장음표시 사용
201쪽
randus vero concedens, Angelos pro
primo instanti potuisse mereri, hoc de Christo negavit, quia, aut meruit per
operationem beatificam , & hoc non ,, propter ea , quae inserius tradentur, aut per aliam actionem , & hoc neque, cum
haee esse debuisset actio voluntatis, quae consequitur actum intellectus, at pro primo instanti nulla suit actio intellectus, quae esse posset principium actionis liberae voluntatis, siquidem vel suisset
scientia experimentalis , vel infusa , non prima, cum haec fiat ministerio sensuum, non secunda , cuin etiam ista exerceatur dependenter a sensibus per conversi nem ad phantasinata, ergo. 3. Dicendum tamen est; Christum a primo suae conceptionis instanti meruisse. Haec est sententia apud omnes celebriores Theologos accepta, traditura. S. Τ h. q. 36. art. 3. Scoto q. unica q. Uigitur Cajetano, Richar. , Argentina ab
Paludano, Gabri. Marsit. Probari solet haec assertio ex illo Pauli ad Haebr. ro. ubi destribens adventum Christi adducit illud Prophetae. In capite libriseriptum es de me, ut faciam Deus voluntatem tuam, & inquit,ddeo ingrediens mundum dieit, hosiamo oblationem noluist, eorpus autem sapiasti mihi . Sed quia testimonium hoc potest pluribus modis intelligi , neque necesse est, illud reseramus ad primum instans , ideo melius probari non poteli,
quam negativa ratione; nimirum cum
hoc valde conserat ad dignitatem meritorum Christi, asserendum procul dubio est, si nihil in oppositum evincere prurest, sed res ista se habet, ut constabit ex mox dicendis, ergo. q. Iam vero hoc ostendo refellendo ea, quae fuerunt opposita. Ad primum negatur antecedens loquendo de eodem instanti temporis , pro qua re plura alla
runtur a VasqueZ I. p. disip. 236. cap.
sed omnia reducuntur ad hoc, quod satis sit, si intelligamus prioritatem naturae squa rei productio rei operationem p
cedit, quemadmodum dicunt PhiloB-phi, item praecedere uae lucis profusio nem ; eodem igitur instanti temporis , quo incaepit esse humanitas Christi, potuit cognosti ab ejussiem anima di vina bonitas, divinumque mandatum , dc statim amari, nec non obsequentissime r eipi . Eodem modo refellitur argumentum secundum, quamvis enim concedamus libertatem, & indifferentiam, saltem contradictionis , requiri ad opus
meritorium , attamen negamus requiri
tempus posterius, quod ab indisserentia
respiciatur, cum pro eodem temporis .momento haberi possit. Hoc idem dicimusde consultatione, seu deliberati ne, qui enim perfecte cognostit, non
indiget aliquo discursu , aut mora , sed
Qta propositione, quae instantanee Ii heri potest, ut optime ait Scotus in 3. dis i8. q. unica seperius citata. Quod vero dicitur, actionem naturalem priorem esse debere actione libera , absque aliquo sundamento dicitur, loquendo de prioritate temporis . Multo minus rapprobari potest argumentum Durandi, quod si probaret, sequeretur, Christumiton Q luna non meruisse pro primo siuae conceptionis instanti, sed neque toto infantiae tempore, quod non sine temeritate dici posset; immo contrarium est Patrum siuffragiis, ex quibus duos pr
seram tantum. Accipe Ambrosium lib. a. in Luc. cap. a. de Nativit. Salvat. ubi inquit. Me illius infantiae vagientis abluunt fletus, mea lacumae illae deum laverunt. Aecipe Augustinum serm. I I. de temp. Adoremur pannos infantiae, ex quibus f Haiunt medicamina Naturae.
S. Secundum , quod quaeritur, est ,
utrum meruerit Christus pro toto tem pore vitae.
Pro qua re nullus aiserri potest ianae mentis, ac doctrinae Theologus , qui contrarium senserit; Nihil enim suis in Christo,quod aliquando interrumperet, seu ejus meritum impediret; an sena nus,
an infantia, an organorum , ac sensuum
dispositio Z neutrum prosecto, poterare nim Christus opera meritoria perficere
202쪽
Te sine aliquo eurporis ministerio dependenter a scientia in si, quae nequaquam , ut supra dicebat Durandus , per conversionem ad phantasina haberi debet ; Quod si nulla interruptio meriti fuit in Angelis bonis pro statu viae, qua re in Christo Sive postea hoc meritum dici debeat unicum, vel multiplex, discutiant author es, nihil mea interest;
eaucis tamen me absislverem dicendo, sitisse unum continuatione, non fuisse stinum virtute , cum de uno a tu virtutis in alium transiret.
meritum Christi fuerit tantum pro toto tempore vitae mortalis, vel etiam post
Ex ist imo veram esse sententiam illam, quam communius docent The logi, Christum post mortem non meruisi se, etenim in morte sua consiimmatum est opus redemptionis nostrae , juxta id quod habet Paulus ad Hebr. I. Hic a rem unam pro nobis osserens hosiam in
sempiternum, sedet in dextera Dei, d nec ponanetur inimici ejus scabellum pedum ejus, una enim oblatione eo umma-wit insempiternu annificatos.Et cap. 9. Christus autem dic. introivi emel in sancta aeterna redemptione imenta. Ratio autem hujusce rei non aliunde Ω- menda est, quam a divina voluntate squae statuit ad merendum selum statum viae, quae tempus Vitae mortalis non excedit. Godcumquestotes agere manuI tua, in uer operare, quia nec opus nec ratio
es apud inferos, quo tu properar; legitur. Eccles 9. & iterum , ante obitum operare risitiam . Sed hoc jam statutum fuit in propria quaest. de merito Ab hac autem lege universali non est excipiendus Christus, nisi aliud ex Scripturis &Ρatribus colligamus, quod non eontingit, immo videtur ipse Christus in ea se comprehendisse, dum Ioanu. 9. dixit, Me oportet operari opera ejus, inimissme, donec dies es, venit nox , quando nemo potes operari. Per nostem autem
mortem intelligi, communis est Sancω-rum Patrum expositio. Chrysbs hom.33. in Joan. August. tradi. M. in Joan. Hi rona seper Ecclesi 9. &c.
lege Christum exeipiendum esse, nam, scuti habuit in via visionem beatam , quam ceteri homines non assequuntur, nisi in termino, habeat virtutem meren di, licet non habeant alii, tum quia di Christus suit persedius Redemptor, ad persectum autem Redemptorem non solum spectat exhibere merita pro redemptione obtinenda,sed etiam grati s age re pro redemptione obtenta, sed hoc paeto debuit mereri etiam post mortem,
Sed contra. ratio prima non tenet, nam pro ipsius visione beata in via multum suadet authoritas , multum siuffragatur ratio, e contra pro ejusdem merito in termino nec ulla aut horitas, nec ullum argumentum profert ut,& ad summum hoc fieri potuisse , non tamen hoc factum esse, probatur. Ad aliam partem , non pertinet ad trecessitatem redemptionis gratias rependere per re demptione obtenta, presertim si solutio sit superabundans, ut in nostro cassi. Adde, hoc anticipate a Christo praesti
se per vulnus lateri inflietum, Sc nunc mereri per orationem , quam tanquam advocatus noster offert Patri in canis. Prima pars antec. traditur a pluribus Sanctis Patribus. Unde ait Leo Papa epis. q. Tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ejus proflux runt sanguis redemptionis, ct aqua baptismatis . Et August. trach. IaO. i a Joan. O Mors, unde mortis reviviscunt:
ιi anguine so mundius, quid vulnere posuisseius i Et clarius Ambros lib. Io.
In Luc. cap. de commendat. Mariae. Exil incorrupto corpore ,sed defuncto, omnium vita manabat, aqua enim di sanguis exivit, illa, quae diluat, se, qui
redimat. Secunda vero pars ostenditur,
nam Orando pro nobis vel aliquid pro
203쪽
nobis obtinet , vel nihil, si nihil ergo frustra orat, si aliquid, ergo me
Sed eontra. Uel dico Christum meruisse per vulnus lateris non ut inflictum post mortem , sed ut praevisium, &voluntarie acceptatum ante mortem, vel
vulnus illud significasse meritu in Christi, sicut significavit duo praecipua SDcramenta , idest Bapti sinum , & Eucharistiam. In quo sensit explicandi sunt
Ad aliam partem: negant plures Doctores Christum in cleso pro nobis orare, de qua re nolo modo contendere, fortasse locus non deerit, quo punctum hoc stabilietur , & revera dicimus quidem , Christi audi nos non dicimus tamen, Gripe ora pro bis . Interpellat quidem pro nobis, ut dicit Paulus ad Rom. 8. Christas Iesus, qui mortuus es, immo qui ct refurexit, qui es ad dexte- am Dei , qui etiam interpellat pro nobis . Hoc autem fit repraesentando Patri sua praterita merita; Esto tamen admittamus Christum orare, non recte smeritum ejus insertur, orat enim impetrando , non merendo , sicut etiam beati pro nobis orant, & impetrant,
ipsis tamen meritum nouuin non conc ditur .
ARTICULUS II. Luid Christas meruerit sibi, ct aliis.
9. Um omne meritum respiciat aliquid comparandum vel sibi,vel aliis , ideo postquam resblutum suerit, Christum revera meruisse, modo quaeritur quod propositum fuit. Et primo per respectum ad ipsem Christum . Iam Christum non meruisse sibi unionem hypostaticam suo loco deelaratum , probatumque est; Quod hic primo loco controvertitur , est, an sibi meruerit animae beatitudinem. In quo quidem puncto plures Theologi affrivativam sententiam docuerunt, ut Allisiodorens lib.3.trarer . cap. 7. Major in I. dis i8. q. a. aliique, quos Vasqueet re eenset cum Suareet,qui sustinentes oppinsitum , plura argumenta proserunt, quae inutilia esse demonstrant, quae Ue a me penitus omittentur. Ego igitur communiorem sententiam , quam tradunt S. Th. hic , Scot. ia3. dis i8. q. unica, Bonavent. Palud.
Gabriel. Marsil. amplector , ita ut di- eam, Christum sibi non meruisse. suae animae beatitudinem; & quamvis DO-ctor subtilis pluribus argumentis id contendat ostendere q. Hoc vis omnia tamen ad hoc reducuntur, quod visio ta perfectissimo modo antecessit quemcumque actum meritorium, ergo Christus illam non meruit; in quo tamen nihil persectioni,& dignitati Christi imminutum est, quia ipsius meritum ad hanc se potuisset extendere, si ipsi prius non suisset communicata, quare ipsium nolui meruisse, non fuit ex meriti desectu , sed propter divinam liberalitatem,qua Deus voluit quamcumque Christi operationem praevenire, atque ita in eum dilectionem suam magis ostendere . Hoe amplius declaratur , s attendamus, scientiam beatam praecessisse in Christo scientiam insitam ; Sive ergo regula meritorum Christi fuit seientia beata, ut satis pro babile di eam , si ve fuerit scientia infusa, ut indicavi, semper verum erit, quod cumque meritum Christi fuisse posterius, & dependens ab ea, vel tanquam in genere cause effectricis, vel caltem ad instar conditionis, proinde ex illo jam trito principio, principium meriti non potest cadere sub merito, satis colligitur , visionem beatam sibi non meruisse. Utrum autem hoc possibile fuerit, inquirant alii, qui possibilibra quaestionibus
non mediocriter delectantur. Ex superiori posita ratione consequitur etial , Christum non meruisse sibi gratiam habitualem , & sanctificantem. I O. Secundum, quoa quaeritur, est,
an Christus meruerit sibi gloriam sui
204쪽
Hoc negat Calvinus, ut testatur Adamus perpendens illud ad Philip. a. Hum iasit semeti um θ'c. contendens, omnia Christi merita fuisse tantum pro
nobis . Quod primo declarat ratione , deinde variis stripturae testimoniis. Omnia enim, inquit, quae Christo collata sunt, live pro corporis gloria, sive prosti nominis exaltatione, aliis titulis illi debita erant; corporis gloria propter
visionem animae beatam, exaltatio nominis propter unionem hypostaticam ,
Scriptura vero ubicumque de Christo loquitur, tanquam de dono nobis facto sermonem habet Leges Ioan. 3. Sic Deus dilexit mundum , ut tam si um unigenitum daret. i . Pro illis Ianctifico me sum. Ad Rom. g. fui proprio filio suo non pepercit, sedpro uobis omnibus tradidit illum . Unde & in veteri testamento hoc praedietum fuerat; Puer n rus snobis. Is9. Ecce Rex tuus venit in Bi . Zachar. 9. Finis igitur meritorum
Christi non pro Christo fuit, sed tantum
II. Dogma tamen fidei est, Christum meruisse sibi floriam sui corporis.
atque sivi nominis exaltationem. Hoc innuunt plura seripturae loca, qualia sunt Luc. a . Nonne oportuit Chrisum
pati,c ' ua intrare ingloriam suam Ad Philip. a. Humiliavit semeti um, propter quod Deus exaltavit illum edic. Ad Hebr. a. Vidimus Iesumproptersassisnem mortis gistis o- honore coron tum. In sensiti nostro hosce textus intel-Iexerunt August. lib. a. contra Maxim.
cap.I.Chrysost. Ambros Beda explicantes laudata Pauli testimonia. Fundamenta Calvini nullius momenti censenda sunt. Esto enim aliis titulis ea omnia debita essent Christo, a tamen non fuerunt statim concessi, sed suerunt suspensa,ut ossicium Redemptoris impleret; atque ideo sui sanguinis pretio haec sibi alio titulo comparavit; in hoc sensu loquutus est Scotus loco adducto, dicens Christum meruisse corporis gloriam indirecte , idest ut remove-
Tom. III. retur impedimentum ejusdem gloriar. Scripturae testimonia umim indicant, aliud vero non excludunt; nisi serte dixeris , per ii Ia exprimi intentionem primariam passionis Christi, non vero omnem intentionem & finem , seu ex eo, quod nobis donatus fuerit ac nos redemerit , reliqua pro se ipQ profluxisse. I a. inantum ad id , quod Christus
meruerit aliis, negat Pelagius quidpiam meruisse, & postea negavit Abai lardus ,
quamvis non eodem iundamento . Pri mus enim , cum non admiserit in nobis peccatum Originale, neque gratiae necessitatem , nullum meritum pro nobis invenit in Christo . Secundus vero, quamvis peccatum originale concesserit, attamen asseruit, nos non suisse per Christum liberatos a daemonis captivitate , cum venerit, ut Doctor, non ut Redemptor, non ut nobis satisfactione
proficeret, sed Qtum exemplo 8c doctrina prodesset. Errores isti refelluntur ex
illis, quae in proprio loco seripsimus de
peccato Originali, tum ex iis, quae in hoc tractatu pluries tradidimus; ubi a Christo nos redemptos esse ex scriptura protulimus . I 3. Dico I. Christum meruisse omnibus lapsis omnem gratiam illis collatam . Testatur hoc Apost. Paulus, ad Eph. i. Benedictus Deus est. Puter Domini ποWri Iesu Chri , qui benedixit noro ni benedinione spiritali in eaelsibus in Chri ubi ait Ambrosius; omne donum gratiae in ciri es, edis quis,
spreto Chrso, benedicise d Deo putat,
errare se sciat: a. ad Timol. I. Hocavit
nos vocatione sua sancta , quae data es n Bis in Chrso Iesu. Iuxta haec Concit. Trident sess. 6. haec habet; Declaratur praeterea i us justificationis exordiu , per Chrsum Iesum d praeveniente gratiasumendum esse θ c.
I . Haec certe satis probant nor
ῆlum de gratia , quae post bonos motus arbitrii, & fide conceditur, sed etiam, de ipsis motibus & de ipsa fide; quia tamen aliqui Theologi,ut Capreol. in Aa dist. 18.
205쪽
dist. 18. art. 3. contra argumentum Seo
ii ; Ferrarieris . contra Gen. cap. SS. Ralii nonnulli id negare videntur, ideo expressius rem nostram declaramus;Statim autem occurrit idem Paulus ad Phili p. i. inquiens; Vobis donatum espro Chryti, non solum ut in eum ered iis,sed ut etiam pro illa patiamini. Quem textum, ne detur locus alicui explicationi , Concilium Arausic. a. can. 23. sic exposuit; Quia Dratiam etiam ps ammentum domini omnibus, qui baptizari desiderant, non in libero arritrio habere , sed in Christi nouimus ut, ct credimur largitate conferri, fecundum illud, quod predicat Paulus Apostolus, vobis donatumescte. Accedit vero communis Sanct rum Patrum consensus Chrysbst. hom . . in illam epist. August. de praedest. Sanct. cap. 23. Hieronym. Ambros Theophil. Sed clariora Patrum testimonia affere mus . Accopimus de pleniturine ejus ,priamo gratiam ac cursum accepimus, gramriam pro gratia, quam Iratia primo ac cepimust Adem, in fide ambulantes in
gratia ambulamus . Ita August. tract. 3.
in Ioann. Cum in via sum Chrisi , pervenero, Patris um , sed ubique per orsum, ubique Aub Cisso, quis autem
neget eum, qui credit, di rem ex gratia Dei operatur, ante justificationem esse , in via Z Dicamus igitur 'sum eredere,ctrecte operari, esse orion. Sie Ambros lib. s. de fide cap.6. explicans illud Ioan
r . Nemo venit ad Patrem , nisi per me. Sic humano generi gratiam disina boniatas eouulit, per quam in hominum non flum propaginis obligatione contracta deseretur omnis iniquitas, quin ellam cogitationi anctae amisse pridem in bomia ne primo per hominem fecundum recis retur facultas. Sic Fulgent. lib. deincarnat. & grat. cap. I 2. Nota autem, ex
presse nominari secundum Adamum, ut non de Christi divinitate, sed de humanitate , divinitati conjuncta, haec omnia intelligamus. is. Videntur tamen esse aliqua argumenta, quae in oppositum asserri poΩsent, & quibus contrarii Doctores suana
nituntur confirmare sententiam . Primum est, quando nobis applicantur merita Christi, nobis justificatio consertur, sed fides praecedit iustificationem , ergo fides praecedit applieationem meritorum Christi, proinde illam Christus nobis non meruit. Secundum est; Ιd nobis meruit Christus, qnod in Adamo perdidimus , at in Adamo, qui fidem non per didit, non perdidimus fidem , ergo . Tertium est, quia plura auxilia conseruntur infidelibus,quibus per Christum, cui per fidem non adhaerent, conferri non Possunt. Et certe ipse ordo divinae providentiae postulat, ex Dei benigniatate auxilia quaedam conferri,quibus h mo possit salutem consequi, qua: fuissent collata , etiam si Christus non suillat . Tandem Joann. 6. Nemo tes venire a
me, nisi Puter meus traxeris eam; nOIO
igitur possunt Christi merita communucari, nisi prius Pater illum trahat ad credendum, & consectarie fides habetur ex gratia Patris, non ex meritis Christi.
Addi posset id, quod dieit A ugustinus
lib. l. de pridest. San'. cap.3. videlicet.
Homo quisque ea gratia ab initio fit eis si anus , qua homo ille ab Initio famsi es Chri s. Sed homo ille factus est Christus independenter ab omnibus meritis ex Ela Dei gratia, ergo etiam sic quilibet fit christianus &c.
I 6. Haec omnia, quam vana snt, ostendamus , oportet; in primo argu mento salsiim omnino assumitur, nimirum, merita Christi tantum applicari nobis in justificatione, sed dicere debuissent, etiam in quacumque dispositione ad iustificationem , juxta do trinam a nobis expositam; Quare vero Christi merita inaequaliter applicentur, non est cur hic examinemus ;Qui Theologus est, facile dignostet. Ad a. id proponitur, quod sive negemus , bene negabitur, sive concedamus, ex eo nihil inseretur. Uis a me negari, ab Adamo
non se isse deperditam fidem Z id faciam, quod jam seeere Prosper, & Fulgentius.
206쪽
Prinius quidem ad excerpta Genuensum in responsione ad tria dubia , &Contra Collat. cap. a I. ubi ait; In Adamo infidelitas rapuit fidem. Secundus vero lib. de incarnat. & grat. Christi inquit Cap.23. Luamvis homini primo diabolus ab Ierus dem, Deo tamen redendi, uod dederat, non ab lit faeritatem . Hoc prius docuerat eorum Magister S. August. qui I . de Civit. cap. II. sic loquitur; me cognoverunt primi parentes , quo elicius ignorarent in Deo credemes,
ct obedientes non committerent, quod
eos cogeret experiri, di infidelitas, ct
imbedientia, quod nocerent. In eamdem
sententiam descendunt Ambros lib. 7. in Lue. de homine descendente ab Hi rusalem , Ignatius in epis ad Trallian. Epiphan. haer. 38. Uis, 1 me concedi, in Adamo remansisse fidem Z id praestabo; sed dicam, plura alia remansisse in Ad
mo, quae tamen non remanserunt in n his , neque ad nos transfusa sunt. Ita ex. cav. fuit rerum naturalium scientia.
Ad 3.s loquamur de auxiliis, & donis
naturalibus a creatione, Sc conservati
ne non distinctis, totum est verum; Si autem de aliis omnico fallum; siquidem Christus etiam pro insidelibus mortuus est, ut in proprio loco probatum est; Quid vero suturum esset, si Christus non fuisset , hoc spectat ad aliam providentiam , de qua temere a nobis definiri potest. II. Nunc ad textum boan. Nemo potes venire ad me, nisi Pater meus traxerit eum. Qui ita dixit, etiam dixit, Nemo venu ad Patrem, nisi per me. Il- Iud igitur libenter concedimus ; sed numquid excluditur meritum Christi quod donum est Patris non probat, non esse meritum fiIii; etiam justifieatio est ex Dei misericordia , & tamen hanc Christus notas per adversarios prome ruit . Dictum Augustini alibi explie vimus; scias tamen, dum dicit egregius Doctor, hominem fieri ehristianuni per illam gratiam, qua homo ille factus est Christus, innuere tantum , quod Tom. III.
sicut homo ille factus est Christus sin μ . meritis propriis , ita etiam quilibet sine meritis propriis fit Christianus, sed hoe
meritum alienum non negat , raesertim cum meritum alienum procedit ex alia gratia sine merito. i 8. Dico a. Christum meruisse somnibus hominibus remissionem peccatorum , quantum spectat ad suffcientiam , & primam gratiam lapsius peccati
Assertum hoc sequeretur ex dictis; quia tamen ibi generatim loquuti siu-mus, ideo specialius idem probamus;& quidem si de remissione peccatorum sermo si noster , apertissime loquitur
Paulus inquiens ad ROm.I. Vos cim
mortus essetis in delictis , O praeputio
carnis vesBrae , convit casu cum illo, donans vobis omnia delicta , oc rursius.
Exspoliam principatus, di potesates traduxit confidenter, salam triumphans eos
insemes s. Ioan. vero a. ait. Vses propitiatio pro peccatis no is , non pronfris tantum, sed etiam pro totius mundi . Quanquam quid haec profero, vel quid alia proferre contendo Veritas haec satis constat ex iis, quae dicta sentde Christi satisfactione; sed, ut verum
fatear , morem aliorum gerebam , qui centies eadem, ad magna volumina exponenda , repetere solent; Si autem de gratia a lapsu peccati sanante placet
mentem nostram protrahere ; veritatem ostensurus idem Paulus prosequatur, dicens ad Rom. 3. In quo habemus redemptionem per sanguinem i us, remis ne recatorum ineeundum divitiar gratiar ejus, gain adundavit in nobis. Et satis sit, quod ait Ioan. cap. I. Dedit eis
potesarem , filior Dei fleri . Nec obstat, nos gratis justificari, juxta id , quod habetur ibidem , jus eati gratis per gratiam ipsius, 3c rursus. Mortuum esse Chrsum propter delicta nostra , regum xi e autem propter jus cationem n Aram. In reiurrectione autem nihil na ruit ; etenim ly gratis, omittendo alias explicationes, quae in nostris libris ha-Α a a ben-
207쪽
. hentur, sumitur per respectum ad opera nostra naturalia, non ad illa, quae ex gratia Christi habentur, quae explicatio est juxta Cone it. Trident. ses 6. cap. 8.resiurrectio vero Christi dicitur propter justificationem nostram , non ut per illam hanc Christus mereretur, sed tam tum ut ejus meritum nobis applicaretur , si enim Christus Dominus non resurrexisset, jam nemo in eum crederet,& sine hac fide meritum ipsius nobis nequaquam applicari posset, ut prodesset, ut ait S. August. lib. I 6. contra Faustum cap. 29. aliique Patres saepe testantur.
Dico 3. Christum meruisse praede sinationem hominum , & Angelorum ad gloriam. 19. Ad hoc ostendendum pauca dicam , cum sequatur ex illis , quae diximus de praedestinatione, an facta sit
dependenter a praevisione meritorum, nec ne; sequitur tamen ex dictis juxta Apost. num. Ι 8. quibus adduntur alia verba s elegit nos in ipse ante mundi co
situtionem, ex quibus saltem praedesti natio hominum insertur, eum haec. sit
inter omnes benedi nes maxima. Ulterius vero se adetur, quia Christus suit
praedestinatus ante omnes alios , tan quam primogenitus omnis creaturae , &in illo priori potuerunt praevideri me rita ipsius sutura, ergo potuit Deus puerter illa praedestinare homines, & Angem Ios, ergo etiam praedestinavit, nam si
fieri potuit,convenit majori gloriς Christi faetiam fuisse.
Io. Dico . Christum meruisse Αngelis & primis parentibus omnem grami iam illis collatam . Totum hoc non habet difficultatem in sententia nostra, nam Uerbum venisset etiam Adamo non peccante, & fuisset caput ele ruin , Urgo per multa ipsius merita cum ipso praevisa ante peccatum potuit ipsis mereri, & ita meruit propter rationem superius dictam . Quia tamen fuerunt multi Theologi , ut Bonavent. in p. dis I 3. art. 2.
art. s. qui negarunt Christum Dominum Angelis meruisse gratiam , & gloriam, ideo quod de ipsis diximus placet amplius confirmare; scribit autem Apost.
ad Eph. a. Gratia esissamII per fidem,
O Me non ex vobis , donum enim Dei es ne quis glorietur . Hoc vero valet
etiam de Angelis , qui per fidem sal vati su nt, einde enim impossibile es placere
Deo ad Hebr. I I. ex alia parte supra pro bavimus , gratiam Dei, ad salutem necessariam,este gratiam Christi, seu a meritis derivatam . Secundo Ioan . cap. 17. inquit. Haec es vita cierna , ut co
flant se lum Deum verum, di fue1 am si Iesum Christim. Una autem est
vita aeterna tam hominum, quam Ang lorum, ergo S: Angeli debuerunt sicut Deum cognoscere,ita &Iesum Christum. 2I, Sed in re nostra expressius loquuntur Sancti Patres . Audi quid scribit Fulgent. lib. a. ad Trasimu n. cap.3.
Una es in utroque intellige hominum ,
R Angelorum Gratia operata, in hoc , ut fingerat, in illo, ne eaderet, in illo , ne vulneraretur, in isti ut sanaretur, ab hoc infirmitatem repulit, illum infirmare non iisit, illius esca , sius medicina.
S. Berna .serna. I . in Cantica inquit; Amelos mauspectasse ob in vidiam hominum & serm. aa. ait, Chrsum redemisse Angeus Sanctospraeservando idos. Greg. lib. I. regu . cap. a. dicit. Non es alius extra te Sannus, quia nullus hominum , neque Angelorum Sanctus es , nisi per Chrisum. Et hom .i . in Ezechiel. de clarans illa verba ; Et ecce murusserinsecus in circuitu domus undique. Sic t
quitur. Unigenitus Patris, qui sursumes firmum Angelorum , inferius factuas hominum redemptio ; & ne detur loeus haec interpretandi de Uerbi divinitate, attende quid dixerit loco seperiori. Ecce . Luia Unigenitus Dei Deus est, extra eum non es aliquis , quia nemo electorum, ni In ipso es, quo Fe r
fertur ad disinuatem ejus , ut Nessu quam inteluctum humanitatis ejus eva
208쪽
aa. Haee mihi dixisse sufficiat, eum
tamen multa alia praeteream ; omittere tamen nequaquam possum , quae contra afferri posse videntur, atque imprimis opponit Vasqueet parabolam illam Mat. i 8. ubi describitur Pastor, qui, relictis nonaginta novem ovibus, abiit, ut quaereret, quae perierat, ubi per pa florem intelligitur Christus, per oves
relictas intelliguntur Angeli, per illam,
quae perierat, intelligitur natura humam, sed si meruisset pro Angelis, illos
Secundo. Ubicumque Christus Salvator dicitur, de hominibus est sermo, nequaquam de Angelis ; unde dixit Petrus adt. . Non es sub caelo aliud nomen nobis datum, In quo oporteat, nos salvos fleri , & expressius Paulus ad Hebr. a.
N quam Angelos apprehend isse semen
Abrahae apprehendit. Tertio. Dum Patres loquuntur
de utilitate Angelis collata per Christum, aliud non dicunt, nisi per ipsum
reparatos esse Sedes Angelorum . Prie
aliis vero Patribus adduci potest S. Am-hroc qui serm. io. in psD8. habet. Habemus aliquid, quod 'rtasse Angeli non
habeant, ubi enim abundavit ρeccatum ,
superabundavit ct gratia robis es natur risus ex Getine, legimus enim, Puer natur es nobis, dissius datus est nobis: non leto Angelos in Dei Sede nis flanter , nisiminiserium deferentes: non lego Ange sis , sed homines confestiuos Cisso, diis Christi refusitator. Quarto . Si Christus meruisset gramtiam & gloriam Angelis, hanc non debuissent consequi nisi post physicam existentiam meritorum Christi, quemadmodum evenit in Sanctis Patribus . Tandem , diei deberet, Christum etiam pro Angelis mortuum esse . 23. Oportet, haec omnia diluamus; quod pertinet ad illam parabolam, Pa rum plobat, cum ex illa inseratur , cur potius placuerit Christo cum peccatori-hus versiri, quam cum justis, sed omisi sis omnibus interpretationibus, dico , per illam significari Chrissum in carne passibili propter unam ovem , idest naturam humanam , quae perierat, non sic vero pro Angelis bonis, quos non dereliquit , vel pro malis , quos nunquam quaesivit, & isti sunt oves relictae, Ralibro ovium deletae. Ad secundum, ex illis probatur quidem, Verbum divinum assumpsisse
naturam humanam, non angelicam, &Christi nomen datum esse, tanquam ad hominum sit lutem necessarium, sed non inde excluduntur Anseli, qui esto nonsuerint fratres Christi, sicut sent homines , suerunt tamen filii. Idem ad tertium ; praesertiir, quod illi Sancti Patres hanc quaestionem de Angelorum gratia & gloria sibi notia. proposuerunt; quid vero senserint alii, a nobis dictum est; Ambrosius autem pr. loquitur dubitanter per verbum illud fortasse . Deinde tantum indicat di verse modo Christum fuisse causam meritoriam pro hominibus , & diverso pro Angelis, ut infra dicam . Ad quartum dispar est ratio, quia Sandii Patres, utpote filii Adae , d merebantur gloriam peccato originali, non sic Angeli; illis clausa suit ianua , Regni Coelorum, non istis . Circa postremum , etsi juxta Bernardum dici posset, Christum mortuum esse etiam pro Angelis bonis , tamen castigatius
loquendo ; hoc negamus cum S. Augustino in Enchir. cap.6 I. & sundamentum desumitur ex verbis Apost. a. ad Corint. S. Si unus pro omnibus mortuus es, ergo omnes mortui fura. Sed Angeli boni non siint mortui, quia nolia, peccaverunt, ergo pro illis Christus non est mortuus . Gratia igitur Angelorum dependens a Christi meritis nor erat ex praevisione meritorum , quae finrent habenda per mo tem , sed per alios actus Christi, puta charitatis, religionis &c. Praeterea mors Christi non tam fuit ad merendum, quam ad satisfaciendum, pro Angelis autem bonis non satisfecit. Eodem modo non potest diε
209쪽
ei proprie Redemptor Angelorum a s sed justificator , sanctificator, glori
Per quem arum Christas meruerit.
s logos, Christum meruissμ . per actus omnium virtutum , ut sunt obedientia, religio, oratio &c. Quod apud ipsos controvertitur est, ut rur meruerit per actum dilectionis erga Deum. Negat absblute Uasqu. disp.7 . cap. 3. affirmant Vero communissime salii Doctores, quamvis variis modis explicent suam sententiam . Dixerunt aliqui, ipsum mel actum stultionis suisse meritorium , etiam iit solo Deo produceretur, quia adhuc potuit a Deo acceptari tanquam meritoria, & ex alia parte in Christo erat libertas sussciens, quia quamvis non posset elicere vel non elicere actum stultionis , potuit tamen habere libertatem complacentiae. Η tribuitur Gabrieli in 3. d. I 8. q. unica
art. a. Almainoq. I. notat.1. immo etiam
Seotoq. unica ζ. In ista quaestione. D cuerunt alii, Christum meruisse per dilectionem Dei clare visi, sed distinguentes Visionem , quatenus sertur in Deum , S. quatenus sertur in creaturas, quae videntur in Deo, arbitrati sunt, non per illum , sed per istum actum meritum ejusdem sore desumendum . Ita plures recentiores apud UasqueZ. Aliqui vero existimarunt, Christum meruisse per actum charitatis dependentem a scientia beata, non quidem relatum ad Deum, ut est in Deo ratio diligendi Deum , sic enim erat actus omnino necessarius , sed ut est ratio diligendi Deo bona illi extrinseca gloriar, & honoris divini. Ita quidam Thom istae, ut Alvare Z, & Cabrera, quos sequuntur plures recentiores, ut Lugus, Valentia,& Salas. Aliqui denique duplicem distinguunt amorem, unum praesupponen te macientiam beatam, idest beati seum, alium vero praesupponentem scientiani infusam . Hunc suisse meritorium amrmant Cajet. Ferrarius, aliique Thomistae cum Angelico dicente q. I9. Mi.ῖ ad I . Chrsum non meruisse per charit tem , in quantum erat charitas comm senseris, sea in quantum erat viatoris Illum vero etiam fuisse meritorium aia firmant Scotistae .
non solum per actus aliarum virtutum , sed etiam per actum charitatis Christum meruisse , etenim ut tradidi in propria quaestione, meritum de condigno pendere debet ab actu charitatis tanquam a radice, & tanquam a serma , & quam vis quaestio sit apud Theologos utrunia, suificiat tantum directio virtualis, attamen Christi merito , tanquam persectis simo, tribuere debemus persectissimam charitatis directionem , qualis est actua lis. Certe negari non potest, fuisse in Christo actus virtutum a charitatis imperio directos , juxta illud Joan. I . Ut cognoscat mundus quia diligo Putrem, O sicut mandatum dedit mihi Puter, flefacis. Quod si eaeteris Christi virtutibus meriti vim concedimus, alioquin nullo modo Christus meruisset, potiori jure
hoc concedere debemus charitati, quae inter omnes virtutes praeclarissimam o tinet locum . Defendi autem posse etiam sententiam Scoticam, quam postremo indicavi, se ostendo .
actus amoris beatificus in Christo non erat liber , sed erat liber quantum ad merendum sufficit, ergo. Pr. mi voluntas videntis intuitire Deum est quidem moraliter, & proxime, non ta men physice & remote determinata ad amandum Deum, ergo erat liber, quan tum ad merendum siviscit; consequestia tenet ex iis, quae diximus de Christi impeccabilitate & libertate num. 79. &
8 . pr. ant. voluntas est facultas ex se ,
& ab intrinseco libera , neque ex Deo clare viso potest infinito modo allici, R
210쪽
ad amorem impelli, ergo. ratio autem
semper est, quia, quod ab intrinseco
rei convenit, neque per divinam omnipotentiam potest a re auferri, nisi destructa re. 27. Dices. Libertatem physicam,& remotam ad merendum satis non eΩst, etenim actus ab illa procedentes non sunt per se laudabiles; Hoc pacto, si quis nollet interficere integrum exemeitum , quamvis physice & remo te posiset, attamen actus ille laudabilis non
Sed contra; negatur assia mptum ,& ejus probatio; quod mani seste constat in actu libero mediante gratia eff- caci , qui laudabilis est, ac meritorius , quamvis illam habens, necessitetur ad illum moraliter , 8c proxime, &in eo, qui succumbens gravi tentationi, illaudabiliter succumbit, licet ad succumbendum necessitetur moraliter, & pr xime , ergo quia ad merendum, vel demerendum sussicit sola libertas physica,
& remota : exempli adducti negatur antee: nam sicut male operaretur, si vellet omnes interficere, quamvis nullo modo posset, ita bene moraliter opera retur , si nollet interficere , quam vi physice, ac remotς posset. 28. Dices a. Beati habent libertatem physicam, & remotam propter ra-
tionem expositam , & tamen per amorem beatum nequeunt mereri , ergo
quia hujusnodi libertas non sussicit &e. sed contra. Beati nequeunt mereri , non quia non habeant libertatem stimetentem pro merito, sed quia stini intermino , & extra statum a Deo decretum ad meritum , vel demeritum, quae ratio non probat de Christo.
ARTICULUS IU. An Chrisi meristum fuerusimpliciter
. infinitum. 29. Entiunt omnes Theologi , meo ritum Christi Domini tam magnum , & excellens filisse, ut non solum sussiciens fuerit ad delendas omnium hominum culpas , & ad gratiam cum gloria comparandam; verum etiam excedens, propter quod suo loco docuimus , Christi satisfactionem fuisse se perabundantem . Quae tio est, utrum simul fuerit infinitum ex intrinseca ratione operum, ex quo procedebant a persona
dignitatis infinitae , sicuti est per Enaverbi divini. . 3o. In hac dissicultate est Thomistarum omnium cum aliis recentioribus
sententia, valorem operum Christi fili si se simpliciter infinitum ex sua ratione
Brinali & intrinseca propter divinum
suppositum ad ipsa concurrens moraliter saltem ; atque hoc traditur a S. Th. . p. q. I. art. a. est ex adverZ omnium Scotistarum stliola cum nominalibus oppositum sustinentium ita ut meritum
Christi non fuerit valoris simpliciter infiniti, sed tantum secundum quid , quamvis in modo seniet ipses explicandi sit multa distordia, ut videri potest
apud Mastrium in s. disp. 3. q. 8. art. I.
Tota autem eorum controversia est inexplicanda mente Scoti, utrum haec infinitas concessa meritis Christi, quantum ad omnium hominum extensi nem , Orta sit ex meritorum natura, an vero a divina acceptatione, qua in re
immorari non juvat, & iurgium totum
inter domesticos eorum parietes relinquatur . Illud tantummodo animadvertere liceat, quod Scotus, negando
hanc infinitatem simpliciter meritis Christi, non illis est in sed andus injuriis, quibus plerumque Thom istae aliique ipsum persequuntur, quod non fieret, si mente retinerent ejusdem verba, jam alibi laudata . In tammendando CD
pomalo excedere die. Doctor Subtilis id Qtummodo Christo concedere statuit, quod cum fundamento Elido rationis& omnia servando, quae ad fidem pertinent, concedi potest, in quo non rem prehendendus est , sed valde laudandus tanquam perfectus Theologus, cujus