장음표시 사용
81쪽
In Solennitate Nativitatis Domini. 3 q
ui quidquid magnitudini detraheret,
illud, vi aut certe aliqua utilitate com . pensaret; prout ingeniose ac diligenter in hisce Corporum Punctis observa-
Vlt S. Hieronymus. Constat insuper,pi aecipuos quosque inEcclesia Dei Dinctorcs, ingenij gloria praecollentes pi sillo fuille corpusculo, tu de S. Paulo de S. Joanne Evangelista tricubitaliabas, in specie tradunt; in quibus ordinarie suspiciebatur alior exiguo veniens de corpore virtus. Nec tantum Vibgor& essicacia pusillitatem Corporum comitatur, ted etiam pulchritudo:prout eo disticho signatum est. tior haud pars es Alci, nee dignior
Hanc parvorum Concinnitatem A gr,' uit. . tiam Plinius paucis expressit et Nusquam alibi, inquit, spectauus arti crum, quam in his tam parvis atque tam nultis.. Concinitque D. Augustinus, notans inter animalia plus admirationis habere, quae molis minimum. Plus enim formiculas & apiculas stupemus , T quam immensa corpora balaenarum ; hinc energetice ait. I Deus ita est artifex magnus in magnis, ut minor non sit in parvis: quae parVa non sua granis ditate sna in nulla est sed artificis sapientia sunt metiendar sicut in specie visibilis t. ominis , si unum radatur superciliam. quam propemodum nihil corpori, dc quam multum detrahitur, multitudini: quoniam non mole Con--, ,- st L, sud parilitate ac dimensione
R 1 . a finia membrorum. 4 uidquid tandem ad-
mirationis aut pulchri sudinis magna
praeisserant, Grandis cir in pamiti camto . . I Dp riseriti. .ni, AVicula nostra Colybris minima mi estitis est omnium caeli volucrum, inquam iisnhi. .' Deus ad Mirabilis suae potentiae thesau
ut ros recondit; corpore quidem non majore, quam crabronis, oblongo de gracili rostro. Et vero huic Aviculae a Peruanis dc Hispanis nomen impositum Tomia rao, quod adeo levis sit, ut uno duntaxat tomino constet,hoc est, duodecim grana pendat. F xinde ad BethlehemiticumParvulum converto animum,& oculos meos; ex cu us te nero de pusillo corpusculo cum ubi que resplendeant argumenta Divini- talli, D. Augustini reproduco sententia.
Mayestatis. Quanta potentia Majesta- i iis, dum gratiosa Sc admirabili suaNativitate, tanquam V irgineae Matris dignissimus foetus, per universum orbem, omnes & singulas idolorum statuas dejecit, confregit, destruxit, eliminavit haud secus, ac Olim lapillus ille, de montis Iaso potenti gravitate delabens, auream Nabuchodonosoris statuam prostravit de evertit. Memorabile est, quod de Caesare Augusto tradunt Annales : is enim Circa idem currens nati Servatoris te qapus, Apollini. limulacro hecatomben, hoc est, ccentum victimarum sacrifici tim osterebat, oraculum requirens, quisnam post illum extinctum imperio praefuturus es Iete Sed obmutuit idolum, nec respondit. Ergo instruitur novum hecatombo, atque instantius Apollini oraculum sollicitatur : tandem daemonis vox ex simulacro profatur sti
Me Puer Hebraeus, Divos Deus ipse
Cedereside iubet,tristemque redires
Aris ergo dehinc tacitus dis Myto A pris. Ipse Primogenitus Virginis confregit potentias, scutum, gladium Se bellum , dc tenebrarum arma ac machiis
nas ipse disrupit. Admiretur Antiqui tas cuiusdam artificium Mirmicidis, qui integram Triremem cum velis de
late ac distincte in tam exiguum red git compendium, ut vel ab Apicula alis posset contegi Ego longe pios admirabor parv .m & modicam Christi Humanitatem , qua Spiritus sanctus
tanquam sapientis limus Artis xori ni- praesentiam Deliatis inclusi, ac velut in grati. sum compendium redegit. Venerabundus in lucor hoc opus Excelsi, in praesepis sceno repositum; Msicut olim l linius de Colosso Rhodio in fiusta deiecto dixit, quod Iac ns l. 3.
82쪽
nia. . asa Thomas deponit increduli tatem tacto
go In festo S. Thomae A postoli.
nisi post elapsos octo dies. Quot erro
res,quot soloecismos fecitThomax in unica declinatione verbi edo Et unde in hanc errorum syrtem devolutus est Thomasὶ Quia nempe non eraι tum eis, qaando venit Ieses.Tantum obest, non esse cumJem,a Iesu separari, Iesu non assidere.cum esu non conversari. Itaque post dies octo iterum erant Di scipali 0us intus&Thomas eum eis in coe. naculo Hierosolymitano, tractantes de memoratis negoths & recolentes gau dia ex HibitaeResurrectionis. Jam Thomas, ut infidelitatis errorc deponeret, satagebat imitari naturam Monedulae. Nigra pedes,nigris vetata Monedula pennis, suos in eminentium turrium foraminibus, aut sublimium arborum ramis nidos ponit; atque ita congregem sitae speciei avem sectatur,ut vulgaris paroe nata sit orta, Graculus semper assidet gratulo: sicut& mas graculus mortem pri- sis subit, quam suam Consortem derelinquat. Ita domestica de cicurabilis est haec avis,ut articulate loqui non magna difficultate addi icati &ὰ Caveis Emissa, sponte sua redeat. Sed&oeconomiam providus colit, Se ubi satiatus est, rumenti aliorumq; granorum reliquias terra abscondit, ac spicas subsisquenti anno ex ijs colligit. Si auri vel argenti reperit monetas, eas protinus mira furacitate surripit, & in sui nidi thesauros reponi; unde a Moneta graculus dictus esse crcditur Monedula. Vt Divus noster Thomas Monedulam ageret, cavernosa ipsi desiderabatur turris, in cujus foramina sibi tranquillae conscientiae.& firmissimae fidei nidum
construeret. Venit ergo Ies.s, turris foriatissima, conita quam portae inferi non praevaluerunt; de quidem venit janais clausis, utpote cujus voluntati omnes serae sunt perviae, omnes portae apertae: erstetit in medio icut persectio universi circuli in puncto; Et dixit,pax vobM , quam perdi m sanguinis mei pretio
recuperavi.NevcrOMonedulae sua opia portunitas celaretur , ostendit eis manus filatus, cicatrices suorum vulnerum , aperturas sui amoris, cavernas nostrae
redemptionis Iam quid desit Mon edu-Iae,nisi ut ingrediatur uta ad interiora Divini pedioris,&requieic t in secreto cubiculo dulcissimi Amoris λ Quare Infra dioiam tuum huc, ait invitando plagatus mortis Triumphator, se videmanas meas; se asser manum tuam, C mitte in latus meum.Ο clementiaCliristi, qua ph omnia se demittit ad ea, qu e Thomas postulaverat; Musq; v tis per omnia obsecundat, ut eum ab incredulitatis errore ad fidem converistat l O bonitatem ineffabilem,utChri .stus etiam pro uno reducendo homine tua ostendat vulnera; Sc cum crassioris esset ingenij, a crassis sinio sensuum, id est .a laetit,hdem sibi concilieti Et nolies incre iussed Melis.Ρutasne,5Tho ma,me nescire ca , quae de me absente dixisti3Nunquid non intelligens intellexi te ex temcraria tua incredulitate dicente: Nisi mirtum digitum meum in
loci. clavorum, O mittam manum meam in latus eiuy,non credam.Facitossicut dixisti. En pet foratas tibi ostero Inanus, latusque meum apertum, ut ea tua manu Contreetes, palpes, metiaris: haesunt cavernae maceriae , foramina
petrae, pro tua salute de quiete patentia , ut deposita tuae incredulitatis pertinacia, deinceps me resurrexisse credas , eundesii numero, qui in Cruce pro totius mundi salute transfixus pependi , non alium. Tetigit manu, fide intravit, spiritu reis quievit.
Sed quanta bic felicitas obtigitTho
mae3Vidit in hac hiante lateris caverna ac gloriosa corporis redivivi mole gra culum assidere graculo, Divinitatem adeo sertiter conjunistam Humanitati, ut nec per crudelissimam mortem fuerint abin vicem separatae; hinc ut cum illis est etDomesticus unius moris ac fidei in Doma , sese illis familiariter conjungit, ac suae fidelitatis tesseram emittit,
Damnat hic Thomas humilis de poenitens priorem suam incredulitatem, idque facit magno fidei, spei paeniten tiae,accharitares affectu voceDominus, confitetur humanamChristi naturam;
voce Deus, divinam. Dominus meus, ct Deus meos. Fgo quia non Credebam te esse Deum,hinc non credebam te insurrexisse: sed quia jam resurrexisse te video, credo pariter te esse Deum, qui vi
83쪽
vi Divinitatis suae corpus lancinatum a
morte ad vitam resuscitavit. Dominus meus , Deas meus. Licet Iesus sit omnium Dominus ac Deus; meus tamen
est proprius,quia ipse me ovem perditam quasi pastor bonus requisivit thine vicissim intimis animae meat me. dullis eum diligo, prosequor de veneror, quasi meum singularem Deum ac Dominum. Tu ergo, o Iesu. mihi es Deus δί Dominus, quia tuis hisce Vulneribus, quae iam palpavi, Ac veris. sina cognovi, mihi meruisti dc impetrasti hanc fidem, qua credo te verὰ resu rrexisse ι εί hanc spem, qua spero
per merita vulnerum tuorum obtine
re gratiam de gloriam ι dc hunc charitatis fervorem, quo te ardentissime ut Deum & Dominum meum diligo, trubique me totum offero ic consecro in servum perpetuum, ut nihil deinceps velim agere, nisi quod ad tuum placitum, laudem de gloriam dirigatur. Vtinam hunc cordis mei sensum toti mundo manifestare aspirare possem. Non tantum ad Panhos, Medos, Persas, Carmanos, Hyrcanos, Bactros de Abyssinos,sed ad Sinas usque &Perua nos, Garamantes & Indos, portabo
hoc nomen gloriae tuae, Dominus mem,
Deus meus i Expendo hic verbae tulliani, super tam potentem extasin stupefacti. Omnibus, inquit, divini rati, Christi probatiynibus is rebus in . fructus Thomas , respondit Chrsor Dominas meus es Deus meus. Tres magn irecensentur viri, qui ut magnificum perhiberent de Christo testimonium, a tribus divinis Personis edocti sunt atque instructi. Primus est Ioannes
Baptista P quia Spiritu S. instructus Acimpletus, exponit, quantus esset Α-gnus Dei, qui venerat baptizandus. Secundus petrus extitit, cui vanas Se fallaces hominum opiniones resipuepti, caro se Ianguis non revelasit, sed
Pater caelestis, inspirationem desuper ..... ' missam: Nes tari s filius Dei vivi. Tertio loco S. Thomas est, qui omnibus Divinitatis Christi probationibus 6c rebus instructus, respondit Christo:
Dominus meus se Deus meas. Sed notandum , quod clim instructor petri Deus sine earne de sanguine effet, caro
dc sanguis non revelant Petro . qualis esset Divina Persona, de qua tanta agitabatur quaestio : verum enim verothm S. Thomas instrueretur a Christo incarnato, caro ejus gloriosa pretiosis distincta vulneribus, dc sanguis, qua in latereChristi ardente fervebat amore, indicarunt Thomae Dominatoia rem mortis ac summum i cum colenis dum ac venerandum. Quod si Deus miraculorum innotescit probationiabus , miraculose Christus ingreditur, miraculose Christus apparet, mira Iose Thomam convertit, ne qua probatio Divinitatis deesset. Tam nervosa 3c amabilis est harum . x'
vocum, Domιnus meus or Dem meus , maximus
pronuntiatio, ut meipsum stupore Io u r quodam defixum teneant, dc ad celo. Chelaibrandum Dominicae Resurrectionis praemotriumphum jucunda acclamatione reflectant. Simeon Metaphrastes non minu dabsque speciali Dei providentia fata δ' ' 'ctum esse sentit, quod congrcg itiS Cae teris Apostolis, quando venit IESUS, Thomas non esset praesens, ut postea tanto constantior evaderet praeco Re surrectionis. Venit ergo, inquit , Christus in medium eorum, miraculo Ingressu , confirmans miraculum
Resurrectionis. Et sic quidem discipuli ipsis oculis, ejus quem desidera
bant, fructum percipientes, laetitia a finficiebantur, solus autem Thomas ab fuit a specta Io: Δανι disino quodam, u/ viaetur i consitio non aderat , ut eum miraculum magis examinasses, esset praeclarror praeco Resurrectionis. J Vo- Cum praeconia victoribus dc triumpha. toribus deberi, cunctarum gentium jure est confirmatum; cum nulla in Veniatur tam agrestis aut barbara natio, quae bellicos suos triumphatores festivis vocibus δί plausibus non pro- s. st rsequeretur. Hi ne orta celebris illa aeolamatior Io triumphal Evoluite An- .nales sacros de prophanos, nulla vobis occurret sine praeconio victoria, nullus sine plausu triumphus. Hinc Da-
vidi dePhilisthaeo triumphanti,decem millia acetamarunt virgines Victori rde Holoferne principe militiae regis Assyriorum invictissima Iuditha triisumphum egit , summi Sacerdotis lau
84쪽
32 In Festo S. Thomae Apostoli.
dibus, ae totius populi cordialissimo de Resurrectione Paschali agitur, 32. plausu concelebratum. Remissus sum quando post quartum diem Celebra- es iar' in notissimis & quotidie depraedicatis bitur Christi ex utero Virgineo prode- preximia
Sacrae Scripturae triumphis, quando in unus Nativitas Nempe Gracvius gra- memoriam sparsim redeunt victoriae cuti semper assidet, Thomas Jam a Scipionum,apparatus sarum, trium- c hristo non amplius vult separari: cui phi Alexandrorum, quibus magnifi- etiam post correcham incredulitatem candis nulla Phidiae, Praxitelis, Gly- fuit totaliter assimilatus, propinquus, conis, aut hujusmodi statuariae artis Sc domesticus redditus. vultis sci- semideorum inventio par erat: ubi ex . re, qua arte stibi Christus simi lem redultabundus omnium applausus ad diderit Thomam Similem sibi fecit, hanc solam vocem jucunditatis, laeti- cum clausis januis ingressus est in coetiae & gratulationis,audiebatur ad cae- naculum ;& ingressus est more suo. losusque Intonare, Io triumphar Nulla Hic autem mos Domini est, ut intret gentium victoria conserri potest cum semper per osti um; ideo dicit. Sio ad illa, quam Christus in sua Resurrecti ostium , sepulse. Alibi clamat: Aperine comparavit de morte, de peccato , mιθι soror mea sponse. Hoc facit, ut o deserti armato, de regno tenebrarum: stendat se legitimum Dominum. α ι& ne tantae victoriae ac Triumphatori non intrat per ostium,hicfur est or latro. deessent praeconia, suis vocibus cole- Non venit Christus in mundum perbrarunt triumphantem Resurrectio- modum furis & latronis; qui ianuis nem Apostolicae mulieres, ac viri Fc- clausis in uterum matris ingressus, M. clesiae Primarij; qui victori simul ac- inde similiter egressus apparuit. Si clamarunt, & victuriam pariter extu- milis sibi est post ResurrectionemChri-lerunt. Eorum plausum exhibet Ec- stus, qui aditum sibi ad discipulos suos clesia in Sequentia Paschali. Sepuia fecit, or intravit ianuis ciau B. Agno-ibrum Christi viventis, edi gloriam vidi scitur Dominus, intrans per portam
Resurgentis. Surrexit Chrsus spes mea. Christus conceptus de natus. Conci Scimus Christum surrexisse a mortuis -- pitur. dc canit Mater: Magnificat animar e; tu nobis Victor Rex miserere. Io tria mea Dominum. Nasciuir, ω nuntiat
amphar publica haec fuit omnium A- Angelus: μινι est vobis Salvator, qui postolorum vox; sed unus suit praecae . est Christus Dominus. Recognoscitur teris Thomas publicus Triumphatoris etiam ut Dominus post factam Re praeco, de ideo solus ille clamavit Se iurrectionem, cum dicam Apostoli ,
exclamavit: Dominus meus es Deus Fridimus Dominam: & exclamet Tho- meus. Propterea Christus, quando mas, Dominus meus se Deus meat. Re.
Caeteris apparuit, Thomae non appa- spondent sibi Nativitas de Resurrectio ruit, ut lingularis esset in hoc praeco- Dominica, sicut Christus & Thomas,niorum ossicio: a ui divino qaodam, qui Hiatur Didymus. Accedit Isidorus 1 ,-, L ..ut videtur , consilio non aderat, tit, e r interpretans: Did mus, id es, Christi miraculum magis examinasset, esset pra. geminus, sinutis Salvatori. Similis est elarior praeco Resurrectionis. Vn re ut Resurrectio Christi Nativitati i eum tantum hoc munus Thomas exequeia haec generatio, illa sit regeneratio: res
retur, cum convenissent Apostoli, & prosecto gemina, sicut de Christi ge- in suo Concilio Apostolicum Fidei minus est etiam Thomas; cujus solen-
Symbolum construerent, inter caete- nis dies cum Christo nascente colitur, ros extulit vocemThomas,& ait: Et re- dc celebris memoria celebratur
surrexit tertia diae secundam Scripturas. cum Christo resurgente. Sic Paculis Dignum tanta victoria praeco mum,dia absidet graculo. Vt quis geminus cumgnus & tanto victore praeco; cum quo C hristo sit,& illum reserat, audiendus α nos exultationis voces jungamus , est S. Augustinus invisiquis ita vult acclamantesresurgenti Triumphatori esse similis Deo, ut ad illum stet,sortit mortis: Io Iriumphal Gems si minuscriptum est, adiuum Sed quid nobis hodie tam laboriose custodiat, non ab illo recedat i cohaerend
85쪽
In Festo S. Thomae Apostoli. 3 3
issignetur, tanquam ex annulo tera illi terpretatur gemellus, sive quod eodema as ι habear imaginem e ur faciens partu cun. altero statre natus Q, iuxta quod dictum est, mihi autem adhaerere Euthymium; quomodo Iacob&Esau
31: Deε bonum es. suerunt gemellir sive quod hoc no-s..Homi, Vere fortitudinem suam ad Chria men 1 majoribus acceperit; quomo-2-ci stum custodiVit Thoma , generose, & do apud Romanos quosdam Spurios,
striinis i alacriter potius cum Christo mori vo- alios Crassos, alios Claudios legimus Diuit Iens, quam ab eo separari graculorum appellatos; etiamsi illi ipsi nec spurii, more. Deliberabatur a Christo & nec crassi, nec claudi scirent. Theo- Discipulis ejus, quid agendum , an in philactus quidem censet, iliciam ope- gratiam graviter infirmantis Laetari rose Thomam cum addito Didymum abeundum esset Bethaniam , Castel- dici, ut significentur ejus moret; quod tum prope Metropolim Iudaeae consi- scilicet esset Didymus , hoc est, ge-tum Difficultatis cardo versabatur in mellus, varius, inconstans, dubius, fatali odio ludaeorum, quod concepe- duplex. Quadraret haec interpretatiorant, unanimiter conspirando in ejus pro capite ho. Joannis, ubi Thomas internecionem. Itaque si redirent in ob incredulitatem Resurrectionis Iudaeam, obviabat manifestum peri- Christi vocatur Didymus: hoc autem culum captivitatis: si vero non veni- loco, quando agitur de periculo rerent ad consolationem Laetari a duais vertendi in Iudaeam, ramas non erum sororum ejus, a quibus eximia rat duplex animo, non dubius, non receperant beneficia, merito ingrati- varius & inconstans; sed cordate, nistudinis notam incurrerent. Proinde stant et&animose dicebat i Eamas se Christus sciens esse duodecim horas nos, se moriamur cum eo. Ergo potius
diei, in quibus homo facile possit ab videtur Thomas hic dici Didymus .aflectu odi) mutari in assectum amoris, quasi gemellus frater Christi: talem resolvit se magnanimiter: Eamus Ἀμ- enim se hic ostendit, dum pro Chri Lamiseram, ex Bethara in Bethaniam sto & cum Christo vivere & mori pa- ad visitandum Lagarum. Vbi hoc au- ratum sese offert, aliosque ad idem dierunt discipuli, formido eos invasit faciendum hortatur, dicens, Eamus se
propter livorem Iudaeorum, quem non nos, or mo=iamur cum eo. Solent enim
tam Christo. quam sibi damnosissi- subinde gemelli mutuo sese valde diis nium futurum metuebant; dissuadent ligere, scut graculus graculum i imbergo: Rabbi, ante paucas septimanas moribus de amoribus esse similes, ut quaerebana te Iudai lapidare, o iterum uno gaudente, ridente, flente, gau- vadis iliae e Verum illis hequicquam deat, rideat, fleat & alte ; imo uno hoc iter dis uadentibus, Magi lier ite- aegrotante vel moriente , aegrotet vel ratδ suam resolutionem insinuat; & moriatur M alter. Ecce verus amantiis quia Lazarum non modo infirmum , um affectus, inquit Glossa intei linea- sed omnino vita functum, omniscio ris, vel cum eo vivere, vel cum eo suo spiritu nuntiabat, urget itineris mori: quales apud Galloserant sol--- accelerationem indeamus ad eum.Hic durisi, quorum lex & foedus eratan bel-
inter disti pulos pavor & formido; hie lo vel simul vincere, vel simul o
obsequendi voluntas: hic tergiversanis cumbere. Quo etIam S. Paulus vid - . .ic dimovens ratio. Dixit ergo Thomas , tur allusisse, dicens ad Corinthios; in . , .... , qui dicitar Didymus, ad eondiscipulos, eredibus nostris estis adcommoriendu, O .. i. cum eos adverteret pavidos & formi- ad conmisendum offert ergo seI homas dolos si animos addens tergiversan- pro Christo certae morti; hanc cnim tibiis, imo fortiter urgens: Eamus ct imminere putabat: quod insigno fuit
nos , or moriamur cum eo. Notate phra- fortitudinis ejus eximiae,atque a Camoiasin Evangelistae: Thomas, inquit, qui ris in Christum singularis argumenaicitur Didymus. Quid ossich haec no- tum. minis excellentia subit Didymas in . Pulchra vox Drhmi, delicio Ge-srmth. mor. Pars II. melli: hina diutius in ea ruminanda
86쪽
3 q. moror et utpote quod alia interpreta-S Ti, in s tione etiam Abstum .de Geminum fera-Di mis tur praeclare significare. Abyssus quibdem est S. Thomas, in cujus incredulitatode ad fidem conversione, Divisnorum Judiciorum sublimitas & pro unditas fuerunt deprehensa. Iudicia quippe Dei ab us multa. Sed quomodo eeminus dicatur Thomas Geminus cum gemello, videntur omnino importare ide.Habuistis paulo ante gomellu, nunc geminum a Cipit Gra-culu utrobiq;. Janus,Macrobio teste, olimGeminus nuncupabatur: Cum Cnim esset omniu sui saeculi prudentissimus ε qui non solum viderit ante se praeterita, sed etiam post se futura prospexerit, antiquitas eum gemina facie depictum exhibebat. Pollucem de Castorem, inter Zodiaci signa relatos , Astrologi Geminos appellant, eo quod ex matre Lyda uno eodcinque partu sint editi. De his Geminis asserit Seneca, in magna tempestate quasi stellas caelo insidentes appare re , dc eorum auxilio periclitantes nau- fiagos evadere. Columella vero ge mιnum aprum Vocat, quod 34. Kalendas Iunb Sol lucidus 6c clarus ingreditur. Parva sunt ista, Ac ambiguis scrupulis implexa; ad majora & ceriatiora veniamus. S. Thomas instar Di-Vini sideris geluuius est, in quem in gressius est Spiritus sanctus, qui Sol Diavinitatis ardentissimus de clarissimus vel ab ipso Chtilio suspicitur, dum di- ceret: stu me clari abit. Melior ac potentior usu, in urs illis caelestibus quos falso putavit Antiquitas naufragi, ap-Parere . dc pcriclitantes e vitae discriani ne educere: hic Apostolus periclitantibus in fide favet, M adjuvat, ne
subnicviantur in mari incredulitatis; quomodo Anastasius magnus adve tit : Habet Ecclesiageminos ,sestam Thomam, qui dicitur geminus. Multi quidem sunt de hactcnus fuerunt, qui Con- dolente cientium Doctore, repe entes, bonam conscientium, circa Adem naufragaverunt Verii in in tantae calamitatis periodo remedium praevidit Deus, ut
Aspiciat Fcclesia Geminos stellam, S. videlicet Thomam, qui dicitur Did musi ut periclitantibus io fide, Dus que opem implorantibus , opportu nam serat medelam. Quod si Ianugemina facie pingebatur, quia prudcntia sua usus, praeterita 8c futura prospexerit: nihil equidem prudentiae δ fuit Apostolo, quin ante dc retro prospicerer, quanta dcquam antiqua jam esset inveterata Indorum malitia; dc praevidens, quid se turum einet, si cum illis procederet severius, ab omni rigore abstinuit. More quidem pro- Cessit , quem didicit a Magistro suo Christo: & vitae prius exemplo, quam sermone, gentes Indicas reformavit; quippe qui teste Metaphraste habebat in se UMagisrum Chrsum. Quam provide hoc Geminorum si s. omisdus, hic biceps sanus, citeriorem dc pingrin ulteri irem indiam respexerit percum
rit,illustrarit, cum ex Ecclesiae annalibus constet, etiam a Recentioribus quibusdam fideliter cnarratur. Corte de vehementissino Christi amatore
sic S. Thomam vocat Nicephorus ita scribit R. P. Ethanuel NobregaSoc.
Iesu Missionarius Apostolicus ex Brasi ana 23 a. ita citerioris Americae parte, Rnno DO-
minii s s r. Habent Incola S. Thema n risiam , quem Zome nuncupant i mittan
do Th in Z dialecto propria in eumque
hae iter fecise , a maioribus acceperunt; or vestigia Apostolica eriamnum cerni prope quendam Uum affirmant. Guod si certias cognosterem, irae ab ν , in proprijs oculis inlexi quatus r pedum s di .gitorum satis alta impressa vestigia, qua
nonnunquam aqua cxcrescens coo erιt.
Ferunt autem ea relicta , dum D. Thomas persecutores 'sum consigere volentes
Durat; flumeruque divisium fuisse per
cuius m Hum ais alteriorem ripam sicco pede profectus in Indiam abyt. Para modo narrant sagittas, quibus ipsum petebant , in sagittarios resimas, silvasque, per qum gradiebatur, cedentes viam praebuisse. Illum quo e pollicitum fuisse , se al/quando has regiones revisurum. Porro Joanni Eusebio Niercnbergio exploratis testimonijs constat apud p. . Talaobae indos in occidenti traὸita
per avos memoria eius postoli,quam retinent ab eius per illas plagas transi- tui cujus non levia, imo ad miraculum usque cxtant indicia; praecipue
87쪽
sem ita quaedam in vastis illis solitudinibus hactenus contumax sui , nulla herba obsita ; cum ab utroque latere ultra modum herbescat Ea dicunt i ter peregisse Apostolum, atque inde profectum in Regna Perii ana. Traditio quoque manavit, in RegionemParaguay venisse, postquam per fluvium Igua zu descendisset. Deinde in Para. nam per Aracatum. ibi observatur locus, ubi lassus quieVit, recreaturus paulisper marcentes artus. Praedixitque, uti a majoribus acceptum est, illuc post se adventuros viros, qui posteris suis fidem praedicatione veri Dei repetita vice annuntiarent. Quod ingens solatium 3e ardentissimum antiamum addere debet Religiosorum Ordinum operarijs, inlcc illas nationes pro Ecclesae incremento durissimos labores sustinentibus. Sunt praetereaalix nostrae Religionis signa, in Occidentem usque evulgatae. Reges Ingarum marmoream Crucem in pretio habuerunt in auu sua Cii Zco.In regno YucataCrucem adorabant incolae. Interrogati , unde illum cultum haberent Responderunt, transiisse virum
formosissimum per eos tractus, qui eis id insigne in sui memoriam reliquerit. Alij dixerunt, obbsse lucidiorem sole hominem quendam in eo oppido. Memoria quoque Trinitatis in Chia- pacolitur; tum passionis Filij, crucifi-xionis, flagellationis & spineae coronae, triduanae mortis, resurrectionis , ascensionis in caelum, εe adventus Spiritus sancti. Nota quoque iisdem B. Virgo: aliaque ejusdem nostrae Religionis, in profundi illa occidentis Americae barbarie, relicta vestigia non ad alium,quam ad S. Thumam referenda videntur: ut proinde Didymus noster, simul in Orientem &.Occidentem resipiciens, haud minoris fuerit nobilitatis, ac Scipio Romanus; a quo
Cum exigerentur rationes factarum expensarum in bello Africano, rati num libellum tradidit, dicendo. Nolite Putres de mea innocentia dubitare s uia sicet Asticam totam vestra pote-p.uisiabiecerim, nihil ex eo, quod meum posset dici, prater nomen o guriam reportavi. Ecce i plus quam scipio, In dicarum gentium inspector est, Se Apostolicus debellator S. Thomas; de quarum infinitis thesauris nihil ace pit ; & cum vastissimas in dias Evangelu praedicatione subjecisset Deo, nihil aliud praeter nomen εc gloriam in caelum reportavit.
Ad finem properat oratio mea: redum video graculum assidere gracu- s. Tis minis, ac Thomam velut columbam in quantum foraminibus petrae, in cavernis mace- eonis riae conquiescere jugiter; velut Moia dici christi. nedulam geminato amore, Christi semper Consortio frui; recolo, quod
apud Platonem legi: ubi Aristides vel
ex ipso aspectu, ac contactu Socratis, mirificam sequandam utilitatem percipere solitum esse,prossietur his Ver- --bis. Proiciebam , st Socrates , quotiescunque tecum essem es in eadem domo solum essem, non tame . in eadem parte domus, magis ramen quotres in eadem parte. Et mihi quidem videba' , miat magis, quando in eadem parte exrsens aisti uid te dicentem ιntuebar, quam cum
alio essem a Dersus. Sed longe magis proficiebam , cum apud te sedens te tangeιam. Humanus illa Aristides erat Divus Thomas Apostolus Christo Domino, in cujus consortio&cohabitatione ita processit & ita se gessit, ut melius M verius dicere potuerit. Proficiebam, Christe sancte, quoties tecum essem etsi in eadem domo solum essem, magis tamen cum ad te accedebam, Mdicentem te intuebar. Sed longe magis proficiebam, ei m apud te sedent
apertam tui lateris cicatricem tangebam. Asilaetus erat Thomas de audire, & intueri, & tangere Christum, Minde proficere; Se similis sibi esse cupiens , Cum dicerent coapostoli, ndiamus Domιnum, credere d titulit, donec Christum cerneret, &facra ejus Vul-ncra palparet. . Quando vero Thomas
factus est frigidus in fide, Sc incredulus in Religione, non erat eum disiciptis, quando venit Iesu. Erat, quasi at-bones diss)uncti de separati, qui non tantum perdunt flagrantiam fulgoris, sed etiam induunt fuliginem squalloriis; ut illis recte subscribatur e EME x TIM
88쪽
36 In sesto S. Thomae Apostoli.
, TINGm . SI DISTINGVIMUR. . Prout alludit Boetius, dicens: Nostine
igitur, omne quodes, tam diu manere,
atque subsistere, quamdiu si unum: si
interire, atque dissolvi pariter, quando unum esse desierat. Et plane faciesThomae erat super carbones denigrata , qu indo ab illo Apostolico,&: sanctis inflammationibus ardentissimo colle. gio,a Christi latere suit elongatus;nec redibi ad Apostolicos ardores, quoucue rediret ad pristinos unitatis splen- Ores- Certe carbo extinctus, REVAVISCET ET IGNESCET ATTACT a bonis ardentis. Frant Cluisti vulnera velut Pyropi & Carbunculi,ardentissimi simulae splendentissimi; erant sicut carbones vivi his adjunctusThomas, seu attacya, coepit scintillas Mmoris pristini concipere, tum ad ardores transire fidei, denique omnino inflammari de ignet cete admiratione transpositiva, Ac exclamare: Domιnus meus es Deas meas ι Quod de sacrati DIimo Eucharistiae Sacramento discu C. v i . rhS. Dionysuis Areopagita, id pari sensu adChristi rubentia vulnera exhiberi possetThomae. ciuemadmodum, inquit , ignissensibilis ea quibus insederit,
in s. um traducit omium, Ommbusque
quodammodo si propinquantibus solcon'rtium tradit. Haud alito DOMANVSnoster DSVS qui ignis consamenses, nos per cibum hune secratissmum in sui traducit erilem, Dei serme se; reddit. Traduxit Thomam in sui erigiem per
attamim lateris sacratissimum, esi minque DEIsormem reddidit, ut vali de exclamaret: Dominus meus o Deus
Tantum interest, a Christo non elongari , Christo proximum esse , Christi vulnera tangere, Christo similem reddi, ad Christum confuge re, Christum inclamare, & in Christum credere. Reflecto me super id .
quod de aliquo ni fallor sturno
referunt historiae. Is nempe cdoctus Q. fuerat proi untiare articulatim, Sancte Thoma Indiarum sepostoli, ora pro me: contigit ut accipitcr pleno impetu hunc e sua cave, liberius provolantem persequeretur : exclamat , Sc repetit Avis suam precatiunculam, Muincte Thoma ora pro me. Tum eccet piae do dethcitur momento, dc exclamans
Avis salvatur. Simile quid narrant de Papa gallo, in naufragio per hanc
precationem salvato. Pcricula nobis insolescunt plurima, quoties a Christo diss)ungimur. Ah l quoties periclitamur in fide,& credulitate Divinorum Mysteriorum quoties nobis in .sidiantur infernales praedones quam miseri suctuamus inter scientias Aeerrores quam extincti frigescimus iamore divino In hisce periculosis insultibus , innium nobis prosit invocasse, SancI. Thoma, ora pro nobis e quantum tibi contulit exclantasse, Dominus meus cst Deus meust
89쪽
Grandis f in pumilo cause svoris erit. Raynaud. in Philolog.
Par*ulus natus es nobis; S Pocabitur nomen ejus , inmisabselis. Ita. 9. U. 6.
Ex omni volatilium coetu eligitur Americana Colybris, quae speciosissimo suo compendio CHRISTI Unigeniti Fili j Dei mirabilia magna symboliret, & Fidelium animis ad Bethlehemiticum stabulum religiosissimos admirationis
Aud unquam ante tam opportuna donatus sum felicita te ad serviendum occasioni ac tempori , & obsequendum Divino mandato, inter terrores
& fulgura per Moysen ad populum Isi
raeliticum promulgato. Si ambulans per viam, in arbore vel in terra Audum se vis inveneris, or matrem pullis vel ovis defix per incubantem, non tenebis eam cum
siti s sed abire patieris, captos tenens suos ; ut benest tibi, se longo vivas tempore. O me sortunatum i qui transiens penes antiquissimae Bethlehemiticae Civitatis moenia, in pervio stabulo, in praesepio male aperto inveni nidum, foeno ac stramine constructum, in nido pusillum Pullum, & eum Pullo
matrem sollicite excubantem. Vt ergo Divino obtemperarem praecepto, excepi Pullum. Illum, inquam, Pullum , quem Deus Ter Optimus Maximus ex suo sinu avolare secit, vocans ab Oriente avem, ut visitaret nos oriens Uiu εα .. u. ex alto : illum Pullum, qui Hussato vate testante haud consideravit semitas suas. Semitam ignoravit Avis, semitam utique sua: in sinitae bonitatis , suae immensae charitatis, Zc suae inexhausta: miserationis. Illum denique Pullum, qui de seipso apud Matthaeum suas exponit aerumnas e Volucres tali nidos habens s filias autem hominis non habet, ubi caput reclinet. Et ex pectatis fortassis, me circa Cuculi officiositatem fore negotiosum,qui&p
90쪽
38 In Solennitate Nativitatis Domini.
nit ova,& PARIT IN ALIENO NIDO; uando etiam S. Evangelista observate beatissma Virgine, qu bd Reclinavit eum in proepio, quia non erat ei D cas in diversorio Vbi S. Gregorius o servat ad propositum. Non ιn parentum demo ,sed INVIA nascitur; quia per Humanitatem suam, quam assum erat, quasi IN ALIENO NASCSBATUR Con- Vcrto oculos meos a cuculo&Pullo ad Pusillum, ad Parvulum , ad infantem, ad unigenitu Deid Virgineae, atris Filium: cui Ecclesia Catia olica ita acci-uit, velut Aviculae in nidulo quiescen ti. Farno Iacere pertulit, praesepe non ab-horealis Silacte modico pastus est, per uem nec Ales esurit. O electissimi &venustissmi Incolae Aercae civitatisi o
nobilissimi Ephebi Aquilinat Aulaei o
mira libertate ac gratitudine praeccl- lentes caelestis Patrisfamilias Alumni io multicolores, amaeni,& dclicatissi-ini Choraulae terrarum s o tenerae &innocentes animula: Avicularum rSolcianissima hac Dominici Natalis die, quo tota caelestiuin, terrestrium, de Inferorum harmonia exultabunda in Divinas sese effundit laudes, vestrae voci impositum sit silentium 8 An non etiam deliciosa vestrae musicae suavit communi omnium plausui suos liberaliter ad 0ciat modos e omnino fas esse videtur, ut hodie cum Pastoribus ad nidum Bethlehemiticum prop tem: δc, ubi illi suas sportulas, Reges
vero sua munera offerunt, ego ex meo
Ornitrophio producam unicam ex omnibus Aviculam, omnium minimam , Venustissimam , ingeniosissimam, incomparabilem; eamqtic cum debita prosundis lima reverentiae sub millione, ad obsequia offeram nato Parvulo. Haec Avicula cum apud varios di ulcis sortiatur noinina, Indianis dicatur Olybris, Peruanis Gonam buch, Hispanis Tominos, Mexicanis Incicilin inobis certe ex Prophetiae praesagio v eabitur nomen eius admirabilis: quando etiam Goinara, non ignobilis Author, brevi compendio ci hoc praedicatum tribuit. sic reperitur, inquit , admirabilis avicula, cicadae magnis udine, ele-γνti mii pennis versicolorabus tecta. Haec Avicula hodie mihi campum aperiet amplissimum, admirabilia dicendi: de licet sit Avicula omnium minima, Parvulus etiam ex intactae Virginis utero genitus sit admodum exiguae molis a virtus tamen maxima in-
erit Parvis. GRANDIS ET LN PUMILOCAUSA STUPORIS ERIT: quando extam parvo principio promicabunt admirabilia operat quae fecit ille hodie , qui est in consili)s suis inscrutabilis , Deus sortis, Paterfuturisaeculi, Princeps pacis, salvator Mundi. Iii minore ac breviori corpore constipati circulantur spiritus 3 dc virtus adunata dispersa fit fortior: led de juxta Philosopsos, Pu silli ac breves corpore fortes sunt; ac plerumque
Major in exiguo regnavis corpore vi tus ueCorpore in exiguo res numeros uiti
Exiguos homines sed audacissimos, in Nili insula degere, qui Crocodilis
adco citeris 'animalibus sese offerant obvios, memorat Solinus. Alexandrum animo magnum, mrpore brevem , angusto domicilio tantos spiritus recludentem , demirata est Antiquitas: Ut propterea Gualterus dicat de Regina Amazonum, quod cum pri mum illum conspexit, mirata sit, quod famae virtutis non correspondeat exiguum corpus,secum taciturne ve fando, Principis indomiti vistus tibi tant
Miltiades, Themistocles, Coriolanus pusilli fuerunt. Xantippus I acc- daemonius brcvimnia statura homo, res Carthaginentium restituit. Pipinus Rex Francorum , licet ut noduli bipedaiatis homunculus esset, dc ideo a modicas latu i i cognomcntobmus diceretur ;animo tamen erat & fortitudine sum. mus,& virtutum suarum meritis excrescens, utpotc qui primus e sua stiriape, desecto ignavo Principe, Regis ii, tutum obtinuit. Attila niundi terror,& Dei flagellum, statura pusillus erat. Hercules excelsorum spirituum prototypon, pusillus corpore fuit. Sed de
natura cum exigua corpore animalia compegit, id ante omnia. procuravit . ut