장음표시 사용
111쪽
me alienum puto . Ac . I. sc i. v. xxv,
Naa sit De periculo facinus munum .
A et. II. Q. BI. v. LXXIII. Itan' ecmparatam esse hominum naturam omnium ,
Aliena ut melius videant, ct dijudiceat,
Non licet hominem esse saepe ita ut vult. Act. IV. se l. v. LlII.
I tam di cile est, quin quaerendo ino
In summam saepe sumtes est malitia.
112쪽
x Ampridem in votis habueram, amice suas v vissime , epistolis compellare te meis ,
ut elicercm tuas . Neque putes velim tui factum oblivione ut in hanc usque diem scriptiun
deo quanta vel apud amicos toto pene dixerim divisos orbe sit vis verae, solidaeque virtutis . Superiori aestate de te , rebusque tuis una cum Murrayo anatomico Upsaliensi haud incelebri . ac Plom me feldtio politioris ingenii equite sum loquutus . Quos ut ego vidi tanta sum voluptate perfusus , tuae ut acerbitatem absentiae summa consolatione lenirem . Quanta vero in eo colloquio mihi iucundissimo sim laetitia asscelus . facilius est tibi existimare. quam mihi ictibere . Optaveram plane , neque ob morae brevitatem impetrare potui , ut vividiore frui me diutius sinerent tui memoria . qua mihi charius . aut antiquius esse nihil potest . Nam quantum tui ex Etruria discedentis . . atque in Sueciam redeuntis cepi dolorem , quanta uror absens molestia non facile dixerim. Gaudeo autem , vereque gaudeo quod ex Italia incolumem te ad tuos recepisti . D leo tamen vehementer postremam ad te scriptam epistolam, atque alteram ad amicum Rotibollium splendidum Hassiliensis academiae lumen periisse. Periis se namque , & vel a freto Danico, vel Baltico mare utrasque suspicor absorptas , quibus nullum adhuc TesDisitig Coosae
113쪽
responsum acceperim . Nunc alacritatem quum s veo . studiumque scribendi alliduis distineor occupationibus, quae in caussa sunt ut huic vix tantulae epistolae perscribendae tempus habeam , quod quidem fortuito tumultuariae quaedam cogitationes e studiis ereptum leverioribus amicitiae tuae consecrarunt . Ridebis fortasse , sive potius irridebis . opinor , suscepti consilii rationem . si ut est aperiam. Hoc si roges , sincere tecum agam , & veniam dabis . Sed Prius excute quaeso prudentiam tuam. & vide quantum amicorum nugis tribuenclum . Hoc mane aestivis ardoribus aestuans vehementius , animum aliquantisper ab studiis abducere debui . ut per umbrosa urbis loca deambulans auram captarem , quantum potui, frigidiusculam . Perlibenter abii, ac voti compos effectus ibam forte via domum ut remigrarem , jejunumque stomachum Prandio reficerem, dum egomet coepi mecum , ut fit ubi cogitabundum quid studiosorum animo haeret , rem quampiam litterariam ex alia cogitare, & omnia in apti rem sententiam . Quid opus est verbis p incogitans perambulo, praetereo domum neseio quid circum- speetins ; longe jam abieram. Stupenti similis consisto parumper praesentiens me praeteriisse . redeo rursum , novae novas eaecipiunt cogitationes . Menti repente obversantur absentes amici , maximeque suavissima quondam tecum instituta colloquia Pistorii quum elles . Periucunda tui permotus recordatione morae impatiens aedes ingredior , calamum sumo , scribo epistolam . Seribo autem domesticis obstrepentibus, qui me , ut solent , ardenter sollicitant accubitum ut ire velim . En vides quod paucis te volo, atque
adco animum sedulo adverte ad id, cuius potistimum
114쪽
y - Loli I. gratia ad te scribere libentius institui; quum alioquin
temporis premar angustiis , & pauculis occupationibus hac ipsa die exhauriendis. versiculos ad te mihto leporis , & amoenitatis plenos perdiligenter exaratos a Giacomellio , quem quum esses pervagatus Italiam nostram te Romae invenisse fama praestantem singulari penes doctiores homines meministi
Nondum enim vita in cum morte Commutaverat .
Eos vero perfecerat quum per navos juvenes. & imdultrios Terentiam daretur populo fabula , quae Heautontimorumenos appellatur . Lege quaeso , &vide Latinam scribendi rationem , quae apud emun- me naris homines in Italia viget . Latinis ille scriptoribus utebatur familiarissime , ut dicere quae vellet non modo ad eorum normam scriberet, sed locutiones ipsis o Latino fonte parce detortas fingeret ad illorum similitudinem . Uerum temporis premor angustiis , mi Ferneri, ac nolens impedior quominus scriptionem protraham . Utinam producere longius possem l Servulus clamitat, instat , dicit mussitare filios, expectare uxorem, ad quam illico si non advoles male profecto ages . Vide igitur qui fieri
possit ut vel subci suum tempusculum voluntati meae concessum putem. Unde manum de tabula. Nolim tamen locorum intervallo , atque celeritate scribendi quicquam de mutua in nos benevolentia detractum. Sed heus tu unum praeterieram, quod dictum oportuit . Nam gratulor te ex academia Vpsaliensi ,
ubi in Celta locum suffectus astronomiam docueras .maritimarum rerum regimini regio Gustavi Adobphi jussu honorifice destinatum . Eiusmodi honos cum voluptati tuae famulatur . tum video quantum ad rem conferat publicam . cujus interest viros per
115쪽
celebres . quorum doctrinae fama magis magisque percrebuit . utilioribus aliorum commodis inservire. Sincero , crede mihi , perfundor gaudio . Neque enim ego , ut quidam . inviceo aliis bona , quibus ipse careo, sed po ius haud leve solatium experior . voluptatemque mirificam , si ea . quae denegantur mihi. superesse aliis sentiam . Argent domestici Simoror impransus ero. Hcm l Jocus parum lepidus lvacuus enim mihi venter. crepitat. Tu, si me amas, hae . qualiscumque sit , evistola ad eam rem maxime utere . cuius gratia ad te mittitur . Jam latis. Cura alias . Eia tu vale , & quando litteris me inviseris scias gratiis mum fore . Tu velim tuam , & amicorum valetudinem cures , Nos bene valemus, ac tibi quotquot sumus prospera omnia Precamur . Interim sagit Deus ut tu scientiarum bono natus sospes semveris . atque superstes . Iteruvi vale .PIn RI XAL. PIINTIL. ora. m. ImmDisitiam by
116쪽
QVIBUS POPULO EDICTUM EST DE PSEUDOLI PL TINI ET HE UToNTLMORVMENI FABULlS AGENDIS .
-Salutem mittit. Quae vos velle, Plurimum Existimamus, ea nos maxime decet i
s A p rum qise studia nobis omnia
Studio de vestro C portet, quorum cc pia i Id possumui, quod nunquam nostra incpia lPotuisset. Binas igitur fabulas damus i Vestrae in spem gratiae (c) . Si cui v
117쪽
Nimio plus placeant; nae erit, illi plus satis Facetiarum pseudolus (a quod os g erat (b).
Iis consultum oportuit etiam, qui amant
Severiores ludum (cj temperantius:
Prolog. L. I. v. vii. Eo quod fabula voretur ab ipso gam rantis iocus . Prolog. L. IL v. v. Calumniamque sis elusit iocis . Prolog. L. ni. v. xxxvia. Et hoc joιorum i scilicet fabularum ) legere fastidis genur. L. Iv. fab. vi. v. H. Quoniam vero solet ulvvenire ut ioci, ut cum Giacomellio loquar, nimio Pisi Placeant, omnesque amatoriae deliciae , lepores , ineptiaeque plus aequo delelient, meminisse oportet quod omnes delicias s ita S. Hieronymus 3 o lepores , o risu dignas urbanitates . er caeteras ineptiag amatorum in comoediis erubescimus . Epist. ep. ad Nepotian. devit. Cler.( a ) Titulus unius est ex Plautinis comoediis , cuius argumentum ex Simone Charpentario Parrisio petendum. Servus designatur mendax , dolosus. fraudolentos fabulam exhibens , ubi lepos , ioci , risus tita Plautus 3 vinum, ebrietas decent , gratiae , decor , hilaritas , atque delectatio . Prolog. Pleudol. v. XX. Tullius de Naevio , Plautoque I quut is quam gaudebat, inquit, bello suo Punico Naevius Iguam Truculento Plautus f quam Pseudolas De senect. Pleudolus vero post Terentianas omnes fabulas actus Romae videtur ab Latinis academicis .
b Ad fatietatem usque oggerit . Plaut. Cisteli. Ast
ι Vox ludi quum a Terentio adhibeatur nonnumquam pro loco, sive schola , ubi ars musica tradi praecipue consueverat , nil mirum s Getam ipse dicentem inducat quod restabat aliud nihil, nisi oculos pascere, sectari , IN
Indum ducere , or reducere . Phorm. Ac . I. Q. i. v. xxxvi. vid. Cam. Adnot. in Terent. ad U. Delph. Miseli. nor. in Phorm
118쪽
et Lxxvii. mPhorm. Sed vox quoque Ipsa , uti usurpatam videmus a Giacomellio, ad ludos refertur cumprimis scenicos . qu rum nomine comoediam . tragoediam, satyram , mimum , atque his similia veteres designabant , di multiplici ornabant decoratione . via. R inchelmann. Monum. antich. ine-dit. T. II. p. iv. p. ccLlv. Hinc dabatur , ut verbis utar Terentii potestas condecorandi ludos scenicor . Prolog. Hecyr. v. XLv. idest comoedias, quae in scenis aguntur; adeoque intelligitur quomodo veteres ipsi , iuxta inscriptionem . quam relatam video a Reinesio Inser. o. IV.
Eorum Primos an. U. C. cccxcii. a Romanis fuisse . novimus celebratos . Herodian. Var. L. ii I. c. vii I. Sed triennio an
te quum C. Sulpitio Petico , & C. Licinio Stolone CSS. pestilentia grassari teterrima visa fuerit, & quum vis morbi ( ut auctor est Livius. Nis. Rom. L. VII. c. IiL 3 sec humanis consiliis . nec ope divina levaretur , victis superstitione animis Iudi quoque scenici, nova re1 bellicos popula . . . inter alia caelestis irae placamina insitati sunt . verum di alios pro recuperata alicuius valetudine aliquando institutos lego commemorari . Piti . Lex. a tesu. Roman. v. o. Eius generis ludi sunt matutini , qui in hac continentur inscriptione et
Fuerunt sanh apud Graeeos ii pereelebres inter eaeteros . qui Catholicam quum promulgaret fidem S. Paullus acti fuerunt ab infidelibus hominibus in Ephesiorum theatro , in Disilired by Go le
119쪽
in quod ex Fphesis bene credentibus impetum feeisse aliquos legimus ut Gaium . dc Arista ichum Macindonet. eos. que comites Paulli raperent. AI Ap . C. Wx v. xxix. Scenici vero omnes ludi , qui & agones . musica . &D onysiaci dicebantur Fabria. de Iuae. Aen. & ad comoediatarum recreationem maxime Perimebant, praeter Apollinares in Apollinis memoriam fieri mixtos, vel megalensium n men sortiti sunt. quod magnis diis , veluti qui in honorem deae Cylutis fuere per . eii , conlecraremur , quibus non Andria ni vio Tereiuri cicta est , sed praeter Eunuchum Heau conti incrumenos etiam, & Hecyra; vel funebrium, ad c hibeini um nevis' populum dum pompa funebris patricio alicui viro put lice decreta celebraretur, atque his acta Adelphorum est fabula; vel tandem Romanorum, quos plebei s vocarunt . pro salii te , aut incolumitate plebis institutorum , quo maxime tempore Pli Irmionem actum non ignoramus. At m has ludis nescio , uti aiebat Lacta itius De ver. cult. L. N. e xx. confirmavirque postea S. Augustinus in civit. Dei L. F. e. xxxii. L II. c. vii l. an esset corruptela uniosior, quam quidem abiicere, iurene, an injuria censuerint alii . recentiorum prudentiores conati sunt . Romanos vero ludoa , qui & circenses, eoseque non a Tarquinio , ut fama est, sed a Romulo inventos . quemadmodum centuit Averanius Dissert. in Cicer. Diff. x ait. aedilium curulium cura nobilitatos, atque religione Christiana coercitos excepere hacchanales h Graecia iamdiu recepti ; ac ne homines redderent nequiores , mox daturos progeniem vitiosiorem , sancitis inde legibus factum ut imperitoriam hominum compesceretur improbitas . At scenica oblectamenta, quae modestiam redolent , atque emollire videntur mores , nec sinunt es Ie feros. in sui stum rem raniunt adstantes . veluti S. Ioanni Chrysostomo adhue
inveni Nim aceidisse ipse de se testatur aer a etae is rsim si mimovi vhoy . De Sacerdot. L. I. c. I. Bene vero moracos , stadiololque iuvenes non ludicrum , Iedliolieitu in decet ipcctaculum , cuius iucunditate demulceatur animus, ut sei ivo , lepidoque oblectamento lenitas li-
120쪽
Id est, proserre in Scenam ( at cur decrevimus
Heaum beralibus miseeatur incis, facetiisque, & se genus hoc d Iectatiovis i ita de comoediis loquitur Valerius Maximus D EI. Set memor. L. n. c. av. 3 Italica severitate tempe
t a In scenam proserre idem apud veteres erat ac fabulam in tentorio , domicilio . tabernaculo agere S.I--di . De sem quam Mit D Graeci laeum vocarent te mis
rarium , scenae versatilia nomine ab Latinis distinctum referente Tumebo advers. L. M. c. iv. eumque partim frondibus , culmisque exornatum , partim tabulis, pannis,& pellibus coopertum, ubi specie orationum . de carminum rem fert Tacitus Anna . L. Me e. xx. proceres haud semel pollutos esse Romanos . Calcacb. De tuae sen. C. I. v. ii. Sed stena quaelibet, in qua iuxta Donatum duae arae pomni solebana ; Axtera liberi, sistra ejus dei . cui ludi f-
haut Fragm. De comoed. ex MSS. biblioth. reg. Parmens. in meliorem , proprioremque structuram verta est tractu temporis . ut multis, diversique potuisset usibus inservire. itruv. Architect. L. R. c. vii l. Fabulas vero proserebintolim in scenam qui duces erant theatrsilium rerum Buten-ger. De theatr. qualis Prae caeteris Percennius ille fuit, cujus ipse meminit Pacrius Anaal. L. I. cxvi. atque hi patroni quoque . vel moderatores operae ab scena appelitantur in interiptione Spoletana , quam retulit Lassius Epist. quaest. v. s.