장음표시 사용
101쪽
ilanus auctor Perside,sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus, hyrcanaeque admotu tubera Tigres. in nata .i. genita. Robora Arbores,ssquae serae) Vt Tigres,aut vis .aut Leena .s Aut mare). genuit te. Quale vides)Non tranquillum, sed procellosum, quale nune Vides. fAsitari Moueri. Quo)-i. per quod mare. Tamen paras ire .scum ita agitetur velis. Quo iugis Contumeliose dixit,lagis,unde ipse apud Virg. respondet,ne finge fuga. fobalia0 I mpedit te hyemis nulli gratia prosit . i. si tu tua sponte non vis mihi hoc munus praesta re,ut aut maneas,aut differas fugam tua,saltem facias hoc necessitate tempestatis. Aspice)Demonstrat ei magnitudinem tempellatis .sConcitet Comoueat. ΓSine Permitte. Γ Medebere Me elle obligatam. Procellis Tempestatibus,di impetuosis ventis . diar autem quasi percellae a percellendo. i. percutiendo. si uitior tuo animo) Quia vult reddere gratiam mihi bene merenti, cum vult te apud me retinere, tu aut,qui accepi iii beneficium, non vis reddere ratiam. Non ego sum Dicit aeneam non debere se obhcere periculo mortis propter ip am, dum vult eam sugere. Ordo eli. so inique non sum tanti,'t pereas) . i. perire velis,dum sugis me per longa freta. Quod . i.quam rem. Non meditaris Non cogitas. Vaeque ubi sint Et cellus es sequi regna Italica,quae nesci bubi sint. dixi ex iiij.AEn. Aseas .
fere sumpta,ubi dicitur. Quid ii non arva aliena, domosque ignotas peteres Sed
quia Virg. omnibus notus est, frustra eius carmina ad hanc epili. facientia repetie ro. M e gratus .i .non gratus,sed ingratu ,& immemor beneficu. Ovestaque peius . i. intensus,& cum maiori malo meo,amO.sQut sta .i .post querelas. unde amoris non questus,obliuio,si qua fieri potest,animi est remedium,ut autem obliuio sit, occupandu, est alijs curis animus. ΓFrater amor) Frater AEneae,& etiam Didonis, quia se coniugem AEneae dictitat .s Aut ego quem &c. ordo est. Aut ille,quem ego coepi amare, praebeat. f Materiam meae curae . i. se amabile praebeat. Neque.n.dedignor amare . i. libenter amarem,si se amari sinat. Vnde dicit AEn. iiij. Quae mihi reddat eum,vel eo me soluat amantem. ΓFallor, & ipsa mihi falso iactatur imago .i. salso prae se seri pietatem, S Veneri S filium nuncupat, tum sit durior caute. Vnde AEn. iiij. Nec tibi diva parens,generis nec Dardanus auctor Perfide, sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus,hyrcanaeque admorunt ubera Tigres. Aut mare Hoc videtur sumptum ex Homero, qui ut interpretatur A. Gellius lib.xis.cap.f. dicit sic. Non eques ipse pater fuerat tibi me Hercule Peleiis,Nou T lietis est genitrix glaucum te protulit aequor, Aeriae & rupes, mens 9 tibi dura,sero quς. ΓQuale vides agitari En iiij. Quin etiam liberno moliris sidere classem sQtiod tibi maluer, am)Sensus & ordo est Sine .i permitte. Me debere procellis,id supple, quod malueram debere tibi. i. permitte,ut beneficio vento tum te detineam,& aeque fruar quae cum beneuolentia tua te malim, sed non pos sum frui non pollum quidem,quia non permittis,& ita ventus,& unda est. Iustior).i .es emetior, aut iustior,quia i ullum est,ut amans ametur,& amato fruatur tuo animo. DF go no sum tanti . s. valoris,ut pereas,dum sugis me per longas ta ΓQuod .s dictum. Non mediteris a. interpreteris. Γ Inique . i. in malam partem,hoc est,quod per ironiam addit.
Exerces pretiosa odia, & constantia magno: Si, dum me fugias, est tibi vile mori.
Iam venti ponent: strataque aequaliter unda, Caeruleis Triton per mare curret equis. Tu quoque cum ventis utinam mutabilis esses: Et, nisi duritia robora vincis, eris.
Quid , si nescires insana quid aequora possent'
Expertae toties tam male credis aquae'
Vt pelago suadente etiam retinacula soluas: Multa tamen latus tristia ponius habet. Nec violasse fidem tentantibus aequora prodest e
bes me odio, S propter hoc parui facis ob ijcere te morti, haec tua odia sunt nimis magni pretij,&nimis cara,& cori stantia magno, quia constant tibi vita, quae est res ma-lona. si est vile tibi) . i. si parui- facis,nam interdum odio alicuius solent hominis parui sacere pericula,& mortem, unde est illud amantis apud Virg. in Buc. Specula de montis in altu De serar, extremit hoc munus mo
102쪽
rientis habeto. sam venti Di Persidiae poenas exigit ille locus, ΡΘ0 ςς ut δ' Praecipue cum laesus amor: quia mater amorum
rum . DPonent .i quiescent. Nude Cytheriacis edita tertur aquis. Iam .i.cito. ΓStrata).i .multu Pcrdita ne perdam,timeo: η noceamque nocenti:
quieta. s Triton Deus mari , N cu bibat aequoreas naufragus hostis a las . filius.& eosdem tibicen. Ouid. Viud pr Or: sic tentes ius, quam lanae, perdam :j. Met. Caua buccina sumitur Tu potius laeti cause ferare mei. illi Troillis in latum, quae tur- Finge age a te rapido nullum sit in omine pondu bine crestit ab imo. Curret urbine deprendi: quid tibi mentis erit ' Equis caeruleis . i. Delphinita Protinus Occurrent Ialiae periuria linguae rbus iunctis ad currum in vicem Et phrygia Dido fraude coacta mori. equorum, nam deorum maris Coniugis ante oculos deceptae stabit imago
Tristis,n effusis singuinolenta comis.
super unas, nili sere quieto ma Quidquid, id est,tot ulla merui , concedite dices: ri,unde Virg. in primo AEneid. Quaeque cadent, in te fulmina missa putes. poli placatum mare dixit de Da breue saeuitiae spatium pelagique, tuaeque
Neptuno. Coeloque inuectus O 1 A
aperto flectit equos,Curruque volans dat lora secundo. Cum ventis O uorum natura est, ut mutentur. Horat. secundo carminum . Non semper imbres nubibus hispidos manant in agros,aut mare Caspium vexant inaequales procellae. Eris).f. mutabilis. Nisi vincis, Id est nisi superas, id est nisi es durior roboribus. Robur autem species arboris est,ex qua deterrimam esse gallam Plin.scribit est autem eius lignum nimiae duritiae, ponitur autem pro omni re. quae dura sit. sQuid . . saceres ' q. d. ignoscendum esset tibi,si intrares mare,cuius periculum ignorares. Expertae) Probatae a te . est in signisc. tione passiua participium. Γ Tam male) .i. tam cum periculo tuo. ΓCredis Consitis,ut, O formose puer, nimium ne crede colori. Luc) .i. quamuis .s Retinacula Funes nauium. Etiam pelago suadente) . i. etiam mari tranquillo, quia tunc videtur suade te nobis nauigationem. Nec prodell) Liptote in .s . nocet. sentantibus Ingredientibus, a tento derivatur,ut Virgil.tentanda suga canit aequora Calchas. Exigit poenas perfidiae) .i. punit perfidos. f Praecipue Hoc dicit,ut magis eum terreat. sQuia Rationem ponit. I Mater amorum Vc inis . amorem autem dixit,quia duo dicuntur ille Cupidines. Edita) . s. genit. i. fAquis Cytheriacis Hoc sim sabulam dixit, quam Serv. in v. aeneid. rcfert. Dicit enim Coelium patrem s*isse Saturni, cum iratus filius salce virilia amputasset , lapsa in mare sunt,de quorum cruore,& maris spuina nata dicitur Venus,unde & Asro dite dicitur,nam Afros cum accentum in fine habet spumam significat,inde & Virgil libro supradicto. Fas omne est Cytherea meis te fidere regius, Vnde genus ducis. Huius auterin sabularalle oriam qui vultscire videat Seruium loco supra scripto. Cytherea autem dicitur a Cytheris insula tantum pluraliter dcclinata,quq ut i lin. lib. iiij. inquit, in Laconico sinu est,antea Porphyris appellata. Venus autem cum primum nata est mari, eo concha deuecta est , unde & nomen accepit,m uenitur autem & pro urbe,& pro insula eodem nomine. interdum tamen Venus, Iouis,& Diones filia dicitur unde & ipsa nonnunquam dicitur Dione, & Dioneus a Vcriere nomen deducitur . ut apud Vngil. in Buc. Ecce Dionei processit Caesaris astrum,& AEneid iij. Sacra Dion cae matri a Veneri. Perdita . i. timeo,ne te perdam naufragio, quem tamen amisi, quia non vis mecum manere. DNeu .i. & ne . Hostis AEneas .sNaufragus Summersus . fViue precor) Conciliat sibi aeneam , optans ei vitam. ΓSio .rvivendo . Quam lanere) Quam morte, id est melius est,quod caream te vivo,quam mo . tuo. fCerrare,) id est dicare. Potius) .s quam ego dicar esse causa tuae mortis. ΓFinge A rtinciose ei commemorat rccordationem conscientiae in magnis periculis. fAge Hortantis est. IFinge) Puta, animo tuo cogita. sa e deprehendi Vsus est verbo nautico, nam na-
103쪽
uigantes deprehendi dicuntur. Virgil. lib. v. AEn. Hunc ego Getulis agerem si Syrtibus exul Argolicove mari deprensus, S urbe Mycene &c. sQuid mentis λ Id cit quae mens,&cogitatio erit tibi λ Nullum sit Parenthesis eii. sPondus Effectus. sin omine) . i. in augurio
meorum verborum. i. h. c tamen propter verba mea tibi non eueniat. ΓProtinus) Dicit quq mens ei sutura sit. soccurrent) venient in nuntem. ΓPeriuria) Quibus me decepisti. iEt Phrygia Dido) Phrygia legendum eli,non autem Trria,ut sit ordo Dido coacta mori fraude Phrygia . i. fraude tua, nam AEneas Phrygius eii. nam si dicatur Dido Tyria versus non patitur,li vero fraude d yria sensus repugnat. si mago) Species,videbere enim videre me, quam decipitii, quod maxime te anget . t uuen. Et quod praecipuis montem ludoribus urget, Te videt ut somnis,tua lacra,& maior imago Humana turbat pauidum, cogitque sateri. sTrtilis).i. moelia. ΓSanguinolenta) Vt pote quae tui causa se interfecerit. ΓMerui totum) . i. iuite patior. f Putes) Pro putabis . i. credes non esse fortuita, sed misia a diis,ut vindicent perfidiam tuam, haec enim cogitatio solet malae consciei uiae euenire. I uuen. Hi sunt, qui trepidant, ocad omnia fulgura pallent. Cum tonat exanimes primo quoque murmure coeli. Non quali fortui. 9s, nec ventorum rabie, sed iratus cadat in terras, & vindicet ignis . t Da breue)Praescribit modum petitionis suae, dicit enim se non petere, vῆ AEneas perpetuo maneat, sed tantum d :fferat, donec ira ipsius AEneae,& pelagi aliquantulum suerit rem illa. ΓDa breue spatium . i. concede breue tcmpus .
Xerces pretiosa) i. res pretiosa. ΓConstantia magno Animo.i. videtur tibi magnum,&pretiosum, hoc egregium facinus. Γbi,dum me fugias Sc. i. ii parui pendis morte dii modo me fugas,quali veto maiori odio me, quam mortem prosequariS,cum ut me iusiab, illam incurras. Γ Expertae aquae Passive dixit,nam experior comune est. ΓNullum liein omine pondus Honesta,& amica parenthesis,nam dum mala commemoramus, ne malorum omen in amicos conuertatur, auerti petimus ab eis,& in inimicos conuerti. Vnde si nois. aen. Locutus de eversione Troiae addit quod DiI prius omen ipsum conuertant Sumebat autem vetere superiliticas pro omine, id futurae rei iudicio quidquid primum audirent. unde AE milius deliberans an Persen oppugnare deberet, audito a filia, Peria mea periit, illud pro omine perdendi a se regis illius sumpsit,' iam uis ulla de catella, leu canicula, cui Perse nomen suit,loqueretur. Et ideo patris a milias quaerenti quis me petit,aut vocat non respondebatur nullus,aut nemo , sed bona fortuna pater. Nec qui nihil haberet, audebat se nihil habere dicere sed recte unde in Eunucho. Tamen quod illi dem,recte est, nam nihil dicere, mihi religio est . i. mali ominis metus, ubi ostendit pro eo , quod est nihil, dici solere, recte. quia ergo Dido dixerat finge age te rapido, dictura, turbine deprendi interponi. Nullum sit in omine pondus, id eli nolo id tamen eueniat, nec ut ratum lit illud omen. Et Phrygia Dido ordo eli. Et Dido coacta mori fraude Phrygia. i. Phrygum,qui fraudolenti sunt. unde ipsa AEneid. iii3. Necdum Laomedonicae sentis periuria gentis. Nec legendum eii Tyria. ut scio lorum prauitate in uersus est textus. Nam videntes, quia Tyria esset Dido,& nescientes malum ei Ie versum,& meliorem sententiam, ut sit Phrygia fraude. pro phrygia , Tyria scripserunt. fConiugis ante oculos) Sic Maro . omnibus umbra locis adero. Da breue saeuitiae spatium pelagi que tuaeque .i.differ tali itiam tuam,&vita saeuitiam maris, quia grande pretium eis mori. nam via eli sutura tuta si aliquantulum immoratus sueris.
Grande morae pretium, tuta futura via est. Nec mihi tu parcas: puero parcatur Iulo: Te satis est titulum mortis habere meae.
Quid puer Ascanius i quid Dis meruere penatest
quia postea habebis nauigationem tutam . s Via Na- cura. uigatio . s Erit grande pretium, Id est magna utilitas.
104쪽
parcatur mihi .i.ne habeas re-- q*ο spectum mei in morando: seu
Ignibus ereptos, obruet unda deos. η Sed neq; sers tecti: nec,quae mihi perside iactas: Presserunt humeros sacra, paterque tuos. Omnia mentiri: neque enim tua fallere lingua
i ncipit a nobis: primaque plector ego. Si quaeras, ubi sit formosi mater Iuli: Occidit, a duro sola relicta viro.
Haec mihi narrabas. at me mouere merentem .
Illa minor culpa poena futura mea est. Nec mihi mens dubia est,an te tua numina danent: Pcr mare, per terras septima iactat hyems. Fluctibus eiectum tuta statione recepi.
filij tui. Titulum Nomen,&famam. Meae Non etiam fiiij tui. siauid meruere .s. ut submersionis periculo a te obij ciantur . Penates Dij,
tuos humeros . i. tuis humeris sunt portata. nam ut ipse nar
rat in ij. AEneid. Apud Virg. Sacra, penatesque libi ab Hectore qui ei in somni;s apparuerat, commendatos humeris imposuit, & patrem simul: ut Virgil. Ergo age care pater ceruici imponere nostrae: ipse subibo humeris: nec me labor ille grauabit . f Mentiris) Fal. so iactas. f Neque incipit a nobis Quia iam eli assueta sallere alios. f Plector .i.punior .sSi quaera, Probat,malias deceperit. Γ Mater) Creusa . soccidit Persit. Sola) sine te .s Duro Inhumano. ΓHoc).LCreusam esse a te relictam,nam circa sinem ij. AEn. Virg. na rat AEneas Didoni Creusam suisse a se amillam,cum discederet a Troia,sed eam conuersam in ministram matris Deum. fAd me Videtur hic textus, vel obscurus, vel ambiguus : alij, nouere: alij, mouere,legendum putantsed cum in alns multis libris,codicibus, tum in meo vetustissimo legitur, nouere, erit ergo sensus. narrabas mihi Creusam a te relicta, sed ego non solum sui tibi uxor, sicut ipsa,sed ego tibi praestiti beneficia, unde maiorem poenam es daturus,quod me deceperis,&dereliqueris,et quod illam reliqueris. Nouere) sciunt. s. o- mnes. s Merentem .i.praeliantem tibi beneficia nam hoc significat mereri. Uirg. in η. AEn. sique sui memores alios fecere merendo. filla poena) Quam tu dabis, S patieris propter Creusam relictam. Est futura minor culpa mea .i .culpa,quam de me habes,nam in genitivis nominum & pronominum,& item in nominibus possessi uis persona posses ris dupliciter accipitur,& active,& passiue,active sic, iniuria Paridis concitauit uniuersam Graecia aduersus Troianos: hic iniuria intelligitur quam Paris alijs intulit,pastiue vero,iniuria Menelai Graecos omnes ad auxilium suum comouit, hic accipitur iniuria, quae Menelao illata est,& sic culpa mea interdum intelligitur,quam ego de alio habeo: interdum quam alius deme,ut hic. Nec mihi) Probat culpam de se decepta esse maiorem, quia non dubitat: quin propter ipsam sit daturus poenas. ΓQuin .i .ut non . Damnent Dignum poena iudicent, &puniant. Septima hyems, septimus annus. ut ipsa apud Virg. in fine j. aeneid. Nam te iam septima portat omnibus errantem terris,& fluctibus aestas. Eiectum Naufragum, ut ipsa in iiij. Aen. Eiectum littor'egentem Excepi, & regni demens in parte locavi.
TE satis est titulum mortis babere meae Parcas ergo Ascanio, & ne eius mortis ti tulum habeas,dicarisque interfector filis tui . somnia mentiris uae. de pietate tua in deo, & patrem narraueras, ut secundo & tertio Aeneidos recitatur. L Haec). spietatis opera in coniugem etiam tuam , si per Troiam quaesisti. t Ac) Pro & haec. s Mouere . Lmouerunt. i.affecerunt commisivatione me. f Merentem .sex pia credulitate, & tamen .
Illa poena Quam pro tam sacili credulitate dabo. Eii sutura minor mea culpa Quia plus mali merui, quam mori,dum tam perfido fidem habui .fFluctibus eiectum Virgil. Nusquam tuta fides,eiectum littore egentem Excepi,& regni demens in parte locaui. Vixque
105쪽
Vixque bene audito nomine, regna dedi. His tamen ossiciis utinam contenta suissem: Et mihi eoncubitus fama sepulta seret. Illa dies nocuit: qua nos decliue sub antrum Caeruleus subitis compulit imber aquis. Audieram voces: nvmphae ululasse putaui: Eumenides fatis signa dedere meis.
Exige laese pudor poenas violate M Sichei; Ad quem me miseram) plena pudoris eo.
Est mihi marmorea sacratus in aede Sicheus: Oppositae frondes, velleraque alba tegunt . Hinc ego me sensi noto quater ore citari:
I pse sono tenui dixit, Elisa veni .
Ix bene audito note HusERNa ut in j. AEn. scribit
Virg. cu audisset Dido ab Ilioneo: Rex erat Aeneas nobis,&c. I ndit ipsa. Vultis.&his mecu pariter consiliere
regnis ' Vrbem qua statuo, vestra est. ΓHis ossicij, .s quod te hospitio excepi,& regna dedi. . Fama) Quae iam sparsa,& vulgata est,me tecum cocubuisse.
Virg.iiij. Aen. de hac fama . Haec tum multiplici populos sermone replebat,Gaudens,&pariter facta, atq; insecta canebat: Venisse Aeneam Troiano sanguine Cretum : Cui se pulchra viro dignetur iungere Dido. Nunc hyemem inter se luxu : q. longa, ouer Regnorum immemores, turrique cupidine captos. Haec passim Dea foeda virum diffundit in ora. ΓSepulta Incognita, a nullo comemorata. Foret Subaudi utinam . ΓIlla dies) C6 memorat tempus, quo primum secu AEnea conaticuit: cxierat.n. in venationem cum aenea: ut scribit Virg. lib.iiij. AEn.immissoque subito imbri a Iunone Venere consentiente aeneas, & Dido in eandem speluncam imbrem sugientes deuenerunt: ubi primum concubuerunt. ΓNocuit Virg. Ille dies primus leti: primusque malorum causa suit. Decliue Pendens. Γsub antrum).i.in speluncam. fContipulit Coegit ire. sCaeruleus Obscurus. Virg. Insequitur comixta grandine nymbus. Audieram voces . i. lamorem. DNymphas ululasse putaui: Virg. Summon; ulularunt vertice nyn hae. Eumenides,) q. d.non suersu nymphae, sed furiae,quae signa dederui. ΓFatis meis .i.ini elicitati. Exige Non ad Sicheu,ut quidam male ex illimant, sed ad pudorem a se violatum sermonem conuertit,neque.n. legendum est Sicheum, quia neque ratio carminis patitur,nam Sicheus non est dissyllabum,ut Theseus,sed trisyllabum,ut Anthaeus. Virgil. Huic coniux Sicheus erat, ergo Siclici legendum est,ut sit ordo. O pudor laese violate Est aut distinguendum,ne vitiosum sit,duo adiectiva,siue copula poni,sicut apud Virg. Tectum Augustum,ingens,centum sublime colunt s. so pudor O pudicitia. sviolate Virg. Ante pudor, si te violem,aut tua iura resolua. Exige poenas Sicheo . i. sume de me poenas, quas Sicheus deberet exigeret, quia ei non seruaui fidem. Virg. Nec seruata cineri promissa Sicheo. DPlena plidoris . i. plena verecundiae: quia pudet me. fEst mihi) Dicit Dido se vocatam fuisse noctua simulacro mariti,quod in domo colebat summa veneratione. Sicheus Imago Sichei. sIn aede) In templo . Virg. Praeterea fuit in tectis de marmore templum Coniugis antinui, miro quod honore colebat, Velleribus niueis,& selia fronde reuinctum. Oppositae Ad ornatum. Vellera) Lanae. Tegunt in Ornant. ΓHinc Ex illa aede. Noto ore .i. notis verbis . Virg. Hinc exaudiri voces,& verba vocatis visa viri,&c. Ipse Sicheus. Elisa Hoc.n. fuit prius nomen Didonis: nam postquam Carthaginem condidit,Dido appellata est quod nomen lingua punica significat viraginem,alij volunt,ut Serv.postquam seipsam interemit, hoc nomine appellatam fuisse. LVeni Imperatiui est modi,q.d.necesse est,ut mecum sis. I Lla dies) sic Maro. Ille dies primus Ieti, primusque malorum causa suit. Γ Nymphas AsCEN. vlulasse Sic Maro. Summoque ulularunt vertice nymphae. Eumenides Dicuntur furiqinfernales per antiphrasim. i. contrariam scriptionem,eu.n.bonum significat, cum minime bonae sint. Exige &c. si legitur Sicheia,ut sit vocativus graecus,cum tamen no sit diphthongus. Ordo est. so pudor laese).i.extincte,& violate. LExige poenas .ca me. sEto Sicheo violate . i.inhonorate per secundas nuptias,exige poenas . Aut si legendum est Sicheo.
ordo eli. O pudor laese,&violate. ΓSicheo .i.in damnum si chei exige poenas. ΓAd quas .c
106쪽
sQuod tibi donaui &e. Consentio cum superiore commentario, legendum esse, emo,quia emi praeteritum bissyllabum primam producit, nec est ratio cur in praeterito ponatur, cum dicat in praesenti, Applicor ignotis &c. nec obstat,u, donaui,dixit, nam quia de praeterito saepe, quasi de praesenti loquitur, bene dicit, applico; & emo littus M. ΓQuod donaui) .s non tunc. unde non dicit dono, sed postea .
Vrbem constitui: lateque patentia fixi Nuidiosa Passiuae est si Moenia sinitimis inuidiosa locis. g ficationis.i. quibus in-
Bella tument . bellis peregrina, & scemisa tentor, sum Didonem lib.iiij.AEn.sic m- - u quit. Nec venit in mente,quorum consederis aruis λ Hinc Getulae urbes genus insuperabile bello: Et Numidae infreni ci gunt,& inhospita Syrtis: Hi ne
Vixque rudes portas urbis,& arma paro. Mille procis placui: . qui me coire, querentes Nescio quem thalamis praeposuisse . suis. Quid dubitas vinctam Getulo tradere Iarbae lPraebuerim sceleri brachia nostra tuo. . Est etiam frater: cuius manus impia poscit Respergi nostro, sparsi cruore viri. Pone deos, & quae trugendo sacra profanas: Non bene coelestes impia dextra colit. Si tu cultor eras elapsis igne suturus: Poenitet elapsos ignibus csse deos. Forsitan & grauidam Dido scelerate relinquas:
Parsque tui lateat corpore clausa meo. Accedet satis matris miserabilis infans: Et nondum nati suneris auctor eris: Cumque parente sua frater morietur I uli: 'Poenaque connexos auseret una duos.
Sed iubet ire Deus: vellem vetuisset adire: Punica nec Teucris pressa suisset humus.
deserta sit regio lateque surete Barcet. Bella tumet. Virg.Quidit . bella Tyro surgentia dica λίPe regrina,& scemina) Et a fortu- na, & a sexu movet comiseratione. Rudes Novas. Mille .i. multis, numerus finitus, pro insinito. Coiere Congregati sunt. Nescio quo Quali igno- tu. Suis thalamis .i. conubio
est talis tortura mea,vi debeam ii . recusare etiam captiuitatem.
' i Virg.Quid moror an mea Pygmalion dum moenia frater Destruat, & capta ducat Getulus
Iarbas Getulo Qui imperat . Getuliae, quae cit pars Africae. f Praebuerim Pro praebendo. Sceleri tuo) Ecce hoc verbo magis prohibet,quot videtur concedere. πrater Pygmalion. , pars a Foedata. Viri Marici mei Sichei quem interfecit. Pone Pro depone. Aphaeresis. DProsanas Polluis,& maculas
tangendo,qa ab impio' manibus Dei tangi,indignantur,inde apud Virg. Donec me flumine vivo abluero,nam cruentis manibus tangere sacra aeneas nefas duxit. f Non bene coelestes) sententia eii rhetorica . Si tu Sensus eii. Dei nollent se esse liberatos ab incedio Troiano,si tu,qui es impius,eras culturus deos elapsos ab incendio. ordo est. Deos poenitet esse elapsos ignibus &c. Si tu . s. sceleratus,& impius habet .n. hoc pronomen demonstrativum emphasin. f Eras futurus cultor ipsis ereptis .i. liberatis. Γ Igne) Quia mallet se else cobullos, si hre talem cultorem. Forsitan Addit,quod possit eum mouere ad comiserationem. ΓRelinquas Pro relinques. ct inelius legitur,quam relinquis,vel relinques,quod sectums verba indicat nam dixit. Lateat Pro latebit et latere contingit. f Pars tui Aliquis filius, qui cst pars pris. Accedet Addetur. Fatis .i. morti . f Miserabilis) Quia nulla culpa sua morietur. Nondum nati . i. fili J nondum editi in lucem. f Frater Iuli) Qui erit ox te genitu ,sim: Iulus. Cum sua parente .i .mecum quae sum nar sua LVna poena .i.una mors. Conexos Conluctos. Sed iubet obiectio,qua posset sacere aeneas. Deus) Mercurius,sic.n.se excusabat AEneas,ut apud Virg.lib.ith. mn. Nuc et interpres diuu Ioue missiis ab ipso, Testor utriique caput,celeres madata P auras Detulit. Ipse Deu manifesto i lumine vidi &e. vel certe Apolline verius intelligit,cuius iussu petebat Italia,ut jpse apud Virg.lib. iiij sed nuc Italia magni
107쪽
Grynaeus Apollo,Italiam Lyciae iussere capessere sortes. Pressa Tacta calcata. sic ipsa apud Virg. Felix neu nimium felix, si littora tantum NunqDardaniae tetigissent nostra carinae. VRbem coniti tui Virg. Vrbem praeclaram statui,mea moenia vidi. ΓGetulo tradere Non dices: me,quia Getulo tribus longis conliat. Non bene coelestes Memorabile dictum. Si tu cultor eras)Sensus est. Tanta eli perfidia tua,' si tu eras suturus cultor dijs penatibus. ΓElapsis . signibus S ruinis. Poeniteat elapsos).i.ν maluerint igne consumpti esse,qabs te coli. Sed iubet ire .i. abire. Deus .s Iuppiter per Mercurium. Vnde Virg. N unc etiam interpres diuum Ioue misius ab ipso &c .H-R
. T Oc duco ' si Dido, Ir Hoc duce nempe Deo ventis agitaris iniquis: I neas minus si x ςVpi' Et teris ἰn rapido icmpora longa stetO.
is se Pergama vix tanto tibi erant repetenda labore:
sani malorum aeneae, quia du Hectore sit vivo quanta fuere , Icrcnt. eius responsa vult sequi, quib- Non patrium Simoenta petis, sed Tybridis undas . iubetur venire , agu- u Nempe, ut peruenias quo cupis: nospe eri
Hoc .Ldeo Apolline. f Duce Utque latet, refugitque tuas obstrula carinas, A ucto re. s Teris Consumis, v ix tibi continget terra petita seni. .rim so unde ipse m vj A Π Mβg0ὴβ Ob Hos populos potius in dotem ambage μ remota Accipe.& aduectas Pygmalionis Op . , Massylum gentes,praetentaque Ilion in Tyriam transfer felicius urbem sis pira Syrtibus arua. Pergama Tro Inque loco regis, M sceptraque sacra tene. iactata. la Nuax QR in myg' ,qV 'tibi mens auida est belli si quaerit i ulus
G miri '' ne is ' Vnde suo partus Marte triumphus eat : '' .
apud Virg. Quid si non arva Quem superet, ne qOld delit, praebcbimus hostem, aliena ,domoSque ignotas pe- Hic paci, leges,hic locus arma capit. ηmai= m teres ,& Troia anxiquδ m-Πς modo. per . patrem fratremque tela sagittas :retur classibus quorὸ Patriu) Perque sugae comites, Dardana sacra, dcos: A. Troianum. ΓSed undas Tv- Sic superent, quoscunque tua de gente reportas:
bridis Qui procul est ab his to Mars serus & damni fit modus ille tui. Ascaniusque suos felicita impleat annos.
uus,& aduena. Vsque .i.semPalij legunt,utquri& melius,ut sit sensus. Terra Quam tu petis. Vt latet .i. sicut est remotan obstrusa,& penitus occultata. Virg.j. Georg. Vt silicis venis obstrusum excuderet igne. Idem lib.vi. En Maerit pars semina flammae Oblirusa in venis silicis . LVitat Quasi sponte fugit,ut Virg. Italiam petimus sugientem. Vix continget Eueniet. s Tibi seni).i.etiam si vixeris multos annos. ΓHos Meos,i κτικως. Remisi. Omissa. Ambage Circuitu,vt,longe ambages. Opes Pygmalionis Quas Pygmalion habere cupiebat, & sperabat, unde illud Virg. Portantur auari Pysmalionis opes pelago. ΓIn Tyriam urbem .i. in Carthaginem. quam Tyriam a conditoribus appellauit. Ilion) . i. res ilienses .i. statum Troianum,& r gnum transmutata in hanc urbem,& ello huius loci rex. Felicius Quam Troia suit. Osacra Venerabilia,quia omnes reges erat sacri. ΓSi tibi) Satisfacit obiectionibus,quas AEneas facere post et,quod vellet venire in Italiam,vi exerceat se,& filium Ascanium in bellis, dicit enim etiam in illis regionibus dati eis hanc opportunitatem. ΓVnde Ex qua causa. Nequid desit) .i. ut omnia habeas .f. S rerum,& etiam opportunitatem victoriarum,& triumpho .sHic pacis Et paci,& bello conuenit. Hic locus Noster. DTu modo Per multas adiuratioli, nes eu orat Dido,ut sui misereatur, mitur aut verbu Psecti sensus inserius.Parce precordod mui. ΓTela fraterna a. arma Cupidinis lauris tui .sDeos Penates.ssic Adiurantis est,ut
108쪽
saepius diximus. superent . i.vincant. nam superare interdum vincere ut hie: interdum superesse significat: ut apud Virg. lib. iiis. Quid puer Ascanius superάtne λ Et Iuuen. Et quod superauerat unum,uelo prora suo. Ille Mars Illud bellum. s. Troianum. ΓSit modus) Sit sinis . DTui damni .i .vltra illud bellum,nullum unquam patiaris damnum. Suos annos natura,vel fato sibi debitos. Sic supra Briseis ad Achillem. Nunc quoque sic omnes Peleus pa
PErgama vix tanto &c. Docet ne Troiam quidem repetendam tanto labore, quanto AscEN . Italiam sugientem quaerit. simoenta) A nominativo Simois, sed ut Serv. docet graece scribitur p ei,dipnthongon simois,licet lit semper trisyllabum. Hos potius populos in dote) Unde Iuno ad Venerem Ain .iiij. Dotaleisq; tuae Tyrios permittere dextrae .
Et senis Anchisae molliter ossa cubent: ' IT Olliter Talia .n.mor HvBER.
Parce precor domui: quae se tibi tradit habendam . t V solςbant.
Quod crimen dicis, Practer m illa, mζum ' bri, tenu ni, & sin: podere ter Non cgo sum Phthia,magnisq; oriunda Mycenis; ram .sCubent .i. quiescant. . i.
. Nec 'steterunt in te virque, paterque meus. st , mi ix sine .s Hah naarri , I.
Si pudet uxoris: non nupta, sed hospita dicar, Dum tua sit Dido, quidlibet esse seret. Nota mihi steta sunt Afrum frangentia littus:
Temporibus certis dantque, negantque viam. Cum dabit aura viam: praebebis carbasa ventis: Nunc leuis eiectam continet alga ratem.
Tempus ut observem: manda mihi: ' serius ibis: Nec te, si cupias, ipsa manere sinam. Et socis requiem poscunt: laniataque classis
Postulat exiguas semirefacta moras.
Pro meritis, & li qua tibi debebimus, ultra:
Pro spe coniugis, tempora parua peto. . Q et M. σ in is ou e Danais Troianam excindere
Dum freta mitescunt: & amo G temperat Vsem; gentεAulide iuraui,classem ue
Domus . sine . Habendam Possidendam. DTibi) A te . sie apud Vng. Miserere domus labentis. ΓQuod q. d. nullum. Non ego Dicit se non suisse mi ritu hostem Troiani nominis: nee nata ex locis hostib. Phthia Vrbe Thestaliae, unde Achilles
nonnunq Phthius dῆ,cuius causa es ex ea urbe oriundi merito debent esse odio Troianis. Oriuda .i.orta,nomen est,no
aut participium. Mycenis Vnde Agamenon,& Menelaus fuerint. In te) Contra te. sic apud Virg. iiij. n. No ego cu
Fortiter ediscam tristia poste pati. Sin minus: est animus nobis effundere vitam rad Pergama misi. Si pudet uxoris .i .si pudet te habere me nomine uxoris . f Hospita) Pere rina,& amica. Quaelibet .i.sub quavis conditione i.& serua,& amica. t Dum) Pro dumo o. Nota mihi Arguit a natura maris Lybici non esse nunc nauigandum, sed di fierendu .sFrangentia Percutientia. fCertis Quibusdam, non omnibus. f Viam .i.opportunitate eundi. ΓLeuis Vilis. Eiectam Ad littus subducitam. fAlga Herba maris,quae in tepestate tollit super undas,& interdum moratur naues. Γ Manda) Comitte,& da hanc curam. OSerius Tardius,ut eas tutius. Γ Nec sina,i.non patiar,& permittam. Te manere .Lhic . Si β.quamuis . fCupias .i .velis qa hortabor te,ut eas,cum venti possent. Et socij) Alia ratio, quare debeat differre discessum vi, soch recreentur, & naues quassatae reficiantur. Socii Tui sessi,ac satigati. Virgil.libd.s n. Defessi AEneadae,quae proxima littora,cursu Contendunt petere,& Lybiae vertuntur ad oras. s Laniata) Uentis quassata Virg. Quassatam ventis liceat subducere classem. ΓSemi resacta Non plene inli aurata. Exiguas moras Exiguia spatium morandi. s Pro meritis Pro beneficijs in te collatis, ut ipsa apud Maronem. Si bene qdde te merui. Si qua debebimus, ultra .i praellare debebimus vltra haec quae iam pstitimus. Pro spe coniugij Virg. Per conubia nostra, per inceptos Hymenaeos. f Tempora parua pero) sic apud Virg. Tempus inane peto requiem, spatiumque furori. LEt amor dum tempe
109쪽
Arce precor domui Aeneidira . Si bene quid te merui, suit aut tibi quidquam OuI- - 4 l bentis Sc. Non ego sum Phthia) Sic primo Aenςid ,clarasque Mycenas Seruitio premet. Non ergo legendum eli Phthiam. Quidlibet esse serer .i parietur quolibet. s. modo. Nota Asrum More oratorio iuxta praeceptum rhetoricum aeque validissima parat argumenta,& nouissimo loco repetit .s. ut Opportunam expectet nauigarionem, ad quam se illi pro suturam pollicetur. LEt amor dum teperat usum) Sic quarto Azneid. Tempus mane peto requiem, spatiumque furori: Dum mea me victam doceat fortuna dolore.
DIu. Quia cito moriar In me crudelis non potes esse diu.& tua crudelita. DO pQ Aspicias utinam quae sit scribentis imago:
eius. ΓQuae). s. qualis. DTroi- Perque genas lacrymae 1trictum labuntur in cntem: cus) l uus,quem mihi reliqui- Qui iam pro lacrymis sanguine tinctus erit. lii. Virg. Ensemque citctu Π Quam bene conueniunt fato tua munera nostro;
ym')Loeo lactes mi nu instruis impensa nostra sepulcra brcui.
ius) maculatus. ΓQuam be- Nec mea nunc primum feriuntur pectora telo: I lle locus saeui vulnus amoris habet. Anna soror, soror A nna meae male conscia culpae , Iam dabis in cineres vltima dona meos.cus .i. pectus meum. LVulnus Nec consumpta rogis inscribar, Elisa bichei: amoris Virg. At regii δ SVRui Hoc tamen in tumuli marmore carmen erit. iandudum saucia cura, V ut 0M Praebuit Aeneas di causam mortis, & QDistin
miserative vertit set mone ad apia sua Dido concidit usa manu.
Annam: quam dicit cito executuram funus eius. LM ale) Quia mihi prodesse nequis. Conscia culp Nam ut est apud
Virg. ei amorem suum detexit. Anna iatebor enim) miseri poli fata bichei Coniugis Sc.sCulpae amoris in Secundi mariti,quem culpam appellauit,ut Serv. voluit, quia antiquo ritu bis nuptae sacerdotio repellebantur, sed melius placet culpam dici propter fidem non seruatam priori marito: ut apud Virg- Nec seruata fides cineri promissa Sicheo. lam) Mox, cito. LVltima dona Exequias,quq & lulia dicuntur. sConsumpta rogis .i combulla ignibus rogalibus. ΓNec inscribar Elisa Sichei).suxor. nam in mulierum epitaphi)s scribebanturno inma maritorum tuorum. Lucret. Licet tumulo seripsille Catonis. Mart. Non vult e Erine irrisive . Fato noli ro .i. morti nolirae. f Instruis O nas . s Nunc primum Quia et antea perculsa sum . fillelo. o scribi uxor Sichei,quia non fuit,ei fida uxor. LHR tamen) Legitur,etiam tantum,& meliis. s.solummodo. ΓCausam Quia decepit. ΓEt eris ) Quia reliquit enstre
fecit. Dipsa) Per se. Concidit) Mortua est. Secundum tabulas Dido propter discessum Aeneae se intersecit gladio: quem Aeneas reliquerat a pust eam licet Serv. dicat quod Nn historiam,cum Iarbas Didonem uxorem petiuillet,& illa ιic gallet intulit bellum Carthagini: cuius timore,cum cogeretur a ciuibus petiit,ut ante placaret manes mariti,& exaedificata pyra se in ignem praecipitauit: ob et rem Dido.i. Virago appellat si . nam proprie Elisa dic batur : alij tamen dicunt eam, Didonem.i. Viraginem dictam, quia dux fuit tot viris secumeuntibus, & urbem in alieno solo condidit: unde Virg. de ea quasi per admirationem tanti animi,dixit,dux foemina facti. v A'M bene conueniunt sato tua munera nostro: Aen.ith.expersona Poetae contra. dicitur
110쪽
dicitur. Non hos quaesitum munus in usus. sFeriuntur telo Signiscat se percussam telo moris,& percutiendam a se telo laetati. Ille locus Docte hoc excogitauit poeta. Nam s lent sontes puniri etiam in hac vita in his memblis , quibus peccauerunt, ut parauci ventre . unde,ingere in ventrem calces: inquit Comicus. Vaniloqui,in ore. sicut Ligur quida apud Virg. Lubrici amatores, in oculis, ut in Eunucho patet. Meticulosi, in praecordijs, ut apud Hom. Thersites sceptro contra praecordia percuitus. Amatrix ergo,quae corde peccauit,corde vultus susceptura est. s Anna soror Idem sere aen. iiii. reperies. unde supersedeo .
IN VIII. EPISTOLAM, ARG. HVBERTINI.
HErmione Menelai, Helenae filia fuit.baee admodum puella Tγndareo auo materno oresti Aogamemnonis filio . σ patrueli suo destonsata est. Menelaus iero eius pater huius destonsionisun arm eam P rrho destondit quι tandem a bello Troiano reuersus orsi Hermionem rapuit, in eam per vim tenebat,cum illa magi t esse orsis quam P rrhi uxor. quare Hermione serabit ad Oreo sem banc epsolam, qua eum rogat, ut eam eripiat PIrrbo , G non patiatur eam esse tu vineuiu apud P rrhum. ita erudeliter tractari. adduciι autem rationes plurimas,quare id facere debeat, adduoesi ipsum Parrbum in odium,σ inuidiam orsi, postremo adiurat se aut morituram, aut Ῥenturam in coniurium Orestis,quod quidem assecuta es. nam Orestes interfecto P rrho eam tandem recepit. ω ,
τι quibusdam placet, sociam in omnes casM eam b*b-it,ex qua γ Orestem filium puscepit,
O alloquor Hermione nuper fratrem , virum , 2 tunc fratrem: nomen coriugis alter habet . Yχα nus Achilleides animosus imagine patris Inclusam contra iusq; , piumque
Quod potui, renui, ne non inui
ta tenerer: Cetera stemineae non valuere manus.
Quid facis Aeacide ' non sum sine vindice, dixi: Haec tibi sub domino Pyrrhe puella suo est.
Surdior ille freto clamantem nomen Orestis Traxit inornatis in sua tecta comis. Quid grauius capta Lacedaemone serua tulissem: Si raperet graias barbara turba nurus 'Parcius Andromachen vexavit . Achaia victrix Cum Danaus Phrygi s vreret ignis opes. At tu, cura mei si te η pia tangit, Oreste Iniice non timidas in tua iura manus.
An, si quis rapiat stabulis armenta reclusis,
C MILLE IDε Hvin. Filius Achillis,
ei autem, quam nos in i,longam
poeta diuisit, a ali agenitivo .n. Achillei Achillei- εχ plarides secit, non Achillides, licet hae etiam Achillides legi possit,di- duo ear. citur aute & Achilles,& Achil- mina non leus in nominativo. Natus est inuenia autem Pyrrhus ex Achille, SDeidamia filia Lycomedis Regis Scrri insulae, quo tempore Achilles apud eum sub puellari habitu educabatur. Anim sus Audax .vel iracudus. ΓImagine patris Virg. Instat.vi patria Pyrrhus.fCotra ius Coi tra humanas leges. Contra pium, Id est contra religionem , & deorum institutum . nam pietas debetur deis. Ne
quantum potui. Renui, Id est recusaui. Γ Invita Contra . voluntatem. s Cetera Praeterrenuere. si cemineae Et ideo p ορ- . imbecilles. Vindice, Vel νl- tOre,vel defensore,ut Lucanus . nos de Pompeio, Vindexque Senatus. Sub suo dilo)Non sub te, quia