장음표시 사용
261쪽
gogae profanatio declaratur . Minditur ergo velum vetat, ut Ecelesia nova fidei suae vela suspendat. Synagogae velamen aufertur ut religionis interna Useria
revelato mentis cernamur obtutu. In hac
veli scissione adimpleri caepit quod imgitur Danielis cap.9. In imissio hebdomadis deficiet hostia, c acrificium,
erit in templo abominatio desolationis. i. Post veli templi scissionem ab Evangelista Matth. cap. 27. indicatur
terrae motus, terra mota es. In Christi morte neSaverat coelum splendorem suum , negavit & terra suam immobilitatem; conditoris sui mortem elementa senserunt, quam Obdurata hebraeorum corda tentarum; terrae motu lex Mosayca initium accepit, terrae motu habuit& linem , juxta id quod dixit Paulus ad Heb. I 2. Cujus , id est Moysis , movit
testam tunc , Nunc autem repromittit
dicens: Adhuc femel, ct ego non solum
mosebo terram, sed di coelum. Iram Dei metuere debuisset hae braicus populus , atque illud in mentem revocare ,
quod dixit David ps i . Ommotae edi
contremuit cerra, fundamenta ejus conturbata sunt, ct commota sunt , quom
niam iratus es eis. 62. Utrum terrae motus iste Iudaeetantum , intra IeroElymae cons nivi,
partes concusserit, an vero etiam remotiora loca, quantum ad haec ex evan
gelica narratione nihil potest concludi; ex Phlegontis vero sententia a nobis adducta, satis ostenditur, in Bithinia, aliisque Civitatibus plurima destructa
fuiste aedisicia . Non me praeterit ex Cornelio Tacito, ex Plinio, ex Paulo Orosio, primo eiusdem lib. a. Annal. secundo lib. a. hist. cap. 8 . tertio lib. 7. hist. cap. . tempore Tiberii multas Civitates in Asia te me motu destructas sie, quem accidisse die passionis Christi plures arbitrati. sunt, inter quos etiam S. Augustinus de mirabit. Sac. Script . lib.a. cap. I. attamen, ex EusChio in Chronico terre motus iste adscribitur Tiberii anno quinto, proinde contigit tredecim annis prius quam Christus moreretur. 43. Ex hoc terrae motu otia fuit petrarum , immo & montium scissio , non
solum Iesbsolymis, sed in aliis & in remotioribus partibus. Quod enim hoc Ie
sum petraescissae sunt. Et Hieronymus
ex Evangelio Naeta morum epist. IS . ostendit, etiam superliminare templi , quod ingentis erat molis, divisum fuisse per medium . Alios montes in aliis remotioribus regionibus hoc terremotu scissos esse ex firma incolarum traditione colligimus, id est, in Hetruria montem At verniae dictum , & prope littus Cam panum Cajetae promontorium.
4 . Alia 'odigia in Christi morte
evenisse ex Scriptoribus ecclesiasticis accepimus; Hironym. & Chrisost. in Mail. Eusebius vero in chronico affirmant auditas esse voces in templo clamantium . Transamus ex his sedibus ;quamvis Iosephus in lib. a. de bello Iudaico cap. II. id reserat ad tempus Pen tecostes paulo ante Jeroselymorum excidium . Plutarchus etiam penes Eusebium lib. 1. de praeparat. Evangelii cap.9. refert, cum quidam Romani ex aegupto in Italiam navigassent, circa in selas, quas Echinadas appellant, au ditam esse vocem navis gubernatori, qui erat quidam Thramnus, praecipientem , modojuria paludem fueris, annuntia tunc, Pan magnum mortuum esse. Quod cum fecisset, magnus gemitus, & ululam tus ex illa palude auditus est. Cum tamen haec, & non nulla alia ex evangelica narratione non colligantur, illam eis fidem praestamus, quam sivis autho ribus.
3. Quod ex Evangelio firme habemus, est, sepulchrorum monumenta , aperta esse, & multa corpora Sanctorunia mortuis serrexisse , ac intrasse Jeros Tymam, congruum enim erat, aperiri monumenta, ut per ejus mortem mor-
262쪽
tuis vita tribueretur; atque, ut ait Cyrili. catech. II. Defecit Sol propterjus
tiae Sumns, petraeicissae sunt propter pia
ritualem petram ,sepulchra aperta sunt, ct mortui surrexerunt opter eum, quies inter mortuos liber; Quamvis tamen in Christi morte aperta sint monumenta, attamen corpora serrexisse non nisi re- sirgente domino existimo, ut tradam insequenti Sectione. q. IV. De die , mens, ct hora, quibus Christas erucifixus es.
I in duobus facili negotio rem
abselvemus, in tertio vero erit diutius immorandum. Christum mortuum esse
seria sexta dubitare non possumus , si evangelicam historiam , si ecclesiasticam traditionem , si doctorum dicta perpen-d mus . Mat. 27. Christus dicitur crucifixus in die par ceves Marci r 3. addi tur , God es ante Sabbathum. Et Luc. 23. Erat parasceves, ct Sabbathum Elmescebat. Ecclesia seriam sextam specialiter veneratur, quia ea die Christus mortuus est,ut stribit S. August. ep. II9. ad Januarium; immo Clemens lib. S. Constit. cap. ultimo, Ignatius epis8. ad Phili p. Clemens Alexandr. lib. 8. Strom. aliique testantur, propter hoc ab initio Ecclesiae observatum esse, ut fideles a carnibus abstinerent; Quare Beda lib.
de ratione temporum cap. q3. inquit.
Nulli Catholici dubitare licet, Gripum
feri extafuisse occi m. Ratio etiam congrua afferri potest, nam decuit, eo die hominem redimi, quo suit creatus, seria autem sexta creatum esse, Genes. liber declarat. 7. Quantum ad secundum non est dubium de mense lunari, constat enim Christum in primo mense,qui post aequinoctium vernale a Luna conficitur, die I S. mortuum esse ; sed de mense Qtari, nam primus mensis lunaris partiin in Tom. III. Martium , partim incidit in Aprilem . . Hae de re plures opiniones apud Sanctos Patres , & expolitores reperiuntur. Quidam dixerunt, mortuum fuisse in Aprili. Ita Abulens. a. par. De seniorii cap. II. &Ioan. Lucidus lib. de vero die pastionis Christi cap.9. Hoc deberent dicere quicumque sustinent , mortem Christi contigiste anno aetatis suae 3 . ut
nos ostendimus argumento astronomiconum. 33. Quidam , in mense Martio, sed in assignando die maxima est mentium diviso. Ab aliquibus statuitur a 6. ab aliquibus Io. ab aliis a I. ab aliis 24. Proprima opinione citantur Epiphan. lib. q. cap. Io. & Onuphta in Chronico ann. Christi . Pro secunda doctores supres.so nomine afferuntur ab Epiphan. hae resi
Math. Pro ultima Theophylus Cssariensis . Quidam stabiliunt die a 3. Martii , ut Eusebius Caesariensis,& Lactant. lib. .
divinar. institui. cap. I 6. quam Opin lonem Gallicanae Ecclesiae olim sequutae sunt. Nunc vero frequentius receptum est,Christum mortuum esse die II. Martii iuxta August. lib. . de Trinit. cap.S.Chrysostom. serna. de Nativit. JO. Bapt.
Tertuli. lib. contra Iudaeos cap.8. Bed. de ratione temp. cap. 28. quos sequuti sunt S. Thom. cap. a. in Joan. Platina , , Usuardus &c. Cum tamen hoc pendeat
ex humana historia, vel ex tabulis astro nomicis , non nisi incerta afferre posi
8. Nunc ad punctum, quod ad ii ram pertinet, devenio, in quo dirimen
do plures tam ex antiquioribus quam recentioribus non mediocriter insida runt, propter contradietionem , quae videtur esse inter textum Marci, &Joannis, cum ille dicat, crucifixum es Ie hora tertia; Iste vero hora sere sexta, immo alii duo Evangelistae absolute dicant, hora sexta . Singulorum proferam opini nes , non tam studio mortis horae decemnendae, quam ostendendi nullam in scriptura sacra fuisse contradietionem, non enim nae latet, plures hoc uti argumen-
263쪽
to, ut ostendant, Deum per alios potamentiri.
hic q. o. art.9. ad a. Prima est eoruin, qui dixerunt, Ioannem, & alios Evangelistas loquutos esse de vera crucifixio ne, Marcum vero non de ea, quae reapse secta suit in Calvariae loco, sed de ea , quae facta fuit a Judaeis, quantum in ipsis erat, quando clamarunt, Crucifige, seeifige eum . Ita explicavit S. Aug. lib. 3. de consen. Evangelist. cap. I 3. ubi dicit istinuitur , fuisse hora tertia, cum H maverunt Iudari , ut Dominus crucifigeretur : ct veracissime demonstratur, tunc eos eruci isse, quando clamaverunt. Em go , ne quivguam cogitationem tanti re minis avemus d Iudaeis In milites convem teret , erat, inquit, hora tertia, ct rem ei erunt eum : ut illi potius erucifixisse inveniantur , qui hora tertia, ut cruci geretur, clamaverunt. Huic explicationi adhaerent Innoc. lib. s. de mysteriis Milia c. 9. Beda in Joan. & Marcum , S. Th. loco citat . So. Bona tamen praeclarissimi Doctoris venia, hoc potius ingeniose,quam varaciter dictum esse existimo . Atque hoc, praecipue propter duo . Primum est, quod, hac ratione, non selum pomtuisset, ac de huisset diei Christus mortuus hora tertia, sed summo manera,
quando in Concilio dictum fuit, Reures mortis. Secundum est, quia, Marmeum ibi loqui de vera crucifixione, Pa Iam facit ejussiem eontextus ; inquit
enim. Militer duxerunt eum in atrium praetorii, di tan vocant totam cohortem , ct induunt eum purpura imponunt et, plectemer pineam coronam die. dabant ei bibere Urrhatum vinum , di non s
cepit ; ct crucifigretes eum, diviseruntvsimenta ejus, mittenter sortem supereii ; & addit; Erat auIem hora tertia ,
ct cuti erunt eum. Quae omnem crucifixionem veram innuere, nemo est, qui
non intelligat.1 I. Aliam etiam ibidem Augustinus profert explicationem, dicens; et si Christus erucifixus fuerit hora diei fertia , attamen Ioannes, & reliqni Evangelistae hora sexta scribere potuerunt; neque enim intelligenda est hora sexta diei, sed hora sex ta parasceves paschae, inquit enim Ioannes. Erat parasceve
pascisae hora qua exta; Porro per pascha intelligendus est ipse Christus, seu immolatio ejus in cruce , quae, eum p parari incaeperit hora noctis nona, recte dicitur crucifixus hora sexta , tot namque horae usque ad tertiam horam computantur. Uerba Augustini ista sunt. Non desunt qui parasceven, quam Ioa nes commemorat, dicens, Eruparase-ve hora ν sexta, horam Lia tertiam selint intelligi. Parasceve quippe intem resutur praeparatio. Verum autemsascha, quod inpassione domini eelebratur , ineae spraeparari ab hora noctis non , quando scilicet omnes principes Sacerdo tum dixerunt, Reus es mortis; Ab ilia ergo ποHis hora, inque ad Cissi eruet xionem occurrit hora parasceve sextas cundum Ioannem, ct hora diei tertia fecundum Marcum. 32. Sed neque haec explicatio a n bis approbari potest , primo quia , qum dicta sunt juxta textum Marci seperius recensitum servari non possunt, & se Q-inendo pascha, non sumitur in eo sensu, in quo de ipso loquuti siunt Evangelistae , loquebantur enim de paschate Judae rum; deinde non recte computantur ii rae, & gratis omnino dieitur , praeparationem mortis Christi initium siumpsisse ab hora nona, quae est tertia post dimidium noctis, cum potius deberet dici , incaepisse in dimidio noctis, quando fuit Christus a Judaeis comprehensius. 13. Est igitur alia tertia sententia apud S. Thomam ibidem, nimirum , intextu fuisse errorem Scriptoris, cum si-guum illud , quo Graece scribitur nume-merus senarius , simillimum illi sit, quo scribitur ternarius , atque ideo Marcum revera seripsisse hora sexta, sed indoctosostitantes librarios notam senarii in no tam ternarii mutasse . Hanc opinionem pra Disiti rod by Corale
264쪽
praecaeteris sistinet Melch. Canus lib. a. de locis cap r 8. atque eam dicit suisse Theoph. & Caietani. Libenter huic egregio certe doctori subscriberem , si alio modo quod Evangelistae scripserunt in concordiam adduci non posset, aut si satis firma fundamenta contra Canum non militarent . At illud prestari potest, ut infra dicam , istud vero demonstro . Primo, non adeo facile in Scripturis Saris Librariorum incuria errores irrep ssse asserendum est , aliter, quotiesicumque aliqua difficultas occurret in
earum explicatione,ad Librariorum osci tantiam impune possemus confugere. Secundo errorem hunc contigisse pro
pter similitudinem, quae reperitur inter
notam numeri senarii, ac ternarii, pa rum suffragatur , neque etiam est tantas militudo, neque ostendi potest eas notas , seu voces scriptas esse numeralibus signis, & non potius propriis litteris,
ac vocibus, ut revera nunc in Codicibus graecis reperitur. Tandem, & hoc valde me movet, quia neque in graecis, neque in latinis Codicibus non est diversa lectio nec in Marco, nec in Ioanne , sed in omnibus locus Marei indicat horam tertiam , locus Joannis horam sextam, atque ita fuisse in ipso Ecelesiae exordio ex eo evinci potest, quod plures ex antiquissimis Patribus senserint, revera Christum Crucifixum fuisse hora tertia, ut Thelesporus in epis decretali , quae habetur in cap. Nocte Sancta de consecr. d. I., & Ambrosius in hymno , qui in Ecclesia Mediolanensi canitur, ubi sent haec duo carmina . D urgit hora tertia ua Christas ascendit Crucem Item Cyril. Ierose l. catech. i 3. di cit, Cruci xus hora xenia. Dicendum igitur foret juxta Canum , omnes istos Patres deceptos fuisse , atque ipsos etiam , in assignanda Christi morti hora tertia , cum librariis errasse. S . Vere igitur sentio, Christum hora sexta, ut ait Joannes, crucifixum fuisse. Hoc Christianis omnibus perstasium esse, hoc ab Ecclesia tota teneri non dicam, sed ita ex Joannis Evangelio compertum fit, ut si id negaremus, ipsius Evangelium, tanquam fabula , rejiciendum esset, & tamen , qui ista perhibuit, scimus, quia verum est te stimonium ejus. An non legimus Pilatum hora sere sexta pro tribunali sedi cse sententia lata est, eductus est Jesus, Crucem bajulavit, angariatus est Simon Cyrenensis, habita fuit oratio a Christo ad Mulieres, hisce omnibus horae spatium dandum est; itaque vere hora sexta fuit crucifixuv. Hic tam ei ad noto cum Baronio ad an . Christi 34. non adeo stricte sumendam este horam sextam, ut aliquid vel defuerit, vel in aliquo non praeterierit; Evangelistae enim in conscribendis horis sunt verba elusitem ) horologium non habuerunt prae manibus, ut per sua punista singulas horas distinguere possent . Audiamus quid dixerit Ignat iux martyr in epis. ad
Trallia n. Horra tertia sententiam accepit d Pilato , permutente id Patre; hora sexta crucifisus es, nona ex rapit; ante solis occasumsepultus es. 35. Restat itaque dicendum, quo pacto Marcus, qui dixit hora tertia, non discrepet ab aliis , qui dicunt hora sexta Christum , Dominum meum , & Gmnium, se ille crucifixum . Hoc haud disificulter fieri potest, si perpendamus, fuisse inorem apud Iudaeos in quatuor partes diem dividendi, quemadmodum noctem in quatuor vigilias. Primal nitium habebat a diluculo usque ad horam tertiam, secunda ab hora tertia
usque ad sextam, tertia 1 sexta usque ad nonam, quarta a nona usique ad solis Occasum. Hinc fit, quod cum Christus crucifixus fuerit hora tertia nondum completa, sed jam suo termino proxima, recte dicere potuit Marcus, hora tertia fuisse cruci lixum , reete Ioannes,
hora quasi sexta. Hanc divisionein suis. se apud Iudaeos etiam solitam , habemus in antiquis Patribus, Cypr. lib. de orat. Dominica in fine, Tertul. lib. de jejun.
265쪽
cap. Io. Chrysost. hom.39. ad populum Ilidor. lib. i. de offic. ecclesiast. cap. I9.& praesertim hujusinodi divisio fiebat
per respectum ad res Sacras, unde de Petro &Joan. act. a I. legitur Petrus Ioannes ascendebant in templum ad horam orditionis nonam . Hujus divisionis rationem cxponit Jan senius in concord . cap. I a. & juxta eam conciliant textus,
de quibus presens est controversia, Nicol. Lyran. Dionys Carthus aliique
56. In contrarium tamen plura adducuntur I. divisionem hanc sine aliquo sundamento fuisse excogitatam, etenim
Hebraei diem per duodecim horas expli-
eam consue verunt. Ioan. . IJeri horofestima reliquit eum febris. Ioan . II. Nonne duodecim sunt horae dieii Mat. 2 O.
Circa undecimaru seram exiit edic: a. In nullo loco, nec scripturae nec Patrum dimentio fit horae primae, sed solum tertiae , sextae, nonae, & vesperae; ex quo s. si hora nona complectitur decimam, undecimam , & duodecimam , nullum tempus relinquitur, quod nomine vesperae declaretur, nisibrtasse crepusculum noctis; quod tamen dici non debet; Itaque divisio illa admitti non debet. 57. Haec tamen aliquo pacto reselli polle, non dubitamus; & quantum ad primum , attendenda cst particula illa, etiam quam posui, & statim, a nobis non negari etiam alio modo diem divisum fuisse, compertum fiet, immo ita dividebatur, quando ad divisionem totius integrae diei, & ad aliquid proprie
factum tali determinato tempore exprimendum requirebatur. Ita autem res se
habebat in circumstantiis , in quibus
scriptura nobis opposta loquebatur, nam in primo textu Regulus conserre voluit tempus verborum Christi cum tempore , quo si ius ejus melius se habuerat , & ideo Oportebat propriam horam septimam exprimere. In tertio opus erat declarare, operarios, ultimo Vocatos, una tantum hora laborasse , &idco hora undecima exprimenda erat, Eodem modo etiam Petrus act. secundo
dixit, Cum sis hora diei tertia cte. ibi
enim certe loquutus est de hora diei te tia, non juxta divisionem nostram, sed verdide tribus horis diei, ut ostenderet, fieri non posse, ebrios esse discipulos . Solum dicimus, divisonem nostram fuisse etjam usitatam, praecipue cum de rebus sacris peragend is agebatur, atque ideo juxta illam loquutos esse Evangelistas de Christi morte, cum suerit res maxime sacra, & in ea perageretur Omnium maximum sacrificium . Quod si primae in scripturis & Patribus mentio non iit, dicere possumus, ideo hoc esse , quia ad aliquam rem sacram illa diei pars non fuerit deputata . Ad tertium. nomen vesperae multifariam in scripturis , & apud Judaeos acceptum esse, exploratum habemus, aliquando enim sumitur duobus vel tribus horis postmeridiem usque ad solis occasium, ut colligitur ex illo Mat. i . ubi dicitur.
Vespere autem facto accesserunt ad eum lycipuli ejus dicentes, defraus es Deus,5 hora jam praeteriit, imitte turhas, ut euntes in casella , emant sibi escas .
Hoc autem dictum est multo ante occasum solis, nam postea factum est miraculum quinque panum , Omnes saturati sunt, &dimissi; aliquando sumitur pro ipso solis occasu , seu pro prima parte noctis, unde ibidem se bilii Mati. Dim a turba ascendit in montemsolus orare; vespere outcm fungosolus erat ibi. Quamobrem nihil mirum, si in hora
nona includebantur etiam vesperae, vel in vcsperis ipsa hora nona, aut si dicamus , vesperas esse in occasu solis, cominpleta jam nona, & prima noctis incipiente vigilia.
tas, quo pacto dixerit Lucas cap. 23.
L rat autem hora feres Ia, ct tenebrae fania sunt in univer m terram , inque
in horam nonam. Cum tamen Ioannes
dixerit, Pilatum hora quasi sexta sed iste ad judicandum . Sed facile respondere possumus, sub initio horae sextae Christum
266쪽
stum fuisse Cruei astixum, & sie loquitur Ioannes, in fine vero horae sextae tenebras factas esse , & sie loquitur Lucandictum enim fuit, particulas quas erealiquando minuere, aliquando addere, aliquando omnem aequalitatem servare; jam de primis allata sunt exemplanum. 2S. de tertio vero, satis sit illud ,
quod legitur Ioan . I. rissimus gloriam ejuι ., gloriam quasi Unigeniti d Putre . Ad Evangelistas conciliandos, &veritatem servandam , haec mihi dixi siesufficiant; si alicui non placent, quaerat
ipse faciliorem tutioremque viam, libenter audiam dicentem , vel scribentem legam.
I O ILDe Chrini sepultura, V descensu
I. I. Nonnulla de Chrisii epultura. t VI omnia in hac re velit, satis est, si legat S. Th.3. p. qu.II. qui adeo clare, ut sui moris est, cuncta expenuit, ut nobis superfluum de hisce agere videatur ; hac de re dixi in titulo, nonnulla a nobis. inquiri, quae fortasse dubitationem aliquam vel in re , vel in modo possent in fidelium animis exci
Corpus Christi fuisse sepultum, nisi Evangelicos textus negemus, in dubium revocari non potest; atque hoc quidem valde expediens fuit, sive inspiciamus ipsum Christum , sive etiam nos ; si primum, cum id factum sit, non nisi ex ma3na providentia Dei, sapientique consilio factum esse, judicare de-
hemus, hoc enim commune est omnibus iis, quae a Deo fiunt, ut sine consilio, & summa convenientia seri non ,
possint; Quamvis vero Christi Corpus non indigeret sepeliri propter corru
tionem , cui ceterorum Corpora obnoxia sunt, cum esset hypostatice unitum divinae personae, & mox suscitandum , attamen , ut omni ex parte probaretur, Verbum Divinum humanam carne , nostrae similem 4ssumpsisse, quemadmodum mortua fuit, ita & decuit, sepeliri, atque ita, Cal variae locus testis esset mortis , sepulchrum vero testis Resurrectionis, mortemque nostram non solum in ligno vinceret, sed etiam insepulchro; ex quo insertur quantum fuerit expediens, si nosin et ipsiss inspici mus. ut enim dicit. Mors adversus moris rem , sepultura adversuι illam in terram reversionem. Quamvis namque Christus per sepulturam nihil nobis meruerit, attamen ex vi praecedentis meriti, &per voluntariam etiam in sepultura jam praevisa oblationem, potuit illud corpus ab ea nos maledictione liberare ,
quam in Adamo omnes c atraximus, in quo cum omnes peccaverimus, omni
bus etiam dictum fuit, pulvis es, ct in
a. Fuit igitur Iosephus nobilis vir , qui audacter corpus Christi petiit, &obtinuit a Pilato, atque illud de Cruee depositum involuit in syndone munda,& insepulchro, in quo nullus unquam suerat, collocavit, quod ab eo hortatu Virginis Matris, cum adhuc esset discipulus occultus, multoque timore scorreptus, factum esse, scribit Simeon
267쪽
Metaphrastes in Virginis vita die I s.
Augusti. Nicodemus vero emit aromata , atque ejus corpus condivit , Runxit, quem usum hebraeos ab aliis
esse mutuatos, affirmat Tacitus a I. Annalium . Unde Sc Ioseph Patris sui Jacob corpus aromatibus condiri, praecepit medicis suis GeneLSO. Magnum cer
te hoc suit in Nicodemo pietatis ac devotionis officium , quod & 1 Mulieribus
postea factum esse narratur , Emerunt enim aromata, ut venientra ungerent Iesum . Sed in hoc ipis, quo pluribus laudibus se dimina exhibuit , se parum fir inum in Christi resurrectionis fide demonstravit; unde & Chrysost. hom. 8 . in Joan. tam Nicodemum , quam alios imperfecta fidei reprehendit dicens .
Adhuc de eo , tauquam de puro bomisn . opinabantur, di ea ferint aromata, quae maxime corpora servare soleant, quod nihil magnum de Iesu i os exis are arguebat , multum tamen amorem praese- ferunt.
3. Mihi tamen pIacet etiam ab infidelitatis, aut modicae fidei suspicione
Nicodemum vindicare; non enim solummodo ad liberanda corpora a corruptione aromatum unctio adhiberi poterat, sed etiam ad ipsis honorem deserendum , & benevolentiae signum d monstrandum, quod etiam in Defunctorum corporum lotione manifestum
est, quod fieri consiuevisse apud hebraeos legitur ae .9. immo & in Ecclesia iubprioribus saeculis refert Gregorius Magnus lib.3. Dialog. cap. II. profecto, si ad praeservandum Christi corpus, Nicodemus id fecisset, non solum exteriori unctione contentus suisset; sed interiorem etiam praestasset, proinde a sacro corpore intestina extraxisset, ut intus& soris illud ungere posset, quod ab
omni Ecclesiae sensu alienissimum est, immo &Evangelicae narrationi contrarium , cum dicat, suisse unctum aromatibus, involutum syndone, linteisque ligatum . Id igitur tantum honoris causa peractum est, proinde Resiurrectionis ejus integra adhuc fide servata, salternqua tum attinet ad hoe, quod Christi
4. Praeterea inquiri potest, quan tum temporis Corpus Christi in sepulchro jacuerit, cum enim constet, sepultum esse ad occasium solis seriae sextae, M resurrexerit adveniente die Dominico , manifestum est duabus noctibus; &una die sepultum mansisse, quare Augustinus lib. . de Τrinit. cap.6. inquit; Avespere sepulturae , inque ad diluculum Resurrectionis, trigis a sex horae sunt,
ides, nox ista cum te tota, di nocte tota Disscultatem in hac re facit, quod dixit Christus Mat i a. Sicut fuit Ionas in sentre Cui tribus diebus, triburnombus, itassius hominis erit in corde terrae tribus Hebus, ct tribus noctibus. Quo dato dicendum foret , aut Christum non esse sepultum adveniente nocte seriae sextae, vel die Dominico non surrexisse, utrumque autem salsum est . IIoe sibi proposuit S. Th. . p.q. II. art.q.& ad i. sc respondet. Resat, ut hoc inveniatur, Moscripturarum usitato loquendi modo, quo d parte totum intelligitur, ita scilice , quod unam noctem, di
unam diem accipiamus pro uno die naturali ; Ac primus dies computatur ab extrema parte sui, qua Cissumextri a feris mortuus es offultus , fecundar
autem dies es integer eum a . horis no-Hurnis, diurnis, nox autemsequens pertinet ad Iertium diem . Videtur haec responsio satis obscura, sed ex iis quae dicam , clarior apparebit; inquit autem Angelicus absolute uno integro die, &duabus noctibus fuisse in sepulchro; quia cum mors Christi non se erit ex peccato proveniens, sed ex charitate suscepta, non habuit rationem noctis, sed diei, ideo per diem integrum significatur, quia vero per ejus mortem a duplici morte animae scilicet, & corporis liberati sumus, per duas noctes declaratur. Sed quo pacto adhuc veraciter diei possit tribus diebus , & noctibus mansisse in corde terrae , sicut Ionas in Dissiliam by Coosli
268쪽
in ventre Ceti, declarandum sesei pimus. Nos non latet, plures multa, a
que varia in hoc puncto seripsisse , inter quos etiam aliqui fuerunt, qui penuria temporis, eo usque progressi fiunt, ut trium horarum spatium , quo, ecclypsi
illa miranda, dies est conversiis in tenebras , pro una nocte voluerint usu
pare; sed & hoc perperam dictum est, nee aliquid evinceretur, nam illo spatio Christus fuit in Cruce, non autem in sepulchro. Illud, quidquid alii dixerint, a nobis assirmandum esse existimo , quod nequeIonas fiterit in ventre Ceti tribus diebus, & noctibus integris, neque totidem Christus in corde terrae, sed ita ut aliquid attactum se rit trium dierum, & trium noctium .
Hoe est juxta Isidorum Chrysostomi di- stipulum, qui epist i . seribens ad Timoth. Lectorem , haec habet. Is , quis Ionae opum expressurum receperat, cum eum exacte no et, Dippe qui etiam P nae ad et,cum in profundum prsceps age retur , atque e profundo diceretur ; eum quoque haud dubie explevit, tanto nimiarum tempori patio insepulchro comm ratus , quanto Ionas in citi ventre ; ea nimirum mensura tres illas dies, ae noctes messus est, ut sicut ille, non tres in- te os dies totidemque perscctar noctes , sed ex illis duobus extremis partem se manserit, ut ait, in corde terrae. Ut haec omnia habeantur, neces le est, communem usum hebraeorum accipiamus,
nimirum; a media nocte diem ausipicandum esse, ita ut dies duas medias noctes haberet; sic igitur factum est, ut sepulto Domino ad occasum solis diei sextae, jam una media hujus diei nox habeatur, alia medietas noctis advenienti Sabbatho tribuatur, inde est alia media nox post occasium solis in die Sabbatho; Rursus est ana nox media, quae tribuitur diei Dominicae subsequenti , qua surrexit Christus, & se habemus aliqua parte dierum trium , & aliqua parte trium noctium , Christi Corpus in sepulchro fuisse; atque se expli'
candum arbitror , quod ex S. Th dictum est. Brevius; sumatur dies me dius inter duas medias noctes , statim rem totam habemus compositam. q. II. Utrum Anima Chrisi in triduo mortis vere ac proprie defenderit ad Infer I.
s. UM dico , issenderit ad Infe- mi, statim se exhibet quaedam
controversia, quid hic Inserorum n mine debeat intelligi, silpponimus enim de eo loco sermonem fieri, ubi animae justorum ante Christi astensionem detinebantur; hunc locum in scriptura sinum Abrahae appellari, colligimus, cum Luc. I 6. legatur. HAIum es, ut moreretur etiam mendicus, ct portar tur ab Angelis in fluum Abrahα, qua autem in parte hic Abrahae snus positussi, scriptura non indicat; & si S. Augustini sententiam in ep.37.amplecteremur, non suisse aliquam inferni partem, statuendum foret, Patio aut m , quam Sanctus Doctor adὸucit, est, quia hoc inferni nomen pro loco crueiatuum& dolorum sitinitur, quod de sinu Abrahae dici non potest, quippe qui erat quaedam sedes quietis, &alicujus beatitudinis , quod & confirmare videtur textus Lucae, de quo supra. Factum es, ut moreretur mendicus, ct portaretur ob Angelis in sinum Abrahae, mortuur autem ser dives, ct ferinus es in Inse
No, ex quo videtur colligi, quod sicut in sernus est in partibus terrae in seriori-hus, ita in istis non sit sinus Abrabae , aliis terminis dictus limbus Sanctorum Patrum; immo ibidem dicitur magnum chaos esse inter eos, qui erant in sinu Abrahae, atque illos, qui in inferno. Hac de re fortasse arbitrati sunt alii, esse quemdam locum coelestem, aut terrestrem paradisum, ut habetur ex eodem Augustino lib. . de Uirginir.
269쪽
Christi Domini post mortem Vere ac proprie destendi me ad inferos, & limbum , in quo justoruin animae detin bantur , fuisse in terrae partibus inserioribus 4 Antequam primum declarem, hocstcundum opere pretium est ostendere. Clarum autem testimonium in hac re sexhibet id quod dixit Jacob. Gen. 37.
Defendam ad tum meum lugens in infernum . Non me latet, haereticos in se ni nomine pertinaciter velle significari sepulchrum, inquiunt enim vocem he-hraeam, Seu, quam latinus interpres vertit in infernum, nusquam in sacris litteris proprie , nisi sepulchrum , indicare , ex quo inde inserunt, neque Christi destensium ex iis, quae nos ata remus , poste probari. Sed , ut solent, tam impudentes sunt, quam mendaces. Primo enim in textu adducto in sernus
pro sepulchro usurpari non potest, nec Seu sepulchrum potest significare , nam dixit Jacob se destenssurum ad filium , suum, non poterat autem loqui de corpore, sed de anima, & quia secundum corpus non erat sepeliendus in sepulchro filii sivi, & quia putabat, eum a se ra pessima devoratum esse. Secundo, in quot striptum locis non reperitur illa vox Se, quae non sepulchrum , sed infernum fgniscat Z Legimus in ps. 9.latine, Converiantur peccatores in infernum . Hehraice Sret quam David Clinichi sigaificare ait gehennam, idque indicare litteram hae, quae secundam mortem innuit. Legimus in i 6. capit libri numer. Dathan, & Abiron vivos destendisse in in sernum , quo loco, VOX Seu sepulubrum significare non potest.
Tandem dum dixit David quo textu etiam destensum Chini probabimus
Non derelinques animum meam in infe ne qua facie vertent , non derelinques corpur meum insepulchro t7. Alium etiam praeclarum testim nium habetur I. Reg. 28. ubi Samuelis anima via est de terra ascendere, qua &ait; mare inquietasi me, ut refusentarer Scio, aliquos Sanctos Patres dubitasse, an revera illa suerit anima Samuelis , inter quos S. Augustinus lib. a. ad Simplicia n. q. 3.& lib. 8. de qua:stioni b. ad Dulcitium q. 6. aliquos vero negasse, & dixisse fuisse phantasina , ut Tertullian. lib. de anima cap.37. Iustin. quaest. sa. ad Gentes, ipse Augustin. lib. a. de mirabilib. Sacrae Scriptum cap. 2. ut etiam habetur in capite, Me mirum 26. qu.S. Ilieronym: in cap. 6. Mat. Rupertus aliique. Attamen mihi semper magis placuit illorum opinio, qui dixerunt, revera fuisse animam S muelis, cum enim striptura potest commode simpliciter, & proprie intelligi, praesertim dum agitur de historia, sedebet intelligi; Quid autem prohibet ,
voluisse Deum in Saulis supplicium vere Samuelem apparere , ut ipsum re prehenderet,ac ipsi mortem prediceret
Additur, Ecelesiastici 46. inter laudes Samuelis poni , quod postquam dor mi erit, id est post mortem, notum se cerit Regi, & otanderit illi finem vitae
siuae exaltans vocem suam de terra, qua auctoritata te dufius S. Th. I. p. q. 89. art. 9. ad a. dicit quod s Eceles astiei testimonium admittatur admitti autem debet)Samuelis anima vere apparuit Sauli . Ideo S. August. in lib. de cura pro mortuis cap. I S. se retractavit, aut saltem mutavit Sententiam; & idem
docuit Iustinus dial. cum Triphone quapropter apud plures eruditos viros liber ille quaestion uin ipsi non tribuitur , sed salta adstribitur. Alii vero Patre S nihil determinate dixerunt, sed pro utraque parte afferri possunt. Histe expositis , quin modo rationibus sith initio dubitandi respondeamus.
est, animam Ehristi vere ac proprie ad inferos destendisse; idest secundum
suam realem praesentiam , ae substantiam. Hanc majorem assertionis explicationem singillatim, ac divisim declarabo . Illud autem in testamento veteri satis Diqiliaco by Cooste
270쪽
satis habetur expressum. Praeter Davidicum testimonium in psal .l S. jam prolatum . Non derelinques animam meam
in Inferno, nee dabis Sannum tuum via dere corruptionem. In quo habetur sernio de anima, & de corpore, quod tantum corrumpi potest, legimus in lib. Ecclesiastici cap. a . Penetrabo omnes inferiores partes terrae, O respiciam omnes dormientes, ct illuminabo omnes sperantes in domino, & Zachar.cap. 9. Tu oque in Sanguine testimenti educes via Hos de lacu, in quo non es aqua. Ex novo autem testamento duo sunt praecipua loca. Unum invenio in actibus Apost. cap. a. ubi Petrus ait. Providens logum
tus es de Resurrectione Gryli , quia nec
derelictus es in Inferno , neque caro ejus vidu eorruptionem si autem non est d
relictus in Inserno, plane in Insernosuit. Aliud lego in epist. Pauli ad Ephes4. ubi scribit; Luod autem ascendit, quid
est nisi quia ct defendit primum qu
dem in inferiores panes terrae. Et ad
Rom. I o. Gis ascendit in Caelum Id es Chrisum deducere . Aut quis defendit in
9. Ita testimonia haec intellexerunt eoncilia, ideo veritas haec definita, ac tradita fuit in Concilio Lateran. in cap. Firmiter de summa Trinit.& in Tolet no A. in fidei consessione, antea vero P sita fuit in Symbolo, quod tanquam Apostolicum recipitur, & reeitatur, nec non in eo, quod Athanasio tribuitur . De ea vero satis loquuntur Patres
ex graecis Cyril. Jerosolym. catech. q. Epiphan. haeresi 4. Damasc. lib. 3.de si-
de cap. ultimo. Orig. hom. II. in Genes.
ex latinis Cyprian. lib. a. adversus Iu-dς ω cap. 24. Leo Papa epissi. Ambros in lib. de mysterio Pasch. cap. August. epis 37. aliique plures; Immo etiam his lori ei, Euseb. lib. i. hist. cap. ultimo Niceph. cap. 3 1. Io. Dixi, majorem illam assertionis explicationem singillatim ac divisim s Te declarandam, contra quam e D Tom.IILictoribus scholasticis unicinn adinvenio. Durandum opinatum esse, qui licet admitteret locum quemdem subterraneum qui infernus appellatur , attamen descensium Christi non nisi secundum virtutem , & efficaciam affirmavit in p. dis. 22. q. I. Hoc tamen nullo pacto pos sum approbare, & scripturas illas HG sensu metaphorico, id est per operationem explicare , est alias tidei veritates facillime posse destruere, quemadmodum enim dicit Apostolus, Christum ascendisse in Coelum, ita & asserit Christum ad inferiores partes terrae desce
disse; Poterit igitur dici, Christum
ascendisse tantum secundum virtutem ,& efficaciam , quod perperam dicere tur , dc Petrus post adducola verba addit haec alia. Iuxta quod impossibile erat toneri illum ab eo, videlicet Christum ab Inserno, impossibile autem non erat ibi Christum semper operari;Eadem etiam ratione affirmari posset, nunc Christum in terram descendere, & in purgat rium , cum in utroque loco aliquid op
II. Plura autem opinionem suam
probaturus profert Durandus. I. rationem , quia existimat res spirituales esse non posse in loco nisi per operationem
transeuntem ad corpora, res autem spiritualis erat anima Christi. a. quia, anima Christi descendit ad inferos, ut Sanetorum Patrum animas consblaretur,ac eriperet, ad hoc autem necessaria non erat realis, ac substantialis praesent ia 3 .quia in textu Ecclesias: . laudato dicitur: penetrabo omnes inferiores partes terrae. Et tamen quantum ad in se num Purgatorium sit stinet S.Th. si iam praesentiam virtutis,ac operationis.
Tandem, dietum fuit, Hodie mecumeris in nradiso nec tamen realiter fuit in Paradiso, sed istum in latronis anima beatitudinem sta virtute opera
II. Haec tamen parvi facienda sunt.
Primum quam falsum sit in principiis meis , & Scoticis non est cur ostendam , Ι i a di quan-