장음표시 사용
281쪽
α6a De Chrisi Resurrectione M.
utroque miremo nomen suum obtinere, etenim a Draecedente die appellatur u
spera Sabbatbi ; a die vero sequente dicitur, quae lueesit in prima Sabbathi. Non est autem novum inscriptura sacra, totam noctem vesperae appellatione significari , unde Gen. 29. Iegitur . Hespere Liam filiam suam introduxit ad eum. Tunc autem luce sicit nox quando tenebrae expelli incipiunt ,& sic nox , seu vespera Sabbathi, tunc luscescere incipit, quando dies dominica incipit advenire . Dicit ergo Ma thaeus hac vespera mulieres venisse ad monumentum, sed in qua parte ipsius noctis venerint, haud quaquam declarat . Quidquid autem aliqua parte noctis fit, dici potest absolute ea nocte fieri, sive fiat initio , sive medio, sive in ejus dem fine. 18. Haec dicta sunt, ut intelligas Matthaei textum nostrae positae sententiae Oppositum minime esse. Si autem clariora velis, & faciliora; afferam quod sentit Hieronymus in eadem epist. ad Hedibiam ubi inter alia haec scribit. Mihi quidem videtur , EvangHisain Matthaeum , qui Evangelium hebraico sermone conscriυῖς, non tam vespere dixisse , quam sero ct eum, qui verba imierpretatus es, verbi ambiguitate deis raptum non fero interpretatum esse , ,
sed vespere: sicine quod supersus ait: sesere Sabbathi, fero intePlendum esse , hoc es oppropinquante jam I
ee sequentis diei . Haec Hieronymus. Si autem Plinium lib. a. cap. 8. Higinum lib. a. sequamur, hoc dicere possumus, quod Matthaeus, dum dixit, H Dere autem Sabbathi, quae lucescit die. Vesperam, quae est ultima diei pars, nequaquam voluit indicare, sed stellam, quae tali nomine nuncupatur, & ante selem oritur, ab j isdem Lucifer dicta , . a Plauto vero, & Varrone Vesperago, quae si accipiamus , omnis quaestio , ac
controversia conquiescit. is. Superest dubium unum, qu modo dicatur,& valde mane una Sabba thorum veniunt ad monumentum, orto
jam sole, si valde mane , quomodo orto jam soleὶ Si orto jam sole,quomodo valde mane t Hoe autem dupliciter intelliagi potest, vel cum Dionysio Alexandrino, ut mulieres summo mane , Cum adhuc tenebrae essent, exierint, & ad monumentum pervenerint Orto jam
sole , scilicet, cum ipsium corpus Blare jam sit pra Horizontem ascenderet, vel eum Augustino, Theoph., & Euthimio, eum inciperet illuminari terra, tunc enim proprie dicitur sol oriri, & reveragraece legitur, oriente jam sole Petrus Chrysologus serm. 8a. inquit, quod se ut sol in morte Christi abscesserat cla ritate, ita in Resurrectione Christi ante tempus Occurrerit, sed hujusmodi sunt Rethorum phrases, non historicorum
facile resolvuntur ea, quae pro secunda sententia possent afferri . illud vero,
quod dictum fuit de jejunio , quod
usque ad mediam noctem in sabbatho sinisto servari consueverat, indicat solummodo totam illam diem filisse tristitiae, quia Christus nondum resurrexerat, solvebatur vero media nocte , non quia illa hora resiurrexerit, sed quia paulo post intra naturalem diem resse rexit , qua ratione etiam illa nox se bathi sancti tot praeconiis ab Ecclesia attollitur. In antiquo autem rituali R mano,ut refert Baronius, haec habentur. In sigilia Resurrectionis Domini ante mediam noctem populus non es dimitte dias de Ecclesia, juxta Canonum Sancti nes. In i a no e , matutina luce rumpente tenebras , surgentes in Ece a1n veniant, ct mmua charitate se inviaeem osculantes duant: Surrexit Dominus desepulchro. q. II. Diuitiam by Coosl
282쪽
ς. D. auibus mulieribus, ct quomodo Chrisus pos Resurrectinem a aruerit. II. E mulieribus praesertim sermonem instituo, nam
etiam Apostolis apparuisse, constat ex Mati. a 8. signanter vero Petro, ut fatetur Paulus. Resurrexit tertia die δε- cundum scripturas , ct visus es Cephae Ratio autem dubitandi sumitur ex ver- his Marci asserentis , primo apparuisse Mariae Magdalenae, & ex verbis Mati. cap. ultimo dicentis Christum occurrisse Omnibus, quae cum Maria Magdalena sepulchrum adierant ; Et ecce Iesus o currit tuis dicens. Avete, Elae autem a cesserunt, ct tenuerunt pedes ejus, ct
adoraverunt eum . Et praeterea movetur
dissicultas, quomodo cum Magdalena audierit ab Angelo, Christum reserrexisse,staret ad monumentum soris plorans , & ipsum ab aliquo sublatum eo dubitaverit. aa. Sed antequam ad haec expliaeanda progrediamur, operae praetium existimo inquirere, an Christus ita primo apparuerit Mariae Magdalenae, ut hoc etiam per respectum ad Beatiis-mam Virginem, ejus genitricem, sit intelligendum . Equidem , si textui Evangelico adhaeremus , ita dicendum esse videtur; nec aliqua ratio etiam congrua in oppositum potest produci ; ea siquidem praecipua foret, qua, cum Beata Virgo ejus matris dignitate praesulgeret, sit excipienda, quae tamen non probat, alioquin etiam Petrus &Joannes propter singulares eorum praerogativas excipiendi fuissent; aut deberet dici, primo apparuisse Mariae Magdalenae inter mulieres , non autem inter viros, quod tamen nemo asserit. Immo
videtur magis congruum , si dicamus, nequaquam Mariae Matri se videndum praebuisse; ideo enim Magdalenae ac aliis mulieribus apparuit, ut eas in fideresurrectionis fir et, erant enim adhuc parum firmae, ac quodammodo nutantes. Beatissima autem Virgo erat ii fide persectissima. Praeterea; sicuti ex quo fuerit mater Dei, non insertur, ipsam primo vidisse divinitatem, namhoe Sanctus Augustinus primo videtur tribuere Moysi, & in Evangelio ante stres discipulos Christus dicitur transfiguratus , ita ex hoc capite, primo ipsam vidisse ejus humanitatem post resurrectionem, non potest argumentum deduci . 23. Fateor , ex Evangelico textu nihil in hac re colligi posse , plura tammen, quae ad Beatissimam Virginem
spectant, etiam fide tenemus . quae tamen in Evangeliis scripta non reperimus ; quare Baronius inquit vetere traditione per manus majorum , ac per
subsequentia sycula ad posteros dilapsa
acceptum esse , eumdem Dominum n strum apparuisse primum omnium Sanctissimae Genitrici Mariae, quod , inde
affirmat, a nemine pio negatum iri Unde vero haec vetus traditio descen
derit, ipse non dicit; antiqui Patres id
certe non exposuerunt, nec miror, cur
ipsi tantummodo , quod Evangelistae
narraverunt, declarandum susceperint;
attamen S. Ambros in principio lib. I. de Uirginibus id expresse si nificavit, dicens . Vidit Maria resurrectionem Do mini , ct prima v dit,incredidit; vidit Maria Magdalena, quamvis ari
e sis nutaret. Anselmus vero de excellentia Virginis cap. 6. quaerit, cur Evangelistae non en narraverint, Christum primo apparu isse matri siuae, &respondet, quia hoc videbatur superfluum , &quia aliter coeli terraeque regina , caeteris , quibus apparuit, aequalis effecta suisset; sed prae omnibus expresse loquitur Rupert. lib. 7. de divinis ossiciis cap.2 S. ubi, & hane antiquam esse traditionem ostendit, & deinde plura dieit, inter quae sunt ista, quae sebdo. Gesu ehrisiana devotio serpendere O, quantus torrens gaudii repente inundans animam ejus doloris ferro confossam ine-
283쪽
α64 De Christi Resurrectione M.
briavit, cum redivisus Arius illi antμ . omnes fortasse mortalis materno Virgianem defraudavit honore, victoria bam
annuntiavit. a . Neque Vero movere nos debent, quae num. 22. adducta; quod nempe hujuste apparitionis nullam menti nem fecerint Evangelistae; non latet, plura alia 1 Christo secta esse, quae tamen acris litteris commissa non sent, illa ipsi scripserunt, quae ad fidei mysteria referenda, & confirmanda siufficiebant, atque illas apparitiones recensiuerunt, quae iis factae siunt, qui restirrecti nis ejus testes esse debebant, juxta illud a L io. Dedit eum manissum fleri , non omni populo, sed subus praeordinatis a Deo. Et qui in fide erant stabiliendi; nihil autem ex iis Mariae conveniebat , non primum, quia, utpote mater , aliquid pro attollenda excellentia filii fingere potuisset existimari; non secundum, quia nunquam in reserrectionis fide nutavit; quare non alio titulo arparuit, nisi illo a P tribus seperius adducto, neque ex aliis, de quibus igno ramus , an facta sint, possumus in serre hoc fuisse nou iactum; qua de re non est, cur aliis respondeamus. 23. Deveniendum modo ad id , quod sub initio quaerebatur, in quo puncto plura distinguenda sunt, ut quantum fieri potest, si tamen id assequemur, in rebus adeo obsturis claritatis nostrae non obliviscamur. Primo, si duas Marias Magdal nas, unam stilicet distinctam a Sorore Laetari admitteremus tota difficultas i
rei resoluta. Cum omnia argum Cnta , ,
quae contra dicenda asseremus , nihil probarent . Porro plures ex Patribus duas Magdalenas distinguunt, unam dicunt peccatricem , aliam Sororem Laetari . Ita sentiunt Clemens Rom. lib. I. Constit. cap.6. Origen. homil. I. in Cantica, Chrysbst. hom.6 i. in Joan. Hier nym. in a6. Mati. aliique . Dicendum tamen est, unam solam
suisse Mariam Magdalenam, de qua loquuntur Evangelistae in apparitionibus
resurrectionis, atque istam fuisse Sor rem LetZari. Haec est communis opinio omnium , qui in Evangelia scripserunt. Hieronym. in Marcum, & ep. I 8. Gregor. hom. 33. in Evangel. Bedae lib. I. in Lue .cap. 7. praeter Theoph. Tertul. Ambros Euth. & .a6. Si hoe juxta scholasticam methodum ostendero, rem gratam illis, qui in publicis disteptationibus suas proponunt difficultates, me facturum exi stimo, quamvis aliquibus, qui historica tantum. narratione delectantur, Ariasi se fastidium ingeram . Sed nimium sal luntur, qui stholasticum ratiocinium evitant, in quo omnia, quae plerum qu confuse historia per plura commem rat, dilucide ae breviter continentur. Sic igitur probo. Si omnia, quae ab Evangelistis narrantur ad unam selam Magdalenam reseruntur, una sola fuit Magdalena, sed omnia, quae ab Evangelistis narrantur ad unam selam Mag-.dalenam reseruntur, ergo. Pr. mi.om
nia,' quae ab Evangelistis narrantur ad unam sbiam Magdalenam reseruntur , si reseruntur ad Magdalenam peccatri cem & Magdalenam Sororem Lazari , sed ita est, ergo. Pr. mi. Omnia, quae ab Evangelistis ennarrantur reseruntur ad illam Magdelenam, quae unxit pedes
Domini, & capillis suis tersit, sed Magdalena, quae unxit pedes Domini, &eapillis suis tersit, erat Soror Laetari, quae fuerat peccatrix, ergo . Pr. min. Joan. II. leguntur haec verba . Erat quidam languens a Bethania de castello M rix , di Marthae Sororis ejus, Maria
autem erat , quae unxit Dominum unguento , ct extersic pedes ejus eapillis suis,
cujus frater Lazarus infirmabatur. Haec igitur erat Soror Lazari; Hanc vero eandem fuisse peccatricem , refert Lucas cap. 7. dicens, Deece mulier, quae erat in Civitate pereatrix , ut eo novit,
quod accubuisset in domopharisaei, astulit alabastrum unguenti, flans retro fecurseisi ejus cte. Videns autem Phar sexi sDisitigod by c
284쪽
saeus, quI Me erat eam, ait intra se . dicens: su Propheta, sciret ui que , quα, di qualis es mulier, quae Iam git eum, peccatrix es. Joannem autem loquutum esse de illa unctione secta in domo Pharisei, notavit S. August. lib.a. de consens Evangelist. c. 79.& idem ratio siladet: Ioannes non loquitur de illa unctione, quae resertur facta cap. i a. etenim ista facta fuit post Laaarum jam sustitatum, ut apparet ex
verbis, Iesus ergo ante sex diei paschae
venit Bethaniam, tibi Lazarus fuerat mortuus, quem fusitavit Iesua . Illa
autem facta recensetur, antequam Lazarus mortuus esset; ergo est illa unctio, de qua Luc. cap. 7. a I. Quidam , ut huic argumento
Occurrerent, dixerunt, Ioan . cap. II.
loquutum esse per anticipationem de illa unctione, de qua sernio est cap. I 3. loqui autem de illa, ut praeterita respe ctu temporis, in quo scribebat, non vero respectu temporis, in quo res peracta est, eo pacto quo alii Evangelistae loquentes de Iuda, addunt, qui tradiadu eum quamvis revera nondum tradidiset, sed erat traditurus. Uerum huiusmodi responsio non strvat ea, quae servantur ab aliis, qui accurate Ioannem exposiverunt , dicentes, ab ipso semper observatam esse seriem historiae,& nunquam narrasse tanquam praeterita,
quae postea gesta sunt, unde quamvis
alii Evangelistae dixerint de Iuda , qui
tradidit eum licet esset tantummodo traditurus, Ioannes tamen semper dicit, qui σας eum traditurus. Secundo Iut optime advertit Cajetanus , nulla erat causa historiam anticipandi, nam satis mani sestum erat de qua Maria semnaonem haberet, nimirum de Sorore
Maritiae, & Lazari; Tertio ex ipsis verbis haud obstu re indieatur , voluisse Joannem attingere historiam, quam L cas cap. . fuse retulerat, sed quia a Luca non erat expressum nomen illius mulieris, hoc apsium Ioannes addere voluit . Denique sententiae nostrae suffra- Tom. III. gatur consensius Ecclesiae, quae in quodam hymno se olim canebat. Maria Soror Lazari suae tot commissi erimina
Venit ad suae limrea Aura currit ad med eum
Histe necte antiquam historiam traditione majorum receptam apud Massilienses, apud quos Maria Soror Laetari eum fratribus su is usque ad momtem vixisse sertur, cujus sepulchri hane serunt suisse instriptionem . me mulier
illa peccatrix , quae pses sedit ploror adsepulchrum Domini ; ut resert Sigi-bertus tu lib. de una Masdalena. 28. Plura contra assertionem positam opponi solent, quae a nobis praetereunda non fiunt. Primo credi non potest , Mariam Sororem Laetari foeminam nobilem , ac divitem fuisse in Cia vitate peccatricem. Secundo; Maria Magdalena , de qua fit mentio Luc. I. erat Galilaea , ut colligitur ex illis verbis Mat. 27. & Marci I S. Erant autem
ibi mulieres, quae sequutae erant Iesum δGalilaea , mini antes et , inter quaserat Maria Magdalena die. Maria autem Soror Lazari erat ex Bethania prope Ierusalem , unde nunquam in Evangelio vocatur Magdalena, sed tantum
Maria, alia vero ex Galilaea appellatur Magdalena a Magdalo, seu Magda Civitate Galileae . Tertio Maria Soror La1ari unxit Christum in Domo sta, ut insertur ex eo , quod Martha ministrabat, & alia mulier unxit Christum
in Domo Simonis. Denique, ut omittamus quaedam levioris momenti; ver
simile non est , Christum publicam peccatricem ad tantum amicitiae, aosam, liaritatis admissse. 29. Quanquam , ut verum satear, etiam expolita levissimi momenti sunt; primum etiam in sententia oppolita locum haberet, nam etiam illam Mariam Magdalenam fuisse nobilem aedivitem, non negent adversarii; sed L l nun Dissiligod by Cooste
285쪽
α66 De Chroti Resurrectione Uc.
nunquid novum & inusitatum est, mulieres nobiles ac divites impudicas fui si se, ac peccatrices; plures historias asiserre possumus, quamvis hisce nostris
temporibus matronarum modestia contrarium ostendat. Si autem velis benignius te gerere, pro peccatrice ne intelligas publicum scortum, sed mulierem vanam , deliciis deditam, ac multis scandalum, ita ut in tota Civitate
peccatrix haheretur. Secundo argumento pluribus poGsumus respondere. Pr. Mariam Magdalenam iume quidem in Bethania ortam, attamen etiam in Galila am divertisse , ut plerumque coutingit etiam in nostr rum temporum taminis, quae relictis domesticis curis, quibus vacare deberent , ad alias comigrant Civitates, inde a Galilaea meliorem effectam Christum sequutam esse . Secundo ex Ian-
ssse in Galilaea viro, cujus erat castet tu in nomine Magdalum 8e inde suisse sic appellatam, postea vero facto divo tio , in eadem provincia vixiste liberius, donee a Christo fisit simata, quem p
stea in Judaeam sequuta fratribus suis reddidit familiarem, atque haec idem Suareet refert se legisse in Belle hem in quadam historia , quam religiosi ibi
commorantes, veram esse ex majorum
traditione asserebant. Sed revera textus ille non probat, Mariam Magdalenam dicendam esse mulierem Galilaeam, sed tantum inter mulieres GaIllaeas, quae sequutae erant Christum a Galilaea, inventam fuisse etiam Mariam
Masdalenam. Quod si talem denominationem accepit a Magdalo, sed Magda , quid prohibet, Mariam a Betuania suisse etiam Dominam eastelli in Galilaea, quod vocaretur Magdalo Z nunquid
unus , qui in aliqua Provincia natus est,& commoratur, etiam non est Dominus alicujus terrae , quae in alia Pmvincia sita est. t hoc experimento distimus; quot enim Romani in exteris etiaim. Provinciis possident, & tanquam seu- datarii, ut nos dicimus, dominantur tad 4ertium nihil probatur, si plures u et iones admittamus; quan vis plures diacant , unicam tantum suisse unctionem ,
cum sere eaedem notentur circumsta uintiae . Quod vero attinet ad Domum Simonis , in primis dici potest, eandem fuisse etiam Laetari, praesertim si eum Nicephoro lib. I. cap.27. asseramus; Simonem hunc fuisse La Eari Patrem; .einde, esto fuerit Domus distincta ,
Simon tamen potuit esse amicus, &consanguineus Marthae, &Mariae, ut i ipsa Martha ministraret, atque ut Omnia resolvantur, potuit unus Evangeliusta aliquid referre, quin tamen alia negaret, alius vero lingillatim omnia enis narrare. Ultimum non opponeretur, si
menti occurreret , quod dixit Christiis, non veni vocare, sin , sed peccatorer . Etiam Pharisaei increpabant Christum , quod tam familiariter se gereret cunia, publicanis; sed qui cum peccatoribus familiariter vivebat, Sanetos de pecca toribus siciebat. 3o. Majorem difficultatem excitat
id , quod siub initio dictum fuit, quo pacto Christus surgens mane apparuerit primo Magdalenae . Unicam tantum
fuisse Christi apparitionem factam Magdalenae, ac aliis mulieribus, videtur colligi ex textu Mati . cap. ultimo. Et nim ibi describitur adventus mulierum ad sepulchrum , terraemotus, descensus
sus Occursius Iesius; er ecce Iesus occurrit Hur . Et quamvis apud Ioannem reperiatur tantum nomen Magdalenae ,
non tamen excluduntur aliae , nec enim poterant abesse a monumento , quia
post apparitionem illam simul omnes
redibant. Atque hoc affirmat Augustinus lib. I. de consensu Evangelist. c. 2 .R Hieronym. q.f. ad Hedibiam assi mans, Christum primum apparuisset Magdalenae, subdit hane esse apparitionem illam, quam narrat Matth. nos a
286쪽
telliguntur , euita frequenter Eleant omitti persenae minus notae , & per insigniorem denotari. Atque hinc fit, uni- eam tantum Bisse apparitionem mulieribus factam . Augetur etiam argumentum , s ita dicamus. Uel illa apparitio, quam narrat Mati. fiuit prior , vel illa , quam narrat Ioannes; si illa, quam, narrat Mati. quomodo Maria stabat ad monumentum seris plorans, & quaerens, quis sustulerit Dominum Z si illa, quam narrat Ioannes , quomodo postea ibat cum aliis mulieribus λ3I. Dicendum tamen ab Qtutu est, duas apparitiones factas fuisse mulieribus , & primam Magdalenae soli, secundam vero etiam aliis mulieribus in via. Res adeo clara est , ut nisi negetur Evangelium Marci, & Ioannis , non possit in dubium revocari. Surgem a rem mane prima Sabbathi, apparuit' mo Mariae Magdalenae inquit Marc. c. I 6 Maria autem sabat ad monumentum foris , plorans. Dum ergo fleret, inclinavi e , di prospexit in monumentum, sidit duos Angelos in albis sedemes, unum ad caput, ct unum ad pedes. Dieunt ei illi . Mulier quod oras Dicit eis , quia
terunt Dominum meum , nescio ,
ubi s fuerunt eum; Me eum dixisset, comersa es retrorsum, ct vidit Vesransantem , ct non fiebat, quia Iesus effli; dicit ei Iesus, mulier quid oras
quem quaeris Z Illa exissimans, quia homtulanus esset e. Dicit ei Mur, Maria. Comersa illa dicit ei, Rabboni. Dicit es Jesus, noli me tangere die. Haec omnia verba protuli, ut ex illis evinceretur quam diversa suerit harer apparitio facta Magdalenae, ab illa facta mulieribus in
via. In hac enim perinissum fuit mulieribus Christum tangere, quia, tenue runt pedes ejus. In illa vero fuit prohibitum; ergo non est una apparitio con- isundenda cum alia, ut omnium Evangelistarum textus teneamus.
3 a. Explicanda igitur est series historiae, ut omnes habeamus concordes ;Plures quidem suerunt expositiones Inm. III. quidam enim dixerunt, Christum apparuisse Magdalenae, sed una simul cum aliis mulieribus, quin tamen ab istis videretur; sed haec , quamvis desumatura Sancto Augustino, non videtur satis apta, nisi miracula multiplicemus; et si
enim corpus gloriosum non videatur nis ab illis, a quibus vult videri, attamen mulieres illae vidissent saItem exteriorem gestuna, quo Magdalena procidit ante pedes Christi, ut illos complecteretur, quando ei dictum fuit, noli re .cangere. Praeterea; ex Ioannis contextu palam evincitur , tunc Magdalenam fuisse selam, dixerunt enim Angeisli, Mulier quid ploras t quod & dixit
Christus , ipsa autem respondit, rut runt Dominum meum,innescio ubi posuerunt eum. Non dixit no uis, nescimus . Alii ex recentioribus asserunt , Magdalenam vi Q lapide sublato, reversam esse ante visionem Angeli solam
ad Apostolos , alias vero juxta sepulchrum mansisse, & interim vi Q Angelo
timore perculsas exiisse de monumen. to, quo tempore ad illud pervenerunt una simul cum Magdalena Petrus, &Joannes, & acciderunt ea, quae Ioan nes scribit. Haec expositio, licet Evangelico textui non repugnet, attamen
nullum est sundamentum dicendi, Q. lam Magdalenam ad Apostolos reve
sam esse , si enim est aliquod , praesertim quia in Joanne Oius Magdalenae , quae reversa lit ad Apostolos, fit mentio, & ibidem etiam Ela Magdalena ,
quae sepulchrum adiret, commemora. tur, nec tamen adiit Ela.
33. Ego vero existi ino, facillime rem totam conciliari posse, praesertim sequendo Marci & Ioannis narrationem . Res ita se habuit. Maria Magdalena cum reliquis mulieribus ivit ad monumentum , invenit revolutum lapidem , audivit loquentes Angelos, vel Angelum sparum enim reseri, sive fuerint duo, sive unus Angelus) rediit ad Apostolos nuntiatura quae viderat, & iterum cum Apostolii ad monumentum venit ;
287쪽
α68 De Chrisi Resurrectione Sc.
tune ingressi serit monumentum Petrus&Joannes, deinde reversi sunt ad semetips, , ut Ioannes dicit, rem an sierunt mulieres, quae exeantes de monumento , fugerunt , invaserat enim eas tremor di pavor. Maria autem, timorem amore vincens, juxta sepulchrum remanere perseveravit, & tunc contigit, ut videret Angelos, qui dixerunt illi, Mulier quid ploras & conversa videret Iesium , qui dixit ei Maria , dc se se ipsi manifestavit; haec cum facta
essent, iterum reveris sunt mulieres, quibus deinde Jesus apparuit in via , die ens illis . Aorte. Quod vero hoc ordine res ab Evangelistis non referatur, non obstat; ipsi enim factum , non vero seriem & omnes circumllantias facti
3 . Contra hunc nostrum explicandi modum duae sunt dissicultates . Una , quomodo cum Angeli dixerint mulieri bus , & per consequens etiam Magdalenae, Christum resiurrexisse, Magdalena staret toris plorans, & quaereret, si quis eum sellulerit. Secunda est, quomodo Christus in apparitione facta Magdalenae se non permiserit tangi, permiserit vero tangi ab aliis mulieribus , dum eis occurrit in via . Addi potest de tertiata quia s Christus apparuisset modo a no bis dicto Magdalenae, cur Magdalena id neque mulieribus dixit,neque Apost. Primam dissicultatem selvit Hieronymus dicens: Magdalenam obsupefactam in totum torpuisse, ut ne Aet lorum gutim praefintiumsentiret af
Hum , cumque videret Angelos, etiam
quos videbat, ignorabat; sed diei etiam potest, Angelis firmam fidem non praestitisse, atque ideo dixisse, tulerunt D
minum meum . Etenim . Res es oepitu plena timoris amor. Secundam difficultatem expendant Sacrae Scripturae expo sitores, hoc enim ad historiam non pertinet , cum utrumque verum sit; Non me latent plura, quae in hoe puncto dicta sunt. S. Augustinus serm. III. de stempore, dc aliis in locis, S. Hieronyin. qu. I. ad Hedibiam , S. Ambros in eap. ultimum Lucae, aliique Patres dicunt , Christum non permisisse tangi se a Magdalena afferendo rationem illam: Nondum enim ascendi ad Parrem meum, non
quia loqueretur de astensione sua inis Coeluni, sed de spirituali ascensione incor Magdalenae, quae nondum perfecte erediderat, & ideo illam repulit increpans tanquam incredulata, atque hoc pacto in fide perficiens, postea vero cum aliis, quas sortasse Maria Magdalena,
enarrans ea, quae sibi evenerant, in fide
selidaverat, permissa est Christi pedes
tenere . S. Ioannes Chrysost. homil. 8s. in Joan. quem sequuntur Theoph &E thyna. & prius Iu itin. Martyr. qu. 8. ad orthodoxos, inquiunt, Magdalenana arbitratam esse, Christum ad eam vitae eonditionem rediisse , quam prius habebat, sicut revera contigerat in LaZaro fratre sitio ad vitam revocato, atque ideo , ut eam doceret ad altiore in vitae
gradum surrexisse, eam prohibuit dicens : noli me tangere , nondum enim ρος.
De tertio, nihil affirmare , nihil negare possumus; Uerosi . nilius est, id a Magdalena narratum esse, & quamvis inta, Evangelistis seriptum non reperiatur non inde oppositum concludere posissimus .
Irum 'Iura sit generalis omnium
hominum resurremo. 33. Hristus resurgens ex mortuis, a non amplius moriturus, sui tetiam causa & exemplar resurrectionis nostrae , quam praefinito a Deo tempore
expectabimus. Dum igitur de Christi resurrectione sermonem habemus , etiam de omnium hominum generali resurrectione aliqua dicamus, incongruum non videatur. Hanc resurrectionem postibilem esse, negarunt omnes antiqui Philosophi, ut colligitur ex Tertulliano lib.
de praestri pl. haeretic. cap. 7. dicente: Ut carnis resumio negetur , de una om
288쪽
uium mi suborum Sebolasumitur . Inhoe eriste su isse etiam Sadducaeos, habetur ex Mati. a P. ex Marci I a. & in act. Apost. cap.I. 23. 23. ubi Festus insanire Paulum existimavit,dicens: Quidiscredibiae isceatur apud vos, Is Dear mortuos su Iat Z Tempore autem Ap stolorum idem docuisse Sin Onem Magum , Cerdonem , Marcionem , Basilidem, Ualentinum, refert Irenatus lib. I. cap.23. , nec non Epiphanius haeresi M. Phyletus vero, dc Hymenaeus, ut i statur Paulus a. ad Timot.2., dixerunt, resiurrectionem jam factam osse, quo xum falsam opinionem diversimodetam plures exposuerunt. S. Thomas locum illum Pauli exponent, existimat, eo eum aliis haereticis negasse corporum resurrectionem , & illam an birae credidisse, animae autem reserrectionem appellabant remunerationem , seu elusidem glorificationem, atque ideo dice-hant iam faetana , qua ratione dicti
sunt haeretici Partiarii admittentes nimirum unius dumtaxat partis reser- Tectionem . Theodoretus , Amissus
ibidem, & Epiphan. haeresi V. arbiatrati sunt , eos dixi sie resurrectionem jam factam , quia resurrectionis no mine aliud non intelligebant, quam a filiorum procreationem, juxta quam Pa tres dicuntur in filiis resiurgere. Utcum que autem dixerint. Dicendum est , suturam esse generalem mortuorum hominum restur reinctionem quantum ad corpora, est arti, cuius fidei, ut constat eae Symbolo.
da est juxta Scripturas veteris Testamenti, in quibus nequaquam obscure indicatur. Porro pluribus umbris ac figuris mortuorum resurrectionem significatam iuisse facile comperiemus, si perpendamus, sanguinem Abel ad Domi num de terra clamasse, Enoch translatum fuisse, ne mortem videret; Iacob& Ioseph propriorum Oisum curam commendata; Aaronis virgam iam si
cam germinasse, fructusque produxisse , atque virgam Moysis juxta Dei nutum
animari, ac serpentem fieri; omitte do tamen plura , summopere ad rem est
viso illa Ezechielis 37. in medio campi ossibus pleni, quae juncturis suis adhaerentia spiritum vitae receperunt, subjunxit autem Deus. Haticinare, cy dicasa deos. Ecce ego aperiam sumulos vos,os,
ct educam pos de sepulchris vobis , O
vir , quia ego Dominur, cum aperuero sepulchra psra, ct eduxero τω de tumulis τυ II.; . In histe verbis mortuorum resurrectionem indicatam esse , assirin runt Iustinus apol. a. pro Christianis , Cyprian. lib.3. ad Quirinum cap. S8., Cyril. Ierosolymit. cat. I 8., & sese explicavit Tertuli. lib. de resurrect .carnis cap. 29. , Aliqui tamen illa exposiverunt de populo Israelitico in variat regiones disperso, quem iterum Deus in terram promissionis congregabit, quam expositionem approbavit Hieronymus iuper Erechielem, & Augustio .lib. lo. Genes ad lit. cap. s. Ita sit; Hanc tamen esse allegoricam, nostram vero litteralem , refragabitur nemo, & illa admissaeum Hiemnymo & Augustino , nostram etiam cum iisdem admittendam euncontendimus , ait enim ibidem Ambrosius, nunquam poneretur Amilitudo resurrectionis ad resilutionem Israeluita
populi significandam , nisi floret ipse re
surrectio, quia nemo de rebus non flantiabus incerta confirmat; quod etiam The doretus tradit , cum in eundem Pr
phetam scribat; Haec quae EZechiel via
dit , non solum revocationis in pristinum statum Iudaeorum, sed etiam resurrectionis omnium hominum scisse
38. Alia duo testimonia satis expressa leguntur. Unum Daniel. a. , ubi legitur: Multi de iis , qui dariniunt in a eme pulvere, evigilabunt, alii in viam aeterna ct alii in opprobrium. In Scripturis autem Sanctis per multos significari omnes , plura & clarissima sente empla, quae a nobis in propriis locis
289쪽
et o De Chrisi Resurrectione M.
allata sunt. Alterum est Isaiae cap. 66. Videbitis, O gaudebit eor vesrum, dio a vesro, quasi herba, germinabunt.
Iam vero dixerat: Vivent mortui tui,
interfeHi mei resurgent, expergiscimini, O laudate qui tibitatis in pulvere. Prietereo, quae dixit Job cap. I9. Scio, quod Redempter meus vivit, di in novi modie de terrosurrecturussum. Quod ve legitur secundo Machab. cap. 7. Potius est morti dator spem expectare d Deo, it rum ab Vmo refusitandos. Quare &Iudas Machabarus argentum pro defunctis offerri jussit, sancte de reserrectione cogitans .
39. Est& sius textus Ex. 3. quem
postremo loco ex testamento veteri adducendum e M stimavi , cum Christus Dominus Mati. a a. ex illo resurrectionem probaverit. Ibi autem dieitur: losum Deus Abraham, Deus Isaae, Deus Iaeob. Ex hoc inquiit Christus. DIr
surrectione autem mortuorum nou Iegisis,
quod di Hum es d Deo Seente vobis; Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, Deus
Vaco, t Non es Deus mortuorum, sed viavorum . Uidetur tamen ex hoc Christi argumento x nobis , quod intenditur non satis probari, nam praecise per hoc, quod illorum Patrum animae viverent, ae in Coelis regnarent, ut vivunt, & re gnant, sussicienter diei poterat non
Deus mortuorum, sed vivorum, nec erat necesse, ut eorum corpora essent aliquando res irrectura . At perpenden dum est, contra quos tunc servator no ster loqueretur, loquebatur certo contra Sadducaeos, qui ideo negabant corporum reserrectionem, quia existimabant, animam esse mortalem, atque sideo ostendendo, Deum esse Deum
Abraham , Isaac , &Iacob, utique adhuc secundum animas viventium , satis contra ipQs corporum resurrectionem demonstrabat. Quo pacto autem ex antemarum immortalitate colligatur corporum resurrectio definire non audeo ;fortasse haberi poterunt argumenta aliqua moralia, non tamen phy sica. Quod
enim dicatur, animam si nemo eo ortpersecte beatam esse non posse, hoc imprudenter non negaretur, cum potius
anima aggravetur a corpore, & si die tur corpus reddi impassibile & incorruptibile, hoc non ratione probatur, sed fide tenetur; Quod in se per dicatur, compus in via fuisse instrumentum animae ad Operandum , proinde etiam justum esse , ut sit cum anima particeps ejusdem gloriae , potius probaret, pro eodem insta
ti, quo anima beata est, corpus etiam suturum esse beatum . Quare attenden
da est Divina dispositio , quam hujusi
modi esse, non ratione aliqua, sed tantum revelatione innotestit. o. Hoc igitur etiam ex testamento novo probaturus, illud video summe
convincens, quod Christus Joannis 1.3c praedixit, & promisit dicens: Venit hora,
in qua omnes, qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, ct praecedent, qui bona egerunt, in resurrectionem vita sfui vero mala egerunt, in resurremonem judieii . Hoc dici de corporibus, negari non potest, nisi dicamus animas in monumentis esse, quod esset alia haere- .ss, de qua modo nee disputare possit
I. Si vero ad Apostoli Pauli doctrinam exponendam progrederemur, satis esset profecto ea recensere, quae t guntur Act.a . ubi contra Iudaeos , qui apud Felicem illum accusaverrat,se d sendit , proponitque mysterium resurrectionis. Praeter haec tamen alios textus ejusidem adducunt Doctores, de quibus , quia plures sunt expositiones, &obstura continentur, a me, qui brevitati consulo, & claritatem sequor, nihil dicendum existimo . Huiusmodi est ille i. ad Corinth. I S. stri aciem, qui Mintizantur pro mortuis, imortui non resa
gunt, ut quid baptizantur pro Ilust Duos eligam , quorum primus est a. ad Cor. S. ubi dicit: omnes nos manifesari oportetanto Tribunal Chrsi, ut referat unus quirique propria corporis , prout g π , siue bonum ordie malum. Secundus Est I.
290쪽
ad Colint. 23.ubi ait: Mune autem Cis sus resurrexit d mort is primitiae Ammientium, quoniam quidem per hominem mors, ct per hominem resurrectio momtuorum, disicut in Adam omnes moriuntur , ita di in Chrso omnes vivifieabuntur . Quare sicuti per Adam introducta est mors non solum spiritualis animae, sed etiam corporis, ita per Christum non solum resdrrectio spiritualis animae, sed etiam corporis , de quamvis
haec ratio videatur tantum probare de resiurrectione justorum , attamen etiam extendi ad resurrectionem omnium , infra declarabo. - a. Sed quia praecipuum sundamentum eorum, qui resurrectionem nega bant , desumptum erat ex quo impossibilis judicaretur, resurrectionis possibilitatem breviter demonstrabimus, quan- vis nec opus esset, cum fidei nostraea tieuli satis firmi sint, quan vis demonstrari ratione non possint. Id autem praestabimus afferendo duo dicta Sanct rum Patrum, in quibus etiam ratio naturalis continetur. Clarissima est sententia Augustini serm. r9. de verbis Apost. tibi haec habet : Te an Eo , quicumque infideia animo de resurrect one dubitas, di putas , non posse mortuor resuscitari . Luid es amplius, ex nihilo homines De re , qui vivant, on eos, qui factisunt, diviserunt, reparoreps mortem Z Utique plus es facere quod nunquamsuit, quam reparare quod fuerit. momodo erra impossibile esse dicis, ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet Iuomodonos suscitare non potes eonversos in pu verem , qui etiamsiis nihilum reiaremus facere poterat, m essemus ,sicut di feeit nor esse, eum antea nunguam fuissemus
Hoc eodem argumento utitur Gregor.
hom. 26. in Evang. ubi inquit: Longe minus es Deo reparare, quod fuit, quam aereasse quod non fuit. Aut quid mirum , F hominem ex pulvere refecit , qui μmul omnia ex nihilo ereavit Z Quam brem censeo, eos, qui negant possibilem corporum reserrectionem, inficiari etiam debere, Deum fuisse rerum Cre,
An quae dicta sunt, intrivienda sint tam
3. V Xcipiendos esse ab hac lege il- . los, qui ob singularia privit
gia ante universalem resurrectionem excitati sunt, ut de Beatissima V irgine i net Ecclesia , & de iis, qui cum Christo
surrexerunt, narrant Evangelia, nulla
esse potest ratio dubitandi; Controversia Elin modo quantum ad justo; de iis fi
ri potest, qui vivent in die judicii, de
prope horam resurrectionis. V idetur, istos non esse resiirrecturos, quia probabile non est omnes tunc sitia ut esse morituros, reserrectio autem mortem siupponit, ut ait Athanas lib.de Incarnat. Verbi dicens : Mortem , r surrectionem antevertere os τυ, δ' dem resurrectio oriri non potest, nisimors praecedat. Ita autem dicendum esse , plura testimonia Scripturae Sanctae declarant , praesertim vero S. Pauli, qui I. ad Corint. IS. juxta versionem Graecarninquit: Ecce insertam vobis duo. Non
omnes quidem dormiemus, omnes tamen immutabimur. Ubi sensus est, omnes justos morituros non elle, Omnes tamen
esse immutandos , idest ad statum gi riae transferendos, quod & Apostolus confirmat ad Thessal. q. dicens : Hoc enim visti dicimus in verbo Domini, quia nos, qui vivimus, qui residuisumus , in
adventu Domini non praeveniemus eos squi dormierunt. In quibus verbis loquitur in illorum persona, qui tunc vivent,
eum de se ipso loqui non posset; atque
Paulum in hac fuisse sententia,assirmant Chrysost. homil. a. in I. ad Corinth.
Theod. , Theoph. illa verba expendentes, Orige n. sub initio lib. I. contra Celsum. Hieronym. in ep. Isa. ad Minerium, August. qu. 3. ad Dulcit. Αmbrosius vero I. ad Corint. I S. sic exponit: