장음표시 사용
131쪽
Illudque bigo laudi sibi dari, quod in Scena la) sic agat, certissimum indicium
ut faciat, Latinum se tenere sermonem probe, Tam laetus est, quam laetus est qui maxime
Tum quod voluntas Principis (bl acresse
Adolescentum conatibus tetulerit (d);&Nimio plus, quam sperare licet, industriam Benigne se) voluerit auctam; id vero serio
Triumphant (f): Vt det illi praepotens
Quod optat i ut senectute usque prospera
a 3 vid. ciacometi. Versic. in Nec toni. v. XHI.( ι Rem declaravi in allustratione versic utorum in
t . t L gerat Giaco Asius Terentium . qui sic pm- loquitur : Uolutitas vestra F ad poetam accesserit . Proli g. Phorm. U. xxx. Se vorrete t Italice ita reddo ) favor ire ii poeta d 3 Pro tulerit . Apud Terentium lego e Huc tetulissem Peaem . Andr. U. IV. sc. m. U. XIlI. te ) Large, ac liberaliter . Quod opus sit benigae
praebeatnr. Terent. Hecyr. A ei. V. se. M. v. H. t f Hanc dicendi rationem ex Terentio ad verbum , ut inquiunt , propriam fecit Giacomellius . qiis Gnathonis cum Parmenone , Thrasoneque colloquium , ut arbitror . serio perpendens iisdem vocibus usus est , Id vero serio triumpha . Eui,uch. AEL MI. sc. i. v. MI.
132쪽
Diutine (a uti liceat publico bono l
Certe quod ad nos attinet, putaverit Sibi relatam abunde nobis gratiam ( b3, Tanta est magni excelsique animi benigniatas (c), -
Nam quod nonnemo percontatus est, quid hoc
A Studii genus ad latinam linguam (D conserat; Et num, latine nostrum quod quisque loquitur, Perspectum habeamus, & exploratum; haec qui roget,
t a 3 Se ieet diu, & Plautinum affertur exemplum Nam Daemonis sententia est quod ille , qui consulte , d m , atque astute cavet , diutine uti bene licet parum t alii legunt portam J bene. Ru lent. Ac . IV. se. vii. v. xiv.( , i Doeniam psi hodie ( sie Terentianus Phaedria Dorum , Pythiam . & Doriam alloquitur 3 parem ubi referam gratiam . Eunuch. AEL IU. Q. a v. v. Livis e 3 Ad uarrandam argumentum ades benignitor . Plaut. Priam. Menaehm. v. xv I. t d i Operamur . Ea autem significatione dictum legimus iamdudum aliquid rari agere arbitror . Terent. Adelph.
t e Fit se Io. Terent. Adelph. Adi. vi. Q. III. v. LIX.( si Nisi quis Latinam linguam pulchre noverit cedi
133쪽
Is vel male salsus (a) est, vel nihil intelligit.
i Nam nisi latinam linguam pulcre noveris ,
t Orationis veritatem (s j redderet Qui possis ea , quae cuique congruit loco, Agendi firma Nam doctoris hiltrici (c)
te disci sinas severiores. quas illa continet, ignoret necesse est, atque illas, quibus est continendis idonea . a Imullus, inficetus , inurbanus .i b Etsi veritas odium parit, ad eam tamen conso mandus est sermo in agendis fabulis ut spectatores Donnihil proficiant . Proficere vero debent si ea bonam in partem accipiant , quae sibi dicta reipsa putant ad instar S'- cratis , qui comoediarum i ut ait Seneca publicatos in se , ct spectatos sales in honam partem accepit , risitque non
minuI, quam quam is uxore Xantippe immunda aqua perfuderetur. De constant. sapient. c. x. Atque id ex Aeliano quoque colligitur asserente quod mxpar c My oci nu P. δρυμEpoc γελα . Var. his. L. II. c. xui. t c vochbantur olim doctores histrici ,rum uoctores qui comoedias quum excripsissent inoribus ad discendum osterre solebant . uti animadvertit Donatus Protegumen. ad Terent. atque inter eos doctoris histrici nomine Ualerius quidam memoratur a Cicerone . De orator. L. iii. omnes vero, qui arte aliqua excelluissent, diei ris nomen a veteribus impetrabant, quoil multis ab hinc annis ad scientias traductam est . Unde librarii , sagittarii , aliarumque artium do res in inscriptionibus memorantur. Earum unam Romae in aedibus Vitelleschiis extantem rhtulit Spoluus . Mi c. erud. antiqv. Sem VII. p. CC i.
134쪽
Referre alteram non gravabor r
Hi sitici vero doctoris nomen sortiti sunt quum histrioni incis rite peragendis negociis invigilassent , atque eorum quilibet imperator histricus vocabatur . Polluc. Onom. L. m. c. xvu. Hinc audire t inquit Plautus, qui plura profert , quae usum inter histriones habent i iubet vos imperator histricus, de infra haec imperata , quae funt pro imperio histrico . Prolog. Poenul. v. iv. dc XLI v. Sic autem dicti ab antiqua Thuscorum voce hister , quae saltatorem, ludionemve significabat . Ab Etruscis enim Romanos vel ea olim recepisse theatra, ubi fabulae agerentur, memoriae proditum . Boethiu. Disc. P. I. P. CLxxxv. Indi per histriones erant gesticulatores sit verbo venia j quorum scenicis ludis spectatores delectabantur , qui quum Italia pulsi a Nerone fuerint, quod eorum caussa ortae factiones essent, ad quas compescendas assidere theatro milites iussi sunt , per Nervam Cocceium restituti iterum a Nerva Traiano sublati dicuntur . unde histriei doctores acetii primum ex Etruria. asserente Livio EF., Rum. L. NT.
e. IL an. v. C. WhxxxIX. ex eorum censu seligebantur,
qui quum vel comoedi , tragoedique essent, vel alii quicumque fabularum actores . artificesque theatrici, docebant quomodo fieri quis deberet alienae personae graphicus simulator . Aesopus ipse , doctus quum esset histrio , infortunia quaedam poeticis repraesentare solebat vocibus , ea praesertim, de quibus Tullius eius familiaris, adnota te Mureto Comm. in Cic. orat. pro Sext. conquestias est orationem quum habuisset pro P. Sextio , qui utpote tribunus plebis vim omnem tribunatus sui Lentulo , ac Metello COSS. ad eum patriae restituendum fideli prorsus ani
135쪽
Praecepta nihil moror ( a j in scena : ubi
. Fa-mo contulit . Res vero ipse ex Terentio Bessiae declarat magistros , seu mavis doctores , discipulosque histri eos una simul de comi eo moderamine sermonem iniicere peropportunum . Revera iis verbis si quis ( sivit dicta Simonis magistrum cepit ad eam rem Andr. Act. I. sc. n. v. XXI. doctorem poeta indicat , quum di ipse doctor vocetur . Nam dicente Davo num immemores diis uti Andr. Act.ial. sc. i. v. xiv. innuitur Davum est e doctorem ,& Mysim, Lesbiam , Glycerium , Pamphilumque discipulos. I audem inter histriones si qui forte poesim calluerint, & ad doctrinam histrionensium propius accesserint , publieo eos homnore condecoratos Roma ipsa suspexerat . Inscriptio heie apposita , & ex Grutero a Ficoronio De Iara. sen. on. comic. antiqv. Roman. p. ix. relata rem demonstrare videtur
( a 3 Terentius ipse ui I, digit, moror . Eunuch. Act. I. se. it. v. ov. Convivas moror pro detineo dixerat etiam in persena Chremetis . mautont. M. I. s. I. U. cxx. atque alibi non moror . Phorm. Act. IV. Q. v. v. vi. At in MSS. Graevii legitur num moror p Dicenti autem Giac mellio praecepta ni I moror opitulatus fuerat Plautus ut quum maxime, dum Megadorum induxerat Eunomiae di
136쪽
Facias omnia, neque animo ( a) promas e tuo Cujusque rei quod fert natura, & postulat
Ratio; ut minimum videare putidiusculiis.
Ae si quisquam est, latinas qui agere fa
Velit paullo elegantius, nisi redigat
Vocem , gestumque , orationem denique Ad popularem loquendi consuetudinem ,
Meo periclo ( b) magnas nugas (c) egerit.
Quod si latinae nescius linguae audeat Prodire in Scenam, nae is nugas egerit Multo majores et nam si paullulum hae
Haerebit autem nimio saepius, vigor
137쪽
Orationis illico enervabitur , Aut magno Spectatorum cum fastidio Disjecta corrumpetur & sententia . Ad argumentum quaeso nunc operam date eQuod sic tenui stylo (a narrandum censeo: Nam odi ego semper quasdam ostentatium culas Verborum ad populum , ineptas, vendit
Fuere Athenienses fratres (c) duo senes , Dissimili qui ingenio, itidem distimilia Studia ( j sequebantur: quorum alter D
b venales . Revera vendi consuevisse comoedias .& quidquid comicam, & histrionicam praetatulisset ostentationem ipse declarae Terentius. Ait enim avare pretiam tui arti meae . Prolog, Heautont. v. XLvul. Hecyr. v. XLIX. Plautus quoque vocem ipsam nonnumquam usurispat , qua usus est Giacomellius , dum linguam , inquit .umam ( Taubmannus pro uvam legit quoque t etiam venditariam . Stich. Aet. I. h. ill . v xv. c Adelphos appessae Terentius, vocemque mutuam tur a Graecis . fabulam ut ediciat iamdiu perarum a Menandro , quo tamen . initio maxime , felicior est . vid.
( d i Ii adeo dissimilis sudio est . Terent. Adelph.
138쪽
Senex agrestis , pareus, tru lentus (a ,
Duorum filiorum, quos susceperat,
Natu minorem Ctesiphonem ( b) duriter sei Et arcte in agro cohibitum habebat: Mi,
vis moribus h)m , sed indole agrestis . austerus . & tenax .c a ) Qui vultu alios terret, feramque praesesere cru- delitatem . Hine in P aatina comoedia . quae Tragul-- rua inscribitur. Laevo ingenio Callicias quidam inducitur. Aqui voluptatis inimicus quum esset . & laudator remporis Dacti . ut cum Horatio De are metir. v mxxiri. loquar . iam se censae evaserat. castigatarquo minorum . verba Demeae a senis per Terentiam relata in rem maxime vertiet suam A aeomelli ua nolier . Ero illa arreptir c sie Demea 3 fam T vg. rristia , parcur , trucuIeatur , tenarum duxi uxorem . x Adelph. Act. U. Q. iv. v. x i. E ia per D cootrario lita AP teguemus ebe fui sem, quel villan . quet erudele. oqueae acerbo . queu' avaro , que sero , queI tenace , come Da tueti , prese mulis. Non ita in Adelphis Italice reddendis Franciscua Cortius , ae Alberius Lollius. Uid. Lebens V V. Ad IN. Germaui .i , Adolescens hio erat suapte naturx agrestior . a qua in laborem proniori voluptates tamen clancuIum capiens . Hic patrimonii splendor est dictus . seu praedii lux, ani vir. idest agricita quod in praedio assidue moraretur, que immensius eseret . de raro ventitaret in urbem
139쪽
Contras nam id alteri fratri nomen fuit)Cum semper abhorruisset ab re uxoria (a), Natura alioqui praeditus mitissima , Lenissimisque moribus, sibi Aeschinum (b j., Qui Demeae natu maior, adoptaverat sc ).,
Eumque in urbe eduxit (d , indulgentius :Qua facilitate (e) adolescens fietus maxime ,
. Exeris ceretur . eratque revera senex natura bonus , Erasmo adisgi notante, di quietis amans ari et et Metaoe a mente . di Mis consilio . t a 3 Vid. Glatomeli. Proloe. Anis. D. LXXIX.( b Hic adolescens erat ad voluptatem , protervimamque prolapsus a ct Hie aio rum N a piobro , quasi prombrosum dicas , qui Pamphilam nemph Sostratae viduae similam Atheniensem civem pauperculam .fecit gravidam.( c Ipse Mitio . qui verius a Giaeomellio iuxta lectionem Cod. MS. vaticani vocatur Micio t Muretum namque , quippequi Mitionem in Adiaphorum argumento pinius dixit quam Mieionem . reprehendit Tanaquillius Faber. Notui. ad Terent. Ad Iph. 3 nati , inquit , sui aeuo ; inde ego huae maiorem adoptavi mihi ; alibi vero tuum Dium, dicit, derisi adoptandam mihi ; ti clandem filius tuus Aesehinus , quem fratri adoptandum dedisti .
Terent. Adelph. Rei. I. sc. i. v. xxi . . se. II. v. xxxiv. Actis
alis se. Iv. v. xvii. Eumque ( ita Plautus adoptat sibi proflio . Prolog. Poenul v. Lxxvi. t j Eduxi a parvula . Terent. Adelph. Act. I. sta.
( e 3 Ipsemet Terentius sententiam exhibens opportu nam facilitate , ait , nihiI esse homini Meti s .. Adelph.
140쪽
Exercuit, quae fert (σ) juventus, omnia :Ac compotando (b J, largiendo, amoribus Indulgendo , sibi nihil non denique
Permittendo, animum pene Corrupit suum . Postremo virginem quandam , pauperem
i a suae fere adolescentia . Terent: Adelph. Act. I.
ι vocem hane legimus ab Terentio non raro adhibitam . Ait enim quod Philtera est / Corintho .... Parae eula . Heautont. m. i. sc. i. v. XLiv. Sed vocem ipsam alibi repertam cum insequentibus locutionibus proprio aptavit prologo Giaeomellius , eo quod Sulpicium Apollinarem scribentem viderit quod vitiaverat idem Aeschinus civem Atticam pauperculam. Argum. Adelph. v. vii. Quod quidem ipse Muretus Argum. Adelph. clarius expressit exponens quod Aeschinus ip. e tu virgiuem pauperculam quidem . sed bovam , bonis prognstram . Pamphitam nomine . quam mater Sostrata vidua savcte secum , di pudite , ut poterat, educabat. noctu temulentus quum incidisset, vim ei attulit se
gravidamae fecit . t d Plautinus Apoecides senilem protulit sententiam dicens Peripiam i suid est quod pudendum siet generae natam bouo pauperem domum ducere uxorem Epidic. Act. II. se. i. v. D. E che p pergrana ( en Italicam Ahicotii versionem 3 forse i prender mulie . e u conclursi uti sto didonea is casa di Mona raeteta , comunque meschina p