Sancti Aurelii Augustini Hipponensis episcopi Confessionum libri tredecim vario commentariorum genere illustrati ab aemulorum obtrectatorum vel datis, vel dandis seu conviciis, seu censuris, seu etiam cavillationibus vindicati et expediti opera et st

발행: 1759년

분량: 643페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

6 6 Cori sessionum Lib. X. Cap. IX.

matrem sapientiae appellaveriti Ufas mo

quod plures horum codieum pro , ct . habent. st. At ipsa Lov. sora. & Wan. . in Mi st . qaid M . non capiaι Quae lectio . ni sallimur , irrepsi quod

sellior videatur. Utriusque tamen leiactionis idem est sensus . Miratur enim Rugustinus tot iu animo suo desite. Rere . ut eorum sinus nec ipse an l- mus , faeile saltem , expedite, & mox

renetrare valeat. Si e ver. gr. anima novi

stra spirittialis est & tamen spiritum ima. ginari nequit . Quod paulo post sequiis

sie Romani petunt Parisios. ihique antiqua

monumenta avide perserutantur qui ta men Romae adservata tum sacra, tum

protina longe ampliora ,& nobiliora neglia tulit. Cuius rei plura sese exempla ostea, runt. Talis est hominis mala , aut fatua indoles , ut longe posta . & etiam vetita

maxime expetati domestica autem, quaeis

que saeile . di honeste in usum trahi pota sent non eurat , fastidit . Et hie auteni Mayro textum exseribit, & nihil addit.

ARGUMENTUM.

Aiserum memoriae prodigium ed eris , se miratur ι liae enim sensibilium imagines e Liberalium artium praecepta mi in distinctis speciebus, sed uore fraus suu , ct tu si is conservat. IId non ea sola gestat immensa ista capacitas memo rie meae. Hic sunt & illa omnia, quae de doctri

nis liberalibus percepta nondum eΣciderunt, quasi remota interiore loco, non loco, nec a eoIum

imagines, sed res ipsas gero. Nam quid sit litteratura , quid peritia disputandi b , quot gener

quaestionum , quidquid horum scio , sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem soris reliquerim , aut sonuerit & praeterierit, sicut vox impressa per aures vestigio , quo recoleretur quasi sonaret , cum iam non sonaret ; aut scut odoreum transi & evanescit in ventos , olfactum assicit, unde traiicit in memoriam imaginem sui , quam reminiscendo repetamus: aut scut cibus , qui certe in ventre iam non sapit, & tamen in memoria quasi sapit: aut sicut aliquid , quod corpore tangendo senti. tur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. Istae quippe res non intromittuntur ad eam , sed earum solae imagines mira celeritate capiuntur, & miris tanquam cellis reponuntur, & mirabiliter recordando Proseruntur .

a Die iere loco , aestu I st , nec θι. α Ita BB. it ante ipsos Uet. Mui. de MM. deeem ex nostris. At Er. Lov. di Wangn. no. Ioca . Quas nempe velit Augustinus non rerum loca teneri in meis moria . Cum tamen loquatur de loco . in quo adservari credi possent Liberalium disciplinarum praecepta t ut Patet ex iis, Coae sub finem de sensibilium rerum speciebus ait mirio xanquam collia reponuntur . Dieit ergo, adeo bene a memoria nostra liberalium artium prascepta teneri : ut ipsa prorsus sint, non speetes r & sponte quodammodo nuant . non tanquam in cellis posita reelu.antur. Lιtteratura vocabulum Graecum est, sis gnifieans idem . ac apud Latinos, Gramis marica . ex Aug. in Vati Ta. Serm. r

312쪽

Consessionum Lib. X. p. IX. 677

yrosequitur argumentum . Et adsertum conlimst a quod docet de Epist. 343. t filias, at a. a seu lib. de Uidendo Deo ad Paulinam . e. x3. De Gen. ad litia lib. I a. e. 3. 24. . M 3x. dc lib. xi. de Civ. Dei . e. a 3. Henrinus wangnereeli pro integro hoc cap. haec observat . - Etsi S. D. admiterit speetes intentio. M vales rerum corporeartim tum in semia su externo . tum interno a spee es ta. ia men latelligibiles seientiatum . di distu plinarum nullas agnovit . ut elare ex se hoe eapite colligitur . censuit enimia doctrinas liberales animo nostro insa. , tas. 3 quasi naturaliter eon genita . ut

is de primis psine ipiis aliqui philosopharuis tur ti). Unde eone lust eas nullis imagi-- nibus egere . eum per se ipsas intelle.., oui ut aesto sui. I Et ad cap. Ir. ., censuit S. D. attes , ipsamque ani is mana . aliaque Ips inhaerentia sineo speciebus ab intellectu cognosti . eoia videlicet , quod sussi eienter siit ipsi

is unita i imagines vero solum requiri., putabat ad supplendam Ohiecti absentis, is aut non existentis. praesentiam. Com is muniter tamen Theologi , ae Philo

is sophi docine speetes intelligibiles ad

,. horum quoque eognitionem esse nee esia satias a), quod non est nostri Instituti

,, egaminare. M

Franei seus Marro seq. cap. ncinnullis veνbis transtriptis . Et sequelis pol, iis . oritur dubium. s teneatue eominia munia via , pro eo quod Doctores,, Communiter deelinant ab Augustino. non ponentes aliquid in nostra mente M additum,. sed omnia aequisita per sen-,c sum . quomodo poterit solui ratio Au ,, gustini. qui dieit quod ratJones nu ri merorum . vel figurarum non pereuis piuntur sensibus. Dicitur autem, quodia speetes intelligihiles . per quas cognoia scimus istaeum rerum habitudines, nonia hauriuntur per sensus , quasi primos e lex in sensibus fuerint, eum snt in

is tellectuales . de nullum tale in sensuia esse a sed ea uiantur aequivoee ab ii is iis . quae sunt in imaginatione eoneu - rente intellectu agente. iso eommentatorem emeritum , de humanissimum Doctoris sui sententias improbat, a communi sensu dicit alienas, earumque iandamenta , ut potest, eo vellit i Et qnod mirabilius est: non qualemcunque expositorem . sed sos Iaram . ct principarium D/νisalam se eoti Iectorem spondeti Vidimus cap. Praeced. B. quot magni nominis auctores species tollant, unde iam quantam ad auctoriatatem spectat, in tuto est Augustinus. At exactius res ista enucleanta est. Spe, cierum munus iuxta quinque combinationes spectari potest a Externis enim,d: internis sens bus potentiae qualicumque . vel alteri intellectiva cognitione praeditae simulari potest a Uuie autem posteriori pro obiectis aut corporeis, aut incorporeis. Sensui interno necessitatem speeieram tollunt Durandas . Ocham . Gabriel, Ac alii. Externo praeter illos Galenus . Plotinus . de plures platonici apud Toletum a. de Anima, q. 3s. P tentiae ute anque cognoseenti adhuc pluores . Si autem de intellectu loquaris. . turbam Scriptorum praeeedentibus aclia dere possumus , Themistium . Theo phrastem, Λ veni mee , Imimem Bacco num , vel Baehonium Eee. Quid ergo Augustino timere possumus, qui . ut diis ligenter sermone ni eius adtendenti liquet.

de posteriori hae hypothesi loquitur i de ulterius doctrinam hane subdivisit, eam coarctans ad liberet iam saeuitatum prae cepta E

ciunt. Adhue vero quidquam de ipsa doctrina videndum est et sulpiramur enim vix quaestionem non esse de nomine . Llberalium doctrinarum praeopta. de s milia quibus speelebus menti nostrae obiiciun tur Respondet Mayro: Causans ν aeqvilis νου ast iliis , euae fas id amag 1 aιιoae . Iesu itae Conimhrieenses in 3. de Anima . q. 3. ar. 3. ad s. α* E a amata iaιιμ

313쪽

6 8 Consessionum Lib. X. Cap. X.

intellig. q. a. in solui. ad s. & ultimargo m. lae obus Casmirus Guerinois D m mcanus t. s. p. 4. Phys e. q. 3. de An. ar. 3. paragr. 3. argum. 44. Eι sensa dirocto nos post μνcipeνο νeIae es , per uariones. aetatioηes, ct fu santras aveheasi hono eamen inasrecte. percipienda nempe imas νειati ii Dadamentiam . malaam nempe aIbovinois iaambobus itiis parieti/as oxi onrom. Idemcbservant ceteri sententiae pro speeiebus Iiberalis patroni. Nune erudite Lector me eum v Ig Ia ; AOqaiuaeo e go a spirituali obiecto speetes immittitur a Speetes illa non est Tei, quam eogitamus, sed a te ius , Aiadeo ut ea eognitio non proxime . sed emate a sentu veniat ; Non in eadem speeie, sed ah ea ara itivo eoga te inausi Non est speetes ipsius puta relationis, sed Duisameari , ut essent, stia corpora alba . Iam veror Aequivoca haud pr pila sunt. Augustinus autem proprie lo

quitur ; De speete . quae ipsus rei st.

non alterius; Adeo ut cognitio proxi

me , non utcunque remote a sensa

petatur et Negat spiritualia in specie a. gnosci, quod nempe est vel ne in speeu

lo hominem meu tari 3 quod autem ae flai rue agnoscimus, non meo ita mur : a. liud est enim ex aliqua re alterius exsistentiam dedueere, di aliud longe dive sum hane in illa meditari; Nee loquitur Augustinus v. gr. de duobus eorpo itius athis . sed prorsus de illorum relationa exacte, & nude spectata a cuius veram, propriamque speciem non dari . ut ex disti liquet. aduersarii ipsi post tot te eis giversationes, saters coguntur. Ceterum. & spiritualia Ohiecta . seu Liberalium etiam disciplinarum iura per species indireetis . alienas . remotas , ae quivoeas . improprias adtingi non admo dum diffletur Augustinus i inquit enim cap. xl. Ni fi ea , qaae pasim . arqao

a moramvis i sed tui atii Iaut θι. Aue igitur de nihil , aut de hilo disputa.

mus a

CAPUT X.

' ARGUMENTUM.

pretii suum . se commune placitum stabilire: LM aliam nempe artium majorapta . non specierum proprie talium misisteris , sed per sese inspui , M

ieneri. cum enim 'ta audimus . tria ese quaestionum genisai Au sit 'obta β ρ 0uale Q f seni quisem: σι non doctrmae in sem involutae ima sinem , speciem tenemus . Neque enim is eom mentiam pergimus alieno iv dei. fidentes . sed proprii animi testimonio , quo illam probamuι . Adeo que eonclassitur, omnia liberalium Deustatum iura ipsi nostro animo insito ior ita remata . , res se quasi in abiit i. 1 caveis, ut opus sis mul- sterio , quo utcunque exciremur , ct eruamur. T vero eum audio tria genera esse quaestionum , An

iat p Quid sit λ Quale sit Θ sonorum quidem , qui

bus haec verba consecta sunt, imagines teneo , &eos per auras a cum strepitu transisse ac iam non esse scio: res vero ipsas , quae illis significantur sonis , neque ullo sensu corporis adtigi , nec uspiam vidi praeter animum meum , & in memoria mea recondidi , non imagines earum , sed ipsas; quae unde ad me initaverint, dieant, si possunt; Nam percurro ianuas omnes carnis meae, nec invenio , qua earum ingrestae sint. Quippe oculi dicunt: Si

314쪽

Consessionum Lib. X. Cap. X. 6 s

coloratae sunt, nos eas nuntiavimus. Aures dicunt: Si sonuerunt, a nobis indicatae sunt. Nares dicunt: Si oluerunt, per nos transierunt . Dicit etiam 1ensus gustandi: Si sapor non est , nihil me interroges. Τactus dicit Si corpulentum non est , non contrectavi: Si non contrectavi , non indicaui. Unde , & qua haec intraverunt in memoriam meam ρ Nescio quomodo ; nam cum ea didici , non credidi alieno cordi, sed in in eo recognovi s M , & vera esse adprobavi , & commendavi ei , ranquam reponens , unde proserrem , cum vellem . Ibi ergo erant , & antequam ea didiciniem , sed in memoria non erant. Ubi ergo P aut quare cum dicerentur agnovi, & dixi : Ita est ; verum est ; nisi quia iam erant in memoria se), sed tam remota & retrusa, quasi in caveis abditiorihus: ut nisi admonente aliquo eruerentur , ea sortasse co

gitare non possem p

Bad. Αm. Er. Lov. Μsia tres per aures . Neutra lectio contem lenta est . Wan

gnervili pro integro Me eap. istos veris si eulos dedita Doctrinas eam sub viaIIam cadant sessum , anso in Mima Iasai seco.ιIudit . q.ia vero obrauniae aliaram Fertim cogitaιionibus . o imaginuus o gero a iquo moniιore , si erviant.ν, vos. actam prodeant . Quae tamen verba Non tam commentarium , quam capitis

argumentum dicere possumus.sοὶ Sed is inea lacu uoui α Utique in hae parte libri relueet nonnihilostem a Platonisi verum ita eastigatum, ut nisi de quisquiliis, di verbis si quae stio , hae ratione me Platonieam profi . isti non dubitem. Ideo in eapitis argumento dixi , suam , ct ea inmune puri- rara . Naee enim sublatis ambagibus. quibus nimis teruntur. & ludunt quidam Peripatetiere se hoIae, uo tandem tollumant . ut ostendant i nos quidem noni ut nonnulli fingentes hostem . quem seriant , di eunt ah utero matris erudi tos esse. ae sapientes a sed tali rationati luee Numin s heneseio praeditos, quae

omnium naturalium generaliumque veri. tatum laeta . nonnihil admonita . & ex eitata . insita sihi virtute eas recta , non

peeuliaris & propriae speelei vehieulo intueatur te teneat . Id vero a nulliusseholae sano Philosopho iure earpi posse mihi videtur. Ue omittam Iuniores plu. res ah aetate Carthesi ad nostrum hune usque annum a s s. qvi smile hstema non quidem ita eastigatum , sed longo durius & adauctum s dum Augustinum. Et si perperam, sequi se sibimet ipsis blati diuntue omni argumentorum genere

propugnare conantur.

io Nis quia iam erant in mema Ha . z: Hle memoria amplitudine sumi tue pro quoeunque animi nostri reeepea eulo Et sit sensus: Proposita Libera lium Levitatum p raecepta ita naturali . quadam animi luee adtingi, & pro . tiari , ae si iam olim cognita audIre mus . sed vide infra . cap. nempe seq. Quod paulo post habet . ais admoseata aliqua M. aequivocae , si bene adton. dis. & remotae speciei ministeriam ut eunque involvit.

315쪽

68o Confessionum Lib. X. Cap. XI.

CAPUT XI.

ARGUMENTUM.

Concludit ex Hsputatis Liberales mei dissere, id unum et in posita qτee- am per memoriae eampos dispersa quasi monito advertere , ct cogitatione colligere. Miratur inde quam musta fite observata , O eouecta sua mem rio gerat: quae tamen si lango tempore negligas . ita rursιr demergumur,

ut quasi nunquam icita, novo raratu ab iis ipsis , a quibus elim statuis uenda sim . Uo cirea invenimus , nihil esse aliud discere ista , quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt per seipsa intus cernimus, misi ea quae passim atque indisposite memoria conti nebat, cogitando quasi colligere a) , atque animad veri endo Curare , ut tanquam ad manum posit4 in ipsa memoria, ubi sparsa prius & neglecta latita- liliari intentioni facile oecurrant . Et quam multa huiusmodi gestat memoria mea , quae iam inventa sunt , & sicut

diat, quasi ad manum polita , quae didicisse & nosse dicimur i Quae

s modestis temporum intervallis recolere desivero , ita rursus demerguntur , & quasi in remotiora penetralia dilasuntur , ut denuo velut nova excogitando snt indidem iterum bὶ , neque enim est alia regio eorum & cogendo rursus , ut sciri possint , id est , veluti ex quadam dispersione colligenda , unde dictum est, cogita. Ie . Nam cogo & cogito, se est ut , ago & actito ce) , facio &factito . Verumtamen sibi animus hoc verbum proprie vindicavit,

ut non quod alibi , sed quod in animo colligitur , id est cogituri cogitari proprie iam dicatur.

. Talis est nohia ratio . ut naturales veri. cates abstracta aeeeptas quasi instas hs. heamus i studio autem .el magisteria congenitos lueis radios illos eum proli. mus, colligimus, ordinamus. naturalium saeuitatum praeeepta tenemus. Adeo ut meos tristra seminibus, de ovis comparari pollit . ex quibus , nonnullis additis, plantae. εe animalia educuntur.

sbὶ κ ut nova excolisanda spar in- .fidem iteravi. ra omnino ita legendum est eum diligentissimis Benedictinis . qui ure de merito admonent. uti Ita melio ia res MSS. & se legiodum esse prohatri quod sequitur . neque enim .s aha is puto eorum, ex qua seireet cos possis sint. Quare emendandi editi, qui ha .. hent, adi is idem, vel . & ibidem. IIta etiam 1 S. s. Mar. de Car. Habent vero is idem . Vet. Er. Lov. Som. wan. gn. quihus sussragantur Riear. optim. s.

autem sermonis setita, ex capitis summaris liquet . Revera aliqua ita oblivise mur. ut novo aut studio, aut magiste.rio indigeamus . ae si nunquam agnois vissemus i lieee quia iam olim ex eitata, Aetlius reesperentur . Sicut evulsa aris r s terrae matri timis commede re linquatur . multo elapso tempore , nonnisi

novo conatu eruitur a non ita tamen

aeri , quod non hene ut primo illa radiees fixerit. o in ago . ct amςo θα die siel ea . de ιectit a , de plura alia . Nisi quod posteriora Mee seqvientativa ap pellata de erebri actione die untur a actitat qui saepe agit . lectitat qui saepe legit. Et quia meditari est pluribus . de frequentibus modis agere ideo dieitar. 4uιι ν/: hoe est plura , vel frequentee

316쪽

Confessionum Lib. X. Cap. XII. Gr

eogere. Qui enim v. g. Caelirem Bruti rura. ad Brutam , ad caesarem dae. Dici ibus eo tollum meditatur , non eo- deo ut nisi plures conceptus unus . in

sit animum ad sola vulnera , sed ad see. zitans vix diei possa.

ARGUMENT M.

Tradium haesi e doctrinam ex mi, O amsi eaι . Gutar enim se na-merorum . Amenonamque iuncim,abiles risones . , Ieget memoria toeiare , quartim ramen nutiam in sensuum hene tum revocare posse . Nee

enim ad rem stiari s hctans certorum . quibas eaedem leges significum

sur g aus esiam res , quas numeramus .

Tem eontinet memoria numerorum dimenso numque rationes & leges ih numerabiles, quarum nullam corriporis sensus impressit; quia nee ipsae coloratae sunt,

aut sonant, aut Olent, aut gustatae, aut contreeta in

tae sunt. Audivi sonos vel horum , quibus signis- eantur, cum de his disseritur: sed illi alii , istae au

tem aliae sunt . Nam illi aliter Graece , aliter Laiatine sonant : istae vero nec Glaecae , nec Latinae sunt , nec aliud eloquiorum genus. Vidi lineas fabrorum , uel etiam tenuissimas, sicut sitim araneae , sed illae aliae sunt ; non sunt imagines earum , quas mihi nuntiavit carnis oculus. Novit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscunque corporis intus agnovit eas. Sensi etiam numeros Omnibus corporis sensibus , quos numeramus : sed illi alii sunt quibus numeramus , nec imagines istorum sunt; & ideo val

de sunt b) . Rideat me ilia dicentem qui eos non videt; & ego

doleam ridentem me . . Da ilii alii sat . ies Distingule

schola utimeram uameνaurem, ct aame eum a meratum . Set licet distinguendus est v. g. numerus denatius ab ipsa deeem hominibus. quos numeramus. Loquitur

ergo Augustinus de numeris , ae dimen. sionibus , seu de Arithmetiea . & Ceo metriae praeeeptis abstracte sumitis a &merito eontendit absque propriarum spe. cierum ministerio haee & smilia se per

cepisse, ac retinere . insuper & in nu. mero, quem Sehola numerantem appel. lae . duas rationes distinguendas esse . In divit hie Augustinus et Oealis puta nu. meramus deeem alba di Non loquitur ex. eessentissmus metaphyseus de actione G. culorum , aut etiam phantasiae . quatu ne numeramus t sed de numeris, quo abstracte meus novit.

νὶ Et iris valde f.M. H Fortem ita dilutidari potest hie loeus nonnihil abstrusus. Imago, utpote mentis idolum..ertigini subiecta est: o li autem, quibus decem alba numeram ut . q/um physice exsistant . numerorum imagiues esse non possunt . Sed pol us dieendum est , i qui s. D. de veris Eu propriis mentIs numeris. quibas illa alba decem esse deprehen dimus . Qui numeri valde taut i & de-eem enim albis Ablatis, ipsi adhue eoi -sssunt . Unde ipse Augustinus lib. a. delibero Arbitrio , cap. g. n. 2I. Recteis sane. sed video te tamquam non rudem is harum reruta cito invenisset quod di eerest tametsi tibi aliquis diceret nuiso meros istos non ex aliqua sua natura, ., sed ex iis rebus. quas sensu corporis .. adtingimus impietas esse animo nostro ., quasi quasdam imagines quorumque is vis bilium, quid responderes an tuis quoque id putas Euis. 4 Nullo mo is do id putaverim i non enim s sensavi corporis percepi numeros, Helam e M tiam rationem partitionis numerorum,

is vel eo titionis, sensa eor popis perci-- pere potui . Hac enim .haee . ment xia refello eum. quisquis vel in addendo,, vel in retrahendo dum computat taliam

sum.

317쪽

681 Consessionum Lib. X. Cap. XIII.

is summam renuntiaverit . Et quidquidis sensu eorporis tango, veluti est hoe .. caelum . & haee terra, & qnaeeum... que in eis alia eo ora sentio. quam . - diu sui ara sint neseis: septem autem, , & tria deeem sunt a & non solum nune .

is sed etiam semper ῆ neque ullo modo is aliquando septem & tria non eruntis deeem. J Quem integram Evodii ab Augustino probatum . magisque inde dialueidatum sermonem reddere plaeuit . quod hoeee caput nonnihil apertat. At stabiliat. Idem satem observat Augusti. nus eius lib. a. e. Ir. ii. 3 . & lib. a. de moribus Manichaeorum, c. tr. n. a .

CAPUT XIII.

ARGUMENTUM.

Aura memoriae laudes, eiusque Moa miraeula edisserit. Et intellexi ine enim . or meminisse quoque se meminit. Retinet item vetustas animi adfectiones rct nos quidem eo modo . quo sim ipsi anima insidebam . sed alio amn sodiverso ; ct non latii enim puta , immo tristitia oppres, vetusti Massii

recordamur.

Aec Omnia memoria teneo; & quomodo ea didicerim , memoria teneo . Multa etiam, quae ad.

versus haec falsissime disputantur audivi , & me

moria teneo : quae tametsi falsa sunt , tamen ea

Ilia r Nς minisse me non est falsum , & discrevisse me i inter illa vera, & haec falsa , quae contradi cunia

tur, Et hoc memini. Aliterque nunc uideo discernere me ista , a later autem memini saepe me discrevisse , cum ea saepe cogitarent. Ergo & intellexisse me saepius ista memini; &quod nune discerno & intelligo , recondo in memoria , ut postea me nunc intellexisse meminerim . Ergo & meminisse me memi

ni Q , sicut postea quod haec reminisci nunc potui , si recorda

bor , utique per vim memoriae recordabor. II. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet , non illo modo quo eas habet ipse animus , cum patitur eas: sed alio multum diverso: sicut sese habet vis memoriae. Nam & laetatum me fuisse reminiscor non laetus : & tri ilitiam meam praeteritam recordor non tristis : D me aliquando timuit se recolo sne timore: & pristinae cupiditatis sine cupiditate sum memor , aliquando e eontrario tristitiam meam trantactam laetus reminiscor, &tristis laetitiam.

sunt, sed reministent lao, seu memoriae. quam nonnulli . maxime ux Peripatetica schola iu/uectivam appellant , nempe, ne mihi videtur, memoriae ratione illustratae; exigunt enim, aut involvunt Laistia fietum reflexum , qui memoriae omnino sensitivae inesse non potest. Undehruta hae sola memoria praedita non recordantur se meminisse . Quoniam vero in Me eapite non aliud dilucitandam Oeeurrit e placet quid quam de Platonis systemate dicere ex S. Augustinoi quidque de illo idem sen- senserit. Lib. de Trinit. c. I s. n 24. Unde Plato ille philosophus nobili M persuadere conatus est vixisse hie a. is nimas hominum . ΕΚ antequam ista ,, corpora gererent et de hine esse quoaM ea , quae discuntur, reminiscuntur po . ., tias cognita . quam cognoscuntur no

318쪽

Consessionum Lib. X. Cap. XIV. 683

M ua . Retulit enim puerum quemdamia nescio quae de Geometria ti) interisti rogatum se respondita tamquam essetia illius perdissimus di lciplinae. Gradatimis quippe , atque artificiose interrogatus, vi videbat quod videndam erae. dieehatque A quod viderat. Sed si reeo datio haee

, esset rerum antea cognitarum , non

ia utique omnes vel pene omnes . eumia illo modo interrogantur, hoe possent . - Non enim omnes in priore vita geo. me rae suerunt . cum tam rari siue in genere humano . ut vix possit aliquisia invenisi i sed potius erodendum estis ments intellectualis ita eonditam esseis naturam , ut rebus intellieihilibus naisia turali ordine . d sponente Conditore.,. Rhnincta se ista videat in quadam lu- ,, ee sui generis incorporea , quemalis,. modum oculus eaenis uidet quae in haeri corporal, luce eircumadiacent . euiuata laeis capax. eique eongruens est e re

si tus. Non enim de ipse Ideo sise m ia gistro alba, & nigra disternit quia ista

iam noverat quidquam in hae earne,, crearetae. Denique eue de scitis re .

- hus intelligibilibus id fieri potest . ueis hene interrogatus quisque respondeatis quod at quamque pertinet diseipli-M nam, etiams eius ignarus est Cue is hoe caeere de rebus sensibilibus nul-- lus potest . nisi quas vidit isto iii eor

is pore eonstitutus. aut eis qua nove.

rant indieantibus eredidit, seu litteris is euiusque , seu verbis &e. 1 ti prose quitor . Vide etiam . s vaeat, quid di xissee s. D. lih. a Solliciq. e. 2 . u. 3s.& quomodo illud improbavit lib. a. Re

trati. C. 4. n. 4. item quid dixissee lib. de Quantitate animae . c. a . n. 3

& quomodo illud expiravit lib. I. M.

traa. e. a. n. 4.

CAPUT XIV.

ARGUMENTUM.

Draeptum argumentum . quia adfectionum animi meminerimur non ra modo eoo olim animo insederant. ampliscat. Neque enim hic de eorporis r bus: aliud quine eorpus , 9 aliud auimus et adeoque nil mirum si ga deus quispiam praeteriti doloris corporis recordetur. At uera eam animus Heliam ipsa memoris , O Mee H illius quasi venter, prassitium videtur. animo gauium . memoriae tristitiam iume; seu . animo gaudente . i. m morta praetexisam tristitiam adseruari οῦ ω quidem non m nominum ima-

sim ui , sed per i as rerum ποιιones. Uod mirandum non est de corpore : aliud enim

animus , aliud corpus . Itaque u praeteritum doloIem corporis gaudens memini, non ita mirum est. Hic vero eum animus sit etiam ipsa memoria a . Nam & cum mandamus aliquid, ut memoriter habeatur, dicimus : Vide ue illud in animo habeas. Et cum obliviscimur, dicimus: Non fuit in animo: Et elapsum est animo : ipsam memoriam vocantes animum. Cum ergo ita sit, quid eit hoc , quod cum tristitiam meam praeteritam laetus memini , animus habet laetitiam, & meis moria tristitiam; laetusque est animus ex eo quod ineis ei laetitia, memoria vero , ex quo quod inest ei tristitia , tristis non est ρ Numlarte non pertinet ad animum ρ Quis hoc dixerit Θ Nimirum ergo memoria quasi venter est animi , laetitia vero atque tristitia quasi cibus dulcis & amarus , cum memoriae commendantur, quasi traiecta in ventrem, recondi illic possunt , sapere non possunt . Ridia

319쪽

684 Consessionum Lib. X. Cap. XIV.

culum est haec illis similia putare, nec tamen sunt omnimodo dita

s milia . II. Sed ecce de memoria prosero, cum dico quatuor este perturbationes animi , cupiditatem , laetitiam, metum , tristitiam : &

quidquid de his disputare potuero , dividendo singula per species fui cuiusque generis , & definiendo, ibi invenio quid dicam, atque

inde profero : nec tamen ulla earum perturbatione perturbor, cum eas reminiscendo commemoro , & ante quam recolerentur a me &Ietraetarentur ibi erant, propterea inde per Iecordationem potuere depromi . Forte ergo , sicut de ventre cibus ruminando , sic ista de memoria recordando proferuntur . Cur igitur in ore cogitationis non sentitur a disputante , hoc est, a reminiscente , laeti

tiae dulcedo vel amaritudo moestitiaeὸ An in hoc dissimile est , quod non undique simile est Θ Quis enim talia volens loqueretur, si quo.

ties tristitiam metumve nominamus, toties moerere vel timere cogeremur p Et tamen non ea loqueremur , nisi in memoria nostra non tantum sonos nominum secundum imagines impressas a sensibus corporis b , sed etiam rerum ipsarum notiones inveniremus, quas nulla ianua carnis accepimus , sed eas ipse animus per experientiam passionum suarum sentiens memoriae commendavit, aut ipsa sibi haec etiam non commendata retinuit. a Cm animos ηι eriam ipsa meis

tat. c. I .

Nobis vero non adeo praeeipiti tuis dieio, & ex vulgi opinione loqui placet. Et primo quidemi id si daretur. quid

finde Patres omnes, aut fere omnes cum

Augustino sentirent, Uenrieci teste . Qui vero praeeuntes, aut laetos, etiam hae. redes , di adstipulatores haberet. sellieets. Bonaventuram in x. dist. 3. q. 3. Du rand. iii l. dist. 3. q. a. Scotum in a. dist. 16. q. unle. Oeham. dist. 36. q. αα & 26. Gabriel ibidem , q. r. Mars l. in I. q. I. ar. 3. Marcell. lib. 3. de A Dima. c. s. di communiter Nominales. Adeo ut vero prioribus trihus exceptis. reliqui omnes & formalem distinctionem tollant, quam tamen non inficiatum An sustinum . nimis certum est. Sed longe aequiore iudie o dahimus Augustinum S. Thomae a. P. q. I. r. r. Caietano ibidem . Aleensi a. p. q. εs. Memb. a. Alberto M. dist. 3. ar. ultimo adi lib. a. de Anima , trael. I. c. II. Aegid. Quod lib. 3. q. Io. capreolo In dist. 3. q. 3. ar. a. Appollinar. l. a. de Anima , q. a. Iandvno q. s. Hervaeo quodlib. I. q. s. Conimhrie. lib. 1. de Anima. q. a. ar. a. & aliis . qui poten

tias invicem, di ab anima distinctas arbi trantur . Quod quidem ex hoe ipso loco ostendi potest ; inquit enim insertus: No

fano Mon peninea ad aatinam oc nimi-rtim euo memoria qaas ventri es asimi. Excitatur ne quaestio , an idem ad seipsum pertineat 3 Est haee quaedam relatior nonnis autem distinctorum relatio est. Nee eadem res sui ipsius venter esse potest ;miles, & pharetra, in qua ipse sagittas ad servat, duo quaedam diversa sunt. At longe mansestius loquitur alibi. Epist. ad Evod. 369. s Clim . I Oa. ὶ cap. I. n. a.

intelligastra . votantas animae tu sunt . non earim tria es asima r ilia veissa Triuiros non ta s. sed ipsa Deas es. Sed eonsulat qui plura desuerat lib. 6.

de Τrinit. e. 6. post med. lib. s. de civit. Dei, e. I i. in loan. Trael. is . lib. de peceatorum merit. & remis. c. I s. Ceterum lib. s. de TrInit. e. II. nihil prorsus de hae re, quod aut nobis, aut Wargnereeli faueat habet Augustinus . Bene vero lib. s. e. 4. n. q. , & s. ubi ,, Recte igitur diximus. haee tria tineas.., notitia. ἐν amor eum persecta sunt. esse consequenter aequalia. simul etiam, , admonemur, s uteumque videre pol. sumus, haec in anima exsistere, di tam . ,. quam involuta evolvi, ut sentiantur . & d;numerentur substantialiter . vel . ., ut ita dieam . essentialiter . non tauisis quam in subiecto, ut color &e. Qua-

320쪽

Consessionum Lib. IX. Cap. XIV. 68g

n ob rem non amor. κ cognitici tam-

., qaim in inbiecto insunt menti i sed ., substantialitee etiari illa sunt, se ut ipsa

c-sequoter solae nec iret substantiao, ed una substantia . Q e tamen iam vi ex t. dc dilucidaverat fidus eius disti.

ipla verba dare plaeuit ., Ad primum di. ., tendum quod Augustinus loquitur de

A mente secundum quod noscit se . de a- , mat se. Sic ergo notitia, de amor in

is quantum reserantur. ad ipsam ut eo

is guttam, de amatam , is stantialiter . velis Essentialiter suur in anima et quia im., subluutia, vel essentia animae cogno isti se itur . de amatur. Et similiter intelliis gelidum est quod alibi dieit , quod saneis una vita, una mens, ana essentia. Vel

is se ut quidam dicant. haee loeutio ve-- Dficatur seeuntam modum . quo tiis tum potestativum praedicatae de suis ,, Parabas, quod medium est inter eo. ,, universale, de totum integrale . . Tatum enim universite adest euilibetis parti secundum totam suam essentiam .is di virtutem, ut animal homini, Et e, i quo . & ideo proprie de s Maiis partiis bus praedicatur. rotam vero inte ea. - te non est in qualibet parte , neque is secundam totam eiientiam, neque se ,, eundum totam virtutem. Et ideo natio

is modo te singulis p 'tibus praedi eatur. ., Sed aliquo modo licet improprie de , omnibus smul. ut si dicimus, quod .. paries, tectum, εe fundamentum suntis domus . Totum vero potentiale adestis singulis partibus seeandum totam suam, , essentiam , sed non seeundum totam vim

tutem ἰ ερ ideo quodammodo potestri Maedicari de qualibet parte, sed non. in ita proprie, scut totum universale. Etri Per hunc modum Augustinus dieit quod

memoria , intelligentia, & voluntas lane. , animae et hia. J sunt qui addant. Imquutiones illas in sensu. ut inquiunt, ea uia. sali veras. vi a astas esse a quatenus videli cui pioprietates ab anima, vel essentia prolafluunt. Et eadem qua ipsa generantis a. ictione pro laeuntur. Vide, at plaeet, LThomam I p. q. II. ar. I. ad a. . & 3. di ar. 7. in eo ep. Fonsee. s. Metaphysie. c. a. q. 6. se a. s. Conimbrie. lib. a. de Anima i c. 3. q. I. ar. 3. ad x. Complut.

novissi lib. a. thrsc. disput. o. q. s Addimus tandem nos: Suhstutiae potentias velut instrumenta esse . quibus ipsa a longe actiones inspiciens. proxime, Ec , ut loquuntur, de secto Ope eatur. Haud quidem nos latet aliter de potentiis . ac fle ψirtutihus, quas instrumentarias appet lant , sentire Philosophos a & harum actu proprie, non se vero illarum in substan. tiam revocare. sed quod tanta amplitu. dine de virtvit a docent. euguntur non nihil de potentiis et i in praedicaret neque enim improbant hasce loquendi sormulas: Anima homiaia amat. iat Iligit, meminita etsi tutelligae iotellecta die. Nine etiam omistae propositionem hanc Bapt 1 ris , chri aris . o Ordinis caracto ei a

bant , immo ah sit ut improbent quum ad verbum in Ss. Conciliis habeatur i de tamen in intellecta, non ipsius animae substantia omnem earia erem immediate te

ei pi illi eontendant . Adeo nempe poteri. tiarum munia in ipsam substantiam velut in primum sontem revoeantur. Quibus praeiactis. die imus. Augustinum animam a suis potentiis saepe haud secernere . quod de his loquatur . Qt agunt, vel agere ponsunt. De quo iteram insta l. a 3. c. I x. E. η Impressa, a se bas corporis. αIta B3. qui satentur .. - In prius edia

Car. Licet Ricari de optim. ., S. Cr. editis suffragetur . Cum utraque lectio e .ceptum ex aequo sgnificet a selectae ratio ultra eodi eum auctoritatem.) ex contextu tantummodo peti potest i Sequitur

enim, quas satia lausa eamis quae

rit igitur . quis, animo speetes impresserite deoque potius. legendum est, impressas a sobas . Memoria autem ventri stoin eo, cellario, eapsalae de a Platonicis. Ecab aliis quoque Philosophis saepe compu

ratae . . .

SEARCH

MENU NAVIGATION