장음표시 사용
81쪽
Nihil vero perniciosius est purpura scarlati. Noxae r Wha laborantibus , quam ea praesente colpus detegere , aut e lecto surgere , di diu extra ino rari , aut incaute aeri paullo frigidiori se expo. nere . Facile enim intro vertitur magno cum vi-Le periculo . Nec audiendi sunt regiminis refrigerantis laudatores nimii , qui in hujusmodi morbis indiscriminatim aegros extra lectum quotidie semel , aut his per aliquod te pus manere cogunt, δc toti pene ad aerem renovandUm , refrigerandumque incumbunt . Quantum discriminis res ista habeat , nemo melius norit , quam diligens & ingenuus eoi Um , quae hanc methodum subsequutitur , sine partium studio
Observator . Itaque ne quid mali obveniat , cavendum plane est a quacunque vel levi causias a quae repellere purpuram possit , aut exspirationem cohibere . Et si quando cas G contingat , quid si extrinsecus corpus plus justo refrigerari , ut ' egressiis timendus videatur , illico potu dia-lphoretico , & calente, sicuti diluto florum sana buci , aut tiliae, aut sinanili Uti expedit, quo cu-tanea excretio leniter instauretur . Huc spectat quoque spiritus M IN DERERI adeo in morbis exanthematicis propter vim diaphoreticam ,
tanti septicamque commendatus . Nec ca Utio ejus- 1 θίγὰ- modi circa aerem ambientem adhibenda est tan 'qu-nt tum extante clatanea rubedine : vertam tum etiam , cum ipsa evanuerit , & epide rinis jam lamellatirn deciderit , alvusque , prout morbo penitus soluto faciendum supra praecepimUS , Op i Pori une expiata fuerit . Nam aegri adhuc per E 1 ali-
82쪽
aliquot dies in cubiculo detinendi sunt , praesertim tempestate frigida exist Onte : nisi enim transpiratio libera conservetur , nequaquam persecterestituuntur sa) . immo in Etruria , in qua purpura scarlatina frequentissimus morbus est, saniores Medici , cum in quociamque anni tela pol' , etiam aestate calida , BUt teinperato vere nOXas renovati aeris pluries experti laesint , quassi legem sibi indixerunt , non renovandum aerem , Deque cubiculum permutandum , nisi post quadragesimam diem exactam b) . Quod eo sane spectat, ut quae mala a retentis, nec penitus difflatis mor hi reliquiis saepe ingruunt, quantum fieri potest , longe avertantur . Puto tamen de aeris incauta , & imprudenti renovatione , cubiculique mutatione intelligendum praeceptum illud este , cum aerem humanis halitibus repletum , & , ut vocant hodie, phlogisticarum non modo mephiticum & noxium fieri, sed etiam expirationi Sanctorianae adversum redi, notissimum sit. n) HEISTER .c. b Referente IO. ALOYS. TAR GIONIO in Vol. 3. operis inscripti: et visi spra Lasalute umana per L anno 1778. p. 262. Purpura ScarIatina maligna.
Sed pr aeter Purpuram scarlatinam benignam, δc regularem , de qua hactenus actum est , alia Qui in , quae maligna , & anomala vocat Ur , qUia uri 3 vehementior , & periculosior , interdumque
mbrii feta deprehensa est . Non enim maligNum
83쪽
DE P snpURA SCARLATiNA . 69, id stricto , de proprio sensu accipitur , sed lato,& gravitatem morbi, pericUtique magnitudinem significante . Hanc saepe dolor aliquis in aliqua
parte fixus , aut Vagans , sine caussa evidenti, Zc sine ulla exteriore , tu conspicUa nota , aut partis mutatione praecedens imminentem portendit , quod aliorum etiam exanthemat cim malignorum , tu praesertim variolarum commune non
semel deprehenditur . Exemplum laujusce phaenomeni malignam scarlatinam praedicentis protulit ex propria observatione HAEN rus sa). Sed multo frequentius , tu quasi proprium est , tus sim ferinam , oculorum inflammationes , tu IU-bores , 3c quandoque alvi fluxum antecedere. Deinde febris accedit post horrorem cum summo cutis ardore, siti inextinguibili , capitis dolore, pulso crebro, δc vehementi , faucium inflammatione , aut dolore , respiratione frequenti , Zedifficili , de quasi peripneumonica , interdum VO-
mendi cupiditate , aut vomitu , Comate , 3c delirio ; Sc tres, quatuor , vel quinque dies cum omnium symptomatum incremento interdum persistit , antequam macula: erumpant . Plerum liae vero hae parva erysipelata referentes , cito totum corpuM robore erysipelato se occupant , maturius videlicet quam in benigna , sic ut.quandoque sub finem primit diei, aut secunda die '' jam erumpant, de partes ipsae rubore affectae magis quam in benigna tument, Sc elevantur. Hoc tempore sputa , Sc urinae ipsae interdum visae sunt, ut notat Ros ENI Us , sanguine tinctae. Rubor iste quatuor alios dies ut plurimum assiduus cutim tenet, δe toto eo tempore febris Vehemens , cunctaque ejus symptomata non mo- non minuuUtUr , verum etiam augentur ,
84쪽
o C A P. IV. incallescuntque , ita ut phrenitides , sus catio. nes , & per idneumoniae lethales consequantur Quandoque , ubi maculae nunc plus, nunc minus prodeuut , aut uno temporis momento plus rubent , in alio mox minus , facile tum supervenit ad caput metastasis , quam sequitur hemiplegia , aut subita morS . Sed si tunc pus cum sanguine remixtiam ab alterutra aure exeat , aliqua adhuc spes effulget melioris eventus , eodem Ros E Ni O teste . Illud saltem perpetuum est , quod febris diu potrahitur . Typum ipsa plerumque continuae remittentis servat , naribus fere occlusis, voce rauca, & cutis ardore intolerabili comitata . Interdum t3men febris adeo latet, & decipit , ut , si pul- lim micatus tantum attenduntur , a gri non febricitare videantur , quod verar malignitatis quasi proprium est vel ita quandoque manifestas remi ιones habet, ut intermittere eam b) cre
- Id in epidemica constitutione Hanniens ann.r s . & 1778. inter pessima signa habebatur. MΕ ΤΑ ζο . ira l. Fascic. I. Cap. XVIII. β. 163. a) Nat. Contin. P.L Cap. VII. pag. .
In modo memorata Halaniensi constitutione stasim ab initio cutis intense rubHbat tota cancrorum t octorum ad instar. MEZA I. c. 164.
Prout vero sporadica , aut epide mica est , &prout aetas , temperamentum, hahit Us corporis, anni tempus, & aeris constitutio variantur , di
85쪽
versa 3c ipsa ratione invadit , de multifariam ab eo quem descripsi, modo , atque incessa deflectit, se tunc non modo maligua, sed etiam anomala audit. Sic interdum macularum eruptio in lumbis de partibus inferioribus incipit , deinde ad superiores progreditur. Saepe facies, pedes δίmanus tument , uti in variolis ; dc febris cum ipsa scarlatina rubedine non prius, quam duabUs vel trihus exactis hebdomadis evanescit . Immo non desunt observationes, quae doceant, febrem& scarlatinam eruptionem ipsam interdum ad
Qtradragesimam usque diem productas fuisse sa) .
Quandoque etiam observatum est , post discunsam , desquamatamque rubed Inem scarlatinam alvi fluxum , qui eam comitabatur , cum amphemerina lenta prosequi , Jc sic aegros b) consu
Ad malignum certe genus ea spectat , quam . mal aliquoties vidit, δc jam ab anno I 6 19. descripsit gnom 'e' SENNξRTUs ca) , cui de morbi nomen ignotum es , erat, δc ignota pari rer simplex , dc benigna ejus species , quam supra exposuimus . Cum autem de nomine ipse ambigeret, ex eo, qUod pueros tantum illa corripi vidisset , peculiarem morbillorum differentiam tandem esse statuit. Sed tradita ab eo morbi descriptio scariatina , dc quidem malignae omnino convenit; nec quidquam ratio, ob quam ad morbillos eum ahlegat , probare Vi detur , cum certo aliunde constet, 'adultos quo.
86쪽
r C A p. IV. I ou ita que eidem obnoxios saepe fieri. Epide micam qui
ιδ',i- que pessimi moris scarlatinam , quae in Saxonia annis I 693. R 1697. grassata est , commemorat testis oculatus CHRisT. JOANN. LANGi Us sb j. Malignam , inardo pestilentem cum parotidibus, bubonibus ', & faucium, orisque exulceratione conjunctam curavit, descripsitque Mon Tosus se . P UDB, Anno 17 8. & ITq9. summopere maligna ac ' QVi--niciosa scarlatina Hagae Batavorum desaeviit. H ec cum valida angina inchoabat , ct plurimos infantes , ct multos juvenes , ct adultos occidebat. Immo fauces , carnesque buccarum in ulcera maligna, ossa maxillarum in cariem pes amconvertebat, ct similia etiam in cruribus efficie
a) Med. pract. Tom. a. LIV. de Febr. cap. XII. de Pariol. morbil. p. 178.' In epidemica scarlatina Hauniensi, de qua paulla ante mentionem feci, parotides supervenientes , quamvis suppurarent, lethum afferebant. Nisi enim primis morbi diebus aegros suffocabat, eos per quatuor hebdomadas excruciabant, donec languore pe
MEZA l. c. g. 167. RΟ8ENIUS Vero in scarlatina epidemica aim. 47ai. Ups aliae Observata testatur , tum oves parotidum , & glandularum maxillarium non suis te perniciosos , & paullatim sponte resolutos esse. Trait de malad. des Enfans chap. XIV. P. et D.
d) L. c. p. 2S 6. LXXII. A Na- Magnam cum priori affinitatem habet vide- mica scarlatina quam Catalauni, & in quibus-
87쪽
Dg PURpURA SCARLATiNA. 73dani Regni Galliei locis anno II I. vidit NA-vi Enius sa). Quia vero nihil magis cum ad cu-gnoscendum, tum ad medendum conseri , quam accurata eorUm, quae in morbis contingunt , enarratio ; idcirco nec grave nec inutile fore existinao , si in hac quoque breviter descrihenda consistamus . Per febrem admodum vehementem se manifesta it, quae animi deliquiis, lasstudini us spontaneis , capitis , fauciumque doloribus , deglutitionem impedientibus comitata erat . Secundo die , ct saepe post viginti quatuor, vel triginta horas in toto corpore maculae rubrae , vivido scarlatino colore , late, manus magnitudinem saepe excedentes , figurae irregularis , ct dorsum, pectus, femora , ct nates saepe ita tegentes , ut
Mnrca tantum esse videretur , apparuerunt . Hae maculae , quovis fere momento da parentes se iualia loca erysipela es more conferre videbantur , in quibus antea non fuerant . Aganus e aemtangens calorem vividum , O ardentem , praeci
pue in adultis sentiebat, ct cutis ri herrima digito compressa albescens , remoto digito satim rursus rufescebat . Pulfus par,us, ct frequens erat , ct respiratio difficilis , intercepta, ct singultuosa in plurimis esse videbatur . Halituosus vapor e pulmonibus egrediens adeo calidus , ct urens deprehendebatur , ut unusquisqua hunc percipiens faciem ab aegro statim aUertere cogeretur : Haec febris etiam interdum cum m
nuum , ct brachiorum infatione conjuncta fuit , integroque familias aut insimul , aut successve inoasit Quibusdam lιngua erat valde sicca , plurimis vero humida , 3c venter fatibus distentus. Iis qui ab atroci hoc malo evadebant , epider-mιι quinto, vel sexto die per squamas decidebat,
88쪽
quin immo adolescenti tredecim vel qua ordecim annorum tota manus , peusque cuticula exceptis unguibus secessit quibus vero non illico in primo morba impetu succurrebatur e charae gangr nos e in fundo faucium vers es arcum , ct velum palati superveniebant , & ita celeriter proserpebant , ut o sophagum, a speramque arteriam ante occuparent , quam illae percipi , curarique possunt . Quare non pauci e medio tollebantur . Notandum praeterea est , non nullos hoc morbo affectos quarto vel quinto die non secus periisse ,
ac se gangramosa pulmonum inflammatione sulfocati essent . Alios post vehemens delirium morientes magnam Orniei quantitatem per os, ct na-r, reddidisse; & rubra antea maculas post mortem in quibusdam prorsus violaceas evasis e .
Hanc porro lucem, subjicit auctor, in infantibus longe mitiorem, quod minor , fuisse , faciliusque remediis obtemperasse f. a) Differt. en forme de Letire fur pluseurs ma-
. iam Scarlatinae insurrexerunt, quarum HAENI Us- ' μ' a) , & ANDREAs I in clavoGELI Us historiam nobis reliquerunt . Praecipua earum symptomata', quibus formidabiles reddebantur, fuerunt convulsiones, coma, delirium, de non raro eti3m an gina
89쪽
Pς Pui pURA SCAR LATINA . 73gina infammatoria, quae . nisi propere apta medendi ratione coerceretur, gangraena , & sphacelo terminabat Ur , aegrosque citissime sb jugulabat . Sed nou adeo exitiosae profecto hae viis sunt, uti illa: NAVis I lii , neque semper clum angina gangraenosa conjUngebantur. Plerique enim ex his decumbentes, si rite curarentur, feliciter evadebant , servabantur, quemadia)pdum KIR
a in Rat. contin. P. I. cap. VII. b) Diar. med. Practi . cap. 3. p.
Complicatae , sive mixti generis partim nempeE nil m
plum depromimus ex illa epi semica Scarlatina ,
quam Cl. LORRYUs , constitutionem referens morborum ann. IIT T. , erysipelas unioer te nominavit M. Perniciosissima ejus natura, & peculiaria symptomata, qUorum cognitio Tironibus plurimum lucis afferet , merentUF profecto , Ut tota ejus historia , quam accuratissime memoriae prodidit idem vir praestantissimus , hic exscribatur. Crebri omnino fuerant antea, erantque adhuc illo anno morbi exanthe atici febriles , videlicet morbilli, erysipelata , febris scat latina, aliaeque chataneae eruptiones. Scarlatinae vero huic, de qua loquitur , non modo pauci , sed etiam qui in prima adolescentia constituti erant, quam maxime obnoxii fuere . Post hrevem horrorem accedebat vehementissima febris cum summo e quasi igneo cutis ardore , lingua sicca , gUtture rubente , inflammatoque , oculis scintillantibus,
90쪽
labiis aridis , quorum superius etiam tumebat Mox obfuscabatur Caput , & quamquam aegri rite responsa darent interroganti , dissiculter tamen adduci poterant ad loquendum . Respiratio interim erat sublimis , celeris, calida . Subinde vomit uritio e torpore , & silentio eos excutiebat, immo vomitus etiam corripiebat, quo magno cum conatu ejiciebantur vere porracea, di quandoquct manifesto acida, sed sine levamine. Alvus adstricta nihil reddebat, & copiose Urinae aquear flue-hant. In hoc prope statu quatuor ac viginti horae exigebantur , quarum decursu aliquando febris exacerbari videbatur, nec deerat aliqua , etsi obscura, mentis aberratio . Primum morbi stadium hoc dicerem , sive initium . a in Histori de La Societ. Eo. dδ Medec. T. a.
g. L X X U. Transacto hujusmodi temporis spatio incipiebant apparere quaedam maculae rubrae sejunctae , & discretae in manibus, brachiis, Iumhis , & δε- cie . Nequaquam tamen ex hac eruptione symptomata minuebantur . Respiratio permanebat aeque dissicilis, celeris, ac sublimis, ut antea, doqua aegri nullo modo querebantur , quasi eam nec perciperent, nec agnoscerent, quod in morbis quibusque malum se per signum deprehendi. Pulsus tum erat durus, contractus , & frequentissimus; urinae vero crudae , aqueae , calentissima: . Paullatim maculae modo memoratae dilata hantur , ita ut intra sex horas a prima earum apparitione universiam corpus a capite ad pedesus.