장음표시 사용
271쪽
S1GNA PROGNos Υ1CA 23 vermium , aliorumque morborum de perinciosa Variolarum natura suspicionem injiciunt . Suspi cionem inquam ; nam ex cachexia , scrophulari
morbo, spina ventosa , aliisque mali habitus as fectibus certo praedici nequit variolarum futura malignitas ; quod in his interdum benignissuram variolae observatae sunt. Hinc HALNius sa) recte conclusiit , inquiens : mala corporis praedi po sitio
incerta admodum lege vel auget , Dei non auget periculum morbi . Attamen habitus corporis me I''
lor nitidus , facies laeta , & serena ; oculi hilares quidem, sed non nimis vividi , nec scintillantes benignas ut plurimum variolas pollicentur :Contra malignas, deterioresque corporis gracilitas , cutis arida, & dura , color fuscus, aspectus
gravis, Sc tristis, Oculorum languor, aut rubor, pilorum nigredo , vocis asperitas & raucitas . Hinc aetas variolis opportunior est trima , aut quadrima , aut quae a quarto anno ad decimum quartum ad summum concluditur , quam nimis
tenera, aut provectior, aut quod pejus est, senilis . Magni resert , genus a parentibus ducere , qui benignas variolas habuerint , non plethora
laborare, nec corpus haemorrhagiis exhaustum ense: nam his contraria variolas mali tiroris prae- Dunciant, quamquam magnis plagressis evacuationibus variolas interdum benigniores supervenire
viderit b) ME Anius. Nec meliores in mulieri bus Utero gerentibus, puerperis, & inordinate , ut difficulter menstruantibus , aut recens nuptiis expectandae sunt sc . Multum etiam ad variolarum benignitatem confert constitutio tem 'rum salubris , & morborsim malignorum , 3 ut putridorum non ferax; tiana si ptiegresta tempe Tom. IV. R sta-
272쪽
, fg CAp. IX. DE VARIOLis. GHit- states , uti sunt calidae & humidae , corpus impu ΛὰT, V rum reddiderint ; atque sanguinem ad corruptio--μ s neria proclivem fecerint ; aut jam morbi exanthe-
ziz matici, maligni, putridi , aut inflammatorii do-
φημ'the lita; nentur, tum fieri non potest , quin variolaem α' sep quoque aliquid de eortam malignitate , ac natu-
a) Rat. contin. T. I. Cap. κη Pueri valde pingues, atque obesi, variolis con fluentibus correpti vehementer periclitari dicuntur a Cl. VARNIERIO fourn. de Medec. T. V. pag. et . quod universa pinguedo in pus vertatur, citissime que gangraena, & corruptio superveniat. b) L. c. cap. IV o Ros EN. des Malad. des enfans p. 13 o. ' Omnes utero gerentes , quas vidit UARNE RIUS l. c. , variolis correptae abortum passae sunt.
Speradi- Dispicere deinde oportet, variolae ne sporadi- ἡ .:,: cae, an epidemicae vagentur Z Illae generatim sunt piamicis his benigniores. Si epide mice oberrent , in ea- ἡ-- 2 rum benignam , aut perniciosam indolem inqui-ώenun ν rendam est . Sunt enim quaedam epidemicae constitutiones valde benignae, asiae contra malignae, & deteriores . Plerumque in tempestatibus salubribus mitius ingenium Obtinent , praesertim si parum temporis ab Ultima epide mica constitutione elapsum fuerit; malignius vero, si jamdiu variolae siluerint. Initio epidemiae, aut sub ejus fi- Mitiore nem variolis corripi praestat, quam in ejus augmento, & statu; tempore etiam verno, aut autumnali, quam aestate praeservida, aut hieme al- nti '; corpore paro; Ac ventre a sordibus v
273쪽
S1GNA PROGNos Tic A. 239 tuo, quam contra. Epide micae enim , sicut morbilli solent, Februatio , de Martio mensibus caput efferunt, aestate ferociunt , autumno mitescunt. Hinc initio, & sine benigniores plerumque sunt. Discretae plerumqUe vacant periculo que benι- rite curentur, & malignitatis expertes fuerint '. . sis., Confluentcs, cohaerentes, de mixtar periculi plus tet con
habent, in primis malignae. In liniversum si sit gna adsint diatheseos inflammatoriae s 3. CCX.
vires vigeant, & malignitatis nolle deficiant, ut ut vehemens morbus & periculosus sit . levari tamen , & mitigari pi Urim Una eum posse congrua ais. curandi ratione , sperandum est. Contra viribus languentibus ψ ut in variolis nervosa symptomata
habentibus, sive malignis 3. CCXI.), aut in putridis , & ad corruptionem vergentibus 3. CCXII.)irritus cedit quicunque artis sa conatus.
LiID. IGIUS. contra opinatur, Variolas aestatώι, Me ne ut plurimum benigniores esse, quam Dere , , autumno si . Idcirco temporum & epide mice constitutionem inspicere oportet. Nihil enim tam perpetuum in Medicina est, ut aliter interdum
non accidat i) Inst. med. Clinic. q. CLXXXII. a) Sro RCK Instruet. med. pratic. P. I. p. 2784
Dum singularum historiam supra tradidimus ,
notasque cujus generis proprias ei umeravimus subinde non praetermisimus eas , quoque attingere ι qVae mitiorem , aut graviorem morbi gradum , & prosperiorem , aut funestiorem eventum significant . Quare non est , cur ea omnia, quae ad hunc locum spectarent, repetam USI Cum
quilibet illitas sibi ea comparare possit . Ibi quae
274쪽
1so CAP. IX. DE VARIOLIs . Maligis . ex confluentibus perniciosiores sunt , nimirum
que , ni fallor , eas explicavimus . Quod vero speciatim attinet ad sanguineas , hae multo periculositores cr allinis habentur; Verrucosa autem
crystallinis , ubi vere maligna sint : crystallinae
videlicet, quia nunquam suppurant. Scire tamen convenit, has interdum vel culanea exspiratione evanescere , vel urinae copia densiorem earum materiam excerni posse . Atqui verrucosa majus periculum afferre dicuntur , qUia nec sUppuratione , nec aliis excretionibus solvi queunt . Hinc
RHAsss sa) , & ME ADIUs b) mortiferas eas declarare non dubitarunt; quod tamen de maligni intelligendum puto . a De Variol. cap. VIR b) L. c. cap. 3.
prunocti His generatim praecognitis ad ea transeundum est, quae speciatim in quolibet variolarum cujus-lia. que generis stadio praesagitionum adjuvant scientiam . in primo stadio rarum periculum perhibe - imi tur ca) , nisi a dentitione , vermibus , aut aliis moi his conjunctis impendeat. In eo autem dolor signa sa- capitila & dorsi levis; calor mitis; sit is naode -
i μ' rata pulsus aequalis , parum a naturali recedens; vires validae; nullus, aut parvus vomit Us; respi
ratio facilis , & lenis ; lamn s tranquillus , R
275쪽
satis bonus, nulla in abdomine molestia mitis si mas, benignissimasque variolas s 3. CLXIX. ) Signa mpraemonstrant H, ut manifestum plane est. Quo longius ab hoc placidissimo genere discedit mor-hus, eo gravior. Hinc acuti capitis , & lumbo rum dolores; sitis ingens; sudores profusii ; vomitus creber , & permolestus , jactatio , aegritudo, vigilia, aut sopor, pulsus vehemens, vari US , aut quod deterius est, parvus, inaequalis , debilis cum virium prostratione ; pedum, & manuum
tremores, piaesertim quando a Ut tanguntur, aut moventur; ventris tormina; nausea; ciborum fastidium; respiratio difficilis, anxia, anhelosa gravitatem , malignitatemque sc9 patefaciunt . Sed
maxime animum advertere debemus ad dolores,
si qui sunt, in aliqua parte defixos , qui pleuriticum colicum , ischidiacum , aliumve a variolarum symptomatibus alienum simulant. Nana hi , quod Lepe vidi ; non modo variolarum' eruptionem ad nonum internum diem usque retardant, verum etiam malignissimas , & pene lethi feras variolas antecedunt. De ciborum vero fastidio , dummodo alia prava j ptomata absint, non vafranti: de sollicitos nos esse oportet, nam pluries variolae rius benignae occurrunt, in quibus ad moibi usque finem sine ullo detrimento vix quidquam cibi praeter potnni, aut vini tantillum ab aegris capitur. Quod ad febrem attinet, cavendum est, Fe risci e prima accessionis speclas benignior decipiat e
sed tota ejus ab exordio ad eruptionem usque 'μφήμ'
est. Pro longi Oii, aut breuiori primi stadii ex M p i tensiione benignior, aut malignior variolarum na 42m. Ia
276쪽
161 CAP. IX. DE VARlOLIS. Universim nequaquam verum est. In discreto po tius genere monitum ejusmodi locum obtinet ,
Defectum vomitus, & jactationis , & quamdam quietas speciem cum MORTo No supra s*. CXCXlli.
retulimus inter signa variolarum pessimi in Oris Uerum tum solum eventU haec comprobantur , cuia aeger vim morhi non percipit ob summum naturae languorem, & Q Uasi attonitus jacet, comate oppressus cum pulsu debili , urina tenui .
reliqtiis ue pravis , malignisque signis ibidems CXCIII. CXCIV. memoratis. Ceter Um Uri-
. , Quae colo em habet vini canari ensis, optimae notae censetur, praesertim clam an rorem ate , aut hypostasi laevi, alba , copiosa sine aliis malis signis. in hoc quoque stadio, aut initio sequentis interdum peticulae, & macular purpQ reae er Umpunt , itemque sanguineus mictus, haemoptisve accedit mala semper signification se, sed non nunquam adeo exitiosa signa haec sunt, ut ante eruption m variolariam , aut ea vi X 3pparente aegri g) intereant . Id in primis evenit in variolis epide micis anni 768 I. in quibus macular pUlpureae, ante qum variolae prodirent , apparebant , & praematuram mortem s h) afferebam. ἐκ SCHACH Τ' l. c. cap. XLII. VIII. . b, Lopp. de la petit. Usrol. Tom. I. Introd. g. XhIX. Rossi N. Malad. des ensens p. I 3 o. c) Idem. I. c. id) Aggo GDID. l. c. p. XIV. e) Loco cit. in I 0BB. I. c.
277쪽
In altero stadio pro symptomatum Varietate va- δειandicios quoque discriminis gradus babent ab Variolae . Pustularum eruptio praeceps , praemat Ura . nempe intra sexaginta horas conspicua , conferta , minuta , & copiosa , praesertim in facie reprobatur; itemque , si statim confluant, aut acriter pruriant , mal e habentur , & contra bὶ . Quo pauciores faciem impetunt , utplurimum eo Pri iamitiores esse sc) consueverunt. Si incipiente eru in D te aptione alvus laxetur, profluatque , malum dὶ , ' ' 'in primis in discretis , aut confluentibus adulto-Tum: quamquam hoc minime perpetuum est. Interdum enim ejusmodi alvi fluxu gastrica , & biliosa cacochylia, quae morbum graviorem redderet , utiliter subduci visa est . Quo magis pustu- is, Iae deprimuntur, & quo minus post eruptionem αιυus ιμ- febris se se remittit , eo gravius imminet peri dismis aculum, & contra. Delirium, quod eruptionem subsequitur, terrere se) debet, & multo magis phrenitis quarto post exclusas variolas die super pressio, veniens, quia perniciem ominatur . Nec delirio . a Lua remittenti licet confidere, & spem inde alere tom-
si eadem febris vis gὶ perseveret . In hoc stadio inflammatio faucium , distac lis deglutilio , respiratio frequens , anxia, intercisa interiores L, a 'quoque partes variolo a materia occupari non si . ti Sane periculo, significant sh in primis si ore ' hiante , & naribus obstructis spirare aeger cogatur. Contra nares , & fauces liberae, & cir Praesagi Ca nasum paucae pustulae bonum praesagium si 'ae .
278쪽
Tertii stadii praedictiones ex suppurationis r
'tione potissimum ducuntur . Optimum , & natum legibus consentaneum est suppurationem diebus septimo , Octavo , nono , decimo , Unde- .cimoque in pustulis faciet 1, deinde in reliquis partibus duodecimo , & decimo tertio die fieri cum sensu doloris , aut cum magna sensibilitate
in locis , ubi pustulae sitiae sunt; bonumque in
dicium est, eas turgere, plenas humore tendi , reniti , dolere sa). Hinc eo major salutis spes affulget , quo variolae ad suppurandum paratiores bὶ existunt , quoque magis earum intervalla rubent, colore videlicet rosis Damascenis se simili . Contra si pustulae, aut earum interstitia palleant , aut liveant, aut variol e rugosae sint , flaccidae, & dolore vacuae , aut in medio sub, dant, aut nigricent , aUt peticulis ex atro purpureis stipentur, mortem in propinquo effc αὶ scito . Pus vero albiam , viscidum , lente flavo scens , Vesculas perfecte opplens bene aUGUratur ; male fUscum , tenue , aut praemature flAvum , aut nimis paucum. Palpebrarum tumoscissa diem octavam , & capitis inflatio cirεἀ
279쪽
Si GNA PRoc Nos TIO A. asstronae diei initium , atque ad undecimam usque protracta faustum eventum e ) promittit .
a) Loos. l. c. p. XLIX. ROSEN. I. c. b) MEA D. I. c. cap. 3. e) SYDENH. MORTON. I. c. d) HOM. l. c. ROSEN. l. c. SAGAR. I. c. p. a Q.
Facies quoque sua signa habet: hanc aequaliter εη 1 - ἐς tumere, Ut OcUli Occludantur , aut vix ullo tu- more assici , quod qu dem in benignissimis va- 'riolis plerumque evenit, bonum . At copiosissimis pustulis obsitam esse, nec tamen inde intumescere , aut sola labia , & paspebras tantum inflari a , malam . Quod si facile detumescente , aut piyalismo cessante , quod die undecima ut plurimum contigit, non cito primum hrachia, &manus, deinde crura , & pedes successive intumescant, pene mortiferum b) est. Collapsus va u'μς 1iolarum , ni si piralismus , aut alia copiosior excretio opem ferat; itemque piyalismi defectus in confluentibus adultorum augurium triste dabit ;nam piyalismus summopere necessarius atque utilis est non modo in confluentibus , sed etiam utilitate non caret in discretis, si his, ut interdum accidit superveniat. Stridor quoque delia Ex si 'tium in infantibus, & pueris cum dormientibus, α' φής' tum vigilantibus , aut convulsio quaecunque alia huic stadio superveniens, jure so) metuenda est. Die n variolis discretis dies plerumque fatalior esse , olet octava; in confluentibus, ut alias diximus,
undecima . Quod ingens vitae periculum, dio
280쪽
266 CAp. IX. DE U A uio Os. undecima futurum , Omnemque fere medelam spernens multo prius pr dici potest ex sola pustularum exiguitate, multitudine & frequentia . Quid να- Siquidem in multitudine, aut paucitate exanthe- 2,; ', malum magna ex parte discrimen , aut spes salu- pauci ait tis consistere tape seὶ videtur. Salivae fluxus ab ipsa eruptione exortus, huc usque perdurans, facilis, liquidus in confluentibus adultorum , aut his 2: in puerorum variolis nullus, aut parvus ut salu-matis no-tis spem facit, sic difficilis, viscidus , cito desinens, aut repante suppressus exitium csὶ minatur . Sed maximum periculum est tam in discretis, quam in confluentibus variolis a febre sup. p.5 A puratoria. I haec si vehemens est cum dolore ca-Dπμ -- pitis, virium defectu , oculorum rubore, anxie- . Guli tate, jactatione , delirio , pectoris oppressione , . .eat . atque angustia mortem fere certam gὶ intentat . Contra tutissimum est toto hocce stadio parvam, vel nullam febrem esse , somnum tranquillum , sumtr 'respirationem facilem & th) aequalem .