium explicet,neo uim naturaq; rei declaret:ita tamen,ut uicissim de re dicatur. Q uod enim positum est non esse proprium,id proprium, futu tum est.ut si quis animalis proprium ponat hoc totum, quod uim habet sentiendi', is nec proprium communiol ne explicabit nem taIe quod uim naturamq; rei decia' ret, dc tamen eiusmodi quod uicissim de re dicatur. Ita, proprium erit animalis hoc totum,quod uim habet sentiendi. Proximus locus refutationis erit,si doceatur proprium non posse una cum re, cuius proprium ponitur cohaereret sed uel posterius ueI prsus,quim id cuius nomen est. Sic enim aut nunquam, aut certe non semper
proprium est suturum id quod positum est esse proo
96쪽
prium.ut si uolitare in foro hominem, potest M poste=
rius quam homo alicui conuenire,certe volitare info= ro,aut nunquam, aut non semper, hominis est propri= isti m reum. In confirmatione autem huius loci usus erit,cum id , quod proprium ponitur,una cum re semper aderit neo rcessario nem definitionis uini nem differentiae habebit. is Sic enim proprium erit,quod positum est non esse pro 'Prium. ut quia hoc totum animal quod ad disciplinam cognitionem qi natum est,una cum homine semper existit necessario,nem differentia est,neque definitio, certe hominis proprium id ipsum futurum est. Sequitur χε S refutationis,cum eorundem, quia eadem sint, non est idem proprium. Non enim quod positum est prooPrium elis,proprium erit. quod intelligi potest ex hoe exemplo. Nam quia eius quod persequendum est,prooprium non est,uideri nonnullis bonum:ne eius quidem quod expetendum est proptium etit, uideti nonnullis honum. idem enim ualent quod persequendum est, taquod expetendum. Is auelm qui confirmabit, ex hoc loco argumentum ducet,quado eiusdem rei quia eadesit idem proprium esse ponetur. Nam proprium erit, quod positum est non esse proprium:ut hominis quate jnus est homo,proprium dicitur,liabere animum tripartitum.& mortalis,quatenus mortalis est,tripartitum animum habere proprium erit. Valet etiam hic locus in accidente,quoniam iisdem quatenus eadem sunt, eadem conuenire aut non conuenire debent. Coniunctus huic locus est in refutatione, cum eorum quae sunt eiusdem
speciei, non id, quod semper est eiusdem speciei prooPrium explicatur.non enim rei illius , id quod postium est,proprium erit.ut quoniam eiusdem generis homota equus habentur,neq; semper proprium est equi a se stare, ne hominis quident proprium erit, a se semper moueri Sc agitati. Sut enim eiusdem generis moueri ocstare per se,quonia utril eoru quatenus animalia simi haec conueniant. In confirmatione autem illud uideria
97쪽
um statuatur,quod semper ad ide genus referatur . erit enim proprium, quod non esse proprium positum est. ut quoniam hominis proprium est esse gradientem bis pedem, auis etiam proprium erit uolucrem ella bipe dem. Sunt enim haec eiusdem generis omnia .alia enim ut species quς sub eodem sunt genere,cum sint animal, labiecta,alia uero ut generis animalis disterentiat. Sed
hic locus falsus est.cum alterum eorum quae numerata
erunt,uni alicui soli speciei conueniet, alterum plurisbus,qualia sunt gradiens quadrupes. Quonia aute ideia alterum multis modis dictitur,dissicile est si fallaciter sumaς unius es solius alicuius rei explicare proprium. Quod enim conuenit alicui cui quid accidit, etiam ac cidenti conueniet,si cum eo intelligatur,ta sumatur, cur conuenit.ut quod inest in homine,etiam in albo homine, si modo sit albus,reperietur. Itemq, quod in albo homine inest,id etiam in homine inerit. Sed quispiani multa propria refellet, si subiectum aliud per se facia aliud si cum accidente conluctum sit.ut si dicat,aliud eis se hominem,aliud album hominem: idem fiet si aliua ponat habitum,aliud id quod ex habitu nominetur. ut enim quod in habitu inest,in eo etiam inest quod ab habitu appellatur: sic quod in eo quod ex habitu nominaotur:inest,etiam in habitu insit necesse est.uelud quoniam artifex arte & scientia sua assici dicitur, non erit scientiae proprium non posse ratione duiuaderi: quippe cum isto pacto artifex sit futurus eiusmodi,qui nulla ratione de sententia deduci dimoueriq; possit. In confirmati ne aut dicendu est,non esse aliud omnino id quod accidit,& aliud id ipsum cui accidit,si cum eo comprehenodatur cui conuenit.sed ob eam causam aliud dici soleo re, qubd eorum sit natura diuersa, quoniam aliud est hominem esse hominem,ec aliud hominem album es
se hominem album. Praeterea,a casibus ducedum argumentum est, non futurum esse artiacem aliquid, quod
98쪽
OBER V. 4 ratione mutati non possit,sed eum qui ipsum ratione Elisuaderi non possit. nec artem & scientia esse id quod ratione sit immutabile,sed ipsam ratione eme immuta γhilem. Nam ei qui omnino,omniq; eX parte Occurret, contrarius omnino ordo opponendus est. In refutastrione proximus locus erit, si quis uelit aliquid quod natura meit explicare,eoq, uerbo id ponat,ut id semper inesse declaret. Sic enim fiet, ut iacere id es ruere quod
positum est proprium uideatur: ut si quis hominis pro . .. 'l Prium dicat, else bipedem, uult ille quidem exponere ' aliquid quod natura insitu est,sed oratione sua id quod sis
semper institum est,significat. ita non est futurum homi= Dis proprium bipedem esse: quandoquidem non Omo nis ho duos habet pedes. In confirmatione aut huius Ioci usus erit, si id quod natura insitum est, proprium
statuere uelimus, idq, oratione nostra exponamuS. dieque enim proprium ex hac parte tolletur a ut cororuet si quis proprium hominis ponat hoc totum, anis,mal ad disciplinam 8c cognitionem percipiendam nastum, idq; significet oratione sua, natura illud esse insio tum proprium, hac ex parte nunquam improbabitur hominis proprium esse id quod diximus. Iam uero omnium eorum, quae ad aliquid allud primum referuntur, aut ut primum ipsum, dissicile est explicare pro=vrium.Nam si eius proprium dederit, quod in alio alio quo intelligitur, etiam de primo uere dicetur: sin auorem primi proprium pona etiam in illo quod in alio
intelligitur,reperietur.ut si quis extremitatis proprium idicat colore infici, etiam colore infici in corpore dio χcetur e quod si in corpore, etiam in extremitate . Ita fiet, ut non in quo oratio, nomen quo P uere dicaturis, Saepe autem accidit , ut in quibusdam propriis exsplicandis peccetur,propterea quod nec quo modo, cquorum proprium ponant,explicent. Omnes enim e ni . tutur propitu statuere:id quod aut natura institu est,quale est hola bipes:aut quod hoc tepore cCueni ut hiala
99쪽
quibusdam conueniat proprium. Nam si ex eo statuat, quia comunicatur cum iis qui participanr,conueniet sinex eo quod participat, iis quae comunicantur.ut si quis alicuius animalis,aut animalis proprium ponat uiuere, nec de specie id opticet, certe uni soli eorum quae illis subiecta sunt,cuius proprium statuitur,coueniet. mi denim praestat,& excellit,id uni soli conuenit,ut igni conuenit celeritas maxima. Fit etia interdum,ut is aberret
in tradendo proprio, qui speciei mentionem inducit. Eorum enim quae exponuntur debet esse una species, quando speciei fiet mentio: quod in nonnullis non congenere ignis est, nem enim una est species . . Lignis, quandoquidem species luter se differunt, pruna, fama lunae,quoru unumquod ignis est:ob eamq; causam,cum speciei nomen adiungitur,alia species eius quod dictum est,non debet elis, quasi aliis magis,aliis minus id quod proprium explicatu est,debeat conuenire.cuius genetis est tenuissimu esse,si ignis proprium esse ponaturmam & prunaru,& flammae lumen tenuissiornum est quod non debet accidere,quoties nomen non dicitur magis in eo,in quo oratio uerius dicitur: sin misnus,no est futurum aliquid in quo sit magis oratio,etianomen magis potiusq; dicatur. Praeterea, ita fiet,ut sit
idem proprium, & illius quod omnino,& illius, quod
maxime inest in eo quod omnino tale uel tale existit, qualem habet ratione subtilissimum corpus ad ignem. Nam 8c luminis N ignis omnino illud ipsum futurum propclum est: quippe cum lumen sit tenuissimum. Ac si quis isto pactoyprium statuerit,argumeta contra ducenda erunt, nec tamen ex hoc loco occurrere M resistere
debebit,sed ut primum propriu posuerit, quemadm dum dc cuius generis proprium ponat explicare. In refutatione proximus erit locus,si quis aliquid sitiipsius proprium statuat. neque enim proprii uim obtinebit quod positum est esse proprium. uicquid enim idem
est quod liquid idem id naturam explicat quod autem
100쪽
naturam explicat,non est proprium sed definitior uisiquis honesti proprium dicat esse decorum, is quia ali quid suiipsius ponit proprium s honestum enim idem
est quod decorum certe non erit honesti decorum proprium. Huius autem loci usus erit in confirmatione, si aliquid suiipsius non ponamus esse proprium,ic tamen eluimodi quod uicissim dicatur . sic enim quod proprium non esse statutum est,proprii uim 8c nomen ob tinebit. quod fiet, si quis proprium animalis ponet hoc
totum, natura animata. neque enim aliquid suiipsius proprium esse ponit,cum interim ulcissim dicatur. Ita ori myo. Proprium animalis erit, animata natura. Iam in iis quae
ex similibus eiusdemq, generis partibus constant, uis dendum erit in refutatione,totius lae proprium in paro te non uere intelligatur,an proprium parus in toto λεnime dicatur,quoniam non recte explicatum erit quod positum est,era proprium .hoc enim in quibusdam sostiet contingere. fieri enini potest, ut iis quispiam prooprium tribuat,quae ex sui similibus eiusdemq, generis partibus constant: modo totius, modo partis habita ras' tione,quorum neutrum recte explicabit.Exemplum imitus erit,si quis dicat maris proprium hoc totum, aqua .ve quae maxima ex parte falsa est . Nam alicuius, quod 7 ex sui similibus partibus concretum est, proprium monit sed eiusmodi quod in parte non uere dicatur.quanodoquidem certum quoddam mare non est, aqua moxima ex parte salsa: ita maris proprium non erit hoe totum,plurima aqua quae salsa est.Parus autem exemo' ' plum tale est: Si quis aeris proprium essedicat quod reo
Iro spirabile est, is alicuius quod ex sui similibus partibus b, a, .u οἱ ac stat,ponit proprium. sed eiusmodi, quod ec si deI quodam aere uere dicitur, tamen de uniuerso non disecatur: quippe cum non omnis aer sit respirabilis. quaθα spirabile aeris futurum non est proprium . In comtumatione autem ex hoc loco argumentum ducemus,