장음표시 사용
31쪽
6 DE VETER. SACR. CHRIST. RITIB.
tierunt,Allelusa e mia, venerunt ad fontes, repleti sunt claritate, Asieluia, Alyeluia: AQuin imo. ut nos ostendimussupra, ad Christum ipsum denotandum, Agnum etiam eisgiabant in medio aliorum duodecim Agnorum, sicut Christus in medio duodecim A postolorum. ut legitur Apocal. cap. 7. Guasi Agnus, qui in medio throni est, reget iPos, ct deducet eos ad vitae ontes aquarum.
S ed ut clarius Fideles illi Christum
exprimerent; non solum eum Agni symbolo em abant; verum suprata eiusdem Agni caput signum Crucis aliquando panebant; ac etiam interdum duabus Graecis litteris Christum pariter significabant: quo ruri Agnorum em es ex antiquis marmoribus, &alijs mus vis hic nos eni-giauimus. BReperitur praeterea altera Crucis species, quae Coronata nominatur; non minus veneranda ac mysti a praedictarum; quam nos hic estigia uimus ex abside multuo Ecclesiae sancti Clementis hic Romae in Coelio Monte. Nicolao Primo Rom. Pont. sedente extructa : In cuius superiori parte, & alijs extremitatibus undequaque non unam tantum . sed plurimas videmus Coronas: mystice denotantes , quod quanquam ardua di dissicilis sit ipsa Crux, quam Fideles & electis utierunt viventes in mundo; eo sublimiores sint Coronae, quas ijsdem benignus&misericors Deus praeparauit in Coelo: ut indicauit sanctus Paulinus Nolanus
Sanctorum labor, O merces, sibi riia cohaerent: Ardua Crux , pretiumque Crucis sublime Coronae. Quibus Coronis non coronabitur quispiam, nisi in agone huius mundi legiti- Cme certauerit. At vero circa huiusmodi Coronarum em es quantum augeatur pietatis studium. & viscera doloris compunctione, & deuotionis ardore minume comprimantur & collidantur: scribit S. Basl. homil. in o. Martyres his verbis : In Ecclesia ad spectandum me alliciunipictura res; contemplor fortitudinem
Martyris, Coronarum praemia considero ; ct tanquam igne incendor aemulandi cupiditate , atque prsratus o supplo per marty rem Decim adoro, salutemquepercipio. Corona vero, quae in eminentiori cornu huius Crucis apparet, per manu ri
quandam sublata; indicat aperte gloriosam victoriam & triumphum,quem perlinctissimam Crucem Christus obtinuit; alludens in hoc ad Romanorum triui phos , in quibus Imperator gestabat Coronam aliena manu elatam: cum & haec Corona expressa sit similis illis, quas Crassiis ex auro & argento in ludis & ce taminissus . vi praemium constituit. de quibus Plinius lib.a I. cap. 3. Crassus diues, primus argento auroque folia imitati, ludissi is coronas dedit. In eadem nostra Cruce imago nuda Crucifixi Domini cernitur, clauisquatuor astixa, sub cuius pedibus ad fulcimentum corporis extat tabella, quae si p- D
Cernimus in eadem Cruce candidas Columbas duodecim, duodecim Apostolos denotantes, quibus praecepit Christus apud Matth. Io. Utile prudentes sicut serpentes, implices sicut Columbae: Quae verba vi sint intelligenda docet D. Ambros. de Fide lib. 3. cap. 7. Praemittitur astutia, tisit tutasimplicitas: sunt .
enim serpentes Evangelici, qui ex ut veterem Hym, ut influant novos morer; Actit scriptum est: Expoliantus veterem hominem cum actibusDis,o induentes nouum s cundum imaginem eius, qui creauit eum. Discamus ergo depositis vetusi hominis exu-uus, euangelicorum serpentium via ut moreserpentiumseruare caput , fraudem ca
32쪽
D Nec prodest simplicitas, quae rei tram non discernit, ut quis innocens inueniatur. Hinc Paulus ad Roman. I 6. Volo vossapientes esse in bono , plices autem in malo. & primo Corinth. I . Nolite pueri incisensibus, sed malitia paruuli estote. Quod autem Columbae circa Crucem denotent Apostolos, expresse de ii iusmodi imaginibus scripsit S. Paulinus ep. I a. ad Seuerum. Crucem Corona lucido cingit globo :Cui Coronae . sunt Corona Apostoli; uorum figura est in Columbarum choro. Est etiam talis Columba dilecta illa sponsa, quam coelestis sponsus sic inuitat in Canti c. cap. a. Surge, propera amica mea, Speciosa mea, ct veni, Columba mea inforaminibus petrae, in cauerna maceria. Quod autem haec Columba invitetur ad se
33쪽
s. DE VETER. SACR. CHRIST. RITIB.
se protegendum in foraminibus petrae, declarat s. Bernard. in Cantic. sermon. 6 a. ex verbis psalmi s . auis dabit mihi pennas cui Columbae, O volabo, ct re uiscum & sic inquit: Ecclis Columba es , Osc requiescit. Columba, quia innocens , quia gemens: Columba inquam , quia in mansuetudinesiuscipit insitum verbum: ct requiescit in verbo; hoc es in petra: nam petra es verbum. Foramina petrae, &cauerna maceriae, ad quae inuitatur haec dilecta sponsa ad se protegendum; non aliud sunt, quam fixurae clauorum Christi Crucifixi . Hinc sanctus Bernardus ibidem serm. 6 i. inquit: Foramina petrae vulnera ChriHi interpretans: recte omnino ; nam petra Christus. Bonaforamina, quae fidem astruunt resurrectionis. Chrsi
diuinitatem: Dominus meus, inquit, ct Deus meus: unde hoc reportatum oraculum,
nisi exforaminibus petris ' In his Passer intimissibi domum, ct Turtur nidum, ubi reponat pulus suos: in hisseColumba tutatur, O circumuolantem intrepida intuetur Accipitrem: ct ideo ait: Glumba mea in foraminibus petrae. Vox CoLmbae: In petra
Emgiabatur Columbae a priscis illis fidelibus penes Christum erucifixum; ut
indicarent semper ibidem residere puros, mansuetos & innocentes tanquam
Columbas gementes, flentes, & semper meditantes in lege Domini, ut in Isaiata, cap. 38. Sicut pultas hirundinisc elamabo: medi abor ut Columbae quod nulli bi quam in ipsa Cruce perfici melius potest. S. August. in psalm. ς . Columba enim pro signo dilectionis ponitur, ct in ea gemitus amature nihil tam amicum gemitibus, quam Columba ; die noctuque gemit; tauquam ibi posita, ubi gemendum es. Quod autem eis assent prim fideles Columbas supra ipsam Crucem in principio nascentis Ecclesiae: vidimus nos etiam supra ex illa Cruce Ciuitatis Me-hapori in Indijs . quam emgiari & scalpi secit in petra gloriosus sanctus Thomas Apostolus: cuius Columba non solum indicabat Spiritum sanctum supra ipsum Christum apparuisse , verum & supra eundem resedisse plenitudinem re septiformem gratiam donorum & virtutum omnium ipsius sancti Spiritus: ut refert Rupertus Abbas de Operibus Spiritus sancti lib.3. cap. a a. Appa et in calce huius nostrae Crucis Ceruus, qui flatu videtur serpentem, absorbere: Symbolum peccati ab homine concepti, a quo nisi Spiritus sancti amante gratia per Sacramenta e sanguine Christi prouenientia, tanquam a vivis sontibus; non purificatur; v ropterea dixerit Psalmista: βuemadmodum
desiderat Cervvs ad sontes aquarum . ita desiderat anima mea ad te Deus: sititiis anima mea ad Deumfortem vivum . Quod mysticε explanavit D. Hieron. in psal I. Mos es ceruo , ut inuentu repentem naribus hauriate ops haec exardesens,extinniat sitim . Ergo homo Ecclesiae , qui diu in a D venenos degebat, Ubis perspicit caeno fornicationis, Idololatrior ore repletum, desiderat venire ad Chrisum, in quos fons luminis ; ut ablutus baptismo accipiat donum remissionis sed O si quis hodie
minum extinctis Glys ignescat in desiderium Dominicae contemplationis , potes Oipsi dicere: auia kesiderat anima mea ad te Deus. Hinc etiam in nostra figura duo Cerui ardenter bibunt ad quatuor flumina erumpentia ab ipsa Cruce, via serpentium veneno Curentur; ncuti etiam homines ad aquas Sacramentorum bibentes a peccatis mundantur; ut declarauit R ussinus Aquileiensis in psalm. I. Dicitur natura esse Cerui, ut serpentem tu suo extrahat, atque ipsum ad renouationem Luam transglutiat: quo absorpto tanta siti propter venenum inardescit, quod non si scit ei de unofonte potasse, sed adplares currit. Ad hunc modum se perhibet hac animperfecta Deum d sidera , dicens: βuemadmodum, id As, auam ardeniis desiderat , ct f inat Certavi absorpto serpente, non adisum tantum, sed adplures aquarum fontra: ita ad illam modum O ardore, o femore anima mea absorptis vitis, desiderat peruenire ad te: βuoniam apud te fons vitae , ad quem tu ipse ansemas inuitare Iuvatus es, dicens: Si quis sitit, veniat ad me,s bibat . ct iterum: αui bibit ex hac aqua, quam ego do et in eofons aquae vis alieκtis in vitam aeternam. Mystice huiusmodi Cruces alia pia symbolica continent ornamenta, nempe flores. ut indicarent talem filisse Christum: Ego os campi, O filium conual 'ium. Fructus denotant immensa iustorum dona tum gratiae, tum gloriae, quae ex Cru
34쪽
ce proturniunt; ut in Prouerb.cap. II. Fructum m i livum vitri de quo in apo calip.cap. a a Lignum vitae eremflictus per lingulos menses. At de ijs&similibus alijs imaginibus haec dicta sussiciant . quarum plurima veneranda mysteriata antiquitatum indagatori melius patebunt. Praeterea de hoe salutifero Crucis signo inquit Corn. a Lapide in epist prima ad Corinth. cap. I. num. 23. quod lingua Chaldaica,& Indica illud pronunciatur verbo Masculo quo etiam significatur Dei sepientia, & virtus: indeque ibidem ait allusisse Paulum : Pr.edicamus Christam Crucifixum, Iudaeis qtiidem scandalum, Gentibus autem sustitiam: ipsis autem vocatis Iudaeis, atque Graecis Chrisum Dei virtutem, O sapientiam. Siquidem haec vox Crux, commutatis tantum litteris symbolicis, re punctis; scandalum, stultitiam , & sapientiam miniscat. Praeterea Aenesi,quamuis ignoranter, ex Horon olline hieroglyphic. II a. vitam, & salutem suturam indicantes; geminas lineas ducebant, quarum transmissa altera alteri in perpendiculi modum ductae substerneretur; atque eius rei nulla alia suppetebat ratio, nisi quod haec Diuini cuiusdam mysteri j significatio
esset . quod etiam explicauit Marsilius Ficinus de vita coelitus comparanda cap. I 8.dicens: Inter characteres Aeg7ptiorum Crux una erat i signis, vitam eorum mores ituram significans; eamqueAuram pectori Serapidis insculpebant.
At ego in alio meo tractatu de prophanis Aegyptiorum Ritibus, cap. I 3. ubi de Iside, &Osiride, delineari curaui effigiem Osiridis habentis in manu Crucem, seu Tau; sicuti & hic delineatam propono ex Musaeo Domini Octaui Tronsarelli essigiem Herculis circundati pelle Leonis, sic habentis signum Crucis decussa e quod non aliud indicasse credo, quam quod ad consequendam vitam, & salutem in hieroglyphico Crucis, operandum sit prius sortitudine, & virtute, ut
in Hercule, quem evexit ad aethera virtus. Sed hoc eminentius etiam apparet nobis, non verbis expressimia,
sed ad viuum praefiguratum, &delineatum ex antiquissimo Aegypti m Hieroglyphico in celeberrima aenea tabula Cardinalis Bembi. quam etiam inspexit in parte Iacobus Bosus in tractatu Delia trionfante oce. T stibi Arula bipes, in qua statvrceus e duabus partibus aquam in modiolos essendens rvrceo superne infixa est Crux, ct in utroque illorum modiolorum p situm est aspergilium:
quasi haec nobis indicare velint, quod per sanguinem ,& aquam
ex latere Christi prodierint Sacramenta ,& sacramentalia E
clesiae sanctae: ad Hebreos 9. Et sine su-guinis ususione nostremissio. Quae omnia absque sgno Crucis
Sanctus prianus de baptismo Christi in princ. inquit: Nos in Crura Chrisi gloriamur, cuius virtus omnia peragit Sacramenta, sine quo signo nibus sanctum, nec aliqua consecratio meretur effectum. Hine omnium sine cationum exuruersublimitas, O profundum: ct longe, lathae diffunditur pleniturigratiarum.
Viceus in praedicta figura, supra quem est posita Crux, potest nobis signi Sc re Christum crucisxum, de quo per Prophetam: auoniam apud te sitas viata. Hinc sanctus Ambrosius in expositi psiliui s. rini ibi est, ubi Chrsui s. B Fons
35쪽
Fons es, ut requae supere sciant re irenti ris, quo uniuersa carnis, vel Vitia dia Alvantue,et Arsinguantaer inceuia . Et ille Diuiniis Fons ex latere Christitiat iam ante pronunciatus per Z acharia cap. I 3 . In die uis erit fons patens domui Duuid, ct habitatoribus Hierusalem in ablution peccatoris, men rotae erit in die illa, dicit Domin us exercituum: Disperdam nomina Molorum de terra, ct non memora buntur vltra. Et Ezech iel: Est undam super vos aquam mcindam, o- mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris, ct uniuersis Idolis viabis mundabo vos . Extant praeterea ante praedictam Arulam hieroglyphicam expressi duo viri genu fieri, sanctam Crucem adorantes; ac etiam si nistra manu portantes eandem Crucem in summitate cuiusdam instrumenti, quod Sistrum, vel huiusmodi quidpiam aeneum est: deXtera autem manu tenentes ijdein Vasa. Et hoc nobis
demonstrasse videtur, quod antiqui Aegypti j abalienantes se a superstitioso, &impio ip sorum Idolorum cultu; ad lumen sanctae fidei, & ad sentem Bapti sint,
De istis genu flexis ante Crucem loquebatur Redemptor nostρr Christus ad
Samaritanam, Ioan . Sed venit hora, O nunc est, quando veri adoratores ado- ratant Patrem in Spiritu, veritate: nam c, Pater tales quaerit . qui adorent eum.
Quod Cli risius exaggerat. quoniam praedicti fuerant antea Idolorum cultores. ut i ii psalm o i . Populus, quem non cognoui, servivit mihi: in auditu auris obediauit mihi. At quoniam isti non solum corde credebant ad iustitiam, verum ore etias confitebantur ad salutem , Christi nomen Gentibus anniintiantes: Hoc ipsum nobis indicatur ex sonitii sistri; quoniam aes pro diuturnitate perdurandi. α suauitate sonandi, Diuinis competit Sacramentis, quae ulla iaculorum longitudine deficiunt: Et in omnem terram e missonus eorum: Propterea dicitur Lucaer . quod rinus ex decem leprosis, ut vidit quia mtindatus e i. regristus cst cum mas a voce magni avs Deum, gratias agens ct hic erat Samaritanus. Et r spondeus
I sis: Non est inuentus, qui daret gloriam Deo , uis ic alienigena. Similiter: lier Samaritana. Ioan. . reliquit hydriam, ct abjt in ciuitatem, dicit h/inibus : Venite, ct videte hominem , qtii dicit mihi omnia quaecumque feci: ni mr id Cipse I Chri ui ' Ex diuitate autem illa multi crediderunt in eum propter verbum Mulieris testimonium perhibentis. Tenent quoque praedicti Aegypti j dextera manu vasa; ut ad Ecclesiiam con- sugientes sancto Baptismo lauentur. & vasa cordium ipsorum sancta side repleantur . ad Rom. Ia. Vnimique cut Deus diuiset mensura dei: Vnde D Prosper De Vocat. Gentium ait: Paulus v o Apostolus hanc i an isdem secundam mensuram dari pro arbitrio largientis praes est De praedictis Aegyptijs, & alijs Gentium Populis aridis, & mendicis omni salubri auxilio, quod essent aqua Bapti sint. & aliorum Sacramentorum restiaciendi, prophetavit Isaias cap. i. Egeni pauperes quaerunt aquas, ct non sunt: lingua eorum siti aruit. Ego Domitas exaudiam eos, Derus Israel non derelinquam eos. Aperiam in seu pernis collibus mina; ct in medio camporum fontes: ponam δε-
serrum in Ilagna aquarum, O terram inviam in rit os aquar m.
Praeterea ijdem Aegypti ministri, di Sacerdotes Christi sacri sun t: ut ex Sto-Ia Sacerdotali circumdata ad pectus istorum in forma Crucis instar celebran- D rium Sacerdotum isti inquam, ut ministri Christi, &dispensatores ministeriorum Dei. non soliim habent in manibus vasa ad propriam ablutionem culparum; verum quod ex fonte, qui Christus est, aquas, quae superes fluunt. dispergant requirentibus Laicis. ut sagitia carnis diluantur, &incendia restinguantur, ex Diuo Ambrosio citato . Et ad hoc posita videntur aspergilla in vasis penes sontem ; ut per illa est undant Sacerdotes aquam super Populum, & Gentes, quas Christus inuitat, dicens Ioan. 7. Si quis piis, veniat ad me, ct bibat, fumina demni irrem uent aquae vitiae. Similiter Ioan. 4. aut biberit ex hac aqua, quam ego dabo ei, nonsi retia aeternum se aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae se lientis in vitam aeternam. Aquae ite illae sunt, quae ex fixuris clauorum, & laxere
36쪽
DE VETER. SACR. CHRIs T. RITIB. ii
Christi profluxerunt. Isaias I Haurietis aquas in Mussio δε fontibus saluatoris. Fec mirum, quod cum gaudio sumantur, quoniam bibentes ex illis prae dulcedine inebriabuntur. plal m. 22. Calix meus inebrians, quam praeclarus est Et idem propheta: Inebriabuntur ab ubertate domus tua, O torrente voluptatis tuae t
Aliud mirabile hieroglyphicum Crucis consider uit predictus Bosius in Acto tractatu de Cruce lib. s.
cap. Io. nempe eguram Crucis supra caput volucris,
quam Nycticoracem Graeci,& Bubonem Latini a pellant; ut est expresssum in Obelisco Lateranensi Etenim sicuti hoc artimes ab hominibus.& ipsis etiam auibus deluditur, &odio habetur; ita quoque Chri- s a Gentibus, & a Iudaeis; unde ilia Christi persona clamat Regius Propheta psalmo a I. Ego autemsim vermis, ct non homo, opprobrium ho-D minum, c, abiectio Uis. & hoc idem intellexit in plaim. Io I. secundum expositores, dum dixit: Factus su scut N Iicorax in domicilio. Huiusmodi sacratissam ac steria Incarnationis , Crucis, Passionis, & Mortis suae, voluit Christiis pro . . . . i/lutς Hebrς rum fuisse indicata illis sub umbra fiet rarii min sacris codicibus; ita Gentibus, &praesertim Aegyptiis abscondi v Ivit in hieroglyphicis, & symbolis eorum vanae, di salsae Religionis: &hoc usque . in tempus plenitudinis gratiarum, quo haec Apostolis. &Sanctis suis reuelauit, unde Doctor gentium ad Coloss. I. M Ierium . quod absconditum est a saeculis, O
generationibus, nunc autem man festitum es anctis eius, quibus .Lit Deus notas Iacere diuitias,osiae Sacramenti huius in Gentibus. Quae verba exponens sanctus Ambrouus inquit e serium, quod laruit a saculis, modo reuetitum Herit 1i id ess
Non solum venerandum Crucis, seu Christi simum inter Aegyptiorum hie roglyphica consueuerat apponi: verum etiam ab alijs quoque Ethnicis ignora, ad 'ter Olim usitatum ivisse. Ea nota. ut probe scimus, est littera x, quam P. intersm '
--at. Etenim in plerisque Ptolemaeorum aereis numismatibus , non semelis L extat; aC etiam in Collaribus fugitiuorum hanc notam imprimi cse: in Aloneta liquidem ante Christum perc
ratione nomen alicuius, qui monetam CudeICL, exempli gratia tan tantas, nTy
sippi, & similium. Et hoc docet Pignorius in eruditillima sua epistola a Quodque longe ante Constantini tempora fuerint quoque in exercitu Romanor L. Gentilium alia militaria signa, quae signum Crucis exprimerent; ut Romae. &alibi cernere licet in multis trophaeorum imaginibus. & alijs antiquis monumen iis ; refert post alios Baronius ad annum 3Ia. ubi Spondan. num .4. At vero Magnum Constantinum Augustum ex illo veteri usu transtulisse hanc notam ad hunc pium, desacrum, tum in proprijs nummis, tum etiam in Galea,
α Labaro. Nexpromise uo monetarum usu potuisse eximere hanc notam,cum
in lamiam abrogauerit supplicio crucis ; ita ut post Constantinum solum nomeria Saluatoris indicauerit; ex scriptoribus Ecclesiasticis constat: nec nouum est. multa in supellectilem Christianam . ut ita dicam , sui se inuecta, quae alias prosanitatem suboleverant. Crux ipsa. quae nunc exornat Imperantium frontes, fuit olim ignominiae theca, & leruilium suppliciorum epitome. Diuertit deinde ad figuram rectam Crucis ab illa veteri Decussata in hanc formam. o ut nummi prae Ieserunt ; quos apud me habeo . ac etiam seruo. Lucerna fictilem hac quoque nota signatam . quam inserius delineari curaui. cap. 62. Hanc arcanam nominis Dei, & Christi scribendi rationem ad Latinam qu
que Ecclesiam traductam monsti ant sequentia Monogrammata Christi, vide-B a licet,
37쪽
io DE VETER. SA CR. CHRIST. RITIB.
Beet Caeterinti non solum littera X, quam P, intersecat, sed
.hie, IES' - etiam littera X spectatur in coemererijs: nempe hac litis
ii X nomen Christi signiscari, seu Crucis,qualem efformauitiacodicum Iosephi liberis benedixit. manibus tranquest obliquatis inter se, ut loquitur Tertullianus de Baptismo cap. 8. Illud quoque argumento est, quod Iulianus Apostata propterea Osor X a Christiaris Antiochensibus dictus est ut ex libello,qui Misop ston inscribitur, apparet quia Christi erat iuratus hostis. Quid vero aliud duarum linearum ista Decussatio, nisi figura Crucis Huc accedit locupleti stimuli austuli Martyris testimonium: Iseniis in Apologia secunda cum Platonem verba haec de filio Dei a Mose accepta in Timaeo protulisse diceret: Decusauit eum in uniuerso: Decussationem figuram Crucis esse assirmatiit. Et hanc sanctissimi' viri interpretationem sacrosanctae Cruci non mediocriter fauentem, ut Platonicae Philosophiae hortos Mosaicis sontibus irrigatos docleat, cur valde suspiciamus Ipsa quoque littera Tau Crucem denotauit;vt proinde recte Urigenes,aliique veteres Patres locum Ezechielis cap. 9. de signo frontibus impresso ad Christi
Crucem aptauerint. Itaque Tertullianus in Marcionem, lib. 3 cap. 22. de eodem Ezechielis loco agens, aiebat: Ipse enim littera Graecorum Tali , nostra aut T, Deciei Crucis. quam porrendebat futuram infrontibus nubis apria veram, ct Catholicam Hierusalem . Est praeterea verissimum Hieronymi testimonium sic scribentis in dicto cap.9. Ezechielis: Antiquis Hebreorum litteris , quibus usque ho-He utuntur Samaritani, extrema Tati littera Crucis habris militiainem. Et haec quidem hactenus de salutari Christi nominis, & Crucis nota, qua mor admodum, ut habet Rufinus lib. I i. cap. 1 9. Alexandria υμμμης mpo ibus , in ingressibus, insenesis, in parietibus, columnisve depingebat . Et in secunda Synodo Ephesin. act. habetur: In communi domo , inqua musta erant habitacula; adsit insingulis habitaculis veneranda Crucis Imago. Addit S. August.
in psalm. 33. I Regessignum Crucis Chri infronte iamportanti etiosiusAnum,
quam quaeliber gemma Diadematis. Et addit Hieronymus ad Lartam: , ex id a mili-rum Crucis in Haseunte Regum purpuras, atque ardentes Diadematum Cremas pa t uti Saluatoris pictura condecorat. Crucis signuin ex lucis fulgore ligurarunia.
oranti Constantino apparuit, cum inscriptione: IN HOC UlNCE. Vnde ad illius emptem vexillum suum. quod Romani Labarum appellant, fabricari cu-
riuit. Eusebius in vita Constantini lib. r. & nos infra cap. . delineari curauimus fragmen tum columnae ab Antonino Ethnico Imperatore erectae, in qua milites Christiani per signum Crucis in suis scutis impressum ut adhuc Romae ad n de nostrae testimonium intuentibus apparet victoriam miraculose a Marcomannis reportarunt. Eiusdem sanctae Crucis signum atramento in frontibus Tu carum pictiim . eos quantumuis infideles a pestis contagio praeseruauit, It est apud Nicephorum Callistum : te Alculnus lib. 18. de Diuinas Oisc iis dicit ilia die Parasceves in omnibus Ecclesijs praeparari Crucem ante altare, & ador tam deosculari, Pontificem deinde, Presbyteros, & Diaconos, Caeterumqu inde Populum. Chrysostomus homis. s s. in Matth. hortatur: Vt in penetralibus, de ui parietibus, & in senestris, & in ston te quoque, ac mente, magno studio Crucem inseramus. Crucifixi imaginem in medio templi poni solere indicant Lactantio adscripta carmina de Passione Domini.
Qui uis ades, mei ve subis in Emina templi, Si parum, insentemque tuopro crimine parum
Resipice me; me conde Mimo, me in pectores ma . . . Quo spectat, quod concionatus est Ambrosus sem .s s. veluti malum in naui Crucem erςetam esse in Ecclesia, quae inter saeculi naufragia seruatur incolumit. ec teneraliter inquit sanctus M aximus sem. ς 3. Ecclesiasne Crucesare non potest. Constat praeterea etiam priscos fideles stontem signaculo Crucis semper tri-D Discia. uisse ex saneto Ambrosio serm. 4 'Surgentes gratias agere Deo debemus, ct omnem disi insigno facere Saluatoris. Cyrillus Catech. q. dc 13. Fac autem hoc Areum,
38쪽
DE VETER. SACR. CHRIST RITIB. ia
A Oma Llucum, bibos flans , sedens, isqvera, ct ambulam. Oive in gesto mo. & infra: Iu semie sidente gnaturum Crucis dipitis imprimatur, O in alijs omnibus crux t; in panibus comedendis, in pomB sibenaea in resti, gre1 sy ante somnum recumbendo, O resurgendo, eundoi, O quisendo magna haec es fodia. It D. Hieronymus epist aa. ad Eustoch. ad omnem aestim, ad omnem incessum manus pingat Crucem. Tertuli. de Corona Militis cap. q. Ad Hiram, aes calceatum , ad lavacra, ad mensas , ad lumina, adicibilia, ad stilia, quamnque nos conuersatio exercet; frontem Crucissigna Dio terimus. Eiquod Parentes supplere teneantur proprijs Infantibus, quando hocsgnum sibi primeremon valent; Ch sost. homil. I a. in prima ad Corinth. Priusquam hocsigntimpossiti Infantulus manu propria facere, votis crucem ei imprimite. Refert praeterea Tertuli. in Apolon Christianos dum orarent, manibus eX- pansis utique ad similitudinem Crucifixi in Coelum suspendisse; ut nos insta c. . dicemus. Tu igitur, ut habet Cyrillus Hierosolymitamis Cateches . mani teste G- gna te Cruce in fronte. Huc pertinet illud Prudenti j in n. lumno ante somnum.
λδ ne cum vocante somno Cinum petis cultis, Frontem, locumque cordis
Crucis Aura signes: Crux pellit omne crimen . m. Etenim maxime hoc sanctissimum Crucis signum salutare est ; ut Dei nones procul fugiant, eorundemque suggestiones diluantur: quoniam ut inquit Hi ron. de Natiuit. Hocsignum Diabolus contremisit, D, Grea Capitolia non timet: qui contemnit sieptra regalia, Caesarem purpuras; crucem timet. Et Origen. h mil. 6. in cap. 9. Exod. quid timent Damones 8 quid remunt Aedubia Crucem Christi. Ad quod respiciens Theodoret. in psalm. 43. explicat verba illa: In te inimicos nostos ventilabimus I ct in nomine tuo spernemus insurgenter an nobis. Exemplum illustre,quod nulla exceptione submoueas,apud Naetian. Orat.phmma in Iulianum; refert Apostatam imperatorem cum magicae arti operam daret. ii veneficis deduetum in abditas sedes, ut mysteria illic perageret tenebris di-C Da . vero cum umbris & aduentantium spectrorum tumultu terreretur, me
morem adhuc Christianae . quam nuper reliquerat disciplinae, signo Crucis ilia se armasse: Abscessiisse subito spectra. quieuiise tumultum: neque tunc impios illos
potuisse res suas, tanta virtute turba;as, instaurare. At non minori dignum admiratione quod refert Magnus Gregorius lib. 3. Di log. cap. 7. de Iudaeo,qui ex Campaniae partibus Romam veniens; cum per Fundanum territorium tranfisset. & diem cerneret vesperascere , dc quo declinare
posset minime reperiret, ibique in quodam Apollinis templo minansit. Qui linsum loci illius sacrilegium pertimescens; quamuis fidem Crucis minime haberet, signo tamen se Crucis munire curauit. Nocte autem media ipso solitudinis pauore turbatus, peruigil iacebat, & repente conspiciens vidit malignorum spiria tuum turbam, in obsequium cuilasdam,qui caeteris praeerat: Ac dum idem singi lorum spirituum sibi obsequentium aetus discutere coepit, quatenus unusquisque quantum nequitiae gessisset, inueniret: cumque singuli quid operati suissent contra singulos exponerent; unus in medium proslijt, qui in Andreae rpiscopi D Fundani animum per speciem foeminae quae in Episcopio eius habitabat, qua tam tentationem carnis commouisset, aperuit: tunc malignus qui praeerat spiritus subdidit. tantum sibi factum lucrum grande, quantum saninioris viri animum ad lapsum perditionis inclinauerat. Cum Que Iudeus hoc peruigilans cerneret.& magnae semidinis anxietate palpitaret:ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat, iusium est. vi requirerent, quis nam esset ille qui iacere in templo eodem praesempsisset. Quem maligni spiritus subtilius intuentes, Crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt, Vae, va,vas vacuum, e gna rum. Quibus hoc renunciantibus cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. luctariis vero qui haec viderat; illico ad Episcopum peruenit, eidem quo
praedictaan illius tentationem aperuit. Quod agnoscens piseopus se ad terram
39쪽
protinus in orationem dedit, moxque de habitaculo suo omnem sceminam ec Apulit: Iu deum vero aqua Baptismatis emundatum ad sanistae Ecclesiae gremium perduxit. Haec latius D. Gregorius. Nos autem hanc sanetissimam Crucem, Diuam Helenam imitantes,conquiramus . & corde veneremur; ut signo filii Dei, quod apparebit in Coelo, suus sit
De sacris Imaginibus nascentis Ecclesiae. Cap. II.
CVltus sacris Imaginibus debitus, quamuis ab Arianis, Icono classis, &alijs recentioribus Haereticis fuerit diuersis temporibus impugnatus ;contrarium tamen testatur& docet Catholica Ecclesia ex sacra Scrip- tura, Concisis Generalibus, io Samstorum dietis. Hoc tamen aduertendum, εγut docet Tridentina Synodus sess.as. decret.2. Honos, qui eis exhibetur ut pote Imaginibus ) refertur ad Protot a, quae in re aptant; ita ut per Imagines , quas osculamur, se coram quibus caput aperimus, ct procumbimus, Cbrisum adoremus: O Sanctos, quorum istasimilitudinem gerunt, veneremur .
Habetur igitur ex praecepto Dei ad Moysem de effigie Cherubim Exod .as. Duos quoque Cherubim aureos, ct productiles facies ex utraque parte oraculi: utrumque latus Propitiatoris tegant, expandentes alas, ct operientes oraculam, respiciantquese mutuo versi vultibus, Sec. De quibus Cherubim hallucinatur I seph Antiquit. Animalia volucria, specie nova, a nullo unquam hominum conspecta. Praeterea in Numeri cap. a I. vers. 8. loquutus est Dominus ad Moysen: Faes pentem an eum Opone eum pro APro. Fecit ergo Mosesserpentem aeneum, &c. Quas Imagines ex ore Dei formatas, quis unquam impugnare audebit Confirmatur talis cultus ex Concilio Niceno in Anathematismis tom. 3. aet. . Nos venerandas Imagines juscipimus, nos qui secus faxint anathemate porcelgimus, C uicumque sententias Iacrae Scripturae de Molis contra venerandas Imagines adducunt, Anathema: βui venerandas Imagines Idola appedant, Anathema. Porro beatus Basilius ex Apollolorum traditione processisse sacrarum Imaginum venera tionem inquit. Asorias Imaginum iEarum honoro ct palam adora: hoc enim nobis
traditum 4 μημι Apostolis, non sprohibendum.
Quod autem motus animae ad Imaginem sit relativus ad rem Imaginata a Diuus Basilius lib. de Spiritu sancto cap. 19. Cum autem per vim illuminatricem
intendimus Oculos in pulchritudinem Imaginis Dei inuisibilis, per hanc superuehimur ad pulcherrimumspectaculum archedipi &c. Excitant enim Imagines affectum in pectoribus fidelium, qui illas aspiciunt; ut de se confitetur S. Gregorius Ni L senus orat. prima de iuuandis Pauper. ibi: Vidi saepius insiiptiones Imaginum , Osine lac mis pertransere nequitii; cum tam e caciter pictura obtutibus meis proponeres hisoriam. & infra. E caces junt Imagines in commouendis inspectorum cordibusndum in eis quis contemplatur exemplaris Divinitatem, aut quamlibet virtutissublimitatem . Et quantum adiumenti conterant Imagines sacrae, consentit Beda d mplo Salomonis cap. I9. his verbis: Imaginum aspectus multum compunctionis
flet praestare contuentibus, ct eis qui litteras ignorant, quasi vivam Dominicae his ria pandere tinionem. Sed omissis huiusmodi auctoritatibus, ut passim est studiosis intueri; Refragari non videtur cultui sacrarum Imasinum Concilium Elibertinum cap. 36. his verbis: Placuit picturas in Euses esse non debere; nec quod colitur aut adoratur, in parietibus depingatur. Quoniam Concilium illud Prouinciale fuit non Generale, nec a Sede Apostolica approbatum , ut aliqui dicunt: vel via Sandero respondetur lib. a. de Orat. cap. 4. & a Turriano lib. . Dosmatum, dictum Decretum processit tempore, quo Christiani ad mortem pertequebantur; qui cum saepe sugere .
40쪽
a segere cogerentur; ct ne Sanctorum imagines permanentes in manus Gentilium& Haereticorum inci irrerent, &ab eisdem conculcarentur; propterea Concilium prohibet illas in parietibus Ecclesiarum pingi: & idem videtur sensueA2
rius par. 2. lib. 9. cap. 7. &Card. Bel armin de Imaginibus lib. a. cap. q. Praedictas Sanctorum Imagines consueuerunt etiam prisci fideles est glare capitibus radiatis instar solis, quod refert Abdias, de Histon Apostol lib s. processiste a magna quadam luce : quae apparuit circa caput sancti loannis Euangelisbe versus finem illius vitae quod etiam in alijs Sanctis euenit post mo tem in ostendens in hoc Deus gloriam , qua ipsi fruuntur in coelo: Mattit. C. I 3. Fulgebunt iustificut Sol in regno Parris mei. Ac etia in eisdem splendor ille competit, quoniam opera eorum a Spirita ancto Suli assimilantur, in Ecclesias .c. 17. Opera eortim velut Sol in consperita Dei. ut ex hoc iClaris o illi nominentur, Matth cap. s. nos sis lux mundi; de infra: Luceat lux ve a coram hominibus . Alijs vero Sanctorum Imaginibus quoque apponebant capiti Diadema. quod est Circulus sphaericus instar corona: θmbolitin Regni.& Imperi j ut in Canti c. cap. 3. H eteB MAmonem in Diademate. & apud lsa iam cap. 6 a. Diadema Regni in manu Dei Quorum supremum est illud beatorum infinita reo Sapien i cap. s. Iusta amem in
perpetuum vivente ideo accipient Regnum decoris. O Diadem peciei de manu D misi . Et propterea Sanctorum Imagines sic estigiantur, ut in Sapient. cap. is. Magniscentia tua tu Diademate capitis illiusculpta erat. Et hoc etiam voluit Mo- .lanus de sanctis Imaginibus lib. a. cap. Bene verum est praeter mysteria, quo ad originem fuisse sumpta praedicta ab insignioribus Ducibus, & Heroibus , quibus Coronae & Diademata impon bantur propter egre am eorum virtutem in bello & Imperatores Romani donouo electi, quo ipsim et non poterant se conferre, transserebant huiusmodi eorum Imagines, ut illis debitus cultus prxstaretur, ut refert Card. Bar. ad annum oO3. Vbi Spondanus num. r. qualis cultus multo magis est debitus Sanctis in
gloria propter deuictos hostes Diabolum. Mundum, di Carnem vinos etiam diximus in lib. de I eteribus Aegypti Ritibus cap. 26. de Circulo, seu Dia-
sed ut deueniamus ad particulares Imagines, quas Prisci Fideles etiam sγmbolice pers epe exprimebant. Chri: ius varijs symbolis o primebatur, praesertim litteris . A & Ω, ex quibus
eum rerum principium re finem esse intelligimus: modo Agni ad Cui iis pedes simι, amisi vasculum apponitur, di Crucem gestantis; ut ii coemeteriis & antiquis lapidibus illum expressum vidimus supra. Etenim B. Paulinus epist. s. ad Seuerum inquit: Ipse O Agnui ct Pastor est quipro ovibus Dis Posior, pro Poliribtis suis Agnus
occisis s. Ipse enim Dominetii hoiba omnii sacerdotum es, quisemet et ' pro otia nium reconciliationei rei libans, vi rimasacerdotiy filias sacerdossae victimae t. Quod etiam indicasse videtur Cison. 8a. sextaeSynodi his verbis: Ergo antiquas Aguras ct umbra , vi et critatissigna o pra ignationes Eccl ae traditas amplectentes; gratiam praeferimus O veritatem. Iisdemque plane verbis in septima Synodo Hadrianus Papa Prinuis in epistola ad Tarasium Patriarcham Constantinopolita- mim Imaginem Chiisti sub Agni sorma laudauit, &lexus est; sicuti etiam D verum Pasio em mirabiliter, & cum assectu Deus promittit Christum, &cunia eo pacem per Ezechielem, cap. 3 . Praeterea Columbae imago, qua Spiritus sanctus pingi solet, approbatur; et nim Columbas aureas , & argenteas super Diii in alaiiacra, A altaria appen aslegimus. id reperitur in septima Synodo contra Iconomachos. In eiusmodi lumba sit per altari Eucharistiam asseruauit Basilius Magnus, teste Amphilochio in vita eiusdem Basilij. Quam consuetudinem Ecclesiae primitiuae seruandi sacrum Christi corpus in eiusmodi Columbis suspensis super altari; ego quoque, ansis praeteritis vidi seruatam in plurimis Ecclesijs Galliarum Regni, &praesem tim Lutetia: Parisiorum . Meminit eiusdem picturae semel ac iterum S. Paulinus in carminibus duodecimae epistolae: meminit Baronius ad nnm ς7. suo rima