장음표시 사용
271쪽
loquunt ad persuadendum apri:ae supra omnem gladium anspitem penetrabiles de acutae. Ne igitur alicui huiuscemodi tensiculas usurpare liceat:spiritus sanctus occurri t pcr Euangelium loquens. In principio erat verbum.Si enim hanc voce recte tenueris: nihil a viris contentiosis ac captiosis graue patieris.Si em ille dixerit.Si genitus est, non erat:Tu dic: In principio erat.Sed inquit prius si genitus fuerit quomodo erat Tu ne dimittas erat, ut no item relinquas . In principio. Principii nanxii summitas nequaci deprenditur. Quod autem extra principium sit non inuenitur.Ne quis enim te decipiat varia dictionis significatione.Multa . . enim sunt principia diuersarum rerum in hae vita: qui ante se prineipia retinent alia. Princi
Uζ px ς, pium vic dixit Proverbium: sed vis quidem principium primus motus: unde iter incio Pi ς' pimus:eui qd est retro inueniri potest,& Principium sapientit timor domini-Sed hoc principio est aliquid antiquius: videlicet animae costitutio,nondum facts sapientis,nec domini risArςhς morem accipientis. Dicuntur & Archi ei uiles potestates quae dignitate praecellunt: sed ipstpy RQPJ Archi quorsdam sunt Arelit,& ad aliquid qu libet.Principium item lineς punctu.Et prin cipium superficiei linea: Se principium eorporis superficies:& orationis principia elemeta. Ilop MI Iud autem de quo dicimus principiu no tale est nulli adligatur,nulli seruit, cum nullo con Synaς ς' sideratur sed liberii est sine domino: solutu omni ad altera coiuctione. Cogitatione indepressbile:vltra qd inueniri non est.Si enim phantasia mentis contenderis principisi ptieterire: timuenies ipsum te pinteries ac prςuenies:& tuas 'mino decipies cogitationes: dimitte tua merem quatit ipsa cupit prurrere: & ad superiora conscendere: Deinde ipsam reperies in infinio
tum errante,ac P r multa vacua spatiantem rursus vero ad sui ipsius unitate redeunte: quoniam antiquius seipsa principiti reperire nequeat.Idcirco senap principiu omni cognito exterius,ac superius inueni f.IGITUR In principio erat verta.O rem mitabile quomodocueuinter se voces cogrue sunt colum Nam erat, eque potest ae vox hic:In principio.Vbi blas phemus ubi lingua Christo aduersaria dicess Erat aliquado,quado no erat.Audi Euageliri. In principio erat Ei aute in principio erat: quado no erais Impietate eoru ne ploro,an ignoratia abominoriSed antea factu esset non erat.Nosti em quador genitu est et ut quod prius est pol Iis illi qd est sine tepore addere. Illud em antea teporalis est vox aliud alii addes vetustate.Teporis aute conditore quom5c rusi, generatione teporali appellationi habere su tectam Si enim ab hoc verbo erat non deficies, aut re alienaveris, nullum tuς impietati d his aditu.Sicut em per mare euntes: quado inter duas anchoras fluctuat tepestate despici sit: sic & tu hac praua turbatione exeuntis iniquitatis tua vita quatiete multorum opinionem ridebis: si horum verborum securitate anima confirmata munitam. habere tibi putaueris. Verbii Quς it mes nostra quodna hoc in principio verbum sit:humanum ne verbum an angelol: qdna in quonia innuere nobis Apostolus videtur Angelos rpria habere lingua dices. Si linguis i pricipio. quar hominii & angelotu.Sed & verbi duplex est sensus: Uno modo per voce Fatus & aes Da veris rem verberans statamq; peries, Alio modo intra nos positii & nostris cognitum cordibus Iobo. gos insup artificiosa est oratio. Vide itam ne vocis hui' aequi uocatio te sorte decipiat. Plotagos. modo em erat in principio humanum verbum cum homo initi si generationis postremo a ceperiti Na ante homines:& besti , di volucres,& serpetes:omnia denil terrestria, aquatilia, volatilia astra,sol,luna hortem, terra mare,canum. No igitur in principio humanum erat verbu:sed net angeloru esse potest.Omnis naui creatio inferior aeuo est, principiti a creat re accipies: Verbii autem intrinseeus cordibus nascens,& ipsum est quolibet cognoscete ii serius.Sed de verbo intelligendu per qd unigenitu tibi significare voluit. Uerbii nam* appellauit: qd paulomst & lucem,& vita ,, resurrectione vocat. si vero lucem audis,no hanc sensibilem oculi'; visibilem existimabis.Ne quii vitam audiueris,hanc communem puta ueris qua be bruta vivunt imiliter be verbu audies, ue metis inisecillitate ad humiles terrena sili sententias deprimaris sed verbi potestatem ac sensum diligentius inuestiga ur ver-- bum ut qd ex mente procedit ostendatur.Cur inquam verbum Quoniam sine motu genituest .Cur verbum: Oniam figura generantis totum in se monstrans generantem: nullam inde partem deducens,& perfectum in se existens quemadmodum fere verbum nostrum qd torius nostrae cogitationis imaginem refert.Quae enim secundum cor nouimus haec verbo P reximus.Est quot intellectio in corde ipsius figura qd locuti sumus. Ex cordis em abundanxi ,Verbii pronunciatur. Nam eor nostrum veluti lans est quidam . Verbum vero emissum
VHuti xivus ex hoe lante profluensaantum igitur profluens, quatum ab initio mQ. x s
272쪽
no i deo. ac quale opertii tale item apparens extat. Verbu itassi dixit: ut immobilem patris generationem ostedat de perfecta filii jubstatia theologizet,& coiunctione sine tepore filii ad patrem per lite o: tedat. Na 5e verbu nostru mentis generatio sine motu factumce scindit neu diuiditur negi fluita sed manes tota mens in yprio statu,verbii totii 5e continuit emittit:ac proce dens verbii omne generatis virtute in seipso coplectit.Tua igie pietas ini ex vel bi voce viris geniti Theologiam accipiat: qa quide obscurii verbii de inconditu ae inconcinnii appares inueneris:hoe vitabis & omnino prςtcribis.lN principio crat verbum.Si dixisset.In principio erat filius,appellatione filii cogitatio de motu subiisset.Quonia apud nos genita de tempore di motu genera ias. Idcirco de industria verbii dixit vanis hominu suspitionibus occurrens: ut tua anima incolume conseruaret.Et verbii erat apud deii. ursus erat. Propter impios: quonia non erat ubi non erat verbii.Non in loco. No em in loco quς sunt incircularipta Gi ment ur.Sed ubis Apud Deu.Nep em pater in loco: nec filius in circusepto aliquo neu circii seriptione nianifesta deprendit.Sed infinitus pater:infinitus filius. Totu quodcitis noueris: di quocul eius spiritu pcnetraueris Deo plenii, simul de hypostasim filii coluncta inuenies. Et verbum erat apud Deum. Admirare cuiustibet vocis virtutem. Non enim in Deo verbu vςt erat .sed apud Deum,ut hypostaseos proprietas consistat. Non dixit in Deo is aularedae hy ς ' ' postaseos occasionem daret,& Nriculosi ibidem impietas omnia confundere quirentium & dςM ς' ς in uno subiecto dicentium patrem Se filium 5: spiritum sanctum: appellatione autem difforentes in eadem re existimari .Impietas haec pessima fugiendassi non minus u dissimilem esse secundum substantiam fisium dei adeo patre dicentium. Verbum itaq3 erat apud deum deinde simul utens verbi voce ad significandum nullum in generatione fuisse motum inexistes
detrimentum ex verbo velociter ereptum nobis ostedit. Ac veluti calumniς iniquorii occurrens quid ait Deus erat verbu.Ne callide quorumdam verborum differentias mihi adseras. Neve ex alte astuta tua aliqua doctrinς spiritus blasphemia incutias.Dubium soluit contetioni res die dicens.Deus erat verbu.Deinde subdit.Hoc erat apud inii .Rursus iterans in
paucis verbis omne theologia de unigenito nobis: Euagelista tradidit. Quid hoc verbum Deus.Postu enim tibi mente de ipso a Rruit: θ: Christu in corde tuo impressit: Hoe inquit: quale hoc Ne extra per voce demonstrativam respice:ostensum p tibi vestiga : sed in antii ruς occulta miretralia p ingredere:& quem didiceris Deum ut in principio existente, ut verbum procedente ut apud Deli existente:hunc apud dominii tuti obserua cole adora: ac deamum pri insita tibi doctrina intelligcq, hoc erat in priticipio:hoc est apud Deu patre suss. Has mihi paucas voces seruater quod modii vestris sentetiis signu imprimentes. Ipsis nair corra insidiantiu incursus tanu firmissimu munimetum erunt.Ipi' inqua ppugnaculu de custodia fuerint ruinarii salutaris defensio ipsas tuentibus.Siquis aute tibi dixerit. Non ens genitus: Si enim erat quomodo genitus est: Hanc ego ut d monu vocem,ac cotra unigeniti gloriam renito.Tu vero insurgens Euagelii vocibus obuia ibi MIn principio erat verbii,& verishum erat apud deum,& deus erat verbum.Hoc erat in principio apud deum .Quartum die erat:& blasphemia confutabis non erat. Hae ital voces tanu fidei columnae immobiles retrusistant.Super has 5e reliqua deo fauente sup raedificabimus.Nec enim vos omnia semel docere valemus: Ne forte orationis longitudine inutilia vobis cum labore percepta reddamus. Omnia nanup pereurrere mentis debilitati haud aliter fuerit u ventrem ob nimia saturitatEea quae sumpserit ad concoctionem deducere non posse. Opto autem Vos fratres hac parua degustatione ad petenda dulcia :vlteriora r excitatos esse :& has breui mons ratione admoadum prosecisse. o vero me paratum ad reliqua quς restant vobis enarranda libenter obtulerim. In Christo Iesu domino nostro Cui gloria Ne imperium in aeterna secula.Amen.
RIS Omnino sacros a Solomone tractatus nouimus exiisse.Huc in primis Prouerbiorum de Ecclesiasten, Se Cantica canticorum. Quolibet aut e pro pria retinente materia .cucti ad hominu scripti sunt utilitate.In primis Prouerbiors liber instructio motu in qu da:nec no animi perturbationii correetio. Deniq; viis in uniuersum documentu stequetes ac breues eorum quae sunt agenda cotines prcceptiones. Ecclesiastes vero Physologiam attingi nobIlu in hac vita vanitate pala ostediti Vt in iis q cito ptereut minime sit homini inuigiladum. Neg ite animi curas in rebus vanis collocata. Catica calicoru aiς Psectionis modii de et d
273쪽
mostrat:Sposi nassi ae s st c5gressum coli net: hoc est anitns in deo verbo familiaritatε. Sed vi pro nos ad ppositu reuertamur.Prouerbia Solomonis filii David q regnauit Hierosolymis. Prouerbium uerbiorum nome ut etymum dica ut est plurimorum opinio vulgata ex his venit: et in tria παῖ at αἰα uiis pigruit loquunt. emos eiu apud illos via dicit. de parci mia definitur verbum iuxta o via tritu. Ad usum plurimoru quou ex paucis ad plura similia facile transserti potest. Apud V nos vero Proverbium est sermo utilis sub umbra figuraq; idonea expressus : multum quidede usus Ne grauitatis coplectens:In recessu quoq3 multu alis sentetis coteges.Ex quo Dominus hec inqt,in parabolis locutas sum vobis.Tepus venit ut no ia in parabolis: sed rata v his loquar,quasi sermo puerbialis aperta ac libera dictai via non habeat:sed operimeto quodam fe aenigmate ac Verbis aliis mete atq3 semetia narras..Solomonis igitur Prouerbia: hoc est sermones ad omne vitς via exhortatorii,maximeqx utiles. Tituli autem nome proposuit ut rei admodu utilis indicamento lectore facilius traheret. Quo em res auditu dignior ap/solom, paret:eo sermonem deprensu celeriorem audientibus p parat.Deniq; discentes attentiores
ita, sapie ad ea reddita lomonis itaq; Prouerbia: Solomonis inquam illius, cui Dominus dixit: Eccella. dedi tibi cor prudens ac sapientia. Nee similis ante te vllus est natus: nec item post te vllus est tibi par futurus. Et rursus. Dedit dominus sapientia ac prudentia multa Solomoni de cordis effusionem,sicut arenam quς est in littore maris: Ne repletus est sapientia Solomon super prudentia omniu ante illu hominum, 5e super omnis sapientes Aegypti Eic itaui necessaria fuit tituli additio Proverbia Solomonis filii David. Addis de patris nomen ut plane cognoscatur quemadmodu sapiens erat Solomon:ex sapiente Propheta ci3 patre, ee ab ipsa infantia sacras diligenter edoctus literas:qui regno paterno no sorte,nee vi aliqua ut iure suo succesnera au sit: sed ipsius dei iussu volutatis paternu sceptrum suscipies Israel factus est Rex. Neir hoc eioritati frustra adpositu ,Valde namq3 ad prccepta morti tradenda refert,eu qui scribit regem essetat enim regim est legitima potestas: mani si Φ ex rege alioqui hoc nomine digno exvites viri prςceptiones,multu quidem apud omneis momenti habeant ad consideranda. consequenda Tyras * in comuni bono utilitate,ac priuata comoda minime respicieG.Hocem Tyranus a Reo Rex. ge differtili ille sua ipsius comoda quomocu 3,& undecuili respicit ac tua:Hic subditis consulere ina quςrit.Ex hoc itaq; libro utilia qualia quantave dis tes volui ac cupiui,excerpi Sapietia tur. Primum quidem in Prouerbiis est nosse sapientiam 5e disciplinam. Est enim sapientia diuinarum humana russi rerum,& eorum quae rerum sunt causa cientia.At hic Theologoru' sapientiam nouit quemadmodum de beatus Paulus sapientiam inquiens in mysterio absconditam: quam praevidit Deus ante secula. Et idem in mundi constitutione conditorem consioderauit.Nouit be ipse per creationis orbis sapientiam ipsum Deum. Inuisibilia inquit ipsius per ea quς facta sunt a creatura inudi intellecta conspiciunturi sempiterna quot virtus eius de diuinitas. Is ita* liber nos ad dei sapientiae considerationem ducit. Ex iis quae ait Sapienaria:Quando Deus fundauit terram.Quando praeparabat caelum aderam: de cum eo eram cucta componens.Per haec enim omnia nobis sapientia persona quaedam adnainistrat ur,ex ipsam dicitur: Notitiam atili intelligentiam rerum creationi adfuisse,& omnino illud qd ait: Dominus possedit me ab initio viarum suarum.De sapientia mundo apparente dicit: manifesta
quidem & tamen vocem non emittente, o per ea quae Videtur a Deo genita est: nec calu tm rebus creatis relucet Sicut enim cani enarrant gloriam Dei: bc opera manuum eius adnunaciat minamentum marrant etiam sine voce.Non enim sunt loquelae neq; sermones:quorum non audiantur voces eorum.Sic sunt quidam sapientiae sermones ab initio genitae:dum ipa rerum creationi infusa ae permixta,taeens clamare videtur sui conditorem dominum t ut pipsum ad veri, e solius sapientis cognitionem facile penetres.Est de quaedam humana sapiotia in huius vitae rerum experientia consistens: secundum quam sapientes dicimus artium Dd tabl- quarumlibet utilium scientes.lgitur hie noster ad complectendam sapientiam : magnam lioli, hal. sti patrem exhortando coniunipsit:Sapientia in exitu viarum laudatur.In plateis pala praena. dicatur. tu summis moenibus de arcibus collaudatur. Animaduertens enim Φ homines eam Sapietita Π ime cupiunt de ambiunt: de quemadmodum omnes natura ipsius laudes adsequi studo laudo. mu b eius celebrationem de praeconia: mentes excitat ad eam omni studio,ac sine pigritia Risequendam.Vbici igitur de ipsa sermonem haberi dicit.In viis talaro,in arcibus ciuitari ,i' mrtis in plateis,in moenibus.Per vias enim de plateas eius charitatem innuit. Per mu 0β V Q 'ius utilitatem: de ad omnem vitae seeuritatem suppeditatione. Volens nos cini
274쪽
illi familiares rediete ac conailiare ait Sapientiam tuam esse sororem. c rursus. Ama ipsamoc seruabit te.Deinde communem eius usum ostendens:& quemadmodum omnibus sque ex ea commodum prouenit Immolauit inquit,eis hostias: hoc est solidum cita praeparauit iis qui animi adfectibus ob ipsam consequendam sese spoliarint:in eius cratere vinum miscuit, hominis mente nimiruexhilarans. Cratera enim dicit commune ac vulgarem omnibus boonorum distributionem .Ex quo que apud omneis facultas est ex ea quantu qui sui potest PAEportione hauriendi.Insuper praeparauit eius mensam.Omnia ser Emphasim loquitur: ac per corporalia nobis spiritualia demonstrat.Cibum namq; animς spiritualem,mensam appellat: ad quam altissima voce conuocat:hoc est cupisceptis Δ: institutis nihil humile, nihil abie,ctum habentibus.Qui si ultus est,ab eius latere non discedat.Quemadmodii enim aegri Δ: debiles rebus utuntur ad curandum aptis:sic bc stulti sapientia indigent,meliuis longe ipsamu argenti de auri thelauros mercari longessi item carior lapidibus preciosis: Ne omne admo dum Preciosum ipsa prorsus dignum non est.Omnino autem veritatis sermone tibi nosse licet: si ociose dieta Solomonis de sapietia legeris.Quoniam vero in malevolam animam non introibit sapientia . purgat ante omnia per diuinii timore futuroru sapientu animas ac sapietis conciliat.Verba em ac mystema sapietiς in queuis sine discrimine iactare: & omnis aeque ad hue thesaurum recipere: nec vitς moribus purgatos,nel ratione prius de ordine diligen . . , ri utentes: haud aliter fuerit u in sordidu vas unguetum fundere preciosum. inamobre mitium sapiutiet timor dicitur:animς purgatio timor domini,secundu Prophetς preces ac desiderium dicetis.Confige timore tuo carnes incas: quia scit ubi timor inhabitat,omnis iniqua noxiaui actio fugatur: inebris corporis ad enormes actus moueri ta, timore quasi quibusda uelauis confixa sino aequeuntibus te ut enim qui clauos corpori infixos habet,dolorib' pressus non tacite quicu agere potest sic dei timore consectus non oculo uti praeter decorem, nomanas ad nefarias mouere actiones,non denissi paruum aliquid aut magnum contra officiuagere poterit: quasi angustia quadam 5: motu minata domini vinctus atq; oppressus.Impuros aute ac vanos hic noster Solomona diuinis omnino arcet prcceptis ac disciplinis dices: Qui sine timore sunt,in portiscomorantur. Ande:Ne qu rite ex malis lapient iam. Et rursus.Qucrunt me improbi nee inueniet. Non alia de cause nisi φ diuino timore minime sunt
purgari. ItaT ad sapientia suseipienda adcessariis prius salutari metu anima a noxiis purgatus cogitationibus adcedat. Ianitatii fit igitur nobis 5: alterum bonu ex Prouerbiorii doctrina.Timoris habitus nobis per sapientia infusus.Aliud item inter lite prReeptu.Nosse dis intimoci uiam.in em disciplina inductioquctam utilis,quς QN cum labore vitioru maculas pur xς
gat.Nec tuc quide gaudium sed tristitia adferre visa postremo fructu salutarem 5: quietum per eam exercitatis facile reddit.Hanc itaq3 disciplina nosse no cuiuslibet est mentis,qui mul dii ij ati res duras tolerare non curantes: exitus ac euentus utilitate ob ignauiam 5: ignorantia detrectant. Impatientes quot austeritatem diligetiς serie,in imprudeli et tenebris ac infirmit re remanserunt. Idcirco admiratione dignς iustoruin voces dicentium. Domine ne in furo Πς λre tuo arguas me,nel in ira tua corripia me. Non elii disciplina detrecta ut sed ira.Hoe na xurore
sp fimile illi dicere videtur. stiga nos domine praetera in iudicio di ira.Iter illi. Disciplina ας domini aperit aures meas.Queadmota enim parui pueri doctrina despicietes,ob serulas,fiagellam qus magistri de ridagogi adhibere solet, itentius dictata suscipi ut,& ipe sermo ante
plagas non auditur,post verbera dolore Issi veluti statim apertis auribus 5c auditu excipitur oratio de memoria custodituriSic qui diuina audiunt prccepta,& ad ea seruanda se negligeter habent, postu ex deo disciplina eis inflicta est ad ipsius mandata seruanda, ac ei obtemperandum voce quadam excitari videtur. Ex quo ipsoru auribus sapientia statim admittitur. . Hac itar de causa inquit Disciplina domini aperit aures meas, quoniam disciplina indocto . Iem,ac detrectantem corrigit alui admonet:vt Paulus plane iactitabat tradens Satanς veluti publico cuidam tortori de carnifici ut erudiantur,discantili minime blasphemare. Rebetilantem vero de calcitrantem reducit.Necessarium itassi nolle disciplins virtutem quantis sie ui rebus. Hanc demum utilitatem Solomon facile conspiciens, admonet. Ne prohibe paro uulum instrui & castigati, quoniam si virga eum cecideris,ex interitu animam ei' liberabis. Quis enim filius que non instruat pateri Ipsa nar disciplina apud eos qui recte iudicat multae est praeferenda pecuniae. Quamobrem clamat Solomon. Accipite disciplinam de non arogent um,ut in tempore tribulationis vel corpore laborante, vel rei domesticae incommodis
275쪽
superuenientibus,nuil de Deo male cogites aut sentias . sed multa pascita eius plagas ob eaquς admisisti eastigatus 5e admonitus suscipias. Die di tu si disciplina vere nosti,illud.Ira domine sustinebo,qm ipse peccaui. Illud ite.Bonii mihi ila humili alti me.Qualis erat Paulus dices, Quasi castigati 5e no mortificati. Ite illud.Quia iudicamur a diro corripimur, ne in hoc Discipli mudo damnemur.Quonia vero doctrinaru pceptio Se intelligetia, disciplina etia dicitur vina duis de Mose scribis:Φ in omi disciplina de sapietia Aegyptiora erudit' erat:m omi sane doctriplex. ira imbutus:sed utili tm de ad salute idonea: recte voeabis disciplina instruct acino: quida Scientiae inometris vacantes:qua Aegyptii inueneruci vel Astrologit a Chal is reperis: Denim cita vanae. ca figuras cic umbras oc ea quς in aere versans,lepus teretes omnino ex diuinis verbis doctrinam eruditione* neglexisse ae spreuisse inueniunt.Sed be Poetica de Rhetorica 5e sophismatum inuetio multos occupat quoru materia mendaciu est. Na ne. Poetica sine fabulis colistere potest me* Rhetorica sine arte dicedi: nel demu sophistica sine paralogismis. Quoniaigis pri horti studio de vestigatione dei notitia contempserui in retii inanili perscrutatione lepus colametes,necessaria est disciplina,& ad verς 5e utilis disciplinc utilitate eligeda: de ad eam quς inutilis cie vitiosa est,omnino fugiedam. Est em huic qui Prouerbiis his vacaverit Prudens nosse prudeliς sermones,& is qui diligeter ea exceperit maxime iuvabiti Prudentia uis viaria. ex virtutibus prcciaris existere pala est,qua 5e bonota 5e maloia scietes sumus. Vnde Ae prudentes appellamurtaed quado feraru prudelissimus serpes esse dui testimonio dicit,Estote im dupli quit prudentes sicuti serperest ite prudens Oeconomicus iniustitis: Manisestum . duplex est ei prude prudelis nome.Vna quide yprii comodi custos,& alieni doli observatrix: quale serpens hatia. bet:qui siquid sericuli incurrere videtit caput ante omnia custodit. Propriu ite serpetis misturs vestigare, ac rapere hos quos sibi noxios importunoso viderit.Quali prudelia fuit ille seculi prudes be iniustitis oeconomicus apud Euangeliu.Vera aute prudentia eoru quς ag da 5: non agenda sunt cognitio est: qua siquis rite sectatus fuerit,nuna ab officio, virtutem abscedetmitu vitiora viam imitabit Mic deni* est qui prudentis verba cognoscit. Sunt aut nonnulli decipuli be sophismata captioneis obiicietes.Quida vero nobis quς sunt circa vis tam meliora monstrates: ut boni Trapezitς,qd bonu fuerit retinen ab omni aute 4ecie mala abstinent.Ipsa nain vera dei prudelia suam aedificans domi fundamentu supra petra, hoc est in Christi fide posuit:vt per imbres Ne vetos 5e fluuioru incursus immobilis firmo ma aneat.Per huiuscemodi aute parabolς verba,nobis ostendit dominus:queadmodum in laboribus atin periculis a deo caelitus missis constantes ac firmi simus: docetq; ea quae nobis, hoe est nostrae saluti sunt necessaria,minime negligere: sed ante tepus vitae viaticum prouidere, ac praeparare:Cordis demum puritate sponsi aduentum ex stare. Prudentes inquit virgianes Φ oleum in lampadibus habuerunt sumentes illud obuiam sponso exiverunte tulis aua. 'r' tem φ minime paratae fuerunt' sponsi gaudio congressul repulsae sunt. Ve autem de s s , phistica priuientia dicamus sitis videmus:quid est verba contorta fucatas recisere. Sermo P0 Wςδ amem ex mente procedens sana sobrius ae simplex: uniformis item praeterea senaser eadem N- - & M ubi. diems. Varius vero Ne ex arte sermo multum de diraeuolubilitatis & apoparatus habens,mille figurat atin innectit inuolucra: ad ea tm quae cupit contendens: ae mni studio 6e persuasione se conuertens:Ital totus in nostro conatu consistit, ae vehemenister quod nitimur persuadere contendit. Uerum ut arti huiuscemodi de decipulo dicessi moneti resistere probe valeamus,magnum Proverbia praestant adiumentum: quoniam quicun. haec attentius audiuerit 5e illorum monita diligenter ac serie, tamet rem experientia munitus,haee sophismatum contorta excipiet illaesus minimessi ab eis persuasus: minime rpter Exercita ea a veritate discedens.Quando enim aliter res natura se habeat: aliter* de his verba suadet' i Pro. re videntur,conuersio quaedam,magis autem diuersio verborum a veritate cotexiturio qdverbiis vere non existit verborum vertigine quadam ad decipiedos adstantes ostedatur. Queadmoae sapies dum em lepores vulpeis canibus aliam cursus monstrantes viam,aliam conuersi tenent: sicria aenia huiuscemodi orationis inuolucra spiritualis doctrint simplicitate ac viam detorquent. ersmata citati nami de eruditi in arte dialectica in viris parte disserendo persuasione sophismatu, Hubia* Veritatis sensum pessundant.Recipit atrame huiuscemodi verborum contorta ille qui in his . lema. fumi institutus Prouerbiis.Et si quandis problemata aequas utrino probationes habetiaca recte inuenit in quibus difficilis interdum veri ac verisimilioris inuentio tuerit: si in Prouerbi soIuit. exercitatus existat:minime mente confundetur:etiam si differentes verbis pugnare, c Pari
276쪽
de his nigmata inter se conserre videantur. Suffragatur & prouerbium ad iustitia cogno/ De iustisceda. Quonia vero iustitia habitus est qui P dignitate cui* distribuit,difficilisqde lite ina tia.
uetu aut cognitu: partim Φ deiiciente prudentia no Oibus ex diuo distributio fiat: partim palo Artubationib' de adfectib' humanis occupato rectu no facile dignoscas: qn Ne pauperes despiciut: potetes vero viros 5c iniustos minime redarguur. Quamobre liber is Prouerbiorueius discipulis ae studiosis se vera iustitit notitia datum pollices. Et qui plures ex multitudine & vulgo laude qu retes,recide iniustitia at* auaritia ut sibi comoda ante ola sectates. verbo aut ata; ostetatione ius tala 5e equitate admiratur. Hos ita* is qui Prouerbiis huiusceis modi instructus fuerit minime ignorabit:sed quςdam vera de syncera,& sine dolo iustitia cognoscetur. Quonia autem quidam extra fidem sapientes multos de iustitia faciunt ae copa rant sermones ac illis omni studio persuadere contendunt: qui recto huius p ceptionis consilio non sunt muniti, liber hic ita vera promittit docere iustitia ut illorii sophismata ill siprstereat.Sed se gentili leges ac mores multa inter se differentia habetes illorii prorsus mentes confundunt,qui iustitis diligete ratione minime coprederunt. ida em populi patrem necare fas putat. Alii vero ab omni c de abhorret Sunt ite a pudicitia maxime colunt. Noa nulli vero,& matribus de filiabus de sororibus commiscentur.Denil plurimi patrio se antiquo more detenti in rebus agendis abominandum detestabitu minime discernunt. Idcirco liber hic veri ostedes tui titia,homines ab animi sinurbationi M liberat atq; purgat. Est emiustitia quςda insita innatassi nobis aequi destributio. in si non ad eius perficia Arvenimus notitia:sit alioqui mens bona iustassi ex eo quod intendimus de quaerimus minime aberrabi/mus,nec a spe illam consequendi decidemus. Est em qu dam coelitus a iusto iudice deducta
iustitia:partim correctiva partim retributina ob variorum in ea prcceptorum consistetium
magnitudinem simul Ae sublimitatem,valde quidem cognitu difficilis. Hac ego Psalmistam putauerim dixisse. Iustitia tua sicuti montes de Solomon igitur hanc vera diuina; iustitia
pollicetur iis qui in hoc Prouerbiorum libro diligenter se exercuerint. Rursus aute quonia ccatorum aliqua inuoluntaria sunt:aliqua vero ex mente praua proueniunt: quae nO Uue adiudicati,nce parem iusti definitionem inter hos esse oportet. Idcc incestui cuidam comparabimus.Proponemust impudicas duas:Vna quidem lenoni empta corpus vi coacta inquinabit : Impudico em possessa diro parere oportebit. Altera vero sponte P voluptate & libidi Gnem sponte se peccato tradet. Nonne prima quidem faciliter venia consequetur:de ex animo
prauo seeunda iudicabituriIte e duobus alter peccauit q, ab initio ab iniquis parentibus male fuerit educatus,verbisq; ac fictis mala consp xerit ex la: Alter vero multa ad virtute tiacientia de liberum iuuantia arbitrium habebit,educatus honestissimeo parentibus omni di susina eruditus,a magistris diligenter instructus diuinoru etia preceptoru auditione legio time imbut',de viri cduersatioe,& aliis munit' suffragiis, quib' anima ad virtute facile tDdereine adspirare valeat.Deinde si in idem incurrat de ipse ccatum,quo no grauiores ante iustu iudicem poenas dabiEHicem solis salutaribus occasionibus mentib' nothris infusis imaecusari potest,ut no recte his utens. Ille vero ut prodes oem data licetia ,de ut ob malam ab
initio cosuetudine in praua omnino distractus vita.Quaobre recta verassi nosse iustitia ma/giat euiusdam scientiae mmctissi animi est. Vera nassi iustitia Christus est: quc nobis ex Deo genita est,& sapietia de iustitia de sanctificatio, de redemptio. Nosse. n.diligeter iustitia, ficit ut re recte iudicare pol simus. Difficile nassi no versatu exercita tussi in iusti cognitione re dubia,& in cotrouersia posita bene ac ordine dirigere.Nυ ipse Solomon nisi i hae iustitit scietia diligeter instruias fuisset,illud ta vulgatu de puero duarii meretricu iudiciu ta me coisgnoscere potuisset, Quonia vero sine testib' gesta lice erat,ad natura cucurrit,ae p ipsam regesta facile inuenit. Altera qde sine moestitia pueri interitu poste pati. Altera vero ob naturalia materni adsere' amore hue dolore casumve minime tolerate.I f qis hae iustitia edoctus facile ius fasin cui* p dignitate reddet,ac re ex squo pulcherrime iudicabit.Queadmodu is qui sagitta tedes ad meta diriget: nec ultra,nec citra, nec utrobissi errado a via rposita excia det: Ita reci iudex lactitabit: nec i iudicado plana accipiet. Noscet. n. qd minime ad re lacier. Neo ite Puocatione aut Glentione aget: sed rectu ac minime obliquii proferet iudiciti. in si duo inciderint iudicida:alterum quidem plus quo habes alterum vero minus:diligentis erit iudicis partes adaequare, latilil ab eo qui plus habet demere:quatit illius cui deest debi is addatur parti, Qui aute non recte ambulauerit nessi hane in corde iustitia gesserit: sed aut Getium
277쪽
pecunia ebrSpens: aut avaritia placere studens seu odio copulsus,vel citam poteria perterritus fueritriaequau rcin iuste sancteq; cognoscere poterit. Huic igitur Psilinus ait.Vcre iustiistia loquimini. Recte iudieate filii hominu . Argumentu nau; iusti adstes est rectitudo. Quod ide in orationis estu innuere vidce dices: Podus magnu de paruia dc inclarae duplices: ab minatio apud desimo ςquia circa iudiciu: podctu id appellatione ruerbii modo figurans. Ex quo n6 solii iudicatibus: sed cuctis i omni vita retii agedaru elcctionib': huisccinodi iustitiae instructio utilis admodu fuerit. in aute apud nosipsos iudiciu quodda naturale habem' pqd ab iniquis bona facile discernini':necessariu nobis in agedarii optione, recta facere rerii arbitrameta:& iudici: quecuq q i ulta sit alioqui mete, res cognitur i. contrarias,fauere virtuti oportebit, danare aut vitiu.Uerbi gra.Inccst' & pudicitia apud te iudicatur:& alta mes tua pro tribunali sedebit.Ex una parte voluptas incestui suffragatur. Dei timor pudicitic adfiis stitrii igitur Π ccam codenans virtutem superare volueris rectu rei iudiciu constitues.Si vero ad voluptatem pro sus hanc duxeris poti ore: obliqvu, minimcq rectum facies iudiciti: reus sane factus vocis illius.Vah dicentibus amarum dulce,& dulce amatum: qui dicut tu. in tenebras,& tenebras lucem. Quoniam igitur ex ipsius Solomonis sententia :Cogitatioones iustorum iudicia,Viro sapienti omnino studere opus intra cordis arcana tribunal conastituere, rectat facere iudicia: mentem quot velut in trutina suspendere ad ea quae conueaniunt:& ad quodlibet agendum aequa lance librandum. Quando mandatum pliquod aduersus precatum : da legi diuinae contra vitium victorianti Iniquum & aequum apud te iudical turiContumelia de patientia inuicem pugnant:vitup ra columeliam lauda patientia. Odia item de charitas: Alterum procul retice, Alteram vero videlicet charitatem propria,famili renui; tibi redde.Simulatio de simplicitas. Fortitudo re timiditas.Prudcntia & imprudentia. Temp rantia & intem p rantia iudicantur:Tunc deniq; in tuae metis recessu iudiciorum reactitudinem ostende,se velut i in tribunali tibi ipsi ad se Isor mandata obseruans monstra te viatium obhorrere,ac omnino ab eo esse auersum: virtuti vero fauentem studentemq*.Si aut cm in rebus cuctis quas agis apud te potiora & meliora vincere tarmittas, a tus in die illa fucis ris,quado Deus occulta hominum luci cabit, ut testatur Euangelium:cogitationibus corda simul hominum accusantibus & desendentibus mee condenatus discedes:verum iustitiae e rona ornaberis,qua tu item virtutem in omni vita redimi ueris.Tariu tibi bonoru praebitor hic Prouerbiorum liber extiterit,doces de veram seruare iustitiam, bc iudicia recte dirigere.
De inno Quid igitur ultra pollicituri Vt detur inquit innocentibus prudelia .Filio vero iuueni sencetia du lana ac cogitationem.Innocetiam autem duplicem esse nouimus.Prima est a prccatis alien sici. tio,iuente ac proposito p r longa bonorii exercitationem neditationem p vitii radi m monitus extirpandi firmata : Sic innocentis demum appellationem recipimus. Altera vero in nocentia est ignoratio mali quςda de inexperietia, seu ob aetatem saep: numero utpote iuuenalutem, seu etiam l alicuius artis oe vitae rationem quando probe fio tenetes Daudes in ea recte cauere no sunt edocti.Verbi gratia. Puer adhuc paruus dolum aut astutiam, aut superbiam minime nouit. Rursus nonnulli in agris ini,de in rebus agedis minime versammerca eorum fallacias,iudiciorum ac fori cotentiones varias cautioncs captione'3 ignorant: H iuscemodi innocentes appellare sol cmus .non aute ex proposito aliquo, optioneve mali ignoratione laxari.Vere igitur innocens ille qualis erat David dices Ego in innocentia mea amabulaui:Omnem exanimo suo iniquitatem,sese in virtute exercedo fiigies, ut haereditate boanorum dignus traberetur.Quoniam Dominus non privabit bonis eos cui ambulat in inia centia.Is ita et confidens dicet.Iudica me Domine quoniam in innoceri mea prosectus lum. Innocentem ergo ostendet morum de simplicitas 5e generositas, re nulla in verbis phantasiae laesi in prςparatio aut artificiosa sedulitas:qualis erat Iacob minime fictus habitas domum: hoe est nocens. naturς utens simplicitate, nihil ex arte simulatu Muratumve retinens . hoc est nulla in vero bis adumbratam decipientemve faciem pri se serensarinocentem itaq; in hoc Prouerbiorum loco no ex proposito,sed ignoratione videtur accipere:quem nullus usus aut exparietia lauadatς ast utiς teneat. cet itaui ut ex usu de arte vere prudes efficiatur, ut armis quibusdam Pulchrς cautionis munitus, ab aduersarioru insidiis sese tutum reddat. Oporici enim,extilio O,virum serinum ad virtutem prudentem esse, ad vitium vero simplicem ac puria. Hinc ita P ranci ex fonte quadam innocentes salutarem probatamq; astutiam hauriat. Vir autem
Astutia. astutuo scaus cst seia m. n,la venientia fugit: staudes obseruat. Est em astutia actio animi cu
278쪽
attentione quadam & arte se studio laudabili rerum omnium agendarum. Sicut de vitupera De la bilis astutia tm in malis actio,cogitatim . Quoniam vero astutus uniuersam suscipit actio- dabili aera in cunctis mala rescri utur. Astuti apsellatio duo significat.Improbus quidem sensu Ne vitupera arte in alienis utitur damnis. Laudabilis vero prudeter ac solerter bonu proprium vestigas: bili ast dolos &insidias alienas recte cognoscit,atcr euitat. Quamobrem liuic attende astutis nomia tia. ni diligenter: de ut eam cognoscas oferam dabisaecundum qua hie quide e salubri proposiis eo probatus in propriae proximissi salutis usu versatur. Alter vero Φ in alienu damnum hae Astutus utitur,nihil aliud agere videtur, si cum labore o ram dare ut pereat. Plena nanis historia praue utriusq; astuti qua usi sunt homines. Pulchra fuit admodum Hebrςoru astutia Aegyptios dat oleo decipientium,ac operς prςmium suscipientium. Demum materiam ad condenda tabernacu. ra ut cula sibi ipsis inuenientili.Collaudata item nutricum astutia illarum quae mares Hebraeos sera laboreuauere. Pulchra quoq; astutia Rebec :quς modu diligenter repperit quo filius magna susci pereat. peret benedictionem. Raab meretrix pulchre item callida fulta Pulchre 5e Rachel. Haec quis Racheisdem Φ exploratores probe seruauerit:Illa Φ patre officiose decepit, N: ex idololatria omnino lis puro liberauerit. Contra vero improbe simul bc astute secerunt Gabaonitae. Usus 5e astutia mala gatio. Absalon qui aequitatis specie subditos, de rebellium multitudine in patris forniciem coegit. Reprenduntur de plures qui contra Dei populum astutia,mente* usi sunt praua. Quamobrem astutia in hoe libro in bonam adsumi partem,ex eo deprendi licet,l ad hominum utilitates, S: ad animas simpliciorii cautas in omni actione reddendas traditur atq; praeparatur. Si enim hane astutiam Eua ab initio habuisset,iro tam facile a serpentis insidiis decepta fui isset. Innocentem ita* qui omni verbo paratus est cum animet sericulo facile credere: psens doctrina confirmat,veluti adiumentum quoddam ad vitae negocia ex astutia officiosa prς iis utilitatem. In qua considerandum est quando filio iuueni se dare sensum ae cogitationem dicit: luonia ut ait Apostolus.Duplex est homo:unus exteriora.alter interior :secundu em ea q Homo videliti& stam ea q non videns: sed in metis recessu sita sunt.Oportet 5e nos states amboru duplex similiter accipere. Dicere aut nuper natum puerum sensum extrinsecus accipere corporeumone absurduni fuerit: Nam quale hie liber sensum dare poterit, di visus & auditus 5e olfactus de gustus 5e tactus:qui statim nobilω generantur nec ex doctrina ulla,sed ex natura animal per hos costituente sunt insiti. Non igitur puerum ex corpore intelligendu,nessi sensum que pollicetur vllum ex iis quos supradiximus putadum,sed de interioris hominis clate velle dicere existimandum. Docetur nama; homo R numero ex sacris voluminibus, ab initio rudis ut infans quidam: deinde paulaturi ut proficies: postremo ut senior. od di Paulus recte in epistola ad Corinthios docuit,qui parui admodum spiritu erant:quamobre lacte indigebat: hoe est simpliciore be isagogica quadam Euangelii doctrina: nodum cibum fortiorem ae so Iidu in prcceptis retinere valentes. Iuvenis enim admodum est qui ex omni virtutis parte ad miseetum deficit.Spiritu autem seruens, ac circa pietatis praecepta omniu* bonorum proaptitudinem vigilans .is ab Euangelio de violentus appellatur, Δ: regnum caelorum rapere cupiens. Huc item ad hymnos aptum sanctus suscipit spiritus.Dicitur em: Iuuenes & virgines laudet nomen Domini. de apud Iohelem,promissiones habet iuuenes visiones videre. Senior autem secundum animam,quando Δ: prudentia ser laetus qualis erat Daniel,u a corpore tuis uenis sapientiam ac grauitatem omni canicie praestantiorem ipse prae se serens. Ideireo ei dia . eunt illi qui sunt inueterati dierum malorum. Huc adcede: sede in medio nostrum: nuncia. nobis quomodo senioris ac presbyteri honore tibi dederit Deus.Quasobres in hoe libro puerum seu iuuenem rer baptismi regenerationem, ut iniuntem de mente renouatum appellat:& Ar hunc statum aptum regno caelorum. Itaq; huiuscemodi sic nuper genito sine dolo defraude lae appeteti Liber hic Prouerbiorum in eis exercitato & sensum 5e cogitationem trisbuit.Sensum quidem prςsentium cogitationem vero futurorum. Eruditi nais in rebus homanis de sensu & rerum exserientia claros reddit, ut ne absurdis voluptatibus quisci seruiat neu vanam mundi gloriam admiretur. Ad laturi deinde cogitationem ducit per ea quae diacit fidem seruantibus promitti.Sed qm aetatum differentias ad interiorem hominem traducimus:congruum sane & sensuum nomina ad animς vires etiam transserti.Ital quando discit.Mess verbis aures adhibe tuas,considerare nos oportet q, ex nobis animi oboedietia de facilitatem requirit:Quemadmodum 5e Dominus: Qisc in inquit: tabet aures audiendi a diat Item:sermo sapiens in aurem obteniseramem. idcirco per hoc iuueni sanu auditus san
279쪽
Visus. sum tribuit. QuIdo rursus ait: Ne intederis fallaciae mulieris, item tuos oculos ad eam attollas.Item: oculi tui recta respieiata Manifestum . puerum recte videndi sensus admonet. Gustus. Quum vero doceti Fili mel comede ut tuς fauces dulcedine compleatur: Figurate mel diutinam nominat doctrinam. ut ait Psalmus. in dulcia faucibus meis eloquia tua sup:r mel ori meo. Per hane monitionem spiritalem amnis gustum inserens: De quo dicitur.Gustate & vi Tactus. dete quoniam suauis est Dominus.Hinc de tactus quidam procedit, secundum quod anima
attingit sapientia ut in ardorem ac charitatem eius amatorem deducens.Ama,inquit,illanavi te comprendat.Et rursus Ecclesiiastes.Tempus accipiedi Ne tempus datum differendi. Corpora nassi per complexus impuros contaminantur. Anima vero per sapientiae complexu tota Cogita per tota ad seipsam unita sanctitate ac puritate copletur. Sic ital sensum pueris p bet: Coario. gitationem vero tribuit quado ait.Diuitiae te in die mala no iuuabunt. Iniicit sane tuo cor di illius diei considerationem: in qua nee facultatu multitudo satis erit,ia Φ te ex terna poena liberabit.vel quando dicit. Innocentes h reditabunt terram: illam videlicet terram,quam mansueti possidebunt. Beati mites inquit Dominus quoniam ipsi haereditabunt terram. Et rursus.Gloriam sapientes h reditabur.Huiuscemodi nam* promissiones ad honorum desiis
derium animas excitant:Puero cogitationem de sensum:Peccatoribus scr minas timore:I
stis vero per ea quς pr parata sunt eis,desideriu bc amorem tribuunt. ς omnia sapies auadiens sapientior erit. Magnu hic sermo Proverbiis testimonium proel: Ipsum sapientem sa' pientiorem appellando. Nam maiora huius libri pricepta promissair esse ostendit, u ea quae comunia traduntur eis. Aliorum enim magistrorum discipuli rudes admodum: Huius vero libri aud: tores sapientes existunt. Quoniam autem sapientum nomen comune est: & sapienstes huius mundi dicuntur, se vera rapientia sapientes hi qui Christum per fidem rectam reiscipiunt: Sermo igitur hic sapientiores ficere pollicetur eos qui extra hanc sapientiam altero modo supradicto censent sir esse sapietes, si huic doctrinς vacaverint.Nam 5e rerum variata doctrinam O rnent & ad veritatem se omni studio 5e admiratione conuertent. et ad huno
Sapien modum diei potest.Quoniam multifariam sapiens dicitur.Quando videlicet sapientiam apo multi' petit. Et quando in ipsius est profectu contemplationis. Postremo quum ad perfectum ipsius xi di peruenerit habitu. Sapiens ita γ his modis appellatus qui lisc audiuerit siue amator sapientis fuerit siue iam ad eius profectum peruenerit apietior omnino erit. Multa nam* diuinam cepta edocebitur: multa item humana ediscet dioc libro varie monstrate, partim vitium ea animo pellere,partim vero vario modo virtutem introducere.Linguam imprimis noxiam frenat.Oculu impura tuentem corrigit. anus iniustas cohibere prccipit cium insectatur Vana desideria cupiditateis castigat. Prudentiam docet: Fortitudinem monstrat:Temperatiam commendat.His igitur instructus sapiens propria virtute Δe ingenio existens:ob huius auditionem doctrinx sapientior fiet. Deinde ait. Et intelligens gubernacula tenebit.Oportet eum qui aliquam suscepturus est artem,aptam facilem P ad eam obeundam naturam habeis
re.Luctatorem robur de corpus vegetumcursu certatem,leuitatem ac pedum pernicitatem. Gubernatorem vero mentis acumen de iudicium. Quamobrem non facile ad hane artem o,
vineis euocat hic sermo,sed im intelligetem.Quid est enim gubernatio Animc videlicet est
ea instabilem rerum humanarum naturam scientia,quemadmodum ipsam regere oporteata Aquς. Saepe namili vitam hanc,& aquas de mare appellatam inuenimus, ut in Psalmo. Misit ex alisto, k accepit me uscepit me de aquis multis. Palam est Φ huius vitae tumultu ac turbatiois nem aquas appellat. Non enim se da omnia,aut ea voto pluribus euenientia perpetuitatem firmitatemili habent: Sicut nec tristia semper durant.Ueru cumna humana mobilitate quaadam rerum inexpectatae vicissitudini subduntur. Sicut em mare in eodestatu consistere non diu potest:Sed quod vides tranquillum, paulopost ventorum im tu turbatu aspicies: quod* horridu de undis feruens ac tumidum,mox multa quiete consistere videbis. Sic humanae res facile vertigines,mutationeis accipient. Propterea gubernatoris ec usu de arte indigenr, ut in vitς tranquillitate mutationum inundationes facile non excipiant. Ac nequis prcsentibus,ita ut nunci perituris conquiescat,neu in rebus duris se rursus adfligat aut desperet meisue moestitia nimium consternatus submergatur prccepis feratur: Nel em aut corporis Dis lubritas i ut iuuentutis vigor, aut manus felicitas seu reliquae vitae prosperitas diutius peris
manere sunt apis, Quapropter in hae viis tranquillitate existens cosidera,recipe* rem qnssi ale succedentium rem aestatem. Veniet de morbus,veniet de paupertas,non semJr in Pup
280쪽
pi flantibus ventis Sed de cireuspectum in cunctis, ae omnia urentem saepenumero inexpectata de improuisa adoriunturiquae omnem selicitatem veluti turbines circunstantes de inexcogitati exasserant: maloru p continuatio sicut undae consequentes, Ne inuicem surgentes cxi stant: tuae tibi & vitam insestant,& procellani metuendam intentant. Sed & haec quando p praetereuntia sedata P,& ad hilaritatem ac dulcem quietamq; vitae rationem mutata conspicies.Sic ita I duce natura haec intelligas. Ita sis ad ea quς eueniunt animatus, ut continuo tibi similis permaneas:nec elatus in cupiditatibus, nec rursus in calamitatibus demissus. Sed& alia de causa utile quoq; nobis gubernationis prouidentia fuerit. Nam de alios fluctus aetempestates timendas animae insurgentes ex carnis adsectibus nouimus. Irae immo re tim res,voluptates, bc dolores, & qu dam violenta procella in carnis supcrbiam mentis saepenuis mero male curatam animam deprimunt. Oportet itaq; mentem veluti quendam gubernatorem animae adla etibus praesidentem,& ut carnis nauigium regentem, ac cogitationes veluti temonem perite vertentem,fluctus noxios generose conculcare. Praeterea in sublimi manenatem ac dominantem serturbationibus: nequau earum amaritudine veluti marinis aquis coapleri,sed continuo vigilantem,atq; orantem. Libera me Domine ab iis qui oderunt me:&de Profundis aquarum non me demergat tempestas aquς: neq; absorbeat supra me profundum. Vis tibi aliam enarrem nauigationem,ad quam gubernatiois virtus nobis necessaria fuerit Regnum caelorum simile est homini mereatori. Omnes enim angelieam viam ambulantes mercatores sumus:ser opera mandatorum nobis possessionem caelestium negociantes.Oportet igitur nos multas ac varias caelestes diuitias cogere si verecundia sustinere in operis mo/stratione noluna us: de accipientes talenta illud audire. Serve nequam Ac piger. Quamobrem in iis qiuam qui sal de mercem de thesaurum suscipiens, omni studio securus hane vitam svrtransia bia ccirpere conetur. Plures ninaca; ab ipsa iuuentute multa congregantes,instantibus deinde maligno runt nec rum spirituum incitamentis tempestatis onus arte gubernationis deficiente serre non value in Pseuerunt. Ex quo circa fidem tales naufragium secerunt.Alii autem pudicitiam quam V a pue raucrur. ris thesaurizauere:voluptate deinde pestilenti superueniente,veluti procella quadam, rdiderunt. O ini rabile spectaculum:o sortem lugendam:post ieiunia multa: post durum vitae genus: post longas ad Deu preces:post uberes ta effusas lachrymas:Deniq; post annorum viginti seu triginta abstinentiam,ob indiligentiam, incosiderantiamΦmudum omnibus,ac tot laborum mercede priuatum reperiri: & similem omnino fieri mercatori cuidam diuiti: qui multitudine commeatuu oneratus,vento secundo nauem impellente timendas tuto surma re currens praeterit procellas. Naufragio deinde prope portum superueniente omnium pose seisione aceruatim ii mutila destitui' apparet. Itaq; mille laboribus sudoribusui ipse parra Unotm dcmonis impulsu facile amittes, erato velut acerbo quodam turbine depressus. Ex quo se de virtute omni simul periclitanti naufragati in opportuna vox illa: Veni in profundumniatis,& tempestas demersit me.Quamobrem in manu viis ancoras:oculum videlicet tuum cursum dirigentem tuto retinebis: ne ser eum liue auditum siue linguam in concupiscentiae fluctus incidas,aut noxium aliquod accipias: ne aliquid eorum quae tacenda sunt loquaris: ne te irae tempestas ac furor euer tat: ne tarmidinum terrores urgeant: neu tristitiae pondus de primat. Fluctus enim sunt animaererturbationes:quibus si virtute oecurres,ac illis te subliamiorem reddes, tutus vita gubernator fueris.Si autem per imperitiam de inconstantia quod Iibet eorum pranerieris,ueluti nauigium aliquod compagibus dissolutum ac fractum undis omnibus obnoxium ac verberatum omnino seraris,in peccatorii pelagus facile corrues. Sed haec gubernationis scientia, quemadmodum tibi adei se poteriti Mos est naucleris in caelum adspicere.Interdiu in solem: Noctu in arcton vel aliud semper apparens astrum: ac per hoc re . idoctam in Flago Viam commentari. Tu quoi oculos ad caelum attollens secundum eum qui mo ait. Levavi oculos meos in moles:habitatem in clo iustitiς solem respice,ac velut astra qui μdam splendentia Dei mandata obseruans:lumina vigilantia retine. Ne dedetis somnum oculis tuis, de palpebris tuis dormitationem :. ut idoneum itineris cursum ex diuinis praeceptis habeas. Lucerna,inquit, pedibus meis verbum tuum, di lumen semicis meis. Igitur dum eris in hac vita, in huius mundi rerum natura instabili : adiumentum eorum quae sunt agenda aspiritu nos comitante mutuabetis,& auris spiritualibus ae pacificis tuto te stras:donec ina
colamis ad portum evadas illum tranquillum ac sine nuctibus Dei volutatis: Cui gloria de iniserium in aeterna secula. Amen. ut