장음표시 사용
291쪽
a 1 De Chrisi Resurrectione M.
nit: omnes resurgemur, qui in adventu risi mortui inveniemur, sed non omnes immutabuntur, fui is, corpore flut repem
ii , qui ou Sancti beatitudinis gloriam eonsequentur. Denique in Symbolo dicitur , venturus Christus ad judicandos vivos, & mortuos, juxta illud Aet. Io. Hes, qui constitutus es Iudex vivorum , ct mortuorum , quod melius juxta litteram explicari non potest, quam di-eendo , Christum judicaturum & illos,
quos vivos reperiet, & eos, qui mortui jam fuerantia
tenent omnes Doctores Scholastici in φ
uis es homo, inquit David psel. 88 qui
viset, di non viduit mortemῖ Hujus autem rationem optime insinuavit Paulus ad Rom. S. dicens : Sicut per unum hominem peccatum in mundum intravit, Operpeccatum mors,ita di in omnes h mines mors pertranMit . Ad inveniatur
ergo qui non peccaverit inter illos, qui in fine mundi victuri sunt; & iste soriac
se non morietur, proinde neque resu get, sed si omnes peccaverunt, Omnes etiam morientur, proinde omnes resii
gent; Quo pacto etiam servabitur aliud Pauli ad Hebr.9. Staimum es hominibus semel mori, pos me autem judicium Porro haec est lex generalis, a qua nemo, nisi privilegium constet, excipiendus est, multo minus tanta hominum multitudo , quae erit sub mundi fine .
opposita, etenim quantum ad primum textum, vulgata nostra, Ecclesiae aue ritate recepta, legit: omnes quidem dommiemus , sed neu omnes immutabimur . Id est, omnes morientur , non tamen omnes transferentur ad gloriam , quod
significat immutari , quam sententiai alta legerunt & intellexerunt August. Io. de Civit. cap. ao. & epic t 6. ad Consentium. FuIgent. de Fide ad Petrum cap. 3. Ambros in i . cpis ad Corint.&c. Quod si etiam admitteremus lectionem Graecam, nihil contrarii in serretur, si Ecumenici expositioni adhaereamus , idest , non omnes dormiemus diuturna dormitione ita ut opus sit sepulchro, auteontingat Elutio ad corruptionem, sed aliqui post mortem tam cito excitabuntur , ut vix mortui diei poterint. In mcundo textu quamvis Paulus asserat, il
los rapiendos esse in aera , non tamen
negat esse morituros, sed quia modieisi simum tempus erit inter ipsorum mO tem Sc resurrectionem , ideo de illis tanquam de vi ventibus loquitur, ut eos ab illis distinguat, qui jam dudum mortui sunt. Id, quod in Symbolo dicitur a pluribus explicatur de vivis & mortuis, id est de bonis & malis; ego tamen existimo, judicaturum vivos & mortuos, idest animas, quae semper vixerunt , 8c
corpora, quae licet tunc vivent, attam mmorti fuerunt obnoxia ; brevius tamen
dici potest; illa verba respicere tempus, quo quis fidem profitetur, aut profiteri potest, & illud, quo jam quis professus est , aut profiteri potuit, & jam morte
do praecessit. 6. Quantum vero ad reprobos , miror, apud aliquos rem ita perae a nata, esse , ut ipsos resiurrecturos fore, dubitaverint , existimo autem , aliquibus Scripturae textibus perductos fuisse; Hujusmodi siunt , psi. Non resurgent impii in Dicio. Daniel. Ia. Multi de iis, qui dormiunt in xerraemisere, evigilabunt. Ubi perpendunt particulam illamis , Multi; a. Mach. 7. de Antiocho dicitur: Tibi enim reorremo ad vitam non erit. Si autem rationem fas esset inquirere, dicere fortasse possunt, resiurrectionem, esse quoddam bonum, quod proinde reprobis negandum videtur, atque ideo illa promittitur iis, qui vivunt in Christo, juxta illud ad Rom.6. Si complantati mussimilitudini mortis ejus ,staut m r
surrectionis erimus. 7. Miror inquam, cum textus a nobis adducti, ubi de generali corporum resurrectione agebamus, adeo clari sint, ut idem sit de reproborum resiurrectione ambigere, quod illos negare ,
292쪽
perpendatur textus Ioan . S. num. γ a nobis relatus. Atque cum in eo duplex
resurrectio commemoretur, una, re-Ωrrectio vitae, alia reser rectio judicii, jam satis compertum habetur, quo pacto intelligendi sunt quicumque textus , in quibus negari videtur resurrectio imia piorum I nimirum resurrectio vitae, ut etiam innuitur in loco Machabaeorum producto de Antiocho ; neque est, cur de Danielis textu quidpiam dicamus, eum jam, quid plerumque 'in Seripturis soni ficetur per multos, fatis dictum sit . SI autem quod ex pal. I. relatum est, nobis amplius explicare placeret, quiddieeremus non deesset. Non resurgent
impii in judicio, ut judicent, resurgent
tamen,' ut judicentur; omnes enim iusti , quamvis ad sui laudem judicetndi
sint, attamen aliquo modo sunt etiam
judicaturi, juxta id, quod ait Christus Mat. ia. Regius Iabba surget in judicio
cum generatione ista , ct condemnaburam . Haec est expositio S. Thomae . Non
resurgent impii in judicio, si de infidelia
hus agatur, etiam ut judicentur, nam
Ioan. 3. Lui non credis, jam Dieatus es,
si autem de peccatoribus , qui credide-Tunt, non resiurgent, ut sint in eo monstream , ut David prosequitur. Ita Hilar. Euthym. aliique Patres. Τandem , ut litteram sequamur, non resiurgent, idest isontem non attollent, concident, desperatione assicientur; in ignem enim
dejicies eos, in miseriis nom sub Hem, I s. 1 39. Hinc resurrectio & est quoddam, 3num & est quoddam malum, sicut alia est ad praemium, alia ad poenam; Quod
si resiurrectio malorum alicubi negetur, mirari non debes; resergere enim estiterum vitam habere, at peccatores re sirgent, ut etiam eorpore vivant, sed haec vita deterior est morte, ut optime ait August. lib. 6. de Civit. cap. a. dicens : rita gehenmae potius mors es dAcenda , quam vita , nuda qui e major, er pejor mora es, quam tibi non moritis mors. Ad confirmandum quod a nobis dictum est, omittendo definitionem Tom.III. Coneilii Lateran . in eap. Rrmiter dμ . Summa Trinitate, afferatur, quod dicit Athanas in Symbolo. Ad c us advenis
tuis omnes resurgere habent eum corporia
invitam aeternam, qui vero mala , in . ignem aeternam.
48. Haec dicta sunt de iis, qui proinpriis actibus vel Laeterna gloria digni es cti sent, vel aeternis suppliciis se obstrinxerunt. Sed quid dicendum de infantibus , qui priusquam ad rationis usum pesvenerint, mortui sunt, vel etiam de abortivis istibus jam anima praeditis ZQuam vis hoc in Scripturis non habeatur expressum ; attamen infantes itulos resurrecturos sere, tanquam certum existimo. Iustinus Martyr quaest. rg. ad Gentes hanc quaestionem attingens, dicit : decens ese, eredere infantium resum remonem, S adducit exemplum in innocentibus : S. Augustinus, et ita a. de Civit. cap. I neque assirmare, neque negare audeat, attamen in Enchir.c. 8 . ait: R surrecturam earnem omnium, quia cumque nati flunt hominum, atque nascentur, ct mortui sunt, atque m ri tur, nullo modo dubitare debet ChrisImnus . De abortivis vero jam anima praeditis cap. 85. haec habet. Ex quo incipiat homo vivere, ex illo utique jam moris ses: mortuus vero, ubicumque IIII potuit mori evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat, reperire nequeo . Fund
mentum autem desumi potest ex jam, praejactis Seripturis, praesertim ex illa Pauli, quod sicut in Adamo Omnes m riuntur , ita in Christo omnes vivificabuntur, atqui etiam infantes illi, qui vel post nativitatem , vel in utero matrum mortui sunt, in Adamo mortui iunt, ergo omnes per Christum resere esuri sent . 49. Ut aliquibus, interdum eurioa magis, quam utilia inquirentibus satis fiat, duo dubia hic apponuntur Quaerunt primo . Utrum Omnes r surgent cum iisdem deformitatibus , quas habuerunt, dum viverent.
293쪽
a 4 De Christi Resurrectione M.
Ut huic quaesito respondeam, ad poto, trifariam posse contingere deser-mitatem in corpore. Primo ex desectualicujus convenientis, & hoe pacto die imus deserines mutilatos desectu ali-eujus membri, & nanos, desectu debitae
quantitatis . Secundo ex appositione
alicujus diston venientis, & hoc pacto de&rmes dicimus sex digitos habentes, Tertio ex indebita dispositione membrorum , & sunt claudi &e. Si de prima
de Brmitate fiat sermo, resurgent om nes cum membrorum integritate , &quantitate sibi debita, vel quam habuerunt in aetate consistente, vel habuissent, si ad eam datum esset pervenire; ratio est , quia ex una parte effectus descit ab integritate sibi debita, vel propter devbilitatem virtutis activae, vel propter indisipositionem materiae , ex alia reser rectio fiet virtute Divina, apud qu m nulla infirmitas est in agendo, nec ulla materiae indispositio. Dixi, in quantitate sibi debita, quam habuerunt, Vel
habuissent in aetatis consistentia, ne in- serres omnes in quantitate aequales s turos suisse. Pluros quidem in hac re eo textu utuntur, quem habet Apost. ad Ephes . . ubi dicit: Douee occurrammomnes in virumperfectam , in mensuromaetatis enuuinis CisisI. Ex quo ins
runt, Omnes resim recturos esse in illa
aetate, qua Christus mortuus est, Sc ideo in illa corporis quantitate, quam quis tune habuit, vel habuisset; ego tamen arbitror , ex illa auctoritate colligi non
possie argumentum, nisi pro eiectis ; ibi enim ista sunt Pauli verba . I e de Nquosdam Apostolor, quosdam cte. & su
jungitur , ad consummasionem Sanct rumin opus miniserii, in aedificationem corporis Christ , donee occurramus omeε in unitatem fide stagnitionis Filii Dei in virum perffum, in mensuram aetatis plenitudinis GrisI. Atqui non omnes
habuerunt fidem, nec omnes fuerunt Samsti, ergo.
IO. Si autem de deformitatibus aliis modis contingentibus fiat sermo, procul dubio ab electis removebuntur omnes iresurgent enim, inquit Augustinus ilia Enchir. cap. s I. Sanctorum corpora fine ulla vitio osve ulla deformitate cutsise ulla corruptione; Quid autem de reprobis dicendum sit, perpendendo rati nem superius expositam , idem de ipsis
eoncludendum videtur. Respondeamus tamen cum Augustino in Enchir.cap.9a.
ubi sie dicit: Luicumque ab illa perdui nis massa, quae per Adam facta es, non
Liberantur per Chrsum, resurgent quidem et tam i , in qui ue cum carne
sua, sed G cum Lario, ejurique Angelii
niantur. Utrum vero eum vitiis , Odeformitatibus suorum corporum resu ganc , quαcumque in eis gesarunt, in quirendo laborare quid opus es: Non enim fatigare nos deisu incerta eorum habiIudo , ve ulcisitudo , quorum erit cena ν sempiterna damnatis.
II. Quaerunt a. qua hora reser μctio continget. Plures dixerunt media in te complendam esse. Argumentum desumunt ex variis Scripturae testimoniis. Luc. II, Media nocte clamor factures, eccespo sui του quem locum de sutura resurre.ctione explicant Hieronym. in a I. Mat. Chrysest. bona. 79. in Mat. August. lib. 8ῆ, quaest. quaest. II. Ita etiam Cassodor. ex ponit verba psal. Io3. Mevia noctesurge bam ad confitendum tui. tque etiam per tinet egressio filiorum Isirael de AEgypto, quae media nocte stista est,ut quemadmodum tunc Israelitae a servitutis jugo liberati sunt, & AEgvptii demers, ita
in resurrectione justi ad aeterna gaudia perducentur, peccatore4 vero in tarta rum demergentur. Omnes tandem, qui dicunt Christum media noeste resurre xisse, inquiunt etiam, hominum reser remionem media nocte suturam . Illi econtra, qui docent ,.Christum resurr
xisse animo diluculo , ut nos ostendimus, docent etiam, sitim modi luculo futuram esse resurrectionem , cum resur
rectionis nostrae reserrectio Christi se
rit exemplar; ipam Anselinus in EM.
294쪽
eidar. In dIe Paseliatis suturam esse.
Ηane sententiam communiter docent
Theologi in . di . Quapropter per inediam noctem potius indieari potest
tempus mortis eorum, qui tunc vivent,
quod satis indicavit Paulus ad Thessal .s. Diei Domini , Acursur in nocte, ita veniet , cum enim ixerim pax , ct Iecur itaI, tune repentinat eis superveniet interitus . q. v.
Plura de Christ Ascens ne .sa. Mnes haeretici, qui negarunt . corpus Christi esse verum , negarunt etiam Christum ad Coelos astendisse. Aliqui vero, otiamsi concesserint, se isse usumptum verum corpus , & non phantasticum, seu apparens,
adhue dixerunt, vel illud non a Uirgine sium pium , sed ab elementis, in solis orbe suisse depositum , iuxta illud ps i 8.
Insue posuit sabernaculumsuum, qua ratione inquit Augustinus, a Mantehaeis suisse selem adoratum intelligentibus
de Christo illud Ioan. 8. Ego sin lux
manes. Uel certe usque ad Coelum non
fuisse perductum , eum prius de Coelo non descenderit, juxta illud Joan. 3. No aseudis in Caelum , nisi qui descendit δε Caelo, Illius hominis, quies in
Cario. 53. Haeretici autem nostrorum tem
porum Christi ascensionem secundum humanitatem inficiati sunt, quia existimarunt, Christi humanitatem suisse ubique, quod autem ubique est de loeo ad locum moveri non potest, quare si dicitur ascendisse, hoe solum per metaph tam intelligendain est, sicut per met Dphoram intelligitur deseensius de Coelo, id est per occultationem suae gloriae ii assumpta humanitate, & quem iam dum figurate dicitur sedere ad dextexam Patris, ita figurate dicitur ad Co lum conscendisse . Sq. Veritas tamen C tholica Ost, Tom. III. Christum vere ae proprie in Coelum ascendisse. Hanc in testamento veteri pluribus in locis David praedixit, nobisque significavit. Praesertim vero in plat. 67. ubi dicitur: Camate Deo, Valmum dicia se nomini ejus, iter saeue ei, qui asce ditsuper occWum, Domisus nomen illi. Et ruris r Ascendisi in altum , carpis captivitatem , aeceptui dona in hominia ut . Quae verba commemorat Paulus in
epis ad Ephes 4. & quamvis in psal. legatur: Accepist dona in hominibus. Ap stolus vero dicat, dedit dona bamimibus,
quae duo videntur esse contraria, attonien idem significant, etenim Christus, accipiens dona a Deo homo factus, deindit postea ea dona hominibu i , cum de
plenitudine ejus omnes acceperimus. Ned id,quod asseruimus, magis ex Evangelica narratione compertum fit; Christus jam resurrexerat, & tamen Ioan. 2O. inquiit Magdalenae: Noli me cavere, nondum enim ascenta ad Patrem meum. Lucas vero tam in Apostolorum actibus,
quam in suo Evangelio, id sic expressit, ut nullo pacto ad metaphoricam significationem confugere possimus; Ac'. si quidem i. dicit: Videntibus His elevatus es, O nubet suscepit eum is oeulis eorum , cap. vero a . Evangelii; Elevatis man
bus benedixit eis, di factum es, dum benediceret idis, recessit ab eis, ct feris
tur in Caelum. Si autem quod serebatur in Coelum metaphorice intelligere velis, metaphorice etiam intelligas, quod dictus sit manducare, bibere, ambulare, pati, ac miracula facere, in quo totam incarnati Verbi economiam ac hist riam destrues, ac negabis. I S. Tunc. igitur dictuni est, quod in psa3. legitur. Aisollue ponar primcipes vrsras, ct elevaminisonae etern los, ct introibit Rex gloriae. Tunc Omnes selieissimi patriae caelestis incolat ob viam euntes dixerunt, quod Isaias dixerat cap. 63. mis es sic, qui venit de Eri 1 , Iinnis vesi a de Bosra quae verba Cyril. in .Exagesi ad Achatium
295쪽
1 6 De Christi Resurrectione M.
se exposivit. Unigenitur Dei, unae ne sibi unita rediit, eratque novum hoc in eoelis spectaculuis. Obstapuit enim
Sanctorum Angelorum multitudo, cum Regem gloriae, exercituumque Dominum informa humana creueret. Sciebat enim,
suis es Iue, qui penit de Edon, id sexierra Z Augustinus vero serm. 3. de Re-Qrree . ait : Hiderant caelites cunct perissum vulneribus Christam, spolia e e Fris Urannicis reportantem , ct admirantes fulgentia divinae virtutis vexilla , talibus concrepou bramis, deducunt quo laetantur, quis es iue Rex gloriae t Ita rem intellexerunt, atque explicarunt reliqui Sancti Patres. Dionyse cap. 7. caeles Hierarch. Justin. in Dialogo cum Triphone, Orig. in Joan. Ambr. lib. de Institui. Uirg. cap. S. Hieronym. in Isaiam , Cyrili: Alexandr. ia. in Joann.
coelum conscendisse, ut non in aliqua ea es ii sphera suam sedem collocaverit, sed supremum coelum, quod empyreum vocant, penetraverit, & supra ejus sua perficiem statuerit . HIbemus P nti cem, qui penetravis carios inquit Paulus ad Heb. . excessor caelis sonus ad He-hr. 7. quae & alia hujusinodi testimonia juxta sensum nostrum explicantur a Patribus . Ascendit, ait Chrysoli. hom. II. in epist. ad Ephec Supre omnes carisI, ut tra quos nihil est aliud, hoe fidellare es potentiae, ac dominationis I us. Et Anselm. in laudata verba . Ascendit nonso lumsuper omnes carus materiales, ct sede Ucr omnes caelestum virtutum ordines , superans LG, ct ignitate omnem creaturam. Magnam in sipem erigamur, ibi aliquando & nos ejusdem meritis futuri , ubi ipse est. Ubi sum ego, ibi diminiser meus erit, est ipsius promissio
Joan. I a. iter ipse nobis secit, atqueexplanavit, primus ascendens locum no- . his paraturus; Vado parare vobis locum , iterum veniam , ct accipiam vor ad
me imum , M ubi ego sum, di vos si ii .
rint, & erraverint illi, quorum delir menta adduximus seb initio paragraphi; nec quidpiam arbitror dicendum, quam illud Io. 3. Nemo ascendis in caelam cte.
clarius declarare, quanquam Opus non esset, si legissent S. August. de agone christiano cap .st S. ubi docet, ascensionem non pertinere ad naturam, sed ad . personam, quare in nostra re eadem sui αpersi,na , quae descendit, & quae ascendit, sed descendit corpus non habens. ascendit vero corpus habens; quod au-nem dicitur, metaphorice tantum descendisse , perperam omnino dicitur, nam vere dc proprie , etsi locum no i dereliquerit, quia est immensa, te minavit humanitatem , quam allum psit. Neque tenet ultimum , nam eis , duindicitur sedere ad dexteram Patris , pro
prie non usurpetur , cum proprie dexteram Pater non habeat, attamen de corpore vere ac proprie alii ari potest ascensio; scriptura, ubi inconveniensistquatur, mystice intelligi debet, ubi nullum, juxta litteram debet conlide rari, praesertim dum res historice ena rantur , ut faeiunt Evangelistae.
oculis elevatus, suit in nube se sceptus; praeclarum tamen ascensonis siuae non
tantum Apostolis , sed etiam posterit
monumentum reliquit, nimirum se irum Sacrorum pedum impressa rerrae
veitigia, quod jam praedixerat Zacharias Propheta cap. I . dicens : Mabun/fledes ejus supra Vntem Oiairti, qui es contra PFHebrum , ad Orientem i I ehisce Dominicis impressis vestigiis plures Doctores Salam scripserunt, non prohiberemur afferre Paulinum Nolarum epis M. ad Sulpitium Severumtalib. a. historiae . Bedam de locis sanctis cap. 7. sed nobis sufficiet Hieronymus , qui de locis Hebr. act. Apsto haec habet. Mur Olis II ad Orientem Hier/obmae, corrente Cedron interfluenWte, ubi ultima vestia Domini humi impressa horie e monoramur. Cumque
296쪽
terra eadem quotidis accedentibus hauriatur , nihilominus tamen eadem Sancta
seseia prisinum Fatum continuo recipiunt . Denique cum Ecclesia, in cujus mediosunt, rotundo schemate, Aeherrimo opere conderetur , summum stantum cacumen , πρ rbibent, propter Dominici corporis meatum nullo modo
contegi, ct coocumerari potuit; sed transetur ejus d terra ad Caelum usue ρ tu aperium. Lapidem istum , qui Chris i Domini retinebat impresta vestigia christianae religionis hostium invidia aer abie sublatum esse, in porta orientali ejus Ecclesiae ab eis clausa politum esse,
scribit Bruccard. p. I. cap. 7. quem se quuntur alii recentiores.
Sy. Sed revertendum , unde discesseram; post ascensionem se uia Christum dicio sedere ad dexteram Patris, est dogma fidei etiam satis in Seripturis Samstis expressam . A umptus es in Coelum , c erit a dextris Dei; inquit Marcus cap. ultimo. Talem tabemus Pontisneem, fui consedis in dextera Sedis magnitudinis in excelsis , ait Paulus ad
Hebr. 8. & cap. IO. Hic autem unam pro
peccatis Ostierent bosiam, in sempitemum sedet in dextera Dei. Quod alibi etiam
repetit, ac docet; hoc autem dictum
esse non de Christi divinitate , sed humanitate, tanquam certum habendum
est, eum de illo affirmetur sesso ad de-Σteram Patris, de quo affirmatur ascensio juxta illud ad Eph. i. Secundum op
rationempotentiae virtut I ejus, quam soperatus es in Chriso , suscitans illum dmortuis, ct constituens ad dexteram , suam in caelestibus. Sed Christus suit Q scitatus secundum humanitatem , ergo etiam secundum humanitatem fuit ad
dexteram constitutus.c ω. Quaerendum igitur est , quid sit sedere ad dexteram Patris. Equidem, si dubium hoc proponeretur Augustino, responderet, iicut jam respondit in libro de Fide, & Symbolo cap.6. dicens : Cressimus in caelum ascendi ersed ubi , ct quomodo fit in Cario corpul
Dominicum, curiosi um, 'vacaneum es quaerere; tantummodo in Caris esse credendum es. Non enim es fragili totis nostrae Carorum secreta discutere; sed es nos ae Fidei de Dominici corporis ignitate sublimia,inhones aperε , .
Attamen rem propositam xggrediamur, ut quantum Deus dederit nostram ab aliis acceptam sententiam proteraniuS , ut plurium fortasse non curiositati sati faciamus, sed errorem propellamus , non enim defuerunt , qui dicerent , Deum esse corporeum , atque ideo sedere ad dexteram Patris intellexerint de corporali Christi sessone ad unam Dei partem , quae dextera appellatur. 6 i. Corpoream sessionem convenire posse corpori Christi, insciabitur nemo, nam , si act. 7. visus est a Stephano stans, Ecce mirio Curus apertos di Iegi flantem d dexteris virtutis Dei ; cur etiam non poterit dici sedens , itaui prosei voluntate & sedeat, & siurgat, &stet Nihilominus tamen id de corporali seisione non esse intelligendum , sed de ilignitatis excellentia, ac certo ina-jestatis signo, ex omnibus Patribus, Catholicisque Doctoribus consentientibus, nobis datur colligere. Sedere nihil aliud significat, quam in gloria coelest, habitare, seu esse; quemadmodum Levit. 8. dictum fuit, Ad ostium Labere
culi tesimonia sedebitis septem iebus die
ac ne quod certe aliud non indicat, quam pm sentiam & commorationem; ita exponit S. Augustinus in lib. de Γde,& Symb. cap. 7. necnon Ioan . Chrysest. hOm. I. de Symb. quae autem sessio de Christo affirmatur non est utcumque habitatio in coelesti gloria, sed ad instar Regis & omnium capitis, ita ut, quemadmodum propter unionem hypostaticam ejus humanitas eadem ad Oratione colitur, qua Divinitas, ita in eadem sit Divinitatis solio collocata, cert novum in scriptura non est per sessione in regnum ac dominium supreinum significari; sic Reg.3. cap. I. dicitur. Salo
297쪽
fedebit in Milo meo; & quod David
ps io'. dixit inede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedu=m tuorum, explicavit Paulus per verbum regnare I. ad Corint. II. oportet itum regnare, donec ponat omnes inimicossub pedibus ejus. tarde etiam quod ad Eph. a. scripserat, nos confessuros eum Christo in caelestibus is scripsit ad Timot.I. cap. a. per conregnare Esustinebimus, ct eo re abimur. Dicitur autem sedere 1 dextris, ut ejus gloria ac majestas se prata, quascumque creaturas intelligatur; Ad quem Angelorum ait Paulus ad Heb. I. dixit auquandosede d dexteris meis Z Per dexteram etiam signiscatur stabilitas ac perpetuitas, tum etiam peculiaris administratio ac gubernatio regni, quod de Christo diei potest respectu Ecclesiae; nam quamvis non sit dignior peris sena, quam sit persisna Patris, sed aequa. li fulgeat dignitate & honore secundum Divinitatem , secundum vero humanitatem sit inferior; attamen de illo dictum est. Pater non judicat quemquam, sed omne judicium deit Filio. Sedeat igitur humanitas Christi ad dexteram Patris , ct d drxtris At mihi ne commmear ut inquit David psis. ut possim
cum eodem dicere. Confitebor Domino nimis in ore meo ct in inris multorum.
Dudabo eum, quia afuit d dextris p perii , ut salvam faceret dpersequentibus
Ceurrit modo exponen dum, quod in alio articulo proponitur in Symbolo. Inde ventu-- rur es judicare vivos, mortuos. Et quia plura sunt , quae sent ante hoc judicium, plura, quae in
ipsb judicio, & plura, quae post ; ideo
ut de omnibus singillatim , distin te quae dicamus. Primo de illis agendum
o T sunt, quae de Antichristo etiam inter rudiores inminas, igne secum puerulis calefacientes de Antichristo nar- una seruntur, ut si omnia vellemus expendere, plurimas fabulas, quod virum Theologum dedecet, aut proferre , ani confutare debemus. Ea dumtaxat a nobis producenda erunt , quae ex Scripturis Sanctis a Patribus intellectis, atque explicatis, colligi pose sunt; atque haee reducentur ad tria, videlicet. Primo; Quis, & qualis sui rus si Antichristus. Secundo; Quaenam sutura sit ejus persecutio; & quisnam finis ejus. Tertio; quinam ad versius An tichristum venturi snt . Quarto loco addentur nonnulla alia, quae diem judi cii praecedent.
298쪽
Antichris I. s. Rimo exponendum Occurrit , I quid per Antichristi nomenta significetur; si vocis hujus notionem
perpendamus, est nomen commune,
quod de omnibus dicitur, qui Christost contrarios demonstrant. Unde Joan. in prima sui epic cap. a. inquit, nunc Mitebrisi facti sunt multi . Atque Apostoli eorumque distipuli quemcumque, qui negabat Dominum nostrum Iesiim Christum aut esse verum Deum, aut esse verum hominem , aut Messiam a Deo promissum, Antichristum appellare consueverant; & ideo idem Ioan. cap. . ait: Omnis spiritus , qui eonfitetur Iesum Gripum In earne venise ex
Deo est; εω omnis piritus, qui solvit Iesum, ex Deo non es , ct hie es An-ιichristis.. 3. Hae de re fuit quorumdam opinio existimantium , Antichristum non tuturum fuisse quamdam certam de te minatam personam,sed significare quemacumque hominem, qui fuerit Christoeontrarius, ut Nero, Iulianus Apostata, Arius, Lutherus, &caeteri hujus modi, aut qui Christi Fidem ac religionem conabitur evellere. Alii vero, etiam ii suiu rum determinatam pers, nam concesserint, attamen dixerunt , suturum este Neronem, qui in fine mundi venturus est; ut qui Ecclesiam Christi , in ejus exordio, primus erud liter persecutus est, etiam sub mundi finem illam crudelissinae persequatur, Ita adnotavit S. Hieronym. in commentariis super caput Danielis undecimum , idque memorat etiam Severus
Sulpitius in Libro Historiae Sacrae secundo , qui de Nerone sic scribit. Nero ereditur, etiamsi se gladio transsia rit , curato vulnere ejus, servatus , secundum illud, quos de eo scriptum es in Apocalypsi cap. s. O plaga monis ejus rata es : idemque ereduin sub finem
seculi mittendus, ut masterium iniquit xis exerceat. opinionis hujus menti nem fecit etiam S. Augustinus in c. I9. libri ao. de Civitate Dei, qui perpendens illa verba obscurissima , quae habet Apost. in a. ad Thessalon. cap.2. ex quibus illa desumi videtur, id est, D nunc quid detineat scitis, ut reveletur in tempor uo, jam enim masterium operatur iniquitatis. Tantum qui modo tenet, teneat , donee de med fiat. Inquit : Ego prorsus quid his verbis diserit Paulus , me fateor ignorare, suspiciones tam Ita hominum , quas vel audire, vel legere de hac re potui, non tacebo. Quidam sutant , hoc de Imperio dictum e e Rom no edic. ut Me quod duit, jam enim Ῥ- serium iniquitatis operatiar, Nerouem voluerit intelDEF, cujus jam facta , siaut Antichrisi sidebantur . Unde nonnullii um resurrecturum, di futurum Anti ebrisum Huspiciantur. ADI vero , nec
eum occisum putant. Sed btractum p xius, ut putaretur occisus, ct oeculiari in vigore ejus aetatis , in quasvit, cu'm crederetur extinctus , donec suo temporσreveletur, ct resutiatur in re um. Sic Augustinus, qui postea concludit. Sed mihi multum mira es haeo opinant tanta praesumptio. Et profecto nullum. aptum adduci potest momentum . Ne ronem enim mortuum non esse, sed us que ad finem iaculi vitam producturum esse, aut si mortuum , ante generalem reserrectionem esse ad vitam revocan dum , christianus animus refugit tibi persuadere, quodve non sine magno Divinae omnipotentiae miraculo fieri posisci, quod pro homine flagitiosissimo,
qualis suturus est Antichristus, Deum. non operari, certissime est existimandum . Additur etiam , ut probabimus sAntichristum suturum esse ex HebraeO- tum semine, quod ad Neronem perti nere non potest. q. Alii inseper arbitrati sunt, Antiqehristum futurum determinatam per-2nam, non tamen hominem, sed Dae-
299쪽
trionem in humana specie phantastica apparentem; hoc docuit Hipolytus in in lib. de consummatione mundi, cujus verba sent ista . Diabolus ex Impura muliere prodibit super terram, se also nascetur; nam Grisus veram carnem, ct praeter peccatum , no rae per omnia I-ιem assum,P, Diabolus earnem fecundum vi onem tantum,inopinionem affumet, ct phantasica carnis subsuntia,
organi vice, utetur. Error tamen hic maximus est, quem satis consutarunt Hieronymus, & Damascenus. Primus quidem exponens verba Danielis cap. 7.
Et ecce oculi, quasi oculi hominis, erant in cornu iso. Ait: me praeterea dictumes, ne putemus, juxta euorumdam op nionem , Diabolum esse futurum, sed unum de bominibus, in quo tuus Sathanas habitaturus es corporaliter. Secundus vero lib. . de Fide cap 27. inquit. Non Diabolus flet homo , instar humanaissionis , a x enim, ita nascetur homo exfornieatisne, Μcipiet omnem opera tionem Satham , unde mulus dlxu, adrentum ejus futurum fecundum opera i nem Sathanae,. nam praestem Deus irrationabititatem fisturae ejus voluntatis , permittet, ut illum inhabuet Diabolus .
totum Diabolum in ipse habitaturum esse corporaliter , viam aliis aperuit suspicandi, Diabolum ita conjugendum esse Antichristo, ut unio facienda sit perssinalis, aut penitus iplius anime sit illapsiurus. Hoc prς aliis iudicavit The
doret. lib.I. Divin. Decret. cap. de Antichristo dicens . Ante adventum Domini veniet, humanam naturam subiens ,
homini sperauimus , Deique adversarius Daemon , ct Aux hoc nomen Deus, olims uratus id bi imposuit, ita a , risi Domini appellatione usurpata, omnes decipies. Pro hac opinione addu- ei etiam solent Ambros in a. ad Theg. cap. a. Beda in cap. I 3. Apocalyp. quare autem ex Hieronymi didici id evinei possit, existimo , ex illis particulis , in quo totus Saraanat habitaturus es comporadter , quemadmodum, ex eo, quod habet Paulus ad Colossa. In quo habitat plenitudo disinitatis eorporaliter . deinducunt Catholici, Verbum Divinum hypostatice humanitati fuisse conju
se, constat ex iis, quae a nobis dicta sent , ubi inquirebatur, an aliqua persona creata possit aliam naturam creatam persisnaliter assumere, ubi & sententia negativa probabilior posita fuit,& explicatum, quo pacto, Antichristum incarnaiun Dsmonem esse,accipiendum sit; quapropter, revera futurum esse determinatum hominem , nullus ambi gendi locus relinquitur, quod elare indicavit Paul. a. ad Thessal .a. ubi ait:
Nisisenerit disce Oprimum , ct revel tu ueris homo peccati , ct Alius peia tionis die. ubi appellatur homo, sed ut
que peccati, quia futurus est maximus inter homines peccator, in peccata gra
vissima plurimos indueturus, & dicitur filius, sed utique perditionis , quia in
ter omnes perditissimus, quam plurimos perdet; atque si dicitur, adventum ejus futurum secundum omnem operationem Satha me, satis eum a Sathana diversum sore , significaturi, quod tamen postremum argumentum , qua vis ab aliquibus afferatur, firmum non est , nam etiam Christus dicebatur operari secundum Deum , & tamen revera erat Deus, sed in hi sce rebus non singula singillatim accipienda sunt , tanquam probantia , sed omnia simul. Hoc autem, quod intendimus, amplius confirmavit Christus Dominus , di dens Ioan .F. Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me, si alius veniet in nominestio, illum accipietis per quas par ticulas altar & ilum alius homo denotari , conspicitur.
legitur Apocalyp. I i. ubi de bestia , &ejus pseudopropheta dieitur. Visi missi sunt hi duo in sagnum ignis ardentis, ex quo insertur, Antichristum non esse
300쪽
moriturum; sed contra hoe jam dixit Paul. a. Tunc revelabitur ille iniquus, quem Dominus Iesus interficiet Apiritu ori ui. Qua de re vivi dicuntur in in- sernum detrudendi ad explicandam
majorem poenae acerbitatem, non vero quia morituri non snt, ut cum Beda,
& Anselmo explicat illum Apocalypsis locum Angelicus Dostor, vel ita dictum est, quia vivos illos absorbebit
terra, & intra ipsam interficientur, antequam ad stagnum ignis ardentis perveniant , quemadmodum de Dathan, &Abiron dicitur num. I 6. R interpretatur Abul. q. ao. haec tamen omnia magis ex dicendis comperta sent. 8. Atque ut hoc, priusquam ad alia progrediamur, a nobis siat ; tenendum est juxta Irenaeum , Cyrillum , & Hieronym. in cap. I I. Danielis, Augustinum quaest. aa. in librum Iosue , Prosperum in lib. depromission. & praedictionibus Dei, Gregor. in lib. 3 I. Moral. cap. IO. Bedam in cap. 49. Genes & Rupertum lib. 9. cap. a. de Trinit. Antichristum egente Hebraeorum, & ex Tribu Dat esse nasciturum in Babylone. Fateor rem hanc non posse ex Scripturis expresse ostendi, & magis nos movere de-het auctoritas Patrum ita Scripturas exponentium, quam ipsae Scripturae . Pomm nasciturum ex tribu Dan , primo colligitur ex illis Ieremiae verbis, quae sunt
in capite octavo . Ex Dan fremitus equorum jur, ct a voce pugnatorum ejus commovebitur omuis terra.Secundo ex Jac
baeo vaticinio Genes 9. quod sic habet. Fiat Dan coluber in via , cerasus in δε-
mita , mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro. Haec omnia verba Placet exponere. De Dan scriptum est in numerorum libro cap. a. ad aquilonis
partem posivisse castra, Babylon autem, in qua etiam sedit Antiochus Epiphanes,qui insigniter prae figuravit Antichristum , comparatione Iudea: aquilonaris est; dicitur eoluber in via, cerastes in semita, quia dupliciter homines perdet, quos enim inveniet per amplam via , Tom. III. mundanarum felicitatum mordebit ut coluber, qxios autem invenerit per angustam semitam virtutis, &justitiae incedentes mordebit, seu adorietur ut cerastes; Porro morsus potissimum continget in peccatoribus, qui in equo ambitiosi fastus animali denotantur,erit autem in equi ungula, quae est postrem pars equi, quia mordebit in fine mundi, qui etiam perequm significatur ἔ cadet
autem ascensor ejus retro, quia peccatores, qui mundi deliciis insident, deptiesident, retro cadunt, cum non via
deant , ubi cadunt, quia ut ait Salomon, impii ambulant in tenebris, et nesciunt ubi corruant. Quia ex tribu Dan nasciturus est Antichristus, inquiunt superius laudati Patres, Ioannem in Apocalypii cap. 7. Omnes tribus Israel numerasse, in odium vero Antichristi tribum Dar omisisse; prsteriit quidem etiam tribum Ephraim , attamen pro ea positu tribum
Ioseph , quae postea propter duos filios Ioseph divisa filii in tribum Manasse, &tribum Ephraim . Ipsum denique nasciturum ex fornicatione testantur omnes, utrum autem ex concubitu hominis , vel Daemonis incubi per virile senae delatum ,res est prorsus incerta. 9. Nascetur igitur iniquus iste, nec erit aut Daemon in apparenti, vel in vera carne, sed verus homo. Ipsius initium erit vile & abjestum nullius nominis, nullius potentiae, ideo Danielis 7. ut exponunt Theodoretus , & Hieronymus, appellatus suit cornu modicum. Et Joan.
in Apocalyp. de ipse loquens inquiit, se
vidisse belliam de terra ascendentem; solent enim Latini, ad alicujus ignobilitatem explicandam, hoc uti loquendi modo; Homo, qui venit de terra , seu de
pulvere . Paulatim tamen tantas acquiret vires ac potentiam, ut omnes alios
Reges seo sit siubditurus imperio , quod indicavit Daniel cap. 7. dicens de illo
cornu modico; Cornuaderem, decem Reges erunt, ct auer consurget post eos, cti epotentior erit prioribus, ct tres Reges humiliabit. Et cap. t i. Facies juxta