장음표시 사용
221쪽
tissimi, & nunquam alibi indieatus aliquod Sacrificium ab ipsb oblatum, &postqvana dictum fuerit, profereus p
nem , ct vinum additur erat enim Sacer dor, quae particula tanquam causalis apponitur, frustra autem, re inconsulto apponeretur, nisi causam indicaret propter quam panem , & vinum protulerit. 29. Hinc corruit quod nobis opponit Calvinus, nimirum in striptura non legi offerens, sed proferens, quod signiscat tantum, rem aliquam in medium adducere , & quod ait Kemnitius , fili Ase Qtum oblatum , seu prolatum panemidi vinum pro militum reseditione, e te nim pro militum resectione non poterat deesse panis, aut vinum , recensebantur
enim Sodomorum substantiis , & spoliis onusti, Κ si illos voluisset reficere, non solum panem , & vinum protulisset, sed alios etiam pretiosiores cibos , nec id propria manu distribuisset, sed per famulos suos, cum esset Rex, manu autem propr a distribuit tanquam Sacerdos, si, cui &im anu propria benedixit
initur Haereticus ille, atque ut illius robur effugiat, inquit intextu hebr. non reperiri particulam illam enim, sed c putati vana di, vel verba illa , erat enim Sacerdos Dei alti mi non esse reserenda ad priora, proferens pavem di sinum, sed ad posteriora, benedixis ra. Neutrumtamen ex his ipsi suffragatur , cum parti.
eula enim in nostra vulgata reperiatur, nec opus sit ad hebraeum codicem con
sugere, sicut diximus in nostro primo Tomo de verbo Dei stripto; sed rem ita
else concedam, dicam tamen particulam copulativam in textu hebraeo habere vim causalis . Multa possunt cxempla produci. Gen. ao. ubi legit vulgata n stra ; En morieris 'opter mulierem , quam tulis habet enim virum. Habet te xtus hebr.pro enim particulam copulativam ct quae si non significaret causalem nullum redderet sensum; Gen. O. DOS legimus, Experimento didici, quia b nedyxit mihi Deus propter te, consitue mercedem tuam, quam dem tibI. Legunt hebnti Experimento didici, re ' idester. Verum & ipsa vulgata nostra aliquando utitur pro enim. Sic Isaiae 6 dicitur . Tu iratus es, di peccavimus . V idelicet quia peccavimus. Secundum omnino salsium est. Nam periodus habet finem in illo verbo alti mi. Et ita , praeter vulgatam nostram , habemus etiam in Graeco & Caldaeo textu, immo& in hebraeo, cum ibi reperiatur accentus , quem vocant Sopbs ach. Hac ratione Genebrardus in ps io'. explicans illa verba, Tu es Sacerdos in aeternum secundum orianem Melabisedech reprehendit Gnosticos, qui, sicut nunc fa-eiunt Calvinus & Kemnitius, negabant Christum offerentem panem , & vinum,
Sacerdoti Melchisedech assimilatuu fuisse. 3 i. Quamvis vero ita dictum sit, atque ideo sequatur, Christum esse S cerdotem Peundum ordinem Melchisedech , quod tanquam fidei dogma te'nendum est, cum & in spiritu dixerit David pc Io9. postquam introduxerit
Patrem filio dicentem, dixit Dominus Domino meo , sede d dextris meis. Tu er Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Et hoc idem etiam sense rit Paulus ad Heb. 7. Psalmum porro illum de solo Christo i melligendum esse, constat ex illis verbis sede d dextris meis, ex utero ante Luciferum genui te. Quae certe nec Abrahamo, nec Davidi, nec cuipiam ex homini bs pollunt aptari . Non est tamen dicendum, Christi Sacerdotium idem futile eum illo Melchi- steli, nisi ad instar reprehesentati, & re- pro haesentantis ; Hoc enisti fuit illius figura, & multo excellentius fuit Christus Sacerdos, cujus tantummodo tJpum & siguram gessit Melchisedeeli ;quod perpetuo Sancti Patres docuerunt; Accipe ex istis Theodoretum , qui οἶ. quaest. in Gen. sic it. Meubsedech dedit Abrabaestanem, ct vinum , pro I moris
erat Deo omnium talia ost erre, anima
vertebat enim in hoe Upum patefieri.
222쪽
Damaste num lib. 4. de fide cap. I . dicentem, Mens illa nosbam adumbravit. Chrysbst. hom. 33. in Gen. Ide panis ,
ct illud sinum fuit Aura Eucharisiae.
Et tandem Ambros lib. 3. de fide cap.3. Illum Melchisedetis, non Angelum utique fecundum judatis ludibria intelligit EGeles, sed virum fanctum, ac Sacerdotem Dei opum gerentem Domini. Ideo notavi supra potius Melchisedech assimilatum esse Filio Dei, & sic manere Sacerdotem juxta textum Apostoli.
nobis ab haereticis opponuntur, &pr. Christum potius dicendum esse Sacerdotem secundum ordinem Aaron, quam
Melchisedech; Quodnam enim fuit principuum Christi Sacrificium t profecto illum cruentum, per quod se in cruce sobtulit Deo Patri ; Melchisedech autem
nihil eruenti obtulit, e contra Aaron s& Sacerdotes alii Levitici. Punctum hoc proprie pertinet ad dogma , non vero, an Melchisedech o tulerit in sacrificium panem , & vinum , nec ne . Sibi tamen S. Th. hoc argumentum proponit art.6. hujus quaest. & ad a. dicit, in Sacerdotio Christi duo posse consiὸerari, nimirum oblationem Christi, & participationem ejus; Si de ipsa
oblatione sermo est , expressius Sace dotium Christi figurabatur per Sacerdotium legale propter sanguinis effusi nem, quam per Sacerdotium Melchisedech , in quo nulla sanguinis suit ess sio , si vero de participatione, & ejus effectu, in quo praecipue spectari debet excellentior dignitas Sacerdotii Christi, expressius figurabatur per Sacerdotium Melchisedech , qui obtulit panem,& vinum, significantia, ex Augustino
relato de Consecrae ica.cap.s uiam us. Delesiasticam unitatem , quam constituit participatio Sacrifieii Christi; Unde
etiam in nova lege verum Christi Sacrificium communicatur fidelibus sub sp cie panis, & vini; quae sent verba Sancti Thomae.
Tom. III. Τheologis arbitror, Sacrificium cruentum crucis neque fuisse secundum ordinem Aaron, neque Melchisedech; non primum ; cum Christus nullo pacto suarurit Saeerisos Aaronicus, ut optime pro bat Paulus ad Heb. 7. praeter alia a n
bis dicta; &quia Sacrificium Aaronicum
non Qtum erat cruentum , sed etiam
sigura, quod postremum Sacrificio crucis convenire non potest; Non secundum,quia Sacrificium Christi nec fiuit in- . cruentum, nec suit typicum, sicut fuit Sacrificium Melehisedech; Sacrificium vero Christi in altari oblatum , & suit incruentum , & fuit practice typicum, id est significativum gratiae,quod sua vir tute producit, & ideo hoe fuit seeundum ordinem Melchisedech , quod magis dicendum est, s perpendamus, in hoc illis rebus uti Christum, suosque Miniastros , quibus usius fuit Melchisedech, idest pane, & vino, siub quarum accidentibus , seu speciebus verum Christi compus. & sanguis continentur; quod non
valet ad probandum,Sacerdotium Christi fuisse juxta ordinem Aaron, cum non fuerit Christus usus illorum animalium victimis, quibus usius est Aaron ,& d
inde usi sunt Sacerdotes Aaronici. 3 . Secundo argumentantur, quia Sacerdotium Christi non potuit repraesentari per ea, quae fuerunt communiatam Sacerdotio Melchisedech, quam , Levitico, sacrificare autem panem &vinum commune fuit utrique Sacerdotio , proinde &c. Praeterea. Paulus ad
Hebr. . ubi ex instituto probat figuram Sacerdotii Christi juxta ordinem Melchisedech , nunquam loquitur de oblatione panis & vini, in quibus tamenta, videbatur praecipue figura, sed de pluribus aliis,' ut videri potest, ergo quia Melchisedech non obtulit in sacrificium panem ,& ideo in hoc non fuit assimilatu in Sacerdotium Christi Sacerdotio Melchisedech. 33. Resp. multifariam solvi posse
primum argumentum; pr. a Sacerdotibus Leviticis oblatum quidem fuisse pa-
223쪽
nem, & vinum, non tamen ut praecipuum sacrificium, sed tantum ut partem,& ut sacrifieii condimentum, e contra a
Melchisedech sactum esse, cum nihil aliud ab ipsis oblatum esse legamus. 2. Quamvis legamus a Sacerdotibus Leviticis factam fuisse oblationem panis, '&vini, nullibi tamen legimus factam ita suisse , ut simul obtulerint, panem & vinum, sed tantum seorsim . Ex .a . &. Levit. 2 . obtulerunt panem, sed sine vino. Num. 28 obtulerunt vinum , sed sne pane; e contrario Melehisedech. Ad a. pr. dici potest , non fuisse institutum Pauli eo loci demostrare Christi Sacerdotium assimilatum esse Sacerdotio Melchisedech In oblatione panis &vini sed solum ostendere Sacerdotium Christi cx eo , quod fuerit secundum Ordinem Melchisedech excellentius suisse Levitico; hoc autem praestat plura asserendo. i. quia Mechisedech Rex simul, & Sacerdos erat. a. quia ei decimas obtulerit Abraham , & in eo omnes Sacerdotes Levitici; 3. quod suerit Sacerdos sne fine; & alia , quae ibi leguntur. a. respondent alii cum Genebrardo ex Hieronymo in epist. Ia6. ad Evagr.
omissam se i sis ab Apostolo explicati nem sacrificii Melehisedech in pane , &
vino, quia nondum tempus erat, ut
Judeis, ad quos stribebat, tantum ma ni festaret Sacramentum, eum nec ipsi nondum essent idonei ad huiusnodi doctrinam serendam, unde & illos com parat pueris, qui adhuc indigent lacte, nee solidior cibus posset ipsis communicari , aut ad edendum exhiberi. Haec, ut ad hunc locum attinet, breviter dixissessissiciat, ubi de sacrifieio missa fiet sermo, ampliora dicem us.
Utrum C sumtiu etiam Rex . 36. Hristum fuisse Sacerdotem a secundum ordinem Melchisedech, usque modo probatum est; cum vero fuerit Melchisedech Sacerdos, &Rex , videndum superest , an etiam Christus Rex suerit, persectiori quidem modo, sicut & excellentius fiuit Sace dotium . Si de regno spirituali loquamur , nullam excitare volo quaestionem, hanc enim vere, & suprema aut horitate
in Christo fiuisse, ita ut leges aliis servandas quibustumque serre potuerit, adeo certum est, sicut pro certo haberi de bet , quod innumeris in locis sacrae tradunt seripturae. Ego autem consuatur sum Rex pca. Reges eos in virga ferrea sse ilicet, ut ibi exponit Augustinus, inflexibilis justitiae. Non severitatis ut plerique, quibus regimen datum est, sed seripturarum & Patrum ignorantes, usiurpant) juxta aliud ps. 4. Virga dis Hunis, virga regni tui. Quid clarius etiam innuere potuit Is, dum cap. 33. inquit; Dominus Rex nser, Dominurietifer nos' i Quae omnia intelligenda' esse de Christo, satis constat ex iis, quae passim habentur in Evangeliis; in quibus mandata a Christo data esse , nemo est, qui legat, & ignoret; quod si dicitur, legem per Moysem datam esse, gratiam vero, & veritatem per Iesium Christu in IO. . setis respondit Aug. in toto lib. desipit. & lit. ideo hoe dictum esse de Moy-st , quia lex Moysis praecipiebat, sed adimplendum vires non dabat,e contra lex
data a ChristoJesu,qus propterea apPellatur lex gratiae, & jugum sitave, de quo dixit Apost. ad Rom. 8. Lex spiritus via id in Chrso Iesu , quae luerat d lege
peccati, c γε mortis. Sed , ut praemonui . de hac re disputationem instituere non placet . 37. Itaque ad regnum temporale Christi sermonem nostrum deducamus,& quidem , si de dominio indirecto loquamur , hie nihil a nobis addendum esse censemus, nam, si hoc .etiam ad Romanum Pontificem pertinere, ii nostro primo opere demonstravimus , potiori iure id de Christo eoncludendum esse nemo non videt, quia tamen ibi agebatur tantummodo de Regibus ,
qui Christi fidem profitentur , adhuc
224쪽
quaestio aliquem mi posset Ioeum vindicar quae tamen resolvetur ex iis , quae inferius dicturi sumus; hoc autem prius in examen Vocabimus circa regnum Judaeorum , deinde circa universum orbem; & certe nou de dominio indirecto ; non de Christo secundum divinitatem , sed secundum humanitatem. 38. Fuerunt quidam , praesertim Joannes de Ianduno, & Marsilius Patavinus , qui dixerunt , Christum non selum non fuisse Regem , sed aliis Regibus , & Principibus suisse siubjectum , ita ut legis obligatione ipsi x tributa persei verit; hanc opinionem tanquam haereticam damnavit Joan. XXII. in extra-vag. Licet juse ut testatur Turrecremata lib. . sium. Ecclesia. p. cap. 37. & me rito ita damnata fuit cum opponatur verbis Christi Domini dicentis Mat. 17. Reger terrae d quibus aeripiunt tribu-rum , vel censum Z a filiis suis, set abenis Resipondit autem Petrus, ab alienis dixit illi Iesius, ergo liberisuntssit; ut a
tem non scandalizemus, vade ad mares c, mitte hamum, edi eum piscem, qui primur ascenderit, tolle , c, aperto ore ejus invenier terem: illa umens da eir pro me ,σte. Hoe pacto plane ostendit, nullum in ipsis fuisse debitum tributa solvendi, sed tantum ad evitan dum standalum persolvisse. 39. omissa igitur haci opinione a ,suerunt alii, inter quos Armacan. lib.q.
stum vere & jure proprio fuisse Regem Iudaeorum . Astertio haec momentis pluribu ostendi posse videtur Luc. I. inquit Angelus; Dabit ei Dominus Sedem David Pacris ejus , quod multo ante jam dixerat Isaias cap.9. dicens per Solium David, cst super regnum ejus sedebit; imino&Ieremias cap. 3 3. sic vaticinans Susitabo Dasi ermen justam , di regnabit Rex. Quamobrem Ioan .a I. po pulus , qui obviam jerat, dixit; Benedia Hur, qui venit in nomine Domini Rex
serael. Immo ipse Christus Pilato interroganti Mat. 27. Tu es Rex Iudae rum respondit , Tu ieis. Ratio autem horum esse potest , quia Christus , cum secundum carnem Patrem non haberet, destendebat per flamineam lineam exstirpe David; lex autem erat num. 27. ut si aliquis mortuus esset
absque filio, filia esset hae res, igitur propter Beatam Uirginem, quae erat de stirpe David , Christus haereditario jure erat Rex in Iudaea . . Alii affirmarunt, regnum Christi fuisse tantummodo spirituale, nec ullum jus directum habuisse vel in omnia regna universi, vel in aliquod particulare regnum , sed indirectum solumia , quatenus reges ipsbs posset deponere Re mutare, si ad finem spiritualem id expediens judicasset, sicut de Pontifice summo dictum fuit in propria quaestione; pro hac sententia afferuntur praestristi m Medina q.3 t. . Driedo lib. I. de dogmat. Sacra: Scripturae tradi. a. Cap. 2 . Uictoria relat. a. de Eccles potest q:a . Praecipuum fundamentum desium itur, quia Ioan. i 8. Christus dixit, Regnum meum non es de hoc mundo. Et in quodam hymno , qui est Sedulii, canit Ecclesia , non eripit mortalia, quire a dat earlesia Alias rationes inferius
i. Alii tande distinguentes usum dominii di regiae potestatis ab .ipso dominio ac potestate, dixerunt in Christo vere suisse jus Regis temporalis super
Omne& reges, noluisse tamen uti hoc iure , ac temporaliter regnare. Haec suit assertio Antonini g. p. tit. I cap. a. Car
din. a Turreeramata lib. a. sum. cap. I I 6.
Navarri in cap. Novit aliorumque , qui tamen non ita expresse loquuti ilunt, ut S. Th. Opus: a . cap. I. in quo agit de
regimine Principum , & ubi potius videtur loqui de selo regno Christi spirituali. Ut haec omnia distincte, ae singillatim resolvantur
a. Dico G Christum jure proprio
ac peculiari non suis te Regem tempora- Iem Iudaeorum. Hoc docet ex instituto al-
225쪽
aldens tom. i. doctrinal. fid. lib. a. eap. 76. Sol. lib. . de justit. & jure q. .
Hoc multifariam ostendo.& primo afferendo ea, quae pro secunda sente
tia ii. I. di ista sunt. Secundo evertendo illa momenta, quae adducta siunt; si enim jus aliquod habendi Iudaeorum regnum erat in Christo Iesu, vel erat ex parte Matris , vel ex parte Patris putativi, non quidem illud , quia, probari non potest , Beatissimam Uirginem descendisse per rectam lineam a Davi diea stirpe per Salomonem, & per ejus successores primogenitos , sed solum per Nathan , de qua re controversiam aliis relinquimus aut horibus ; & hoc etiam dato , vivente ejus Matre jus apud ipsam permansisset; quare ad sium,mum habiturus id fuisset defuncta Matre,quod non evenit, non tamen habuis
se, potest probari ; non postremum, etenim hoc fuisset jure adoptionis, quae ne quaquam sufficit ad transferendum d minium , si alii sint legitimi successores , sicut tunc fuisse in dubium revocari non potest; deinde, quomodo probare possumus regnum illud ad Iosep lium pertinuisset & tandem; Christum fuisse Filium putativum Iosephi ex scriptura habemus, fuisse tamen Filium adoptivum , fingi potest , probari non potest. Tertio Regnum Davidicae stirpis, jam multo prius quam Christus esset, finem accepit, nimirum in Iecbonia, de quo
distum fuit a Ieremia cap. II. Non erit
de semine vos, qui sedeat super solium David, ct potesatem habeaς ultro in Iuda; & quidem merito , siquidem datum fuerat a Deo regnum Davidi, &ejus posteris sub conditione, idest si custodirent mandata ejus, & testimonia ejus, comminatus aliter ejus excidium; mandata autem & testimonia non cust dierunt, ut prosequitur idem Jeremias in eodem capite; Regnarunt propterea post Iechoniam alii Duces, & Gubernatores, atque inter alios Machabaei ,
ex quibus communi populi suffragio constitutus suit Simon, usea dignitas regia ac Sacerdotalis in iplo & posteris ejus
permaneret, ut legitur I. Machab. I .
Quo pacto igitur legitima siuccessione , & haereditario jure ad Uirginem , &ad Filium ejus pervenireὶ an quia dictum suerat, Donec surgat propheta Adelis. Ille scilicet Propheta , de quo dixit Moyses Deuter. I S. Prophetam de gente tua, ct de fratribus tuis , sicut me, δε- festabit tibi Dominus Deus tuus, i uus audiei Sed quis ignorat, etiam principatum illium Machabaeorum ante
Christi adventum extinctum suisse &rursus, per illum prophetam fidelem intelligendum esse Christum , quis prob hit Z oppostum immo concluditur ex illis verbis, sicut me; constat enim is Christum fuisse plusquam Moyse m. Denique , dicendo, Christum fuisse regem temporalem Iudaeorum , favet hebraeorum errori, qui ut talem illum expectabant, contra quos agit Paulus in epis ad Roman. ostendens , regnum ipsius non intra terminos judeae contineri, sed in mundum totum extendi, nec
suturum suisse seper Israelitas iuxta carnem , sed super filios Abrahae secundum fidem ; Remanet itaque dicendum quod a nobis conclusum fuit, nee est , cur aliquid addamus ad oppositas scripturas explicandas. 3. Uidentur tamen contrarium sensisse Hieronym. & Athanas. Primus enim in cap. aa. Ieremiae explicans ver
ba producta, inquit, quo pacto hoc di- istum est a Ieremia si Christus futurus erat de stirpe Iechoniae, & sessurus su- pedi solium David Secundus vero inoserm. de Sanctiss. Virgine perpendens illa verba pC io9. Dixis Dominus Domino meo die. ait, Accepit, idest Christus, his verbis thronum Davidis eorporaliter ex ratione prosapiae, qua Pater illi D sid fuit . Sed isti Patres non de temporali regno, sed spirituali loquutos esse , non est ambigendum , ita ut in Christo regnum temporale Davidicum , quod
jam finem habuerat, fuerit in spirituale
226쪽
commutatum, ideo Athanasius ibidem inquit, Remum David ita translatum
fuisse in Christam , ut fuerit in melius
dominium & regiam potestatem in omnes Reges, noluisse tamen uti hac potestate& dominio, quod idem asserunt alii dicentes , Christum habuisse jus in Omnia regna mundi, hoc tamen noluisi
Et quantum ad primam partem hujus assertionis plurima non desiunt sanis char scripturae testimonia . Apocalyp. I. de Christo dicitur Princeps Regum temrac & I9. habet in pessimento , er infe- more suo scriptum e Rex Regum, di Dominus dominantium. Α R. t o. de Iesu habetur. Hices omnium Dominur . Et Paulus ad heb. a. de ipso proseri verba ps 8.
Omnias Dessi subpedibus ejus, cons
tui eumsuper opera manuum tuarum. Et tandem Christus Mat. ultimo de se inquit, Data es mihi omnis potestis in eoelo, di in terra . Atque hoc pasto hasce scripturas Sancti Patres intellexerunt.Cyr. lib. I a. in Joan: exponens illa verba; Re uri meum non es de hoc mundo. ait Regem se
esse non negas: sed Regni Caesarisse non esse hostem senit , quia regnum ejuIterrenum non es, sed caeli,'terrae , caeterarumque rerum omnium. Hilarius
in illa verba pC. I. Ego autem constitutus sum circ. inquit. Ne is an Chrisum Regem etiam ambigere, sit tutum. & probat exemplo magorum dieentium, Ubi es, qui natus es Rex Judaeorum. Aug. eodem modo expendit eadem verba tradi. 22 S. in Joan. ubi etiam ponderat, non dixisse Christum , Regnum meum non es tu hoc mundo, sed non es de hoc mundo. Denique Gregor. hom .ga in Evang. haec habet; Lui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut prosicctoo underet, quia per humanitatem suam, quam assumpserat, quas in alieno nas batur; alienum ico non secundum pol
flatem, sed fecundum naturam, nam de potesate ejus scriptum es, in propria .
intendimus, Elus Pater UasqueZ in oppositum contendit, nobiscum vero reliqui Doctores consentiunt; sed quidquid de hoc sit, id satis valida possumus ratione demonstrare, quae ex eo colligitur, quod humanitas Christi Domini esset hypostatice divinitati conjuncta , propter quam unionem dictum fuit a Paulo ad Hebr. I. Luem consuuit haere dem universorum; & Joan. II. habetur, Seleus Pejus, quia omnia dedit ei Puteris manus qua ratione probatur , Christo non desivisse hujusmodi potestatem , etiam ante tam a mortuis resurgeret, &ad dexteram Patris sederet. 6. Quod tandem Christus hujqsui di dominio ac potestate usus non fiterit probant ea, quae dicta sunt n. l. quibus addere possumus, quod respondit cuidam d ieenti Luc. ia. Manser die fratri meo, ut disidat mecum ou reditatem . Nempe; Homo, quis me consuluit, iacem , aut divisorem iner vos Z Et cuin Joan.6. illum turba vellet in Regem eligere, fugit in montem , Sc absconditie. Ad summum probari posset , aliquod dominium & potestatem ex mi issi, cum arefecit ficum, cui maledixit Mat. 2I. & cum Math. 8. daemones misi in
7. Nunc subdam rationes illas,quibus probari posset; Christum non habuisse hujusmodi potestatem. I. Quia disi Christus haberet in omnia regna jus& dominium , nullus Rex jus haberet ad regnum. a. Christus non fuit Rex jure haereditario, ut nos diximus, non popu-Ii electione, non Dei concelsione, quae sne aliquo sundamento fingeretur, ergo nullo titulo. 3. Si Christus nunquam regiae potestatis usum habiturus erat, ut- quid haec regia potestas Major fuisset in Christo persectio si non tantum abdicasset usu in dominii, sed etiam ipsim jus ad dominium. 4. Si Christus esset Rex, privastet omnes Reges regno , quod
227쪽
quod ante ejus nativitatem habebant, eum in uno regno nequeant esse duo Reges , aut sequeretur, alios Reges in se a dignitate esse Christi Uicarios. Tandem cum Romanus Pontifex sit successor Christi indignitate, esset Dominus tintius Orbis ; quod non est conceden
8. Respon. ad i. Ius, quod ante, Christum alii habebant,etiam post Chri sum retinuisse, & cum ipse. nollet uti regia potestate , reliquit omnes respublieas& regna in sua libertate , ut quos vellent eligerent in Reges, &quorum potestas in reliquos haereditario jure promanaret. Ad a. non adductis titulis Christus erat Rex , sed propter unio nem hypostaticam, ut dii tum suit. Ad I. negamus frustraneum esse jus ad regnum, etiamsi quis nolit eo jure uti, praesertim si nolit uti ub majorem periectionem, nolle enim regnare sine jure& saeuitate regnandi; nullam explicat persectionem ; non poterat autem Christus abdicare etiam facultatem illam, nisi abdicando ipsam unionem hypostaticam. Ad 4. sicut ad primum. Ultimum
non tenet, non omnia, quae in Christo erant, Romanis Pontificibus tanqua in
ARTICULUS I. Utrum Chrissis diei possit Arius
Dei adoptivul. N hac re accurate, ut decet , expendenda,
quid de Christi filiatione senserint plures. Iam statim occurrunt Felix Urgelitanus Episcopus, Sc Elipandus Toletanus , quorum mentem hic paucis exponendam suscipimus . Si fides est habenda Annonio , seu Almonio lib. . de gestis Francorum cap. 83., per
Iitteras Elipandus Felicem consuluit interrogans , quid de Christi humanitate sentiret, nec non si Christus esset Filius Dei adoptivus. Respondit Felix , ad ptivum dici posse, ac debere; Quo factum est, ut Elipandus doctrinam hane
tanquam veram, & Catholicam palam doceret. A gre id tulit Beatus Presbyter vir apprime pius ac doctus, & quantum potuit, se opposivit, doctinam illam tanquam erroneam & in fide suspectam notans & damnans, cui etiam adhaesit Heterius Episcopus Uxomensis. Tunc Elipandus, authoritati suae, qua coeteris Ecclesiis eminebat, maximam injuriam fieri, sentit, quod ab uno Presbytero ,
8 uno Episcopo erroris argueretur,
quamobrem ad Fidelem Abbatem seripsit epistolam, valde conquerens, itato ipsum, quem alii debebant in s dei
rebus consulere, rem esse perae am, brevi tamen sperans , haeresim Beatianam ,
hoc nomine appellabat sententiam illorum ) a se fore extinguendam , sicuti.
non multos ante annos haeresim Megetianorum de paschatis celebratione per Hispalense Concilium damnaverat &represserat. Quod Fideli scriptum suerat, Beato & Heterio notum factum est, atque ideo statim Elipando propriam sententiam exposiverunt, atque eam plu ribus scripturae testimoniis confirmarunt ; Totum hoc etiam refert Ambr sus Morus lib. 13. Histori et Hispanicae cap. 26. Nimium doctrinae suae ac menti fidens Elipandus, ut Beatus, & Heterius solemnius damnarentur, ad Car
tum Magnum Galliarum Regem dedit Digiti co by Goral
228쪽
epistolam , a quo deinde Rege Concilium pro rei definitione convocatum
fuit, ac error Felicis, de Elipandi da
hardus ad ann. 792. Felix ab Elisando confultas , quid de humanitate Cissi Domini miret; an secundum quod homo es,proprius, an adoptivus Dei ius diei debeat, valde incaute, ac inconsiderateo contra antiquam Catholicae Ecclesiae
dominam, adopitivum non tam pronun
ciavit, sed etiam scriptis ad memoratum Episcopum libris pertinaci me pravit tem opinionis suae defendere curavit. H jus rei causa durus ad Palatium Regis, qui tune apud Reginum Bajoiae Cis talem , in qua ω Θemaverat, resed Bat, ubi congregato Episcoporum Concilio auditus es, ct errare convictus, adpraesentiam Adriani Pontificis Romam missus tibi etiam coram ibo in Bonica Be
ii Diri Apsui haeresim confessus es, di
abdicavit: quo facto ad Civitatem reve fus es. Ibi autem cum ad vomitum, im secue Elipando, Felix ressisset, eel brata es Fraefurti Θnodus, in qua profriptus illa iterum fuit ac damnatur.
suerit in sense Aria no, vel Nestoriano, merito dubitaremus . Siquidem , Christum esse filium adoptivum, vel contingere posset, quia Uerbum non si aequale Patri, & hoc dicebant Ariani, vel quia in Christo essent duae personae divina, & humana, & hoc dicebant Nestoriani. Elipandi confesso, quam ex Gothico exemplari collegisse, testatur Vasqueet; apud hunc Doctorem reperitur , sed adeo confusa est haereticorum
more, ut ejusilem mens satis dubia relinquatur , & in ipsa non nulla reperiuntur, ex quibus facile Arianus convince- '
retur . Sunt autem quaedam momenta
quae ipsum a Nestorii secta excusant, sentvero & alia plura, quae ipsum Nestorianum declarant. Primi generis sunt, I. quia Felix in sua consessione , quae re se tur a Paulino l. I. contra eum, satetur,
TowIII. unum & eundem filium esse filium Dei,& filium hominis . a. Quja Summus Pontifex Adrianus in epis ad Epistopos Hispaniae Felieis, & Elipandi argumen
ta refellens, hoc tantum videtur recen
sere, Christum videlicet non propter humanam per sdnam, sed propter humanitatem , esse filium Dei adoptivum. 3. Quia Patres Concilii Franeoserdiensis
inquiunt, eorum errorem esse novum ,
& inauditum in Ecclesia, quod vere dici non posset, si fuisset error Nestorianus .
idem Paulinus adnotavit, in ea fidei consessione parum suisse firmitatis, &constantiae. a. Quia Adrianus ex illo dogmate insert humanam in Christo reperiri periisnam . 3. Quia in libro Sacr
syllabico Paulini illi duo Epistopi dicuntur novi quidem isset , sed vetem n e fece perfidiae polisti . q. Quia Epistola Synodica Concilii Francosordiens s asserit, errorem illum jam in Nestorio fuisse damnatum , & in ea reprehenduntur, quod Nestorio anathema dic re recusaverint, ita ut, quod Nestorius significaverat nomine eopulationis, ipsi intellexerint nomine adoptionis, & hoc est, quod Alculnus lib. i. contra Felicem , 8c Sigibertus in Chronico ad annum 793. adnotarunt. Ex histe videat oculatus lector, quid jure merito sit con- eludendum . S. Non desuerunt vero alii Scholastici, qui in alio sense Christum dici mose filium Dei adoptivum, existimaruat; In primis Duran us in I. dis q. quaess. I. duo docet, unum; Christum sine aliquo addito dici non posse filium Dei adoptivum , posse tamen , si addatur secundum humanitatem , in quo sensu appellari potest filius Spiritus Sancti,quia est filius
adoptivus per gratiam, quae licet sit a i ta Trinitate, attamen Spiritui Sancto appropriatur. Gabriel vero, Almainus,& Major filiationem adoptivam nega runt Christi persionae, ejus tamen humanitati eam concesserunt, ita ut ejus humanitas dici potuerit adoptata . Ali-
229쪽
qu i dubitarunt de mente Scoti, immo
Doetorem attulerunt tamquam adoptivam Christi filiationem defendentem, sed quam immerito hoc dictum sit, satis constat legenti dist. io. quaest.unic. in 3. ubi omnes rationes rejicit, quibus haec stiatio adoptiva probatur, & si aliquod in ipQ dubium est, non est de conclusione, sed de modo probandi conclusionem; & tandem si non adeo firme & aseserti ve loquutus est, hoc ideo fuit, quia tempore Scoti acta Concilii Francose diensis nondum erant reperta, & evulgata. Hisce expositis. 6. Dicendum . Christum dici nono posse Filium Dei adoptivum. Ita omnes alii Theologi ; dc oppositum aut est ha resis, s esset in sense Arii, Photini, MNestorii, aut est haeresi proximum , ita ut sine temeritate siustineri non possit, si sit in seni aliorum . Probatur Filius adoptivus non potest smul esse filius naturalis, sed esse debet persona extranea adoptanti,& solo affe-etu ipsi uniri, unde ab Omnibus Jurisconsultis definitur adoptio personae extraneae gratuita acces alio ad haereditatem , sed Christus ut homo, est ita filius Dei naturalis , ut non sit persona Deo adoptanti extranea , aut Qto affectu ipsi unita, e go nullo modo est filius Dei adoptivus. Hanc rationem , quam invictissimam existimo, colligo ex Scriptura Sacra, &ex perenni Sanctorum Patrum traditi ne,& quidem nihil hic proferam ex scripturis, quia jam satis contra Nestorium probatum fuit, Christum suisse filium Dei naturalem; aliqua tantum addam , prout Patrum postulant testimoniaia. Cum pluries Christus loquutus sit de Deo Patre , nunquam illum sibi, & n bis Patrem secit communem , unde sJoan. ao. inquiit , Asendo ad mirem meum , O Patrem vesbum in quae verba Athan. lib. de incarnat. Christi, & Damascen. lib. q. de fide cap. 8. dixerunt, meum per naturam , vesbum per gratiam. Qui postremus, postquam decla rasset, quomodo Christus dicatur secun
dum generationem aeternam primogenitus, & unigenitus inter Omnes creaturas , ut etiam ostenderet, quare dic tur primogenitus inter multos fratres, haec addit, Primogenitus autem interst
tres , quoniam cum matris etiam rati
ne unigenitus esset isse natura Dei ius , inter nos, qui ct adoptione, O gratia in Dei filios adoptati sumus, primogenitus factus es, eoque etiam nomise dic bat , Ascendo ad Patrem meum, P trem vesrum: non duis Patrem nosrum, fed Patrem meum , natura videliet, O Patrem vestrum beneficio digratia. Secundum testi inonium desiimo ex Gregorio Magno, qui lib. I. Moral. cap. 6. perpendens illa verba dicta de Iob. Erat ille vir magnus inter omnes orientales. Haec scribit . Luod Redemptor noseroriens dicitur Propheta tesante perhibetur qui ais, ct ecce vir oriens nomen 6M: omnes homines tantummodo homines sunt, se autem oriens Deus, ct homo recte dicitur, omnes, qui infide Deo nasumtur, superat, quia non ut caeteros ad
piis , sed natura illum divinitatis exantat , qui etsi humanitate carteris an ruit ilis , divinitate tamen mansit δε per omnia smularis. 7. Uerum quia Adrianus Papa plurimos Sanctos Patres in sei epistola exponit, illos libenter omittemus, nobis que sufficiant duo . Primus est Hilarius
qui lib. 3. de Trinit. de Christo jam morituro sic ait. Hie ct verus , di proprius
e Pur , origine , non adopsione, urri tate , non nuncupatione. Et lih.6. ex illis verbis . me est ius meus dueitas cte. inquit. Filium Dei Dominumnos NI Ovsum Cissum. ab Apsolis creditum,
non ex nuncupatioue ined ex Natura, ne
que ex adoptione, sed ex nativitate. Se- ' cundus est Augustin.qui tracR. 7. in Joan. haec habet. inportebat, ut ille bastia
ret , qui es fidius Dei unicus, non ad Atatui . Adoptati filii, minis sunt unici : Unicus habet potesatem , adoptati
Miniserium. Et clarius tract. a. in Joan. cap. I. in illa verba; motquot aurem re
230쪽
ceperunt die. Sie. Non enim natissumus de Deo quomodo ille Uuigeritus, sed adoptati per gratiam Vsius, ille enim venit
nigenitus, ut solveret peccata, quibus implicabamur, ne adoptaret nos propte impedimentum eorum. Ex quibus sic licet argumentum proferre. Si Christus peccatum habuisset , nequaquam peccatum destruxisset , ergo si habuisset adoptionem , nequaquam adoptionem tribuisset. S. Quanquam, etsi nobis alia momenta deessent, unica doctrina Concilii FrancoHrdiensis siufficientissima s ret; jam ipsius verba proferamus Inter plura haec eligo. Unitas perfnde cirrisi adoptionis tollis injuriam, adoptio nullam habe en rationem nisi, ut CD
sui filius Dei proprius, ct naturalis non sis: Asere Deus, ct sere Filius, Herus Filius nequaquam adoptisus. Ado
iisus dici non potes, nisi is, qui alienus es ab eo, d quo dieitur adoptatur; Gides adoptio, nisi charitatis copulatio, quanter adoptione sibi copulat suum, quem
proprium non habet. Ea igitur ratione , qua Christus propter humanitatem non desiit esse filius Dei naturalis & proprius , non potuit propter humanitatem esse filius Dei adoptivus. Ex his autem
recte intellectis non est, cur aliqui co fugiant ad humanitatem, nam etiam ipsa humanitas non erat soluin affective conjuncta divinitati, ut exigit adoptio,& ibi non tantum negata fuit ratio adoptionis in sense Nestoriano admittente
duplicem personam, sed in quocumque
sensu. 9. Opponunt tamen I. ex Patribus. Ire n. lib.3. adversius haeres cap. a I. Propter hoc enim Herisum Dei homo, di filius Dei es, fluus hominis factus es, commimtus Herbo Dei, ut aristimem percipiem fiat filius Dei Hilarius a.de Trinit. Ita potestatis dignitas non amittitur ,
dum earnis humilitas adoptatur. Atque hoc docet etiam S. August. de praedest. Sanet. cap. IS. Marius Ulictori n. lib. I. contra Candidum Arrianum. Nos adop- Tom. III.
tione Illii, ille natura etiam , ct quidem adoptione filius, ct Grisus, sed fecun
Respondent aliqui , revera Irenaeum , & Marium Uictorinum sententiam asserentem adoptionem in Christi humanitate approbas te. Ego tamen tantum honoris ad versariis non contedam ;sed dicam , ibi sermonem esse de adortione late sumpta id est de assiimptione humanitatis ad unionem hypostaticam ,
fatemur autem , naturam humanam
omnino gratuito & ex divina liberalit te ita fuisse adoptatam , id est .alsum in tam ; non autem de adoptione diota juxta definitionem positam num .6. in prob. de qua est praesens disputatio. Ad Hilarium & Augustinum idem respondemus; sed facile error irrepsit in Codice Hilarii, nam potius deberet legi, camnis humilitas adoratur . Et hoc magis videtur con linum aliis verbis, quae sunt, ista. Aliud intelligitur, aliud videtur, Parit Virgo, partus d Deo est, infaustetit, laudantes Angeli audiunt, panni sordent, Deus adoratur, ita potesatis dignitas non amittitur, dum carnis h militas dic.
Io. Op. a. directe contra nostram , probationem . Non repugnat filiatio
adoptiva cum siliatione naturali, ergo quamvis Christus sit filius naturalis Dei, dici. potest adoptivus; pr. ant. nou repugnat senistitas accidentalis cum sanctitate substantiali, immo neque servitus cum dominio, ut constat in ipso Christo, ergo a pari. Confir. ad filiationem adoptivam non requiritur extraneitas in persona , sed sufficit in natura, atqui in Christo, ut homine, est extraneitas in natura , ergo. Primat. Natu
ra est illa, quae generatur in s militudinem sui principii, non sic personalitas, ergo. Praeterea. Ex jure ei vili L. Luiliberatus ζ. De adoptionibus habetur ; ut liberatus es d patria potesate hone- se reverti non potes, nisi adoptione , e go filius naturalis esse potest filius adoptivus .