장음표시 사용
251쪽
meditat. vitae Christi cap. 78. cui nonnulli recentiores adhaerent, asserit seisi
se tres . S. Ambrosius duos tantun eommemorat, quorum unum in equi
Constantini tano, alterum in Clipeo Helena Mater ponendum curavit; Cyprianus vero strin. de passione dicens; Cusi acros pedes terebrantibus videtur quatuor innuere, & laoc tradit Gregor. Turon. lib. I. de gloria Martyrum capit.6. cui suffragatur revelatio facta S. Brigittae lib. I. cap. Io. In hac re plurimae dissertationes factae sent, immo Sctypis editae , quapropter hoc tantum innuisse , nobis sufficiat. 8. Iam vero ad rem nostram deveniendo. Fuit sententia Irenaei lib. 2. ad versius haereses cap. 39. Christum vixit se annos se e quinquaginta, quod ab aliis etiam existimatum esse, quia per annos quadraginta sex aedificatum fuit templum ieroselymitanum, imaginem Dominici corporis gerens , testatur Augustinus lib.a. de Din. Christ. cap.a8. id dixit Irenaeus I. ex scriptura, cum Ioan. cap. 8. dixerint Judaei; minquaginta annos nondum habes, ct Abraham vidi
si quod incogrue dictum fuisset de
juvene so. annorum; a. ex traditione,
quam inquit derivasse a quibusdam Pr sbyteris A siae ita docente S. Ioanne
Evangelista. 3. ex aliqua conjectura, Vel quia conveniens erat Christum omnem hominis aetatem sanctificare, vel quia aetas annorum serme quinquaginta videtur aptior ad munus prieceptoris, atque honorabilior.
9. Haec opinio ab omnibus, qui post Irenaeum fuerunt, tanquam improbabilis, ac salsa rejecta fuit, opponitur enim non stilum Ecclesiasticae , sed etiare evangelicae historiae . Christum passum et se sub Pontio Pilato habemus in evan gelio, & Symbolo, Pilatum ab Ier solyma disiecisse ante obitum Tiberii Caesaris refert Iosephus lib. I 8. antiquit. cap. M. contigit igitur mors Christi vivente adhuc Tiberio , eum vero Christus baptizatus fuerit anno 3 o. aetatis suae, & anno quintodecimo imperii Tiberii Caesaris, ut narrat Lucas cap. I. &Tiberius regnaverit annis viginti tribus non expletis, Christum nec quinquaginta,& multo minus quadraginta annos vixisse,plane compertum est: adde; si Christus tot annis post baptis ira vixistet, multa prosecto mirabilia patrasset, & tamen
ea tantum ab Evangelistis memorantur, quae tribus, vel quatuor annis post baptisma Operatus est. Fundamenta Irenaei facillime explicari possunt; quod enim dictum fuerit, guinquaginta anum nondum
habes id dici potuit modo loquendi fatis usitato & vulgari, vel Christum ob conspectus sui gravitatem, vel certe ob coris
poris macerationem , ac severam vivendi normam plurium annorum , qua Grevera esset, apparuisse. Conjecturae adductae nulla indigent responsione. io. Est secunda sententia illorum , qui dixerunt, Christum mortuum esse expleto trigesimo aetatis suae anno, idest anno post suum baptisma . Hanc tradiis derunt plures ex Patribus , praesertim Tertullianus in lib. adverses Iudaeos, Clemen. Alexand. I. Stromat. Iuliu African.3. Annal. Lactan. lib. . cap. I . immo etiam Sanctus Augustinus, cum lib. i 8. de Civit. cap.3 . asserat, Christum mortuum esse Conialibus, duobus
geminis, Cajo Rubellio, & Cajo Rufio ;horum autem Consulatum in annum Ti- herii decimum quintum habemus ex historiis . Insuper ipse Augustinus ep. 8O. ait. A nativitate Domini hodie computantur anui ferme quadringenti viginti, Resurrectione autem, vel Ascensionetis ejus anni plus minus trecenti nonaginta .
it. Quod ad Augustinum pertinet, ex hisce postremis verbis nihil pro hac opinione evinci potest, cum enim dicat, anni ferme quadringenti viginti , & Qbdat , anni u1 minus temporis rationem exacte non habuisse declaratur, & pari modo dici possiet, nec quidem ad annum trigesimum Christum pervenisse ;ex eo vero, quod stribit in priori loco, dicamus oportet in Conssilibus desi
252쪽
gnandis errasse,aliquos antiquos Patres, praesertim Tertullianum sequutus, non animadvertens, eos anno IS. Tiberii conse latum gessisse. Quod vero spectat ad ipsiun opinionem , cum nostram stabiliemus, haec reselletur, immo etiam ex sequenti. Ia. Est tertia sententia, Christum 32. aetatis suae anno objisse, eo quod post baptismum tantum biennio ipsium praedicasse, affirmat, ut senserunt Cyril. Alexandr. in cap.9. Isaiae, & Apollinaris Episeopus Leodieenus , ut resert S. Hieronym. in cap. 9. Danielis; Severus etiam Sulpitius lib. a. historiae inquit , Christum quatuor annos vixisse sub Herode, cujus jussu innocentes interscisti fiunt, novem siub Archelao, &mortuum esse anno IS. Herodis tetrarchae. In idem veni F, quod stribit Orusus lib. 7. eap. . nempe Christi mortem anno i . Tiberii contigisse; cum enim anno I S. suerit baptigatus , mortuum esse anno post baptismum completo, sic procul dubio sequeretur. i 3. opinionem hanc, sicut & aliam addlictam num . Io. non est, cur pluribus falsam esse demonstremus, cum satis sit adversius eam evangelicam narra tionem proserre; baptizatum asserimus Christum annorum quali triginta, ex Luc. I. inde quadraginta diebus jejunium persecisse , ex cap. . sicut venisse Nazareth, in Capharnaum uestendisse, introjisse in domum Simonis, & socrum ejus a se bre liberasse, atque a multis immundos spiritus ejiecisse,aquam in v num versam esse in nuptiis, atque alia
plurima, quae Ioan . cap. I. &2. recen sentur . Tunc autem prope erat pastha
Judaeorum ex JOan. a. & astendens Christus Jerosolymam invenit in templo ementes & vendentes, quos & ejiecit; erat prosecto hoc tempore aetas Christi annorum saltem triginta, & trium me sum,aliter fuisset tantum viginti novem& trium mens una, & sic falsium esset, quod in baptismate fuisset annorum quali triginta; ab hoc autem pastitate usque e . T. III.
ad ejus mortem ennumerat Ioannes alia tria pastitata, ergo dum mortuus est, ipsi bitem concedendi sunt triginta duo anni completi. 14. Est quarta sententia asserens, Christum mortuum esse anno trigesimo quarto jam completo, proinde trigesimo quinto inchoato, etsi pro ista nullus expresse afferatur author, attamen ex Evangelio colligi posse videtur, nam si ponamus , Christum baptizatum esse anno trigesimo . elatis expleto, anno se quenti miraculum in nuptiis effecisse, post miraculum quatuor pasthata a Ioanne recenseri, jam habentur triginta quatuor anni integri cum aliquot mensibus . Si selo Evangetro res tota dirimenda seret, haec opinio improbabilis demonstrari non posset, attamen si alia perpendantur , de quibus infra dicemus, omnino improbabilis censenda est. II. Quinta sententia est, Christi mortem contigisse anno trigesimo tertio
aetatis suae jam persecto , proinde , dum
annum ageret trigesimum quartum , .
Pro hac fuit Beda in lib. de ratione temporum cap. I. ubi habet haec verba . Habet, ni uor, Ecclesi des , D minum in carne paulo pius quam triginta tres annos, inque ad sua tempora passi
nis, vix e , & infrae. Sanes quidem Romana, , Apostolica Ecclessa bane fidem tenere, O i s te tur indiculis, quae suis in cereis annuatim scribere in let, ubi tempus Dominicae pomnis inmemoriam populia revocans Oc. Eandem docuit Albertus Magnus in commentario epistolae Dionysii Areopagitae, nee non Onuphrius in fastis, & in chronico ecclesiastico, S in per Maria ius Sc tus in chronico; hanc sequutus est Caesar Baron. in Annal. an. 36. qui refert pro se Chrys Cedr. Nicetam , aliosque plures. Eam certe probabilem affirmo, sicut probabilia sunt principia quibus innititur, nempe, Christum baptizatum esse inchoato anno trigesimo, &post annum miraculum in nuptiis perpa-'trasse, &postea ad venisse quatuor pa-
253쪽
ehata a Ioanne reeensita ; quod & pr bant computando annos Christi per Olympiades Graecorum; harum siquidem initium in mense Iunio sumebatur,
Christus natus est anno 3. centesimae nonagesinis quartae Olympiadis, mortuus autem anno A. ducentesimae secundae, vixit sex mensibus tertii anni illius Olympiadis , & praeterea annum integrum , quo illa explebatur, deinde vixit octo Olympiades integras, exceptis tribus mensibus , tot enim desunt ad Olympiadem ducentesimam secundam, ergo vixit annos triginta duos, histe addatur annus cum alio dimidio, & numerus ab hac opinione propugnatus con
mo, dicendum esse , Christi mortem evenisse anno trigesimo secundo aetatis suae jam completo, nimirum anno trigesimo tertio inchoato; hoc tradit Epiphan. haeres 78. dicens, Gripus erue fixus es anno trige o tertio sui ariem ius in carne, quod etiam prius dixerat haeresi 3 I. atque idem sentiunt omnes, qui asserunt, Christum mortuum esse anno i 8. Tiberii Caesaris : ex recentioribus hanc sententiam defendunt Ioan: Lucidus lib. de vero die passionis Christi , Driedo lib. 3. de dogmat. traft.3. Parte q. cap.S. Can. lib. II. deis locis cap. s. & 6. Pere r. lib. I a. in Daniel quaest. I. q. II. Probatur Asirema Sententia.
sti Nativitate, quam conti gisse juxta Graecorum computationem anno 3.Olympiadis I9 . juxta vero Ro
manorum computationem anno 42. imm
perii Augusti , colligitur ex Eusebio lib. i. hist cap.3. Epiphanio in Ancora to, & in libro de ponderibus, & mensuris, Beda lib. de sex aetatibus, &eX- pressius Clemente Alexandrino lib. I. Stromat Porro ab anno a. imperii Augusti usque ad i8. imperii Tiberii, quo
juxta eommunem Doctorum sententiam Christus mortuus est, elapsi sunt anni trignia duo cum aliquibus mens bus, ergo quando Christius mortuus est, erat annorum triginta cum duobus expletis .i8. Contra hanc rationem tria opponi possunt. I. quia ab Evangelista Lu- ea resertur, Christum natum esse .eo tempore, quo facta est prima destriptio sub Cyri no, hanc autem factam esse an
no 49. imperii Augusti, scribit Iosephus
lib. I 8. antiquit. cap. I s. sed si hoc verum esset, Christus non plures vixisset, quam 26. vel a . annos, squidem ad summum Augusti imperium ad annos 53. protractum est, ut vult Tacitus in Dial. de claris oratoribus; ibi certe dicendum est, vel Iosephum non esse i quutum de ea descriptione seu tributo, cujus meminit Lucas , sed de aliqua alia posteriori, ut mos erat Romanorum , qui per lustra vectigalia imponebant Iudaeis; quare dum Evangelista dieit prima intellige non absolute , sed sub illo Praeside ; ita respondet sth liastes Eusebii, Danaeus lib. I. hist. cap. I. vel Iosephum in annorum computatio ne lapsum esse, ut diserte osiendit minentissimus Baronius in suorum Annalium apparatu. I9. Secundum est; ex anno quadragesimo secundo imperii Augusti uoque ad i8. Tiberii rei te in serri non posist, annos Christi fuisse in numero a
vobis designato, etenim omnino incer tum est , quot annis rcgnaverit Augin-stus. Iam Taciti opinionem adduximus . Josephus vero lib. 3 8. antiquit. usque ad
annum quinquagesimum septimum , &sex menses illud protrahit; Isidorus&Beda usique ad annum quinqua esimum sextum, & sex menins; sed si hoc valeret , nulla ex praefatis opinionibus probari posset; deinde, imperium Augusti quinquaginta sex annis comple
tum esse, communior est aliorum Scriptorum assertio ex Dione, orofio, Suetonio,
254쪽
tonio, Patreolo, computa modo ab anno a. usque ad 36. ab hoc usque i 8. Tiberii , & quotis aetatis suae annis mor tuus sit Christus, facillime invenies. ao. Tertium est, nos latere, quantum temporis pertranserit inter mortem Augusti , & inter assumptionem Tiberii ad imperium ; &praeterea, in
obscuro esse, cum dieitur Christus natus quadragesimo secundo anno Augusti, & mortuus anno 18. Tiberii an sit intelligendum de utrisque annis vel expletis , vel tantum inchoatis , vel unis expletis , & aliis inchoatis ; si enim annus quadragesimus secundus Augusti accipiatur jam expletus, & annus deeimus octavus Tiberii tantum inchoatus, efficietur, Christum non nili triginta duos annos vixisse; si vero quadrage limus secundus Augusti accipiatur tantum inchoatus, & decimus octavus Tiberii expletus, conPetarium erit, Chri stum ad annum trigesimum quartumia pervenisse. m. Uerum , contra primum est, in confesta apud omnes esse, proxime post Augusti excessum Tiberium iniisse prin- cipatum , erat enim Augusti filius adoptatus . Secundum nobis negotium non facestit, etenim est praeter historic
rum consuetudinem , & praeter rati nem , uno modo unum annum accipere& alio modo alium, atque igitur accipiendus est annus quadragesimus secundus Augusti, & decimus octavus Tiberii , it aut uterque fuerit inchoatus, &vulgo dici posset annus currens , & se concludetur, quod dicimus .
22. Secundum argumentum propono de semptum ex tempore, quo Christus baptietatus est; inquit Lucas , Et ipse 'fus erat incipiens annorum quasi triginta. In graeca autem versione, latine reddita legitur , ct ipse erat quasi annorum triginta incipiens, ita ut lyguas non sit reserendum ad finem anni vigesimi noni, sed ad initium anni trigesimi. Nihilominus , adeo perplexa di ambigua hujusinodi verborum existi- Tom. III. mata est explicatio, ut varie opinandi striptoribus dederit locum. Qua in re tres legi sententias. II. Una est Epiphanii, qui haeresis i. tradidit Christum esse natum die sexta Ianuarii, eodem die post expletum trigesimum annum aquam in viuum convertisse, baptizatum vero esse
sexto idus Novembris , agentem de cena menses anni trigesimi, atque ideo particulam illam quas non esse reserendam ad initium anni trigesimi sed ad finem ; atque haec prorsus rejicienda est, cum constant illima sit traditio, & perpetua observatio Ecclesiae Catholicae, Christum natum esse die II. Decembris, & baptizatum die 6. Januarii. a . Alia est Bedae lib. de ratione
temporum cap.I. asserens, Christum triginta annos natum, & jam per aliquot menses attingentem annum trigesimum primum suisse baptizatum. Hanc sequuti sunt plures ex recentioribus, inter quos eruditissimus Baronius; atque pro ista adducuntur aliqui Patres . Inquit Ignatius in epis ad Trallianos s. expletis tribus annorum decassibus vere Baptizarus esia Ioanne. Chrys. hom. IO. in Matth. ait. Post triginta annos Cis sum venisse ad baptisma . Et Beria ardus strin. i. Epiphan. Cum triges Am -- num ex Ninet in carne as. Aliqui opinionem hane ex re bis Lucae conantur resellere, cum dixerit, quos annorum triginta; videtur enim particulam illam reserendam esse ad annorum initium, non quasi ad finem ; sed ut verum fatear, nullius in
menti est hujusinodi responsio, nam par ticula quasi aliquando aptari potest numero minori, aliquando majori, ut pluribus potest exemplis ostendi; sic c. I a. libri Exodi, Hebrgi, qui fuerant egre si si de Egypto, fuisse dicuntur sere sexcenta millia virorum, nec tamen indicatur, aliquot defuisse ad explendum numerum sexcentorum millium , cum potius aliquot fuerint, qui illum excederent , nam ex I. capite libri numer. G g a recen-
255쪽
recenseantur sementa tria millia cum quingentis & quinquaginta. Rursus Mat. 8. legitur, Erant, qui manduca perant, quos quatuor millia &Joan. 6. dicuntur manducasse , quosi inoque millia. Melius igitur reiici non potest , quam ex illo ., quod superius dictum est, nimirum, Christum natum esse anno 42. Augusti, & baptizatum anno IS. Tiberii . 26. Neque vero quidpiam probantilla Patrum testimonia, nam si ostendemus, aliquando annum inciemum,aanquam completum , iuxta communem loquendi morem , atque etiam
scripturarum significari, satis pro nostrare nos fecisse , judicabimus . Hoc autem . ita esse haud difficili negotio possumus declarare . Perpendas quod legitur Luce a. invenies; P quam eonsummati Ibm dies octo, ut circumcideretur puer,di tamen die octavo circumcisum esse refragabitur nemo, nis velit, in Christi eircumcisione legem Moysis notia suisse servatam; perpendas quod scrimbit Marcus cap. 8. Pus tres dus resurgam. Et tamen constat, Christum die tertia resurrexisse. Quod igitur dixerunt Patres , nequaquam probat, Christum trigesimum annum, cum ad ba Ptismum venerit, perfecisse, sed satis apte explicari possunt, si illum inchoaverit ὁ Baronius, cujus multum in te est, Christum baptizatum esse anno trigesimo primo jam expleto, huic explicationi nostrae . praesertim quantum ad
Ignatium, qui proximus suit aetati Christi, immo qui Christum post resiurrectionem se vidisse in carne testatur, nequaquam subscribit, addit propterea, Ignatium ex Hieronymo descript. ec clesiast. cap. I 6. ad Policarpum scripsisse. Chrisui affectus Huluio erueis anno trige o tertio , ac mense tertiosae aetatis; Nam expleto anno trigesimo esse baptizatum , ac triennio praedicationis evoluto esse crucifixum dicendum ex ejus sententia , ipse concludit. Sed quid in hac re Ignatius scripsit, non nisi ex Hieronymo ipse demonstrat, ex eodem autem Hieronymo contrarium ostende re minime prohibemur, affert enim . Tertullianum adversus Iudaeos, & Iulium Africanum libro Annalium , qui oppositum omnino senserunt; lege Hi ronym. in cap.9. Danielis. Profecto ex Patribus nihil eerti concludere possumus, cum pro utraque parte plura in ipsis legantur. 27. Mihi certe placet, quae ad intentum meum abs re non est, aliorum
sententia, qui dixerunt, Christum baptizatum este in anni sui trigesimi ingressu , videlicet per dies tredecim i choati , atque ideo scripsisse Lucam , quod ipse Iesus erat incipient quasi an
norum triginta. Atque hoc communius acceptum esse ex doliorum scriptis eoi ligimus. Legatur Abulen . Mat. 3. LFran. Luc.3. quibus adhaeret S. Th. hicari. 3. dicens, Christum anno 3 . baptizatum esse , quod autem aliquo anno
efficitur, id eo proprie seri dicitur, i
cet non sit expletus, immo improprie sdiceretur,si eo non durante factum esset. Suffragantur vero plurima dicta Sanct rum Patrum. Irenaei lib. a. adversus haereses cap. 39. h.ec sent verba . Adb stismum venit, nondum qui Iriginta au-nossuppleverat, sed qui Unciperet
sanquam triginta annorum. Nazianzen.
Orat. 39. inquit . Trigesimo anno baptizatur . Hieronym. in Ezech. cap. l. Tri ginta annos nasus venit ad baptismum , quae In homine perfecta aetas es. Et affert exemplum num . ubi praecipiuntur Sacerdotes a trigesimo anno ministrare, non requirebatur autem triges mus annus expletus; qua in re est etiam praeclarum testimonium in lege nova in canonibus collectis ex graecis Synodis a Martino Braccarensi Episcopo, ubi ea-none a. sic dicitur. Si quis triginta aetati uae non impleverit annos, nulla modo
presbFer ordinuis , etiamsi valde IP Ω-nnus, quia ct ipse Dominus trigesimo anno baptitatus es, O fle e it docere.
Certum autem est, necessarium nor a
256쪽
suisse integrum annum trigesimum jam completum . Adde in re nostra suisse Origenem hom. s. in Ezechiel. Iustinum Martyr. in Dial. cum Triphone. Augustin. lib. s. de mirabilibus Saene Seripturae cap.S. Eusebium lib. I. hist. cap. io. pluresque alios; asseram tantum verba sustini, quae sunt ista. C, susper an nos ferme triginta expeHavit, donee Ioannes praeires baptisma strae Leando. Et Eusebii liare alia; incipiehat tune tri gesimum annum. Prietereo Carolum Si-gonium in commentariis lib. a. historiae Severi sulpitii,& onuphrium in chronico ecclesiastico Age modo, & cum inveneris ab Evangelista Joanne quatuor Pasthata post Christi baptisma usque ad ejus mor
tem numerari, procul dubio inferes, . eum mortuum esse anno aetatis suae trii gesimo secundo completo, idest tertici, mense trige limi tertii. i a 8. Sed dum ita ratiocinium noli strum progreditur, quidam opponunt 1. Ioanne unum Pastha praetermisim sui Gi se, illud nempe, quod suit inter bapti G nauna, & primum signum , quod secisset dieitur Christus in nuptiis; Ioannes, enim primum pastha post nuptias commemorat; constat autem nuptias, in i quibus aquam in vinum convertit, eo die, & non proinde eo anno, peractas
esse , in quibus baptisma recepit; hoc tradiderunt ex Patribus , Maximus sAugustinus, Eusebius Emissenus in I, miliis de Epiphania, nee non Isidorus agens de eodem sesto; immo & hoc tradit Ecclesia dicens in quadam Epiphaniae antiphona . Tribus miraculis ornatum diem Sanctam colimur : hodis ,
Stella Magos duxit ad Praesepium; bodie vinum factum es ex aqua; hodie in Iordane d Ioanne Chrsus baptizari voluit, Histe autem tanquam veris acceptis, dicendum est, quinque Pasthata a baptisimate usque ad mortem se isse , pro inde anno trigesimo tertio jam completo Christum oblisie. 29. Res ita esset, si haec tanquam vera serent excipienda; sed exiit imo, nullius esse momenti, quae opposita sunt; Atque in primis si de Patribus loquamur , res adeo incerta est, ut ipsi non haee omnia eo die nisi sub disjunctione peracta esse tradiderint .. Ut quod dicimus in aperto appamat, eorum verbae
liceat proserre. Maximus se habet, In hac, dilectissimi , celebruate incut relatu paternae traduionis inseruimur malii Dei esse sitate Letandum . Ferunt enim, Chrisum hodie, vel sina duce d gent bus adoratum , vel invisatum ad nuptias aquam vertis in vinum , vel sepio d Joanne bapti ate, Ioannis fluenta
consecrasse , sed quid potissimum praesenti Me factumsit dis, noverit isse, qui fecit.
August. serm. a. de dominica infra octavam Epiphaniae, qui est 27. de tempore, sie. Lires de 'lennitate huyus diei , veterum fli d versa traditis, una tamen fanue devotionis est fides; Nam, quamvis nonnulli Dom/num no rum, sella d ee a Magis siment adoratiam, alii os rant eum aquam in vinum mutasse, dam vero hostianum esse d Ioan: confimment , in omnibus tamen De Iius cred tur , in omnibus esivera risis itas: Em issenus de festo Epiphaniae sic. Hodie,perdocumenta certissima , Deus in homino
declaratus es, sive quod'lla de caro se
nunc/um Magis straebuit inde quod Damnis aquas adsutem humani generis suo bapti Me conferavis Olae Bo eadeuia, illius miraculi dus sis, qua primum in Chana Galileae in nuptiali eonvivio aquas re vinum convertit. Hisce si in ilia scribit Isidorus. Neque vero Ecclesiae ritus in illa antiphona nobis contradicit, etenim licet eodem die ea onania peracta non sint, attamen sapienter ea omnia instituit simul celebrari,cum incertum esset, quonam die quodnam illorum trium evenerit, & ex alia parte in singulis singularis Christi exeellentia suerit declarata; Uel etiam diei potest, illud hodie non referri ad tempus rei gestae, sed ad
tempus commemorationis & celebrationis ejusdem rei, idest, hodie in Eeclesia Dissiligod by Cooste
257쪽
clesia recolitur, Christum esse adoratum a Magis , baptizatum &c. etiam in die paschatis canit Ecclesia, Hodie Christis resurrexit, & in se sito Pentecostes, Spiritum SanHum hodierna die influos ad ptionis effudit', S tamen raro accidere potest, ut sestum Pastitatis, vel Pentecostes eodem die celebretur ab Ecclesia. , quo Christus resurrexit , vel Spititus Samstus super disti pulos descendit. 3 o. Caeterum salsum arbitror, e dem die quo baptitatus est Christus,nuptias iactas esse post annum . Constat.
in bapti sinate Patris testimonio in Dei filium & hominum do rem fuisse declaratum per illa verba; messidui meus dilectus, in guo mihi complacui, i uin audite, constat etiam , non nisi post nuptias obiisse, uno igitur integro anno praedicandi officium sibi a Patre injunctum omisisset, quod mihi probabile non videtur. Insuper; A tempore bapti sinieaepit Iesus habere distipulos, ut narratur Luc 3. & affirmat Samstus Petrus in actis Apostoloruin cap. l. diceras , Opo tet , ex bis viris, qui nobiscumsunt eo gregati , in omni tempore, quo intravis, ct exivit inter nos Dominus Ieses, inc piens a baptismo Ioannis dic: Nuptias autem fultas esse paulo post quam caepe rit habere disti pulos, narrat Ioan . cap. I.& a. non igitur a bapti sinate ad nuptias integer annus pertransiit. Si quis printerea nobis opponeret, non quatuor paschata a Joanne numerari, sed tantum
tria, cum verba illa; Erat Hers 1 D-ricorum , ct ascendit Isus dic. non sint intelligenda de uno pasthate; Hoc plus urget Baronium, & illos, qui sunt ii , ejus sententia, quam nos, ideo ipsi explicandum relinquimus. 31. Tertium argumentum de semipotest ex graecorum chronologia,qus per Olympiadum computationem conficitur. In consesso est, Christum natum esse sanno . Olympiadis centesi inae nonagesimae quartae, mortuum autem eo' anno q.
olympiadis ducentesimae siecundae, ramtum habeo, atqui inter annum 4. illius ,& annum . istius non possunt plures , quam triginta tres anni inchoati contineri , ergo. Cur vero illud ratum habeam ex eo colligo, quod Christi mors eo anno contigit, quo magna illa ac mirabilis solis desectio accidit, quam in ψ. anno olimpiadis ducentesim ut secundaeaeeidisse, antiqui probatissimique chr nologi tradiderunt. Verba Eusebii recitabo . Ad Passionem , inquit, venit domi
nus anno Tiberii decimoHazo, quo tems . re, di in aliis ethnicorum commentariis ,
haec ad verbum ferista reperimus ; solis facta defeHio , ct tenebrae super totvem
sa die. Ser sit sera super bis ct Phlegon
egregius Obmpiadum supputator in decimoquarto libro ita diems . Luarto anno ducentesimae seundae Olmpiadis maina , ct excellani , ct sufer omnes, quae ante imum acciderant, defectusti acta es:
dies, hora floria, in tenebrarum nominis sita semus es, ulsellae caesi vi flnt die.
Haec Eusebius . numera nunc annum,
quartum olympiadis centesimae nonagesimae quartae usque ad annum quartum Olympiadis ducentesimae secundae,& illos annos habebis,ad quos nos,Christum perveniss , contendimus.
supputationem sibi objecit Baronius, Rinquiit in Eusebio errorem irrepfisse, ita ut quod seripsit anno quarto seribere debuisset anno tertio, sed a tanto viro veniam petens , dico. Hoc prorsius opini ni suae oppositum esse , nam si Christus mortuus est anno tertio Olympiadis ducentesimae secundae , non solum ad annum trigesimum quartum pervenit, ut ipse contendit, sed neque ad trigesimum tertium . Hoc & ipse postea animadvertit , ideo subdit. Magis placet, Phlegomtem , cum nonscribat, quo anni mense silla ecclusis acciderit, fle dixtine anno quarto ejus olim adis contigi in , quo sub praedictis consulibus , eo anno dec
momis Claudii dictus annus quartus Gu
spicetur; Sic enim consuevisse majores ob
258쪽
auri exordio 'flum iste um denomin re , multis exempor essetfacile demons, re . Sed hoc etiam gratis asserit; nec ei susIragatur, nam tenet quod superius dictum est, quod si anno quarto non accidisset, nullo pacto annum trigesimunia quartum Christus attigisset; nec erat, cur Phlmon anni mensem afferret, cum jam constet, eo mense accidisse, quo mortuus est Christus siui, plenilunio Martii. 3. Immo extempore,quo hujusmodi ecet ipsis tam mirabiliter & praeter ordinem apparuit, aliud argumentum astronomicum ad nostram odinionem firmandam proponi potest sic; Christus mortuus est desinente luna I s. primi mensis, &die Ueneris, circa plenilunium. Primum constat, quia mortuus est postridie quam comedarat pastha cum distipulis suis, comedit autem de snente luna decimaquarta, sicut lex Moysi praecipiebat. Secundum tenet Ecclesiae traditio, & perpetua consuetudo, immo&tradunt Luc. cap. 23. Marc. II. JOan. I9. Tertium affirmat Dionysus Areopagita, ut infra dicemus, sed tantum in anno trigesimo tertio Christi luna deeimaquinta fuit in die Ueneris,
ergo Christus mortuus est, dum annum ageret trigesimum tertium , minorem suadeo , quia supposito, ut ex antiquissima Ecclesiae traditione, ex communistriptorum consensu, ex omnium nati num acceptatione supponere debemus,
nunc esse annum I 37. 4 Christi nativitate , anno triges mo primo Christi luna decimaquinta primi mensis fuit die a 7. Martii die Martisianno trigesimo secundo ineidit in diem decimam quintam Aprilis, & diem Martis; anno A. in x3. Martii die Mercurii; ergo in uno ex histe annis , de quibus tantum controversia esse potest , Christus mortuus nouest, e contra anno 33. sicut nos diximus
accidit, ut videri potest in tabulis, &colligi potest ex littera Dominicati. Dixi , de quibus tantum est controversia, etenim me non latet, etiam anno trigerismo septimo, octavo, & quadragesimo septimo post Christum natum lunam decimam quintam primi mensis concurris. se eum die Veneris; sed hoc ad rem nostram non est . Quibus omnibus rite consideratis Christum mortuum esse an no aetatis suae trigesimo secundo comple io, idest in anno trigesimo tertio satis exploratum, aut altem probabilius merito existimavimus.
q. III. Deprodigiis, quae in ChrisI marte peracta sunt. 34. Istinguenda sunt, ut clarius L hoc pertractemus, prodigia
facta ante quam Christus Dominus eminmitteret spiritum ab illis , quae post animae a corpore separationem peracta sunt. Inter priora praecipuum illud est , quod, ut affirmant Evangelistae, tenebrae factae sunt super uni versam terram a sexta hora usque ad horam nonam; De shisce tenebris plura inquiri possunt, &primo utrum pro universa terra intelligenda sit Judaea Ela, an vero totus mundus; De Iudaea sola intelligendam esse
opinatus est Origenes tract. 3 3. in Mat.& cum Origene Erasmus in c. 27. Mati.
quorum momenta sent, hujusmodi prodigium factum esse propter Iudaeos ,
proinde non oportebat extra ipsis rumis confinia fieri, quemadmodum dicimus de terraemotu, ac de petrarum stissione, terminus autem ille, quamvis universi lis sit, attamen juxta scripturarum consuetudinem non est adeo stricte accipiendus , ut ad unam Elam integram regionem revocari non possiti Hoc etiamsbi vindicat regula astronomica , nam ,
vel hujusmodi tenebrae factae sunt per densissimarum nubium interpositionem, quemadmodum in aegypto factas esse legimus, vel per interpositionem lunae; quidquid autem asseratur, tam universales esse non potuerunt; Quod si fuissent, procul dubio ab aliquo ex scriptoribus
259쪽
gentilibus, qui vel eo tempore, vel prope floruerunt, ut Strabo, Valerius Maximus, & Plinius, suisset stripto ad nos
tum mundum ab illis tenebris comprehensum esse, ut, quemadmodum Cliristus non solius Iudaeae , sed totius mundi erat dominus, & Redemptor, ita non Iudaea sola, sed totus orbis suum dominum ac Redemptorem interire cognosceret; Uerba Evangelistarum adeo sunt expresta, atque inter se similia, ut sine temeritatis nota aliter explicari non possint,nec aliter explicarunt Sancti Patres , quorum mentem in scripturarum explicationibus sequi debemus , ut ap paret apud Chrisiost. hom. 29. in Mat. Theophil. in a7. Mat. & Hieroni m. ibidem, Athanasius vero in passione & cruce domini dixit; Rerum natura suo sole
desitutafuit. Rerum autem natura non
in sola Judaea concluditur, sed toto mundo dominatur. Res procul dubio evenit , sicut tu Scripturis Sanetis per Pr phetarum ora fuerat praesignata ; Legimus porro in Isaia cap. So. Induam esses tenebris, et accum stonam operimentum eorum qua similitudine melius explicari non potest quod interest nostra, ut enim.
sacco res ita comprehenditur, ut tota
inludatur, ita caeli tenebris comprehensi sunt, ut nihil eorum, quo lumen effunderent, relinqueretur; in Amos veroeap. 8. Et erit in die illa, dicit Dominus Deus: occidet Sol in meridis, ct tenebrescere faciam terram in He luminis, quae verba de Christi morte exposuerunt Hieronym. Cyril. Ierosolymit. cat. IJ. Tertul. lib.4. contra Marcio: Isidorus lib. de passione domini. Huiusce rei plures ex scriptoribus testes fuisse, latere non potest, si quis legerit vel epist. 7. Dionysii Areopagit. ac Polycarpumos lucin etsi non recipiat Erasmus, recipiunt tamen omnes viri, qui simul pr. ibi sunt, ac eruditi; vel Tertullian. in Apologet. cap. 2I.,qui illam Solis mirabilem desectionein etiam Romae visam esse testatur, cum autem eo loci scriberet eod-tra Gentiles, incertam & ipsis ignotam historiam attulisse, credi non potest. Illius autem verba sunt ista . Eodem mo mento dies, medium orbem signante Sole,
Dbducta es, deliquium utique puto runt , qui id quoque super Chrisum pra
dicatum non siverunt. Et tamen eum mundi casum relatum in archiviis vestris habetis . Ex Graecis autem jam in anteced. Phlegontem produximus ex Eusebio. Ex quibus sitis constat, quam vana sint opinionis Oppositae funda
retur . Secundo quaeritur, quo pacto, &qua causa hujusmodi Solis obscuratio fi cta suerit. Factam enim suisse per densarum nubium interpositionem, ut Π.36. praenotavimus, voluit Origenes, Dionysius vero per eclipsina, seu positionem lunae inter terram & solem . Quamvis hoc postremum dici possit cum S. Augustino & S. Thoma, attamea
sectam suis se per Elam eclipsim mihi
probabile non videtur, cum irradiationem Solis in toto orbe sola Luna impedire non possit,quare addendum censeo, id praesertim divina virtute factum esse, ut Sol radios seos non emitteret, ut ante Hieronym. in cap. 27. Mati. Bedan lib.6. in Luc. cap. 23. judicavit Cyprian. de bono patientiae dicens. Sol ne Iudaeoru scinus aspicere cogatur, ct radios,
ct oculas Dor subtrahit cte. Res igitur
ita se habuit, ut quemadmodum ignis in sernace babylonica vim virtutis suae oblitus est, ne pueris noceret, Deo negante concursum suum , ita Sol in Christi morte vim illuminationis suae oblitus
est, ne, Deo nolente concurrrere, homibus app reret.
seruit, tanquam falsum rejiciendum est, cum ex sententia Phlegontis, tunc stellae coeli vis e sint , quod , si fuisset densarum nubium interpositio, fieri non potuisset, &quia, ut judicavit Augustin. lib. . de mirabilibus cap. 1 a. Solis haec
260쪽
obseuratio ita accidere debuit, ut non
aliquo casu , aut naturali causarum cursu provenisse , posset existimari. 8. Post Christi mortem primum prodigium fuit stissio veli, quod erat intemplo, dicente Matthaeo, emissis, sum, ct ecce velum templi scissumes.
Duo autem fuisse vela templi habemus ex Origene, teste Iansenio cap. 1 I. concordiae, qui licet contrarium opinetur , attamen non esse illi adhaerendum existimo, cum alios seriptores pro ori- genis sententia nobis liceat aikrre ; I sephus lib.6. de bello juda leo cap.6. to tum templum destribens, inquit, fuisse interiorem partem ejusdena , ad quam tantummodo Sacerdotibus ingredi licitum erat, separata in ab exteriori per
auratam porta in habentem seres aureas,
ct aulaeum longitudine pari, id est velum; inde subdit; Intima vero tempupars discemebam Militer zelo ab ext ruri , ct Sancta Sanctorum Bocabatur. Verbum illud , iliter aliud velum indicare, satis apparet; quod etiam clarius explicavit Cyril. lib. I a. in Joan. Cap. 3 p. dicens . Velum templi linteamenguoddam erat de latere ad latus, d superioribus templi in messio pendens, ut ad interius tabernaeuliam solus P ntifex iu-gredi posset . In primis januis templi v
ium erat extofum, intra quod primum tabernaculum erat. Constat itaque duosuisse templi vela, interius unum, aliud exterius, nec quidquam refert ab Evangelistis indistincte dictum esse ; di velum templi scissum es. Nam adhuc se
vatur veritas propositionis , etenim pro-
potitio indefinita aequivalet particulari, ut mani seste patet, nam si aliquod velum templi stissium est, vere dicitur, v Ium stissum est; juxta hare Hieronymis
ep. ISO. inquirit, quodnam velum templi stissum est, nulla autem esset quae stio , si tantum unum veIum iuisset. 39. Porro quodnam ex histe velis stillum fuerit, dubia res est apud Sanctos Patres . Origenes tract. S. in Mat. quem sequutus est Hieronym. laudata Tom. III.
epist. de solo exteriori id intelligit, atque eo ducitur principio, quo, cum nunc videamus solum per speculum , &in aenigmate, tunc Qtummodo interius velum disrumpendum erit, quando venerit quod persectum est , & evacuabitur quod ex parte est , Elum enim in caelesti patria Sancta Sanctorum ingrediemur, ibi videntes arcana Dei, quae nobis, adhuc in hoc oculo peregrinantibus, remanent secreta , & ab stondita. Ex hoc tamen etiam oppositu in inserri posset; nam , Sancta Sanctorum caelestis seret symbolum patria, ut loquitur Paulus ad Hebr 9. & Christus aeterna redemptione inventa introierit in Sancta , nobisque caeleste regnum reseraverit, velum interius in ejus morte seisi usum esse, merito possiimus definire ,; quare Leo Papa strin. io. de pass inuit. Velum, cujus objectum in eludeantur Som SanHorum, d summo us e ad ima disrumptum es, Oscru iillud, insicumquesecretum, quoduetur Summus P tifex Iussus fuerat intrare , referosum es, ut nihil jam esset discretionis , Mi nibit resederat Ianctitatis . Quod & tradiderunt Isidorus cap.So. in
Exod. & Euth. cap.67. in Math. o. Hujusinodi duplex velum ita assirmat Baromus an . I . Christi, ut eos erroris arguat, qui unicum tantum suis.
se, assirmarunt, sed quid per veli stis. sonem significatum fuerit, susus expli- candum interpretibus reliquit , addit
tantummodo ex Ephrem Syro, cujussium mam in seribendo fuisse aut horitatem Hieronym. de Scriptoribus Eccle fasticis tradit, tunc, cum v lum templi stissum est, columbam etiam C templo egredi visun esse. Nos etiam cum
eodem de hac veli stissione plura dicere
omittimus, cum plura, atque Omnia
aptissima dixerint Patres, quos legendi cura cuique ineste debet, nee aliquid subdimus, praeter id, quod ait S. Ambrosius lib. io. in Lucam hisee brevibus verbis. Dis scinditur, quo vel duorum syriorum dimisso, vel in Ieriorum Θυ-