장음표시 사용
241쪽
Aceldentia eueharistiea separata a proprio subjecto non habent majorem virtutem per hoc quod stab se eontineant corpus & sanguinem Christi una eum divinitate, ergo neque natura humana de stituta propria subsistentia habet maj rem virtutem, per hoc quod sit termin ta siubsistentia divina . Respondet Ri-ehard. in s. dici . art.I. q.a. id evenire, ne fides sacramenti evacuetur, sed idem ego dicam de humanitate Christi, ne fides humanitatis minuatur.
Au humanitas Chrsi proster unionem habuerit uirtutem faciendi
I origine Bohemorum cap. 3I.& Aipnonsus adversus haeres verbo, ratuliam , olim aldenses negasse, Bis, se in Ecclesia Christi aliqua vera miracu la , proinde etiam sequi videtur, nullum miraculum 1 Christo fuisse perpatratum, quod quam impie dimam ut, satis constat, si evangelica legatur historia. L etarum jam quatriduanum in monumento , puellam , & adolescentem excitavita mortuis; & Mat. ir. legitur. Ite,r runtiate Io mi quae vidipis,eaeci vident, elaudi ambulant, leprosi mundantur no tui resurgunt. Quare merito dixit Christus Joan .s. Opera , quae deit mihi P ter , ut faciam, i a testimonium perhiabent de me; Io. Si mihi non Ouuis crede re, operibus credite II. Si opera non f sissem in eis, quae nullas aliut fecit, ρe catum non haberent. Porro haec se isse a miracula, satis colligitur, si veri miraculi naturam perpendamus, aliud enim non requiritur, nisi quod sit opus extraordinarium vel in re, vel in m do, & quod ita causas exeedat, ut per nullas naturales vires obtineri possit; Hujusmodi autem fuisse opera plurima a Christo iacta, ut mortuorum sis seitatio, visius ae sanitatis ad solius v
eis impertium Testinitio hegam quis potesti
tae a Christo laeta esse apparenter tum virtute magica, 8c daemonum invocatione, unde& ipsi hebraei calum ni abantur dicentes, in virtute Beelzebub Principis daemonioruna id perpa trasse. Aliqui vero concedentCS, ea vera fuisse miracula , optimo Christi temperamento, quod a Medicis appellatur jultitiae, si ve ad pondus, illa tribuerunt 3 dicebant enim , quod, quemadmodum homo, quia naturali sito temperamento taeteris animalibus praestat, ea suo regere valet imperio, se Chri stus, quia optima erat praeditus corporis eonstitutione, & aequissina a element rum mixtura, cui addebatur ingenii excellentia , omnibus rebus praeerat, &ideo naturali virtute poterat claudos erigere, caecos illuminare, & reliqua, quae de ipso leguntur perficere. Iuxta hoc Gentilis Fulginates, ut refert Petrus Aponensis apud Medi nam lib.a. derecta in Deum fide eap. . dixit, AEliam justa adeo temperie con sititutum fuisse, ut in quolibet ex elementis potuerit se collocare, & ita explicat quod legitur Eceles. 8. tu turbine igneo fuisse rece
lumnia sitit &ignavia; secundum tanquam fabula , ct inventum phdoλphicum contra rectas Philosephiae leges. expositum. Ut illud calumniam demonstremus satis est, si afferamus responsum Christi Domini, quo Pharisaeos ita dicentes reiecit; omne, inquit, regnum
in se ipsum d labitur , si autem di
Satanas infe ibum divisus es, quomodo subit regnum eis; ρ Mirificae res, quas secit Jesus , non alio fine factae sunt,
quam, ut homines ad recte vivendum,& ad veram fidem, quam ipse praedicaverat, suaviter ac sertiter traheremur; Ideo Ioa. II dixit de Lazaro mortuo; L Earus morauus es, di gaudeo propter vos, ut eradatis. 3c alibi, ut eradam 'puta tu
242쪽
ra me . Uenit Christus in mumdum , ut dissolveret opera diaboli , ζ Π.3. quo pacto igitur virtute daemo- is ea portenta operabatur λ quin immo diaboli se ipsi commendarunt, ne eos amplius torqueret, & eoacte fatebantur, illum esse Christum Filium Dei
vivi. II. Quod vero de optimo Christi temperamento dicitur, fabula est, pr. quia Medicorum Principes, ut Galen.
lib. de temperam . &de tuenda valetudine, Avicen doctrina 3. cap. I. Averrores a. de gen. com. 8. impossibile asserunt hoc temperamentum ad pondus , de qua re , cum Theologum agam, nullam instituere volo quaestiovem; sed etiam admisso, hujulmodi fuisse temperamentum Christi, utpote qui ope Spiritus Sancti genitus fuit,
attamen quis sibi persuadeat, tam mira potuisse operiari, ut etiam a longinquo loco posset infirmitates curare, & mo tuos ad vitam revocare praesertim, quod , si id ejusdem temperamento tribuendum fuisset, id operatus esset ad instar naturalis agentis, non vero prout sua decernebat voluntas , quod tamen ita actum est. Unde dixit ille; Domine, suis, ter me mundare, & respondit Iesus, volo, mundare . Joan. II. Malam h minis Constitutionem aliis nocere posise, non negamus, constat hoc in fascinatione; & ita justam hominis Constitutionem aliis prodesse posse concedimus , attamen ea , quae a Christo facta sunt, ipsi tribuere, nugatorium est, temerarium est, haereticum est. Ia. Histe rationibus etiam consulatur error aliorum , qui dixerunt cum
Avicen. in quarta sexu naturalium cap 6. haec miracula adscribi potuisse virtuti 8c efficacitati imaginationis Christi; ibi enim existimabat Avicen. animam hominis per vehementem affectum ,& imaginationem iuunt, & aliena corpora posse transnutare , immo pluvias, & grandines & ventos de coelo posse deducere. Dicamus igitur virm
tutem faciendi miracula suisse Christi
humanitati communicatam , tanquam
ejusdem divinitatis instrumento, quod amplius in sequenti demonstrabitur .
ARTICULUS III. An virtus facient miracula in ChrisIhumanitate fuerit phasica,
suum realem influxum producit effectum , vel principaliter, vel instrumenis
taliter, seu dispositive, ii pr. modo, est causa principalis phy sca; s secundo, est
causia physica instrumentalis didi sipolitiva. Virtus moraliter operans illa est, quae licet physicam cauialitatem in effe
ctum non exerceat, attamen est causa ,
ob quam causa physica operetur, quod bifariam evenire potest, vel quia ipsi causa physica principalis ita instituerit, vel quia moveat causam physicam ad agendum intercedendQ. consulendo, imperando &c
tentia affirmans, humanitatem Christi fuisse instrumentum physicum omnium operum Spernaturalium , sive sint opera pertinentia ad externa miracula, live ad productionem gratiae , nostraeque justificationis. Pro hac fiunt Capreol in
disi. art. s. Palud. dis I. q. I. n. 32. Sol. q. I. art. F. Ferrarien. Driedo, Vega lib. . in Concit. Trident. cap. II. Hur-tad. Ualent. Medina, aliique recentiores cum Sua Z, qui tamen diversis modo se explicant, de qua re infra. Est vero etiam sententia negans, itaut humanitati Christi tantum concesserit virtutem moralem tam ad miracula perpatranda , quam ad gratiam, nostramque justificationem conserendam. Pro hac sunt Alex.3. P. q. 3. art. I. mem.I. S. Bonavent. in I. dis I S. art. a. qu. 3. ScOt. q. I. circa finem, & in .dis 2. q. a. q. Ex his. Durand. UasqueΣ, Lugus, Amicus Arriaga, aliique plures.
243쪽
13. Dixi sit pra, Doctores priorem sententiam propugnantes diverso modo se explicare , siquidem aliqui dicunt , humanitati Christi concessam fuisse aliquam qualitatem, quae esset ordinis Superioris , & virtus instrumentalis ad istas operationes efficiendas. Aliqui docent, virtutem hanc miraculorum e Gfectricem non esse rem aliquam iii haerentem humanitati , sed tantummodo aliquem motum impressum ii manitati. Aliqui tradunt, esse potentiam obedientialena activam existentem in rebus ipsis, per quam efiicere possunt opera supernaturalia , tanquam instrumenta Dei, si velit concursum specialem ad effectu in aptum Deus praebere, Secu nda opinio probabilior est. 16. Atque hic praetereundo Caias quae in libro de Sacramentis dicam , nimirum , ista esse tantum causas instrumentales morales gratiae, sic primo as. sertionem probo. Fuerunt aliqua miracula a Christo patrata, quae explicari possunt per solam efficientiam moralem humanitatis, aliqua vero, quae non pOG
sunt explicari per effetentiam physicam , ergo humanitas Christi non suit
instrumentum physicum operativum miraculorum . Priorem partem antec.
ostendo ; Fuerunt aliqua miracula a Christo patrata vel in loco valde distanti sine aliquo contactu vel suppositi vel virtutis , vel tantummodo per imperium, sed quod fit sine aliquo contactu vel suppositi, vel virtutis, & per Elum
imperium non fit per instrumentum physicum , ergo. minoris primam pariem debent Thom istae concedere, cum haec sit ipsorum doctrina , quam tradunt
in Philosiophicis quaestionibus , secundum debent concedere omnes , cum
iusso ad moralem causam reseratur , scut& consilium . Pr. maj. cum Ioan . . dixit Regulo, vade, Figius tuus vivit,& Mat. 8. Centurioni, Vade, fiat tibi sicut vis, ct sanatus spuer in illa hora; Miraculum patratum est in loco distanti sine aliquo contactu vel suppositi, vel virtutis, asserere enim Christi vocenta delatam fuisse usque ad illum locum, ubi detine antur infirmi, est aliud miraculum sine ulla proris necessitate & sundamento excogitatum assirmare; Cum vero Luc. . dixit Daemoni homine . obsidenti, Obmutesce,'exi de homine aut Ioan . I i. suscitavit LaZarum a mortuis dixit; Lazare seni forar tunc utrique imperavit, ergo suerunt aliqua miracula a Christo patrata, quae &c.
raculum , quod explicari non possit per efficientiam physicam, licet ex Superi ribus deducatur, se amplius declaro. Quando Christus Dominus super aquas ambul*vit, hoc explicari non potest per aliquem p bysicum humanitatis influxum ; etenim hoc factum est, ut ajunt illius loci expositores, vel quia ejus
corpori nunc concessa suerit dos agilitatis, vel quia divina virtus corporis in
lem sustinuerit, ne suo vestigio aquas premeret , vel quia aquae cohibitae sunt,
ne compressae moverentur , ac diffluerent , sed ad nihil horum humanitas Christi phy sice se habuit, ergo, non
quidem ad dotem agilitatis, etenim corpus vivens , agilitate praeditum , est causa principalis cujuscumque motus, quocumque modo fiat, nec opus est, ad hujusmodi motum assuinatur tanquam instrumentum; nec dic I potest secundum , cum contrarium colligamus ex
Patribus. Dionys epis . ad Cajum, ostendens, Christum hominem ea, quae sunt hominis, se per hominem feciste , ait. Cujus rei evidens indutum es Virgo
excellentis miraevii novitate concipiens ,
ct aqua instabilis , ae fluida materialium , terrenorumque pedum sustinent pondui, fd permundana, admirandaque potentia consum ad materiae solidi
ris imaginem. Damasc. 3. de fide cap. IS. inquit. Ea, quae erant hcminum agebat,
ut cum in fluxa, ct insubili unda terr
nis pedibus incederet, non indurata GFua, verum per eximiam Spinusis potentiam ita comparata , ut minime
244쪽
ae Fueret, pedum re corporeorumgravia tum , & si respondeas, qualitatem hane toti cederet . Denique Beda in illud elevari immediate a Deo, idem dicere Maret 6. ct volebat praeterire eos con- posses de humanitate, quin ad aliquam tra Theodorum Episcopum Pharan ita- qualitatem ipsi impressem confugeres ;num ostendit, corporali corpore, dum non potest dici spiritualis, nam debui se super mare ambulavit, Christum non set esse tota in tota, & tota in qualibet earuisse, immo hoc dici juxta fidem ca- parte humanitatis, & praeterea, haec spi- tholicam tenendum esse . Superesset ritualis quilitas, sicuti vim habebat adigitur tertium , quod videtur evinci expellendam quamcumque contrariam ex testimonio Damasceni Iaudato, sed alterationem , & aegritudinem ab alies hoc dicamus, miraculum non fiuit fa- nis corporibus, ita reddidisset Christi istum in Christi humanitate, sed in , humanitatem nulli alterationi vel paς aquis, ne scilicet, cum premerentur, sioni obnoxiam , & subjecstam .dimuerem, ergo . I9. Probo secundam;inquiro enim, 18. Hoe secundo probatur omnes quid sit iste motus impressus a Deo hu- modos reijciendo, quos adhibent ad- manitati;nam vel est ipse concursus Dei, versantes Doctores , ut se explicent; si & sic dissicultas non solvitur , & petitur Chrissi humanitas filii instrumentum principium , vel esset alteratio , & sic physicum miraculorum, nostraque ju- per talem motum aliqua producereturilificationis, vel filii, quia humanitati qualitas, quae superius rejecta est, vel Christi filii eoncessa quaedam qualitas esset motus localis, ot hic neque, nam superioris ordinis, quae esset virtus in- Christus plura miracula per imperium strumentalis talium operationum ; vel & vocem suam absque motu locali ope- quia ipsi suit impressias aliquis motus 1 ratus est, & sine aliquo motu linguae pinDeo; vel quia hoc exigit potentia obe- tuisset Operari. dientialis in ea existens. Sed neutrum Io. Probo tertiam ex principiis statu dicendum est, ergo. Minor continet tis in quaestionibus phylosophicis, ubi plures partes quaelibet probanda est . demonstratum est, non dari potentiam Probo primam. Haec qualitas sit- obedientialem in quolibet ad quodli- perioris ordinis vel suisset transiens , het, sed Qtum ad aliquem essectum , vel permanens, vel corporea , vel spiri- cum quo servatur quaedam proportio tualis , nihil ex istis. Primo, quia hoc saltem analogica, quare licet humanitas admisis, censenda Bret qualitas infinitae . Christi elevari potuerit ad aliquem sise
Virtutis , quia se extendere posset ad pernaturalem effectum non solum ut in- omnes effectus inter se specie diversos, strumentum, sed etiam ut causa princi- hoc autem incongruum omnino videtur; palis, non tamen ad omnes, ad quos non deinde, qualitas haec utcumque sit, vel habebat virtutem inchoatam, dc remO- ex se habet virtutem miraculorum effe- tam , proinde &c.
stricem , vel non ; si hoc dicatur, ergo a I. Hoc, quod de miraeulis dici frustra ponitur, si illud, jam non erit mus, asserimus etiam de opere nostrae instrumentum , sed principium proxi- justificationis, ad quod amplius proban-mum & principale. Denique qualitas dum asserri potest doctrina Conc. Triis
ista non potest dici corporea , eum per- dentini, quod enumerans cauas justificipi nequeat, quomodo virtus corporea cationis nostrae sess6. cap. 7. inquit CamPossit virtute sua naturali proferre esse- fa e cient es misericors Deus, meritoria eius spirituales & supernaturales ; si di- autem Dominus noser Iesus orsus . Cis, per elevationem , ergo elevari dein Atque ratio in promptu est, nam Chriberet per aliam qualitatem, sed de hac stus est causa justificationis nostrae per qualitate elevante idem fit argumen- suam passionem, mortem, & resurre- Tom. III. F f ctio- Diqitigod by Cooste
245쪽
ctionem , actiones autem istae cum modo physice non existant, sed solum moraliter, possunt esse tantummodo causae morales, non physicae, causa enim non existens non potest operari, ut suppono. Ueritas tamen assertionis nostrae magis constabit ex argumentorum solutione. aa. Op. I. Totum id dLet concedi , quod e fert ad majorem humani, talis Christi dignitatem , & honorem , sed humanitatem Christi fuisse instrumentum physicum miraculorum , confert ad majorem Christi dignitate , , ergo. Prob. mi. nobilius est instrumentum physicum, quam morale , sicut nobilior est eausa physica, quam moralis,
ergo a Resp. dato hoc argumento concm 'dendum esse Christi humanitati, esse causam physicam principalem , quia haec nobilior est,atque excellentior. Ad maj rem Christi dignitatem id conseri, quod fieri potest intra limites humanitatis, &supra humanitatem cujuscumque ait rius hominis; Hoc autem evenit in sententia nostra eminentius quidem quam in sententia adversariorum . Hoc dupli, ei ostendo ratione . Prima est; quod esse instrumentum physicum miraculorumia communicari etiam potest naturae irrationali, ut quando asina Baalam loquuta est, esse autem instrumentum morale vel impetrando, vel imperando, nat
Tae irrationali communicari non potest, istud ergo nobilius illo. Seeunda est; quod sicuti v. gr. majoris dignitatis est in Rege habere facultatem moralem condendi, vel destruendi urbem, quam physice concurrere ad ipsam aedificandam , vel destruendam , ita majoris honoris est, Christi humanitatem moraliter potuisse facere quaecumque miracu-Ia , si voluisset, & ea, quae facta sunt, epse operatam, quam physice eam perpatrasse; non ergo causa physica semper est persectior morali, etiamsi sermo esset de causa principali. Uerum tamen est, a n his non negari ad aliqua miracula physicum influxum prebuiste, sed ad illa . tantum ad quae virtutem inchoatam seris
Dices; Datur potentia obedienti lis passiva in quolibet ad quodlibet,ergo etiam activa, sicut enim illa spectat ad persectam subjectionem ereaturae respectu Dei, ita&ista; ideo inquit S. Augustinus 3. de Trin. cap.9. Deum posse
de creaturis facere alia, praeter ea, quae earum sibi vindicant vires, naturalesque lacultates.
Argumentum hoc in phylosophicis
solutnm est; transin isto enim ant. falsa est consequentia, siquidem materiale potest etiam naturaliter recipere sipirituale, nec tamen etiam per potentiam obedientialem potest spirituale producere; ratio est, quia plus requiritur ad agendum, quam ad patiendum ; Sed re vera etiam antecedens est falsum , nee enim fieri potest, Angelum v. gr. reci pere albedinem; Quod vero spectat ad per se tam creaturae subjectionem, haec servatur, per hoc, quod Deus ea uti possit quando voluerit, & quomodo voluerit ad id omne efficiendum quod non repugnat , id est id omne, ad quod licet
non habeat virtutem completam , &proximam , habet tamen inchoatam , &remotam , & hoc probat auctoritas August ni. 2 . OP. a. aut toritatibus. Causta, miraculorum esse strix non solum impetratione , sed potestate, dicenda est causa physica, non moralis , sed humanitas Christi fiuit causa miraeulorum etactrix non solum impetratione, sed potestato , ergo.Mi. probatur.Luc. s. inquiit Christus paralytico; Surgeseolis lectum tuum,
vade in domum tuam. Leproso eodem modo dixit, Volo, maudare. Et Joan. II. cum venerit ad sepulchrum Laetari; L gare veni foras . Unde Gregor. lib. 2. Dialog. cap. IIo. ait. Chrisum miracula
feci epossate, Marores sero di Sanctos impetratione; Quod si Sanctorum reliquiis hane physicam facultatem faciendi miracula non negamus, cum ipsis nulla vis sit impetrandi, 2d solum per con
246쪽
ta iusta tam mira operentur, potiori jure id Christi humanitati concedendum erit; & revera per phy sicalia actionem , plura hujusnodi operatus est Christus,
ut cum Mat. 8. apprehensa manu secrus Simonis, quae magnis febribus tenebatur, continuo sanata est, & cum Marci F. Mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, dixit, si tetigero fimbriom.
sesimenti ejussalva ero. Et notandum , quod tunc dicitur, virtus de illo exiisse, quae non poterat esse virtus, nisi humanitatis. Hine in Concilio Ephesino lecta,& recepta fuit epistola Concilii Alexandrini, quae est decima inter epistolas Cyril. ubi legitur. Si quis earnem domini non fatetur e e vivificam , anathemasP. Et can. I i. Christi caro dicitur vivι- flectrix , id est collativa vitae. in 6. vero Synodo dietum est in epist. Sophronii, Herbum per carnem effecisse opera, quae erant divinitatis iudicis . Hinc ideir , Cyrillas lib. . in Joan. cap. I . inquit.
mando Θnagogae Principis filiolam sus
istat , manum ejus a rehendu, ut fer
δitur, ct erexit dicens, Puellasurge, itaui Deus ct Herbi, O earnis ibae tactucam excitavit, unam ab uno se Chri Deo etidelicet, di homine operationem is producens. Et infra; Non ergo verbo δε-lum sempcr, verum etiam tactu monaos excitabat, ut senderu, corpussuum vivificare pos .s S. Resp. concedendo, Christum fecisse miracula non solum impetratione , sed etiam potestate A imperio, nego tamen ex hoc probari ejus humanitatem suisse instrumentum physicum, quis enim ignorat, ut diximus , etiam imperium pertinere ad causam moralem , 3 quamvis huic imperio Christi Drati nem praecessisse dicendum videatur, cum antequam dixerit, Lazare veni foras dixit Christus Joan. I i. Puter, gratias ago tibi, quoniam auisti me , ego autem fiebam, quia semper me audis. Potestate igitur & imperio faciebat Iesiis miracula, non simpliciter impetratione ; Haec autem duplex est, alia, qua Tom. III. aliquis impetrat, tamen non semper Obtinet, sed in voluntate Dei est, ut res fiat, & haec conveniebat Martyribus &Sanctis, de quibus loquitur Gregorius; alia, qua aliquis impetrat, & semper O
tinet, ita ut Deus promiserit omnia concedere ad nutum impetrantis, & haec
est illa, quae soli Christo convenit, &qui ita operatur, recte operari dicitur potestate, & imperio; atque ex hoc habetur distrimen inter virtutem faciendi miracula, quae erat in Christo, & illam, quae fuit, aut esse potest in aliis Sanctis .
Neque verum est, hanc physicam gratiarum & miraculorum virtutem reliquiis Sanctorum esse concedendam , etenim non alio modo per illas gratie, Sc miracula fiunt, ni si propter merita & orationes Sanctorum , sed haec tantummodo moraliter se habent , ergo & illae , quod si
hoc contingit per contactum,hic de ma teriali omnino se habet; atque Codem modo discurrendum de contactu praestito a Christo in adductis, aequali enim modo & sinitatem , & vitam restituisset, esto nullus suisset contactus physicus, sicuti multoties ab ipso factum esse evan gelia testantur; Vere autem virtus de
illo exibat, non quidem aliqua physica
qualitas, vi cuius operaretur , sed vir tutis nomine ipsem miraculum intelligi, tur juxta consuetum loquendi modum in seriptura; sc Luc. io. dieitur. Si in
Dro ct Sydone factae essent vitutes; Et
Marci 6. Non poterat ibi virtutes facere.
Ex definitionibus Concilii Ephesini, vel ex litteris Cyrilli nihil probari potest,
ni si contra Nestorium , negantem Christi carnem suisse in eodem supposito divinit/ti conjunctam , fuit itaque caro vivificans, quia non erat caro puri hominis , sed ita unita Verbo , ut ad libitum siuum posset quaecumque a Deo impetrare ac obtinere, sicut dictum suit; ut denim virtus vivificandi Christi humanitari tribueretur, vel physice, vel moraliter, hoc parum ad Patres reserebat; Quomodo autem illius opera essent divinitatis indicia, jam dictum est. y f a 26. Opp. 3. Dissiliaco by Corale
247쪽
a 6. Opp. 3. ex aliis scripturae textibus Jo. I. Lexper Esem data es, gra
tia vericas per 'sum Cisi uis facta
es. Ex quo textu silc argumentum proponi potest . Lex data est per Moysena ,
tanquam per instrument una physicum Dei, ergo gratia & veritas per Jesium Christum facta est, tanquam per instrumentum physicum Uerbi. Mat. 9. Filius hominis potestatem habet remittendipe cata. Joan. ao. Data es mihi omnis Iesus in exis, ct in terra. His adde Christum appellari brachium Domini. Isaiae
s I. Me infula expectabunt, ct brachium
meum sustinebunt. Sa. Paravit Dominus brachiu anctum iam in oculis omnium gentium. II. suis credidit auditui πο-
pro ξ re brachium domini eis revelatum esὶ Porro brachium hoc, quod Sancti
Patres, praesertim Athanasius, &Damascenus appellarunt organum, & instrumentum Dei, non potuit esse tantum morale; etenim instrument una mo-
eale supponit aliam causim principalem in eodem genere , at humanitas Christi nullam potest supponere aliam causam principalem moralem , alioquin haec esset Deus, quod dari non potest, nisi dicamus, Deum posse apud alium impetrare , quod esset, ipsum non esse s
27. Resp ex omnibus illis nihil,liud inferri nisi Christum esse causiam gratiae, veritatis, nostraeque iustificationis, nequaquam vero esse causiam physi eam ; immo necesse est eoncludamus suisse causim moralem ; eo enim modosuit causa gratiae, & nostrae justificati nis, quo est nostrum caput, sed est nostrum caput non physicum , sed morale,
ergo. Quantum vero ad argumentum deductum ex prima auctoritate, se retorqueri posset; gratia & veritas per Jesum Christum facta est tanquam per instrumentum conjunctum Verbo, ergo Lex per Moysem data est, tanquam per instrunaen tum conjunctum Deo; non sunt igitur attendenda verba in omni stricto
sensiu; Quod vero Moyses suerit instrumentuna physicum , per quod Lex data est, afferri posset ratio, quia nimirum ad promu andam legem erat in Moyse virtus sufficiens, nec aliud requirebatur , nisi quod Deus illud ad tale munus constitueret; non erat autem in Christi humanitate haec virtus physica inchoata ad omnia miracula physice perpatranda, ut dictum fuit, ideo &e. Eodem pacto dicimus Christum appellari hrachium Dei, quatenus passione sua meruit, Bras ejici sortem armatum ,& a daemonis p testate hominem liberare; & argumen. tum ultimum falsum est, ut exemplis
potest ostendi, sic , si Primus minister in aula Regis a Rege mihi obtinet aliquem gradum, vel pensionem , est eausa moralis, nee tamen supponit aliam causim moralem .Est igitur humanitas Christi caua moralis prima, per quam movem tur Deus ad Ac.
248쪽
Deusque frequenter in tractatu idioma
tum communicationem commemoravi,
in quo tamen consistat, &in quo possit
adhiberi, non exposui. Hoc in praesentiarum brevissime praestandum . Iduma nomen graecum , latine s-gniscat proprietatem , seu attributum . Idiomatum ergo communicatio aliud non est , quam mutua praedicatorum a firmatio. Videndum est itaque,quaenam
praedicata possint affirmari de Christo,& quaenam ex illis, quae de Christo dicuntur, affirmari possint mutuo inter se;& quia ferine innumerae sunt proposti nes, quae fieri possent, ideo, ne omnes
recenseamus, tradentur aliquae, ex quiribus iacile colligi potest quod intendi
a. Atque primo,recte fiunt illae praedicationes de Christo, in quibus de illo
asseruntur conereta, vel abstracta con venientia essentialiter naturae divinae,
v. gr. Christus est Deus , immensius, immortalis &c. vel Christus est divinitas, immensitas , immortalitas &c. paritepillae, in quibus affirmantur de Christo
concreta , vel abstracta convenientia personaliter Uerbo, v. ga. Christus est Verbum, est divina filiatio . Tandem illae , in quibus praed icantur concreta con venientia naturae humanae, ut Christus, est homo, mortalis, finitus &c. non tamen in quibus praedicantur abstracta , ut si diceretur, Christus est humanitas; Ratio horum omnium est, quia concre ta & abstraeta, quae conveniunt naturae
divinae, & personae Verbi, identificantur secundum se tota, concreta vero, quae conveniunt natum humanae, identificantur secundum rectum cum EO, quod Christus habet in recto, non sic abstracta convenientia naturae humanae,
non enim humanitas Christi est ejus substantia εῖ. Secundo; non possunt dici de Christo ea praedicata, quae in eodem Cxprimunt exclusionem divinitatis; v. gr. Christus est purus homo, est servus servitute legali, sive quae exprimunt exclusionem verae humanitatis, v. gr. Christus non est mortalis, vel quae significant distininionem , & pluralitatem suppolitorum , ut Christus est alius & alius, vel
quae exprimunt confusionem naturarum,
ut Christus non est aliud , & aliud . q. Tandem; non possunt absolute adhiberi istae propositiones, Christus est creatura; incaepit in tempore; est minor Patre; nam licet non sint salsis, attamen, quia istis utebantur Ariani ad insere dum , Uerbum divinum esse creaturam, neque Patri consiubstantiale, ideo consultius diei debet Christus, ut bomo, est
249쪽
DISPUTATIO U N Ι C A. De Reliquis ad Christum pertinentibus , de quibus in Sambolo.
Um ad integrum in camnationis mysteriun , non selum pertineantea , de quibus usque modo pro modulo nostro pertractatum est, R quae etiam' a Theologis stholasticis resolvi solent, aut saltern deberent, Verum etiam alia, praesertiin ea , quae in symbolo proponuntur, ideo a nobis de istis agendum esse, non inconsulto existimamus. Haec autem reducuntur ad illa verba . Crucifixus etiam pro nobis eskb Potio Pilato paris, epultus est, dire larirexit tertia die fecundum scripturas, ascendit in caelum indet ad dexteram Putris , ct iterum venturus es cum gloria judicare vivos, di mortuos.
, Lura procul dubio, de quibus inquirit S. Thra quaest. F. usque ad
So. possent a nobis exponi ac declarari, quia tamen de praecipuis, in quibus aliqua controversia est vel contra haereticos, vel inter doctores catholicos , mens nostra seri disputationes ali quas instituere; ideo adsequentia puncta studium nostrum deducemus . I. Ο anno aetatis sive Christus mortuus sit.
a. de prodigiis, quae in Christi morte facta sunt. S. quod i , mense , &hora sit
g. A R duam summopere rem ag- L gredior, &quar, non nisi ex pluribus, quae praestipponenda, ac pr bandassint, expolitis, decerni potest, atque declarari; Ut mortis alicujus tempus stabiliatur, necesse est, nativitati
annum definire; & quemadmodum , ω dum incipimus vivere, incipimus mori , ita mortis nostrae nestimus aetatem , nisi vitae nostrae noscamus initium ; Ante quam vero,quod nostra interest demon straturi exordiamur, varias opus est Do. toruni sentcntias de mortisChristi tempore atque ejus aetate in medium proferamus , ex quibus certe resolutionis nostrae dissicultatem progredi,qui legerit ψnon ignorabit. I4. Iliad autem prae omnibus prinsupponendum est, Christum Dominum
revera mortuum eise , ac cruci affxum , contra aliquos haereticos, quorum caput& princeps suit Basilides ex Iren. lib. I. contra haeres c p. a I. Tertul. lib. de praeseripi. haeretic. cap 6. Euseb. lib. . hi sit. cap. 8., qui existimarunt, nequaquam Christum, sed Simonem Cyrenensem , loco Christi eruet assixum suis. Q. Quo sundamento haeresis ista niteretur , non indicatur; arbitror tamen illud
250쪽
adductum esse, quod legitur Deuter. 2I. Maledictus omnis qui pendes in ligno. Idcirco , ne Christum maledictum esse sagirmarent, crucifixum negare , pium esse duxerundi. Aliqui vero , etsi in cru-ee positum dixerint, attamen non clavis
acti xum asse erunt, quia Deuteron. a I. legitur, reos mortis in patibulo appendendos esse, non tamen clavis perforan
dos , patibuloque figendos . I. Utrumque ex his falsiim omnino esse , paucis demonstrabo . Falsium primum, nam Ieremias cap. II. hoc praedixit verbis illis Myttamus lignum in s nem ejus , idest in corpus ejus, quod est
panis vitae, ut explicarunt Tertul. lib.3. contra Marcion. cap. I9. Iustin. in dia contra Triphon. Cyprian. lib.a. eontra Jud. cap. I S. aliique; immo & Deuteron. 28. legitur. Erit vita tua flendens antere quae verba de Christi morte exposuerunt Leo Papa serm. 8. de passione, August.lib. I 6. contra Faustum cap. 22. Sed
multo elarius id tradidit Apost. Paulus ad Philip. a. dicens : Factus obediens usque ad mortem , mortem autem Crucis. Et r. ad Corinth. I. Praedicamus cir
modo se scire profitebatur . Neque vero movere debet illud ex Deuteronomio, nam, ut ait Paulus ad Galat. 3. Ut nos
rediseret d maledicto legis , factus pro
nobis maledictum. Et Augustin. contra
Faustum , qui libros Moyss propter illa
verba rejiciebat cap.a. sic loquitur. A fert Christis de maledicto maledictum , quomodo de morte mortem, di de peccato peccatum Quamvis adnotandum est cum Hieronymo in epis ad Galatas 3., maledictionem illam datam esse morienti in ligno ob culpam propriam, non limortuus esset aut injuste , aut ad delendam eulpam alienam, non enim pati paenam , R d reum esse psns, invisum est Deo . Maledictus fuit Aman, qui merito suspensius fuit , at non fuisset maledictus Merdochaeus . Lignum illud Crueis Chrisito non fuit opprobrio , sed gloriae, atque de eo scriptum fuit Sapien-
6. Falsum etiam secundum, nisi dicamus salsam scripturam veteris , novique testamenti. Zach. I 3. habetur .auid sunt plagae sue in medio manuum tuarum i ct dicent, his agatussum in domo eorum, qui diligebant me & ps ai. Foderans manus meas, ct pedra meoI. An non etiam clamarunt Iudaei, crueipyge , crucissim eum Z unde &Math. c. 26. inquit, P quam autem erucifixerunt eum. Et Petrus a t.u. & Gem vos eruet isti. Et ne detur alicui explica tioni locus , attendantur verba Thomae, Joan .ao. videro in manibus ejus μxuram clavorum, non credam. Cui inde
d ixit Christus. Infer diguum tuum huc, ct vide manus meas . Quod vero affertur ex Deuteron. in illa lege, probat quidem , hujusnodi modum crucifixionis non praescribi, non tamen probat prohiberi, etenim crucifixos suisse septem Saulis filios narratur a. Reg. cap. a I. verum, etsi hujusinodi fuisset hebrae rum lex, oppositum non evinceretur, siquidem & latus ejus apertum suit, quod tamen in lege non continebatur. Perpendas Iudaeorum in Christum
Odium, & ne mireris, si sertasse lex merit violata; Adde tandem , non juxta Iudaeorum legem, sed iuxta Roman rum morem, fuisse in Christum datam
sententiam. 7. Et revera de clavis , quibus infixae manus illae , quae tot edidere miracula , infixi pedes illi, quibus exultavit ut gigas, Dominus meus Iesius Christus
spes mea, ad currendam viam, etiam praeter Evangelicam historiam , & Sacram Scripturam, Ecclesiastica testa tur monumenta, nam, Helenam Constantini Matrem simul eum Cruce setiam clavos invenisse, scribunt Tiae doret. lib. I. cap. IS. Niceph. lib. 8. cap. 29. Somm. lib. 7. cap. I. Socrates, Rufinus, nec non Ambros in orat. de
obitu Theodosii. Potius inquiri posset, quot isti fuerint; S. Bonavent. in lib. de