장음표시 사용
171쪽
ter & absolute voluisset , & noluisset mortem , quod dici non potest. Praeterea. Si voluntas esseax Christi fuisset divinae contraria, Bisset in Christo voluntas , quae impleta non esset, at hoc quis afferet nis prius asserat, Christum ignoranter & imprudentisitane voluisse , quod est argumentum Scoti in reportalis 3.dil i 7. q. a. Tandem in 6.syn. act. . Agatho in sui epistola scribit. P dum
mus duas naturales Soluntates n6n conis
trarias quod altem de voluntate esse a-ci affirmari debet. Sed quod dixit Christus Io. I. Non potes fidus facere d R , quidquam , nisi quod viderii Putrem faeientem , ru ras; Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus, qui miser me& iterum . Ego quaepiacussunt ei, facio semper, satis superque nostram astertionem ostendunt. 28. Reponunt aliqui,Christum es5caciter noluisse mortem , at actum istum se isse, antequam ipsi notum esset suae mortis decretum , cujus rationem
reddunt, quia licet per scientiam beatam hoc noverit Christus, non tamen per scientiam infusam , quae dumtaxat actus Christi liberos dirigebat. Hae res visione admissa sequitur, . sub nulla consideratione Christi voluntatem fuisse divinae contrariam , quia etiamsi voluisset efficaciter non mori , attamen non se opposivisset voluntati divinae , nemo enim illi, quem ignorat opponitur, quia tamen sequeretur oppositum , si non serna aliter, saltem in re ipsa, ideo dicimus, falsam esse doctrinam allatam , pr. quia actus Christi liberi poterant dirigi etiam per scientiam beatam , ut dicemus in sequenti quaest. secundo quia divina voluntas, quae ipsius mortem decreveru , non fuit ipsi mani festata solum in horto, sed 'etiam in utero ipsis suae Conceptionis instanti, quo etiam praeceptum divinum acceptavit; unde dicitur. Ecce senio,
in capite Iiis scriptum es de me, ut fa
29. Superest modo ad aliam par tem deveniamus, quae sipectat ad Christi voluntatem conditionatam , atque sinefficacem , in qua dicimus Christum a divina voluntate potuisse recedere, vel etiam recessisse; constat autem hoc ex textu toties laudato. Pater. Aeri potes, transeat a me calix se. Cum enim addiderit,no cui ego volo,sed ut tu aperte innuit se isse prius aliquam voluntatem haud quaquam divinη voluntati confor mem . Nec me latet, quod superius dixi, in hisce voluntatibus nullam fiitisse oppositionem, vel quia contraria siunt de eodem secundum idem; vel quia actus efficax, quo volumus, non Oppo nitur actui inemeaci , qua nollemus; vel quia, divina voluntas utrumque actum Christo praescripsit; Primum probatur, quia Deus mortem Christi voluit, ac decrevit tanquam medium redempti nis humanae, & justitiae siuae satisfactionem,Christus autem illam noIebat, tanquam naturae disconvenientem; diversa itaque fi it formalis ratio utriusque svoluntatis, atque ideo nulla in voluntatibus contrarieatas . Secundum ostenditur exemplo illius,qui proiicit merces in mare metu naufragii; vult enim pr jectionem illam ad eonservandam vi tam , ineficaciter autem non vult, quia est bonorum storum destructiva ; nec tamen una est alteri voluntati contraria. Tertium demonstratur; quia divina Voluntas decrevit positive, Christum efficaciter velle mortem , ut in passione meritum reluceret; unde & dixit, se hane desiderio desiderare, ut Luc. 22. se hisce verbis explicaverit. Baptismo habeo baptizari, O quomodo coGrctor,
intellige desiderio ) donec perficiatur.
decrevit vero positive etiam ipsum nol- Ic inefficaciter mortem , ut inde acer biores mortis sentiret dolores . Quanti valeant hujusmodi doctrinae examinare nolo & statuere; nullum enim actum
voluntatis humanae Christi fuisse divinae contrarium , libentissime concedam , eum hoc pacto magis persecta ejusdem voluntas demonstretur.3O. Quod
172쪽
3o. Quod in dubium revocari non potest, est, actus istos inessicaces fuiΩse in Christi voluntate ; sed dissicultas esse potest, utrum fuerint in Christi voluntate, ut natura est, vel ut est ratio, sive inferior, sive superior; suisse aliquando in Christi voluntate, ut natura est, tanquam certum existimatur, quamvis aliqui ita explicent, ut non fuerintactus vere eliciti, sed ad instar alicujus Ponderis , quo voluntas sertur in id , quod stae naturae commodum , & bonum est; Aliqui vero arbitrantur, tunc istos actus appellari elicitos a voluntate, ut natura est , quando sint omnino necesi sarii. Primum, quod aliqui immerito tribuunt Scoto in 3. dis i . nullo sund
mento assirmari potest, nemo enim
vult, nisi per actum elicitum velit, scut nemo vult, nisi velit peractum vitalem; secundum vero , quod adseribitur Marsilio in s. dis I I. art. 3. quamvis in nobis
interdum contingat, attamen nec oporret rem ita esse neque in Christo admitti potest ; ideo enim in nobis hoc evenit,
quia motio appetitus sentientis praevemit considerationem rationis, & secum trahit voluntatem , antequam uti sua
possit libertate, & in Christo domino
nunquam appetitus perturbare , aut praevenire potuit rationem , adeoquΘ Φin horum actuum exercitio nulla in ipse contradictionis necessitas esse potuit.
3 i. Melius igitur hoe diei judico,
si asseramus, hoste actus suisse in Christo & secundum rationem superiorem , dc secundum inferiorem ; ipsi enim,
actus, etiam ut erant a voluntate , ut
Natura, erant liberi, saltem , ut inquiui, specificative, erant ergo a voluntates ut ratione, a qua Qtum libertas progreditur, & cum esse pollent non solun circa objecta, quae serent ad naturae commodum instituta, sed etiam ad alias honestas & morales actiones , ut sunt actu seu tropellae non est, cur in sensiua nobis dicto negemuS .
Dissicilior quaestio est, an inhuma-
na Christi voluntate fuerint actus timoris , Sc tristitiae. Qua de re.
ARTICULUS IU. An timor ct iripitia fuerint in risi
32. π N voluntate humana duas esse I rationes virtute distinctas, idest
inferiorem, & superiorem omnibus notum , & ab omnibus concessum esse
suppono. In Christo fuisse timorem , a que tristitiam jam superius ostendimus
nun .a I. nec aliquis negare potest , nisi evangelicam neget historiam. In hac tamen re dubitant Theologi, utrum fuerint in parte tantum sensitiva,& inseri ri , an vero etiam in seperiori 8c rationali. Primum docuerunt Henric. quodl. 8. q. 7. Alteri in 3. dis I S. art. 8. Ricard. art.4. q. a. Durand. q.a. ad I. aliique; Duplex hujus sententiae fuit fundamentum; unum, quod promovet C et anus, nimirum , eam dici partem voluntatis superiorem Sc naturalem quae res me
nas versatur, atque de istis nullus filii in Christo dolor, tristitia nulla, ergo neque haec fiuit in parte seperiori Sc rationale . Alterum , quod est commune, tritum quidem , sed satis arduum, videlicet , cum anima Clitisti in parte superiori fuerit beata , quomodo tristis Ndolens esse potuerit. 33. Opposita tamen sententia , , quam tradidit Scot. in 3. dicis. quaest. unica β. Quantum ad tertium , S. Bona-Ven. dic IO. art. a. q.2. aliique se blimioris notat Theologi sequii siunt, asserit, timorem & tristitiam etiam in parte sep riori voluntatisChristi fuisse;atque illam deelarandam demonstrandamque susti pio,evertendo quidem prius quod ex a jetano dicebatur tanquam prorsius falsium,3c oppositum doctri me S. Augustini, cui veluti primo tribuitur divisio illa voluntatis in superiorem & inferiorem ,
docet autem praeclarissimus Doctor rationem superiorem non Qtum circa res V aete
173쪽
aeternas & soluin Deum versari, sed
etiam circa res creatas, prout aeternae
Dei regulae siubjectas , manifestum est hoc in quolibet bono vel malo consense; qui certe est de re creata; 3c tamen ad rationem , seu partem superiorem spectare nullus ibit inficias. Ex hoc autem positi vum colligo argumentum,Christus
enim non sollini tristatus est siuae mortis causia , verum etiam propter Iudaeorum ruinam,& hominum peceat ut ostendimus ex Hilario 8e Hieronymo n.a I. haec autem aprehendere non pertinebat adsensium sed ad partem rationis superi rem , in hoc igitur fuit etiam ipsus tristitia. Porro ut id asseramus , non deest aliud momentum habitum ex 6. 'nodo act. . ubi Agatho Papa in sita epist. &Sophronius in sua a R. II. probant con ira Monothelitas ex illo Mat. a 6. caepit
tripari, di maesui esse; tristi es crima
mea usiue ad mortem integram in Christo voluntatem humanam; si enim verum esset, tristitiam Bisse tantum in parte inferiori, potuissent Monothelitae respondere , ex hae tristitia non probari volutatem Christi fuisse rationalem .
34. Videndum igitur superest, quo
pacto eadem voluntatis portio suerit simul tristis ac beata, quod est alterum argumentum . Ut beatitudinem , & tristitiam eoncilient, plura dicenda ad in-vonerunt Theologi, atque hic singula proferam, ut horum doctrina legentem non lateat . Inquit Melch. Can. lib. I a.da locis Theolog. cap. I . in fine. Tem pore passionis ex miraculo gaudium beatificum,quod derivaret ex visione Dei in partem Christi intellectualem, suisse suspensium, ut ita magis pro nobis pati posset non solum in parte sensitiva, sed
etiam rationali; quodquidem novum eia non debet; quemadmodum enim toto vitae tempore caruit Christus beati-tiidine corporis, impediendo, ne gloria animae corpori communicaretur , ita etiam tempore passionis ea rere debuit
gaudio & delectatione, impediendo , ne in appetitum rationalem redundaret; atque hoc.videtur innuere Paulus ad Hebr. ia. dicens . Proposito Mig-diosustinuit crucem, confusione contempto de Ambros in a a. eap. Lucae inquit; seque ata delectatione disivitatis aetemna , taedio meae insemitatis incitur.3 s. Hune dicendi modum Henric.
loco superius laudato dixit esse fidei
contrarium, SuareZ vero disp.38. se R. 3. falsiim ac temerarium appellat; Ego v ro quascumque notas omittendo, illum
admitti non posse demonstro; Pr. quia, si pro tempore passionis anima Christi ,
ut magis pateretur, beatitudinem per sectam non habuit, quae ad stuperiorem
partem transfunderetur, eadem rati
ne dici posset, caruisse etiam visione
beata; cum non minus huic opponatur
tristitia, quam delectationi, quae visonem ipsiain consequitur. Secundo & validius; si valet allata res 3nso, toto vitae tempore debuit animae Christi esse beatitudo suspensa; non magis enim in pas. sone suerunt Christo praesentia objecta tristitiae, quam prius, semper enim ni vit hominum peccata , . Iudae proditi nem , hebraeorum ruinam , fugam &scandalum discipulorum &e. Unde ipsi aptantur illa verba ps3 7. dolor meus in conspectu meo semper. Quare vel dicat Canus,animam Christi fere semper beato gaudio suisse destitutam , quod tamen nec potest, nec audet dicere; aut a se praesentem dissicultatem non solvi. Hinc non tenet paritas in ipsius responsione adducta; alioquin sequeretur, quod sicut semper suspensa suit corporis beatitudo, ita semper suit suspensa beatitudo an mae , ratio autem est, quia beatitudo animae primaria & essentialis est, illa autem corporis secundaria & accidentalis. Perperam etiam ad suum sensium deto quet Canus testimonium Apostoli , cum omnes interpretes uno ex sequentibus
modis illud explicent, nimirum, vel ut si sensius de gaudio corporis , quod ex humani generis redemptione Christus
percepturus erat, atque ideo per propositum sibi gaudium denotari causiam
174쪽
in adequatani finalem suarum passionum, vel sermo sit de gaudio , quod sine tot aerumnis & poenis potuisset suo corpori communicare , & tamen noluit, ut pro nobis pateretur, & in ipsis delicta nostra perferret. Quod vero ait Ambrosius, sequestratam esse delectationem divinitatis aeternae, non intelligas desitionem seu se spensionem delectationis, quae visonem beatam consequitur, sed solummodo delectationem illam non impediisse effectum tristitiae quem naturali ter impedire debuisset, atque ideo im- . peditus est effectus delectationis, non , Ipsa delectatio; neque vero hoe solum actum est in Christi passione ac morte, sed pluries suae vitae tempore, sic in momte Laetari ex tristitia semetipsium turbavit , & lacrymatus est, quod&super perditam Ierusalem secit. 36. Alii ita se explicant, ut quamvis gaudium & tristitia inter se opponantur, attamen per divinam virtutem possint simul componi, sicut enim esse possunt duo corpora in eodem loeo, ita in eodem subjecto non repugnant duae qualitates contrariae. Ita praesertim Paludan. in .dis I S. q. a. alii vero, mitius se agentes, distinguunt qualitates Contrarias in gradu sium mo, & in gradu remisso, & dicunt ambas in pr. sensit in eodem subjecto esse non posse ita men unam esse in gradu summo , aliam in gradu remisso, atque ita in Christo evenisse, ut gaudium summum esset, tristitia vero remissa. Ita ex Scotistis Llehet. in s. dis II. q. unica . 37. Utrum haec dici possint, potius Philosophorum est , quam Theologorum statuere; interim quantum ad primum , etsi illud concedi possit, sisermo sit, de aliis qualitatibus phisicis, attamen , dum agimus de adiibus vitalibus , si isti proprie contrarii sint, videtur impossibile, eum isti speciali quodam modo, utpote intrinsece progredientes a subjecto, subjectum assiciant,& insuper ex parte objectorum quandam immediatam inserant contradictionem ;T-.IIL ut contingeret, si quis asensum & di sensium praeberet eidem objecto, fieret
enim idem objectum esse &non esse . Scio aliquos respondere cum San. Th.
q. I 6. de veritate art. Io. Verum hoc esse,
si ambo contraria in sint per se subjecto , non ita , si unum per sese, aliud per accidens ; sed , quidquid sit in aliis casi-hus, hoc in re nostra non satisfacit. Cum enim per ipsos in voluntate Christi ga dium per sese fuerit, quare tristitia fuit per accidens rtasse quia tristitia ex passione corporis oriebatur Sed cum Christus non soluin propter sensibiles poenas doleret, sed etiam pro illis, quae
tantummodo ad animam pertinent, ut
dictum suit, id falsum esse plane convincitur; sed neque generatim assii mytum illud concedi potest; Siquidem , aqua est per sese frigida, nec tamen simul esse potest calida, quamvis calor illi per accidens tantum conveniat.
dum admitto , si ambae qualitates sint in gradu remisio , ut docui in trae . de
ortu & interitu q. a.de alteratione art. . at, quamvis hoc verum sit de qualitati-hus corporeis, quae siuccessive fiunt, non tamen de qualitatibus animam assicientibus, quae fiunt in instanti, praesertim vero in anima Christi; deinde, pr bandum superest, tristitiam Christi sulpse in gradu remisso, cum omnium Patrum , & Theologorum sententia serat, plus Christum de hominum peccatis doluisse, ac tristatum este, quam fuerit dolor & tristitia omnium hominum de quacumque re, quae doloris ac tristitiae objectum esse possit ; remissam ne dices tristitiam illam, propter quam factus est sudor eius sicut guttae sanguinis decurrentis in terram Z Si dicas non fuisse infinitam , recte dices quemadmodum inis finita non est malitia & offensa , quae est in peccato, at dicam neque suisse infinitum gaudium ipsius, sicut nec suit infinita vi fio, & infinitus amor.
& tristitiam esse non posse in eodem sub
175쪽
jecto, si secundum eandem rationem snt ae sermale motivum , non si e contra, tunc enim juxta di versas rationes sermales ausertur omnino contrarietas ,
quod patet in asensu, & di sense praestito eidem propositioni, odio, & amore se idem objecto; Hoc autem in gaudio& tristitia Christi contigisse videtur, gaudebat enim Christus de bonitate divina, suaque beatitudine, tristabatur vero propter hominum peccata, sitamque mortem. Hoc magis dicendum est,si perpendamus , Christum fuisse comprehensorem & viatorem,juxta primum statum conveniebant ei visio& amor beatificus una simul cum fruitione, juxta secundum dolor & tristitia, aliaeque proprietates animae mortali corpori conjunctae; qua propter sicuti ex miraculo , atque divina dispensatione factum est, status uterque in Christo reperiretur , ita eadem ratione factum est, ut gaudium & tristitia in Christi anima reperirentur . Quod de caeteris beatis non valet; & haec est doctrina Seoti in reportatis in I. dis I 3. q. unica in fine perquam existimo omnia rehci, quae in contrarium diei possent.
o. Haec de tristitia dicta sint; sed de Christi timore, quem in ipsis suisse
ostendimus supra num .a I. videtur alia speetalis difficultas orta tum exauctoritate Aristot. definientis timorem a. Rethor. cap.ῖ. esse Gam mali eumspe es
dendi . Tum ex testimonio Augustini e plicantis illud psa I. Deus meus clamabo per diem , ct non exaudies ubi adducens Paulum, qui cupiebat dissolvi, & esse eum Christo, addit. Non es fretire miles , quam Imperator, Ille optat mortem
ut Ai cum Chri , ct ipse Chrsus timet
mortemi quasi diceret, minime. 4 l. Neutrum tamen ex istis movere nos debet; Quantum enim pertinet ad dictu in Arist. advertendum est, duplicem timorem esse, efficacem unum , qui timentem movet ad aliqua media eligenda, quibus malum imminens evitet, atque iste est, de quo laudato loco
Philosophus loquitur, nee haberi potes sine spe evadendi, unde de ita timentibus eap. I. inquit, opus est alutissubessestem ,stra qua linamur, cujur Agnum , quod timor ad eonsulendum inducis, nemo enim de re consulit, de qua non es spei. Alium inefficacem, qui positus est ista, simpliei displieentia mali certissime futuri , seut timet ille, qui judicis sentententia torquendus est, & ille , qui ad sanitatem servandam calicem amarum s init; Quare s loquamur de timore generatim sumpto, illam Aristotelicata definitionem respuimus. Aliam etiam timoris divisionem invenimus apud Ricard. in I. dis. IS. art.3. q. 3. G q. Uel enim, inquit, eventus futurus non Pendat a voluntate ejus qui timet, & in hoc sensu ad ii norem necessaria est eventus incertitudo, vel pendet a voluntate i lius , qui passurus est , & ita incertitudo non requiritur , ut patet in eo, qui, ut sanetur, alicujus membri scissionem eligit , pro qua evadenda nullam spem habet , & tamen, quandiu de illa futura cogitat, eam timet; Hujus autem generis filii timor Christi, qui oblatus est, quia ipse voluit. Quantum vero spectat ad testimonium Augustini, nequaquam egregius Doctor timorem negavit ilia,
Christo, sed solum judicavit, non ita
mortem timuisse, ut eam evitare voluerit , sicut neque in Paulo timorem naturalem mortis negavit, sed solum innuit, ex alia ratione, nimirum , ut cum Christo esset, exoptasse. Quod etsi , vel Paulus , vel alii sortissimi Martyres nullo mortis timore suissent percuis, adhuc timor isse non esset a Christo excludendus, immo propter hoc concedi deberet, ut enim optime ait Cyri l. lib. Io. cap. I. Omnia Huperpessus fuit, ut nos ab omnibus liberaret: Sicut Igitur nisi
mortuus esset, mors non extingueretur ,
Ac ni imuisset, non ememus nos d timore liberati. Timor igitur Christi, veluti
Imperatoris, aliorum timorem, velut
militum abstulit; Caeterum Augustinus expressis verbis Christi timorem asse-
176쪽
rute, nam in illa verba ps93 mora uehintia conuertatur in judicium inquit;
Si negemus in cirso verum timorem , seu eriptura diesι, ipsum timui e, n hia alia relinquitur inscriptura certum, nihil inam. Si enim dicimus; Chrsus dormivir, Chrisus esurivit, quia seria cura pronunciavit, quo eam negabiamas , ipsum timui se, cumscriptura id duae t a. Iuxta divisionem timoris pos
tam a Ricardo constat, timorem hune
Christi sertitudini non fuisse contra-xium , timor enim mali, quod quis patitur invitus, opponitur sertitudini, non si
ARTICULUS V. mymodo in Cisso fuerint
3 . D Lura argumenta sunt, quibus, x admirationis affectum 1 Christo reiiciendum esse, probari posse videtur , atque aliqua sibi proponit S. Th.
q. I S. art. 8. Primum desumitur ex eo quod ait Arist. I. Metaph. cap.a. admi ratio e fatur ex hoe, quod aliquis videt
enum, di ignorat causam. Sicut igitur in Christo nulla fuit ignorantia,' ita
nullus assectus admirationis, seu admiratio . Secundum colligitur ex Damast. lib.a. cap. 23. dicente, admiratio est mor ex magna imaginatione; & ideo, ut inquit Philos 4. Et hic. 3. magnauimus non est admirativus Christus autem magnanimus summopere suit, non ergo admirativus. Tandem, quia nemo de
eo admiratur , quod ipse facere potest , porro Chtistus, quidquid in rebus magni erat operari poterat, proinde &c.
Doctor, quos sequuntur reliqui Theol gi , distinguens, juxta a nobis dicta, triplicem stientiam , asserit non quidem secundum stientiam beatam, vel ins sim fuisse in Christo admirationem,quia per istas omnia cognostebat, proinde nihil novi, ac insbliti, sicut ad admir
tionem requiritur, contigere poterat, sed Qeundum stientiam experimenta lem, juxta quam poterant ejus menti aliqua nova, ac intaita occurrere, revera
suisse admiratum , quod dicitur , ut se vetur illud, quod dicitur Mat. 8. de fide Centurionis, audiens Iesur miratur est, quae verba, sicut omnia alia, quae in striptura sunt, si commode possunt, sunt proprie intelligenda . visum t autem, prosequitur S. Th. hum defectum hi, ut melius legeretur, offectum ad frami ructionem , ut ,scilicet, docem essest mirandum, quod etiam us mira atur ;atque ad suae sententiae confirmationem affert August. lib. 1. Q per Genes contra Manic. cap. 8. mod mirabatur Dominus,
nobis mirandum esse ADt ox: qui radhuc opus es e moveri. Omura ergo ιμἰra motus ejus non perturbati animi Agna
reponebantur. Primum enim refellit, dicendo, id verum esse, si considerentur sttensa beata , & indita, non siexperimentulis & aequisita. Secundum; admiratum esse Christum,non quia fides Centurionis magna apud Christum esset,sed quia magna apud alios. Tertium; ipum omnia potuisse facere per viri tem divinam, secundum quam, ex dictis , admiratio non fuit, non ita steu dum humanam stientiam experimentalem. Haec ex ipῖ.
6. Certe, si liueusque dictis plura
non adderentur, parum firmasiubsisteret assertio; Ηac de re plures species, seu admirationis modos Sancti Thomae exposuerunt interpretes. Aliquando Gquidem admiratio oritur ex ignorantia seausae etiam vise essectu , unde progreditur eausam stiendi desiderium; Hanc in Christo non Bisse docent, quia effectuviis etiam per experimentalem stientiam ejus causam cognostebat,praesertim in re nostra de fide Centurionis, Cum essectus esset a causa, quae sensuum experimento non subdebatur. Aliquando
177쪽
oritur admiratio ex cognitione rei ma gnae ae singularis, quamvis antea cogni-ia sit, vel absolute & in se, vel respectuve, ut, cum admiramur scientiam pueri, quae licet in se magna non sit , ait men magna&insolita est, si illam x t tem inspiciamus; Porm admiratio extrae cognitione proficiscens non est ejus dem speciei,sed objectis fit consentanea, eteni uita res, quς tanquam magna existi matur, bona sit, parit in appetitu quamdam complacentiam , & desiderium ii, Iam laudandi, & in hoc sensu loquitur Arist. dum dicit magnaniimuri non esis admirativum, id est difficilem in laudan do, quia difficulter rem judicas magnam esse; Si vero res, quae magna existima tur , mala sit , & vitari facile non possit, tunc parit in appetitu timorem, vel stuporem, ut loquuntur Dana ala. & Nyssem Omnes autem illos admirationis modo in Christo esse potuisse concedunt. U. .l Si tamen rena lieet intimius perpendere, in horum opinionem liqbenti animo noo deducar ἡ atque in primis circa S. Thomae responsiones fateor, calamum meum omnino su spendere, sed quid ex illis,atque in sua probatione di.ctis eruatur ex insta dicendis constabit , atque interim potius dicendum videtur , in Christo fuisse quidem admira
tionis effectum , non autem affecturr .
Atque hoc primo ostendo ex ipso testi, monio S. Augustini,quod S.Th. asserti
nem suam confirmaturus adduxit. Pr mittendum autem est, Sanctum Augustinuin disputantem contra Manichaeos negantes veteris testamenti veritatem ,
ex quo aliquid Deo tribuat, quod Deum dedecere videtur,ex : causa , quod postquam lucem creaverit. , viderit Deus illam esse honam juxta illud Gen. i. Vidit Deus Iacem, quod esset bona; ex quo inserebant , quod Deus antea illam non videtit, contra ipsos lib. l. Gen. cap. 8ι afferre id, quod habetur Mai. g. A dieni Iesui miratus es Ipsi namque testamentum novum admittebant Deinde Sanctus Doctor addit . I modo enim mirari potuit Cissus sirim taurum,puam ipse in tuis operabatin t aut tuet
asius eam operaretur, quomodo mirare
tur , qui illius fidei anteamaestus erat Statim siubjungit; Si susu, Manichaei quaesionem sum, ct Husis potes. Stetandem concludit. enim misabatur Dominus noster, nshis mirandum esse ,
significat, quibus actue opus effle moveri , omnea ergo tales motuI Uus πω per
iurbati cnim Dasunt docentis M riseri; Si unt di verba veteris te memti, que non Deuminfirmum Aeent, fes serae infirmitati blandiuntur inuit enim de Deo digne dici potes; nobIs tamen, ut nutriatur fides, ct ad ea sterveniamuI , quae nutu humano sermone dieipossunt, ea dumtur, ρyae ea res in us . Perpende, ita explicari verba illa, vidi Deus lucem c. sicut ista, Pesur miratus s. Atque utraque eodem modo ad nostram instructionem dicta esse, sicut igitur illa ita die a sent, ut non debeant intelligi, tanquam si Deus tunc primo viderit bonitatem lucis, sed tantum ut
nobis ejusdem bonitatis argumenta prae heret, lic & ista ita diista sunt, ut nullum . internum motum admirationis habuerit Christus, sed tantum nos docuerit, nobisque significaret, fidem Centurionis , qui Gentilis erat, suisse dignam admi
ratione tanquam veram, novam , & insolitam. 48. Prosequitur Augustinus,& lib. I. eontra adversarium Legis & Prophetarum,qui ex Manichaeis erat, dieit, multo magis Manichaeos reprobare posse
Evangelium , quam legem & Prophetas , quia in Evangelio legimus, Christum miratum esse; dc sic illum urget. Potes enim qui ue etiam insolita videres quia bona sunt, Me e biplaeua comprobare , qui uis autem miratur secundum edissuetudipem, qua homines loquuntur, inopinatum atque improvisum sibi esse
Agni σέ, quod miratur ined Iesus, qui
omnis praesciebat, quod mirandum aliis eommendabat, mirando laudat. Vidit igitur lucem Deus, quod esset bona, ncti ν
178쪽
quia eam tune viderit, sed Qtum quia bonitatem ejus tanquam sibi placitam comprobavit, & similiter Christus Centurionis fidem admiratus est , non quia proprie interne admiratus fuerit, sed quia admirationis signis illam laudavit,
R aliis mirandam commendavit. G. Neque vero ex quo tribuamus Christo stientiam acquisitam , atque experimentalem, possumus ipsi etiatria, tribuere internam admirationem, etenim s stendo in Sancti Thomae doctrina,
admiratio, ut ipse ait I. a. qIs. art. 8.non est actio intellinus, sed affectus v Iuntatis , idest desiderium sciendi causam occultam rei, oportuisset igitur, ut scientiae acquisitae, atque experimenta lis beneficio, potuisset causiam fidei Centurionis, quam admirabatur, cognoscere, quod tamen fieri non poterat, etenim cognitio Dei, prout est causia fidei, per experimentalem & aequisitam sciem iam comparari non potest, sed Qtummodo vel per scientiam superiorem , &hoc modo jam prius nota erat, vel per fidem , 8c hoc modo, in Christo negatur , sicut negatur fides, sequitur igitur 3 c.
So. Si tamen velis aliquam admirationis speciem Christo tribuere , & sic fortasse Sancti Thom. mentem explic Te ; duos alios modos admirationis distingue; Unum quidem, qui ex re in
pinata , nec satis nota progrediatur,alte rum vero, qui consurgat ex ipsa re, quae rara est, & minime eommunis, proinde
digna laude; Primum Christo negata; Secundum concede, atque illud negabis& concedes, quod negavit & concessit S. Augustinus, qui postquam dixerit, i sunt cause admirationis, cum vel ratio cujuscumque rei latet, vel eadem resti stata non es, quod aut singularis, aut rara es; Subdit. Ex alia vero admirationis causa , quae ideo es, quia insolitum aliquid occurrit ,scriptum es de domino , Mdmiratu τ Centurionis fidem, neque
enim eum uiuus rei ratio potuit latres rised admiratio pro Dade posita es jur ,
cujus par in populo hebraeorum non a m
ar. Dices, hoe posteriori modo
etiam Deo admirationem concedi poς. se , cum cognoscat plures res raras , &insiuetas, quae magni ab eo fiunt, & valde
commendantur. Hoc tamen negamus,
ut enim etiam hoc genus admirationis habeatur, res rara, & insiueta con*iciatur, quae excedat naturales vires inspi- .cientis, nihil autem excedit vires Dei; fides autem Centurionis excedebat vires
naturales Christi , ideo &e. sa. Nunc breviter aliqua de ira exponenda supersent. De qua sentit S. Th. hic art.9. in Christo fuisse, juxta
quod habetur in ps 68. Z ius domus tuae messit me. Ratio hujus est, quia tr.
in sui Ermali ratione est ex Damast. a. de fide cap. i6. & Nyseno lib. . Phil seph. eap. I 3. Upetitur vindictae ctr eruciationis idest oritur ex tristitia & ampetitu vindictat; fuit autem, ut se perius in Christo affectus tristitiae,& simul vindictae erga peccata, ergo fuit & irata. Quamobrem ira in)ifferens est, ut steum appetitu vindictae perturbando
mentis rationem , & ut sit, servata me tis ratione; Primo modo peccatum est,& imperfecta passio ; Secundo modo laudabilis est; Unde ps . dicitur. Ira fimini, O nolite peccare; qua ratione
Baslius in eadem verba inquit,per iram utilitatem iis afferri, contra quos est; Ira autem , quae fuit in Christo, fiuit tria. sensu postremo. Aptius autem hoc d monstrari potest ex eo, quod narrant Evangelistae, praesertim Ioan. a. ubi dicitur, Christum secisse funiculum de sagellis, ut eliceret vendentes & ementes in templo ; ubi Cyrili. ait; Nee veris bisscis e molese tulisse sendit, verum
etiam verberibus . Fuit igitur ira affectus in Christo,sed ab omni imperfecti ne sejunctus.
179쪽
Utrum soluntas ChrisI fuerit aliquo peccato infecta. 33. T Aucis propositum dubium rex solvendum est, nec alia rati ne expositum ni si propter haereticos aliquos, qui Christi voluntatem peccatum aliquod commisisse perperam, audacter,& diaboliee dicere non trepidarunt . Hujusmodi suerunt, ut reserunt Lindanus dial. 2. Hosius, lib. I. de haeresibus,&Patreolus in elencho haeresium, quidam Monachus Praemaonstatens s Apostata babique , asserentes, Christum in desperationem incidisse , dum in cruce exclamavit; . Deus Deus meas ut quid deria
quipi me Calvinus etiam dixit, Christo iii ille peccatum inordinatς passionis,cum in horto petierit Patrei ut si fieri posset
ab eo calix transiret . , 54. Ueritas catholica omnino tenenda est, Christi voluntatem nunquam peccasse; liaec Sancta fuit a primo conceptionis instant i, Quod enim ex te nascetur Sunctum, pocisitur Alius Dei
Luc. I. non Enim opere viri conceptus
suit Christus, sed de Spiritu Sancto, mod enim tu ea natum es, de Spirituo octo es ibidem, proinde non fuit filius
Adae. Si autem de peccato actu proprio contracto loquamur, innumera sunt scripturae testimonia , quae hoc a Christi v luntate excludunt . Ioann. 8. suis ex verbis arguet me de peccato. Ad Hebr. . dicitur tentatus per omnia pro illi dine obsepeccato; cap. 7. Talis enim decebat, ut nobis esset Rintifex Sanctus , innocens , segregatus d peccatoribus. I. Petri a. Gi peccatum nonfecit, nec sinuentus dolus in ore ejus. Histe adde inter concilia Ephec cap. Io. inquiens, non exuit oblatione qui peccasum omninonesivit .
possent, desumptae vel ex dignitate persenae, vel ex plenitudine gratiae, vel ex statu beatitudinis, quam diximus a con ceptionis initio in anima Christi fuisse;
sed aliam sic propono. Christus nos redemit a peccato, ergo nullum habuit peccatum , prob. consa. ; Si peceatum habuisset, eguisset ipse Redemptore, de quo rursus inquiri posset,utrum aliquando peccaverit,ergo si nos redemit a peccato &c. Praeterea, si peccatum in eo fuisset, sbi ipsi fuisset contrarius suas leges violando, immo & naturae, quod absit; Lucretur igitur precatum illius, ct non invenietur; conclud at Propheta . 36. Dices ut supra ex psa . Deus Deus meus quare me dereliqui siue d
ialate mea verba delictorum meorun is ἐ
& ad Corint. s. pro nobis peccatum δε est. Sed ibi Christus vocat peccata siua ,
quae erant tantum peccata aliena , quia
se exhibuit Patri, ut pro illis satis fac ret, tanquam si ipse ea perpetrassi, &dicere posset, quae non rapui tunc e o sebam; in quo sensi, etiam peccatum steit , nis serte ly peccatum sumatur tanquam victima pro peccato , juxta illud oseae 4. peccata populi mei co
37. Immo dicendum est, non Qtum Christum non peccasse, sed neque pec- ea re potuisse , ut sustinent omnes Theologi etiam Scotistae, quibus injuriam & calumniam inserunt aliqui vulgaresstholastici. Suadent hoc potissimum Hialarius & Rupertus pluribus in locis as strentes , Christum omnino malitiae incapacem, non seluin peccasse noluisse, sed nec potuisse; expressius vero Augustinus, & Cyrili. Alexandrinus. Primus quidem lib. a. de peccat. meritis, iaremis. cap. II. inquit. In cujus non tam tum disinitate, sed nec in anima , nccin earne potit esse peccatum . Secundus vero lib. 6. in Joann. ait. Prorsus fieri non potuit, ut in peccatum incideret, qui ex Deo prodiit Deus verus . 58. Hujus veritatis rationes adducit Doctor Angelicus . Quia Uerbum triplici ex capite naturana Sumanam asisiumpsit. Pr. v pro nobis satisfaceret. 2.ut humanae naturae veritatem compr
180쪽
baret; 3. ut nobis virtututi demonstraret exempla; peccabilitas autem in Christo ad nihil horum conserebat, immo multum Obesse poterat, ergo.
Cur Christi humanitas peccare non pomerit. 19. Hristi homanitatem peccare non potuisse , apud Catholi- eos nullum est dubium ex dictis. Quaestio tantum apud ipsos promovetur cI ca rationem , quam dicunt sermalem , proximam , & immediatam hujuste in- peccabilitatis,Doctor siubtilis in q. I. & alibi, cum suis, & Nominalibus, docet , Christum nequaquam potuisse Peccare propter gratiam , ae propter visionem beatam , ita ut, si per potentiam Dei absblutam haec non sumet in Christo ; vere peccare potuisset. Utrum vero, si Christi humanitas peceasset, hypostatica unio fuisset seluta, ad rem nostram non facit. E eontrario S. Thom. cula se is, ac sere omnibus recentioribus, siustinet, filisse praesertim impeccabilem ex conceptu unionis hypostaticae, ita ut, manente unione; etiam absque quocumque dono stipernaturali, ab lute non potuisset peccare . Alias se tentias non memoro, cum parum distent a duabus adductis, & Qtum in ,
tentia stolica olim Lerit lacessita , , ita ut Capreolus dixerit, in eam non e Gse agendum argumentis, sed igne; Suareet, non sine temeritate posse defendi, Medina, a scholis esse prorsus reiiciendam. Uerum magis improbum censeo, doctrinae a multis, & tot gravibus D ctoribus propugnatae tot notas imponere; neque hoc actum est ab aliis recentioribus magis oculatis, qui Thomisticam opinionem sequentes , aliam in seiprobabilitate, ut asserunt, reliquerunt; dc Mastrius dolet, Aret inuni Scotistain Tom. IIL
elamoribus perterritum a Scoti semita in hac re discessisse. Quamobrem.
lem , & immediatam rationem propterquam Christi humanitas peccare nor potuit , non fuisse unionem hypostati- eam, sed visionem beatam ac caetera do-' na supernaturalia. In hac sententia , apertissime est Durandus in 3.dis Ia.q. a. num. 8. dicens . Huic opinioni magis c sare verba devota, suam rationem ess
Prob. autem sententia Seoti se . Illa est proxima, serinalis, & immedi ta ratio impeccabilitatis in Christo, quae est proxima, & formalis sanctitas, tribuens proximam operandi facultatem , sed haec est visio beata cum reliquis do nis supernaturalibus, & inter caetera, est praeventio divina, qua ab omni peccato prsservabatur, & de qua loquitur D ctor Subtilis in A. dic 9. q.6. non est unio hypostatica, ergo illa. non haec est sermalis &c. pr. mi. supponta visione beata in Christo cum reliquis donis d terminatur moraliter Christi humanitas ad non peccandum, ut de facto constat in beatis, supposita vero sela unione hypostatica non determinatur moraliter ad non peccandum , etenim potuis set relinqui humanitas in suis naturaliabus , & ideo sicut fuisset eadem in rati ne actus primi, ita suisset eadem in ratione actus secundi, seu in operando, ergo &e. Ratio autem horum est, quia unio hypostatica datur praeei se ad subsistendum, non vero ad operandum; &prosecto hoc dicere unusquiseue debet, cum per omnes subsistentia steonditio ad operandum, nequaquam operationis principium , nisi fortasse per Durandum , ut dicitur in tractatu de Deo
Vel unio hypostatica consert Christo impeccabilitatem absblute , & secundum quamcumque potentiam, vel non ;