Veritas vindicata sive permultae sententiae auctorum Societatis Jesu in theologia christiana dogmaticomorali minus sincere relatae. Suæque integritati a quodam ejusdem Societatis Theologo restitutæ

51쪽

COMMODITAS STUDII, lux diei, ct major seuritas

anticipandi. Quod confirmat Sancθα supradicta Dubit. 37. num. 2. dicenx, AD ID fisscere non Dium necesstatem,

bd etiam COMMODITATEM. Audistin ad quid lassiciat. Auctoribus Pellietario, fleSanchezio, MAIOR COMMODITAS AD ID: AD ANTICIPANDUM MATUTINUΜ MODO SUPI ADICTO qui modus a Pelligario minutius, & luculentius explicari non poterat. Sancheg lib.7. Consiliorum cap.2. Dubit. 37. num. 2. ita loquitur . Hoc supposito , circa Boram recitandi M rvtinum eonvenit intcr Doctores , posse recitari VESPERE MATUTINUM DIEI SE UENTIS propter rati

nem dictam ; quod idem probari videtur ex generati eo suetudine. Dicunt tamen plures Doctores , esse peccatum veniale recitare VESPERE, nis adsit justa causa . Sie D. Omas quodlibeto . num.28. Avelus V. Hora ratim.2 .... quidam recentior valde doctus Magister r addens su eere causam justam, qua inducat non tantum necessitatem,

SED ETIAM COMMODITATEM. Audistin iterum ad quid sussiciat COMMODITAS Non ad recitandum COMPLETORIUM tempore PRIMAE , vel CONTRA ; ut finxit P. Concina ; sed AD RECITANDUM VESPERE MATUTINUM DIEI SEQUENTIS . Referuntur ne sincere Sententiae Iesulta

52쪽

Restituitur sua integritati sentent i a Filbucii, Os Lomani.

P. CONCINA TOm.z. Pag 49 I. cur solus nequiι , cum laeto luro pars inflatum persolvere; tenetur ne Socium adBibere, se eommode eo titi posset Quaestio autem excitatur , dum Socius commode haberi possis. Nam se opus esset SOLUTO PRETIO socium aequirere , verisimilius est cum tanto onere neminem obligari. . . . FILLI UCIUS, LAYMANUS DISTINCTIONE UTUNTUR. Si oculis caligan , vel eaeetis esse ius solitus erat foetum aDilere in recitandis foris, antequam impedimentum contraheret, ten tur Delum adhibere, ut pensum solυat: secus vero, qui talem non habebat consuetudinem. HAEC DISTINCTIO

INANIS EST, ET RATIONIS VACUA.DIstinctio quidem inanis est , Se rationis vacua . Veiarum neque Fili luctus , neque Laymanus eam adhi-hent: sed haec est mera impostura . Filii ucius docet tantlim; qui recitare horas solus non poteth; potest autem cum socio, teneri recitar cum socio. SI SINE MAGNO INCOΜMODO illum habere nossit . En eius verba Traeha 3. cap.9. num. 289. Qui non potes dicere solus, se possit eum socio. 9 ἐι- tam habeat ad manum SINE MAGNO INCOMMODO, tenetur horas recitare, quia hoc ipso . quod facile potes cum socio, non potes diei impotens . Idem dicendum de caeco , si memoriter seiat boras. vel eum socio post aster nos versus Psalmorum dicere . EX-

53쪽

Extundat ex his verbis P. Coneina, si potest, distinctionem illam inanem , & rationis vacuam . Si non potest, fateatur se imposuisse. Laymanus non docet . qui non habebat consuetudinem , NON TENERI DEINDE RECITARE CUM SOCIO, ut P. Concina fingit; sed ΝON TENERI SΟ-CiUM SOLUTO PRETIO CONDUCERE; ut ipse Ρ.

Concina recte concedit. En Laymani verba lib.q. trach.

Si aIiquis, qui eum sero reeitare solitus ante non fuit , ob incidenti m morbum v. g. ocularum , solas recitare

non potest . NON EST OBLIGATUS . UT SOCIUM SIUE FAMULUM STIPENDIO CONDUCAT.

Ex his item verbis quo pacto elicere , aut eXpri mere potest Ρ. Concina distinctionem illam inanem , ferationis vacuam, SI ANTE IMΡEDIMENTUM SOLITUS ERAT RECITARE CUΜ SOCIO , TENETUR: SI NON ERAT SOLITUS, NON TENETUR

CAPUT XVIII.

Restituitur sua integritati sententia

gat .... Recentiores quidam Probabitissa P. Thomas Tamburinus lib.2. in DecaloXum cap.4. g.2. Num. . FΑ-GUNDEZ lib. r. in Deca cap. 32. RoccasuII. lib. 3. in Decal. cap.s. Dub.2. , aliique , quos citat Leander, Mincent , NULLO TEMPORE Boe praeeptum PER SE, ET INDIRECTE' adorationem imponere , sed tantum

INDIRECTE, ET PER ACCIDENS.

54쪽

P Fagundea loco citato numquam docet, praeceptumo adorationis obligare TANTUΜ INDIRECTE' . ET PER ACCIDENS: sed sollim docet. NULLUM DARI CERTUΜ . ET DETERMINATUM TE FUS, in quo vi sua obliget ; ET HUIUSMODI DETERMINATIONEM desumendam este, vel ex circum stantiis , & arbitrio Prudentis; vel ex jure postivo E Clesiae. Sed norunt omnes Theologi , quam narc duo diversa sint inter se, OBLIGARE SOLUM INDIRECTE'. ET PER ACCIDENS: ET NULLUM DARI CERTUM, AC DETERMINATUΜ TEΜΡUS. IN QUO OBLIGET UI SUA . Praeceptum Caritatis obligat sine dubio VI SUA, DIRECTE', ET PER SE . Et tamen nondum est CERTUM , ET DETERMINATUM praecisum tempus , in quo obligar ; εc in hoc assignando Theologi dissentiunt . Ex Doctrina Ecclesiae habemus, obligare infra quinquennium. Aliqui Theologi dicunt obligare semel in annor aliqui quolibet mense: Ρ. Coniscina octavo quoque die . Numquid haec temporis INCERTITUDO essicit, aut probat. praeceptum Caritatis

obligare SOLUM INDIRECTE' ET PER ACCIDENS,

non vero DIRECTE', ΕΤ ΡER SE Minime certe. Quod ergo FagundeΣ doceat, NULLUM DARI CEM TUM TEMPUS , quo praeceptum adorationis VI SUA obliget; non est quod doceat , praeceptum adorationis obligare sollim INDIRECTE' & ΡER ACCIDENS. Cue igitur in damnum Patris FagundeE haec duo confundit RConcina Sed afferamus verba Patris FagundeE, ut videamus, utrum doceat illud tantlim , quod ego dixi. Respondeo, inquit, nuutim tempus CERTUM dari, quo teneamur EX VI Bujus praecepti divini , , naturatis Deum colare , ct adorare . Sunt enim multa praecepta

55쪽

tit praeeptum Fidei, dilectionis , di Spei, ut supra probavimus . DETERMINATIO ergo temporis desumendata es vel ex circumstantiis externis, ut arbitrio Prudentis , , veι ex jure positivo Fecismr. Est ne in his verbis vestigium ullum obligationis SOLUM INDIRECTE, & PER ACCIDENS.

Vindicatur ab injusta criminatione

P. Sancheno.

P. CONCINA TOm. 3. Pag. II. DIVINATORES tenentur ne restituere pretium pro DIVINATIONE aeeeptum SINGULARIS opinio. Pater

Sanehez refutatur.

Et post pauca ita subdit.

P. Thomas Sanchez m.2. in Deca cap.38. num.9o. NINGULAREΜ hae de re opinionem habet . Tum fideliter recitat prolixum textum Ρattis Sanchez , , cui opinionem suam sic exponit. Si ASTROLOGUS illa, vel DIUINATOR operam suam apposuit, ct arte Diaboli res ita evenit ; non tene- ur pretium restituere, quia ipse operam suam, eis turpem , apposuit. . . quia ea diligentia a Mago alla apposio est pretio uessimabilis. . . Demum recitato textu Ρatris SancheZ, in eam opinionem invehitur Pater Concina acerrima declamatione, quam concludit more suo his liberalibus verbis.

XA, qua communi sensui repugnant . INUENTA tanisdem opinio est, quae utile , ct luerosum esse doeet cum Diabola commereium, di quod lucrum ex tau Dr ouco

56쪽

eommercio aequisitum REΤINERI POSSIT.VAH ERRONEA COMMENTA.

INJusta, &ad invidiam aptissima criminatio est, Patrem Sanchea docuisse opinionem SINGULAREM. Habet enim illa opinio patronos antiquiores , quorum usum si P. Concina legisset; a nota singularitatis, & ab acerbis conviciis temperasset. Illam igitur docuerunt ante Saa

Sanctus Antoninus Part.2. tit.et. Cap.f. his Verbis .

Tertio modo dicitur illicitὸ acquisitum, non quod ira aequistio sit illicita; sed illud, ex quo acquiritur , es lia Iieitum : ex quo transfertur dominium, Nec competit reperitio ; ut in meretricio , ET HUJUSMODI . Nam merotrix turpiter agit, , contra legem Dei fornicando; sed ipsa acceptio , vel dario pecunia pν o hujusmodi illicito non est illicita , nec contra legem Dei; ct hoc proprie dicitu. turpe lacrum . De illicitis ergo isso tertio modo fecundum 2homam, Romundum potes dari elaemosna; ET ΡΟ-ΤEsΤ ETIAM RETINERI, nis super um per fra dem . , dolam mulier extorsisset, quia illud es re si tuendum . Et ad hoc pertinent lacra facia ex Biserionatu illitieito; ex Duello, ex Torneamento; ex sertis fatiis de βο- rutis , ct aliis hujusmodi, quorum usus communiter es odlasim iam ; ex deeiis factis EX ARTE MATHEMATI CA SEU DIUINATORIA.

Duo hic adverto antequam progredior. Primum . Omnis divinatio, ut docet S. Thomas, aliquod commeriscium cum Diabolo includit. Omnis divinatio pinquit A gelicus et . 2.quae s. 9s. art. a. Θ , ex operatione Damonum provenit, D art. 3. O . Omnis divinatio utitur ad praeognitienem futurε euentus aliquo Damonum consilio , vesa illo, D art. Θ; Dicendum, quod , sicut dictum es, livinationi, qua eκ opinione falsa , vel vana procedit, in-E 1 gerir

57쪽

gerit se operatio Daemonis . ut hominum anἰmos impliere ianitati, aut falsitati . Vana autem aut falsa opinione tititur , se quis ex consideratione stellariam futura velia praecognoscere , quae per ea praeeognosci non possunt. Secundum. Quemadmodum P. Sancheg dixit ASTROLOGUS ILLE, VEL DIUINATOR: Ita S. Antoninus dixerat EX ARTE ΜΑΤΗΕΜATICA, SEU DIUINATORIA . Redeo ad Auctores. Petrus Navarra de restit. Tom.2. lib. . cap.2. Num. Io . his verbis. Tertio igitur colligo de aeceptis ob turpem ea fam non esse nimirum restituenda maximὸ quando ta. D peceatum es intrinsece matum ; ut si accipias pecuniam , quo aliquem occidas, veI infames, vel ob lenocinium , SORTILEGIUM, G sententiam injustam ferendam, ob Iaeria

Iegium committendum.

VasqueZ de restri cap. 6. dub. q. proponit hanc quaestionem. Utrum datum propter peccatum patrandum, μι denique ob turpem quemcumque adium lenocinii , SORTILEGII, die. , sit in conscientia resiluendiam. Et deinde post relatas Sententias ita loquitur num. I. s. . Sexta

sententia est μυarri , SsIvesri . A geli. re Antonini Deis eitatis asserentium, quod UNIUERSALITER qui quid datiam fuerit propter peccatum faciendum, non vi r Rituendum alimi de necessitate, nec pauperibus . H rum auctorum opinio mihi maxime placet , se Loquamur intra limites juris naturalis scissa ordinatione juris p ρ Et demum eam opinionem ante Sanchez IMPLICI TE' docuerunt omnes illi, qui tradiderunt UNIUEM SALITER . turpe lucrum peccato Perpetrato. & seci se legum irritatione , non esse restituendum , quando ac Eipiens ponit aliquam industriam, vel operam suam utrulem aut voluptuosam illi, qui pretium dedit. Videri potest Petrus Ballarinus Auctor Patri Concinae non suspectus Praelectione 3. in secundam partem S.Antonini β. 23. Cuci igitur opinionein Sancuerit docuerint ant

, ipsum

58쪽

Ipsum EXPRESSE' S. Antoninus, Petrus Navarra. &Valqueg, & IMPLICITE' alii Auctores ; Docuit ne San-CheZ opinionem SINGULAREM Illa vero acris declamatio, qua sola refutat P. Concina opinionem Sanchezii , regeri tota potest contra S. Antoninum . & contra opinionem docentem, UTILE ,

ET LUCROSUΜ ESSE MERETRICIUM CUΜΑΜASIIS COMMERCIUM; ut per semetipsos advertere , dc praestare Lectores possunt.

Restituitur sua integritati sententia '

P. CONCl NA TOm. I. Pag. I . sui eo uetudine blaspbemandi tenentur, debenν ne abfore antequam a consuetudine prava recesserint Resipondeo. Ad mat de more Leander disp.7. Quaesione 67., proba bilius Fbi esse absolvendos blasphemos, si vere de ree vis doleant, tametsi Laepius admoniti non respuerint: di pro hae sua opinione laudat S4NCHEZ. . . alios. Reeensita Leandri, di aliorum sententia proferipta es ab senoeentio XI. in hac propositione . Poenitenti habe ti consuetudinem peccandi contra legem Dei, naturae,

aut Ecclesiae. LICET EMENDATIONIS SPES NUGLA APPAREAT , nec est deneganda , nec differenda absolutio, DUMMODO ORE PROFERAT se dolere , & proponere emendationem. Iuniores Casmissa nostri , ut consulant Laudatis Theolagis , de more elamitabunt, aut ab aliis etiam Theolaxis smilia Me ri ; quod si verum es . , illi rei ieiendi sunt; atit ΜυNUS SINCERE' Mornm opinionea relatas esse .

59쪽

QUAM CANTIONEM ualde raneiduum pluries ut

ridiculam propulsavisus. V Erba P. Sanchez lib. 2. in Decalog. Cap. 32. num. qs. haec sunt. Secundo dico ; quando nil cur os apposuis ad emendam , admonitusque es saepe in atiis eo essionibus,

POSSE adbue fune IN RIGORE absolvi statim, SI UERE DOLEAT de praeteritis , ae imposerum EMENDAM FIRMITER PROPONAT.

Videamus nunc , utrum Sanchezii sententia sincere proponatur Lectoribus , dum affirmatur absolute, alque

intrepide, illam esse proscriptam. Propositio proscripta dicit, Poenitentem illum non modo POSSE, SED DEBERE ABSOLVI, nee deneganda , nee disserenda est absoIulio . Sancheg dicit solum . POSSE; & quidem IN RIGORE; quasi dicat, multas posse circumstantias occurrere, ob quas, licet IN RIGORE POSSIT, tamen absolvi non debeat. Propositio proscripta dicit. Poenitentem illum DEBERE ABSOLUI. LICET EMENDATIONIS SΡES

NULLA APPAREAT; Ρ. Sanchez de hac absurda adjectone . ne verbum quidem ; immo illam satis aperte excludit, dum requirit VERUM DOLOREM d praeteritis, Zc FIRMUM PROΡOSITUM de fututis; quae certe sun dare possunt spem aliquam emendationis. Propositio proscripta dicit, satis eise si ORE ΡROFERAT se dolere, di proponere emendationem. Ρ. Sanchez nusquam dicit, sibi lassicere teli imonium illud UOCALE; sed pollulat dolorem, qui sit VERUS, & pro-Postrum re ipsa FIRMUM. Quae possunt hic & nunc in

nolescere ex aliis signis, praeterquam ex verbali Poenitentis proteitatione.

Posito autem hoc multiplici solidoque di Icrimine inter propositionem damnatam, & Sanchezii doctrinam;

60쪽

Repraesentatur ne sincere a P. Concina Patris Sancheg opimo , dum assirmat , eam ab Inn . XI. in allata propositione proscriptam esse Ut ruin vero rancidulam cantionem pluries satis valide pio pulsaverit; dc apparet ex dictis hactenus ; & erit mihi saepe in posterum monendus, ut validius propulset.

CAPUT XXI

Restituitur sua Dceritati sententia

P. CONCINA Tom. 3. pag. III. in Catalago propositionum. quas recenset ut damnandas. A VOUISTI redimere jasuram temporis, comprehendia si Iudum etiam moderatum , itemque rusum pro alio , quia vere ruderes cum jactura temporis . Poteris tamen per alium Iudere , licet aspiciendo perdas tempu1. La Cresae lib. 3. part.1. num. Iq.LA-Crvix loco citato loquitur de illo, qui vovit non amplius ludere ob hunc finem ; ne tempus perdat:& non scribit si UOUISTI, ut refert P. Concina ; sed SI UOLUISTI redimere jacturam temporis. Porro haec

Permutatio, licet unius voculae, mirum quartum deserinmet sententiam Patris La. Croix ; ejusque sensum corrumpat .

Nam si VOVISTI redimere iacturam temporis, redemptio j cturae temporis est MATERIA voto promissa, ac proinde fidem frangis, & votum violas, quacum que in re , sive aspiciendo alienum ludum , sive per te-