장음표시 사용
311쪽
tentiam devenerunt August. serm. S 9. de tempore, Beda, Theophil. , Euthina ius, alii sexcenti; &Αmbrosus, adductus pro contraria opinione, in lib. de Fide Resurrect., haec dicit: Neque quisquamsibi, uisis maneret, optavit; Ioauni promissum aesimatum es, fednon est,
creditum; verba tenemus oententia=n
derivamus, ipse in libro negat sibi, quod
non moreretur, esse promissum, ne quem vanasses exemplo incesseret. Neque vero ex verbis Christi contrarium quidpiam potest desumi, quae quidem dive sis modis fuerunt a Doctoribus Sanctis exposita. Theophil. inquit, Christum Dominum, per illud donec veniam non significasse siuum secundum adventum ad judicium , sed adventum faciendum per vindictam contra Jerusalem, quae vindicta tune completa fuit , quando a Romanis suit subversia, atque ideo hanc a Joanne videndam, priusquam moreretur, ut revera factum est . . Chrysbst. S Cyrillus existimarunt, ibi revera sermonem fuisse de secundo adventu Christi, attamen nihil Christum a stirmasse, sed Elum dixisse Petro, ipsum in terr gando conditionate , idest, si volo sic eum manere, quid ad tet ut hoc pacto ejus compesceret curiositatem . Augustinus vero, quem sequuntur Beda, &S. Thom. explicat, Christum solum asstruisse, Ioannem non esse futurum sui Sectatorem per crucis , vel martyrii mortem , atque ita dixisse , fle eum volo manere donec veniam . Scilicet donec ipsum ad me recipiam ; Uenit quippe Christus, quotiescumque aliquis moritur , juxta illud , qua hora non putatis saltas hominis veniet. 33. Coeterum , praeter dicta, Ioannem revera mortuum esse, pluribus aliis confirmari potest . In Ephec Concit.
tom. 3. cap. 3. leguntur haec verba: δε- eras Sanctorum , triumphatorumque Marorum,maxime vero beatissimi γο--nis Theologi, ac Evangelsae reliquiar vi-ssendi, easdemque videnssi desiderio A
grant . Et Coelestinus Papa in epic ad Synod. Ephesinam scribit. Ante omnia vos praecipue considerare iterum, atque iterum recolere decet, quibus Ioannes solus praedicavit, cujus reliquias prysentes honoratis. Quae dici nequaquam potuissent, nisi Ioannes mortuus esset; Ipsa etiam Universalis Ecclesia id confirmat; cum sestum ipsius solemniter celebret; quod profecto non agit, nisi illis obsequium tribuendo, quos aulae coelestis incolas, beataeque visionis participes noscit, & credit.
Sq. Secundum momentum nihil probat, nam plures tunc erunt, qui evangelium testabuntur, quin Ioannis praesentia requiratur . Quantum ad te tium ; vel innuitur, alias visiones propheticas ab Ioanne habendas esse; pr
ter illas, quas usque ad illud tempus habuerat ; vel ab ipso, postquam scripserat Apocalyptim, scribendum sere Evangelium , per quod pluribus Regibus , P pulis, & Gentibus 'a dicaret, aeternum, idest, usque ad Eccletiae finem , p edicaturus . Quartum optime servatur, ut ait S. Hieronymus expendens illa verba; Fuit enim in ferventis olei dolio,
in quo etsi mortuus non fuerit, attamen naturaliter mori debebat; Hac de re etiam Martyr appellatur, non solum enim Martyres illi, qui violentam mortem patiuntur pro Christo , sed illi etiam , qui exilia, carceres, & flagella propter Christum sustinent, ut ait Euthim. cap. I. in Mati. f. IV. De aliis nonnullis diem judicii
antecedentibus.ss. Ivino Christi Domini imperio iniquissmo homine occiso ,
non continuo mundi finis, sed adhuc supererunt dies quadraginta quinque atque hoc est, quod colligitur ex prinphetia Danielis cap. ia. ubi legitur :Λ' tempore cum ablatum fuerit jete Diqiligo oste
312쪽
facrificium, ct posita fuerit abominatio
in desolationem, dies mille ducenti ct nona inta; Beatus qui expectat c pervenitu ue ad dies mula trecentos tristaginta inque. Hoc porro ab omnibus Doet ribus rem hanc pertractantibus conceditur , nec aliquis , quem viderim , in dubium revocat. Quare post Antichristi persecutionem hoc temporis spatium voluerit Deus concedere, selius Dei scientiae est, inquit Hieronymus, nisi serte, ut idem addit, per eos dies, Occiso jam Antichristo, dilatio Regni Sanctorum patientiae eorum futura sit comprobatio. Ego quidem , quidquid alii
dixerint, existimo cum Lyrano, id temporis summa Dei clementia concessum iri, ad agendam poenitentiam , iis qui vel per ignorantiam, vel carnis infirmi
tatem Antichristo consenserant; quamvis omnes revera, qui tunc erunt, neque poenitentiam agent, neque ad fidem, convertentur, sed multos in nequitia sua permanentes repentinus Christi adventus, & mundi interitus opprimet , non secus, quam diluvium, eos , qui fuerunt tempore Noe , quo exemplo utitur Christus Mat. 24. dicens : Sicut in diebus Noe, ita ct erit adventus HIUMminis, sicut enim erant in diebus ante diluvium comedentes, O bibentes usue ad eum diem, quo introit Noe in arcum, ct non cognoverunt, donee venit dilusium
ct tulit omnes, ita erit ρο adventus Filii
hominis. Tunc erunt duo in agro, unus affumetur, ct unus relinquetur dic. atque idem dieit Luc. i7. quod &scripsit Pau- Ius in i . ad Thessalonic. cap.S. 36. Atque hic confiirgit quaestio, quam prorsus praeterire non possum; V i- delicet, an in mundi fine omnes Iudaei ad fidem sint convertendi.
In hac re prius tanquam certur .
existimo, ante judicii diem in toto Ο be Evangelium esse praedicandum, ita , ut nemo iturus sit, qui vel immediate, vel mediate illud non si auditurus, nec excusari poterit, se non audiisse ; Uerba Christi hoe suadent Mati. 24. dicentis:
Praedicabitur hoe Evangeliam in univer- in Orbe in tesimonium omniburgentibus, ct tune venerit confiammatio. Nullum autem argumentum hoc esset, nisi de ,
praedicatione in omnibus mundi partibus foret intelligendum . Optime totum hoc probat Sanctus Augustinus pluribus in locis ex illis veteris testamenti locis, in quibus omnium gentium , aenationum possessio ac veneratio Christo reperitur promissa; notum est quod legi tu r ps 7 i. Dominabitur d Mari usque ad Mare, d Flumine usur ad trem
nos Orbis Terrarum. Notum illud S phoniae a. Et adorabunt eum omnes loco suo, omnes infulae gentium. Notum illud Malachiae i. Ab ortu solis urique ad
occasum magnum es nomen meum ingentibus , ct in omni loco acri Mur, offertur nomini meo oratio munda . Quaecum nondum completa sint, remanent procul dubio ante mundi finem complenda; Qua de re tunc fiet unus Pastor,& unum ovile , quia nulla erit tam barbara natio, ad quam evangelium nor
perveniat, & quae evangelium per aliquos sivi incolas, immo & per plures non recipiat aut non receperit; sicut modo in illis locis contingit, in quibus Evangelii praedicandi datur facultas . 57. Non desuerunt tamen aliqui etiam ex Sanctis Patribus , qui dixerint pro univerib orbe intelligi plurimas orbis partes, non tamen singulas, ita ut per Synecdochen id dictum iit; sicut etiam& Paulus ad Rom. Io. afferens verba psel. I 8. In omnem torram exivit Ionus
eorum , loquutus est , & ad Colos i. de de verbo Evangelii inquit, quod geret nit ad vos, ct in universo mando es, disturi eat . In quo sensu etiam est illud
Luc. a. Exiit edictum d Caesare Auguso, ut deso iberetur universus orbis , quibus verbis innuitur tantum illa pars mundi, quae Romano parebat imperio . Hujusmodi loquutiones aliquando totum pro parte significare posse, non inficior; attamen in re nostra stricte semendas esse
ex eo colligimus, quod Christus ita re-Diuitiaco by Cooste
313쪽
spondens Apostolis, non Elum eversonis Ieroselymitanae, sed totius mundi
signum voluit exhibere , alioquin cum illa iam evenerit, antequam ubique te rarum praedicatum fuerit Evangelium,
verba Christi non fuissent vera; & quod
dicitur de loquutione Pauli, hune ita dixisse more prophetico, ita ut quod suturum est, tanquam praeteritum pronuntiaverit, testatur Augustinus illum locum exponens. Potest autem hoc ex illo evinci, quod utitur verbis Psalmistae , ita ut quod David juxta litteram dixerat de coelis omnino per universum orbem
gloriam Dei praedicantibus, hoc ipse ins ense mystico dixerit de Apostolis, e rumque succeilbribus , quibus in ipsis
Apostolis dictum fuit, Euntes in mumdum universum praedicate evangelium , omni creaturae Mati. ultimo; dicebatur autem Evangelium esse in universe or-he , & fructificare, in aliquo quidem loco actu, in aliis Vero virtute, ut jam inciperet esse, ac fructificare, deinde cre- sterc deberet ac paulatim extendi, d nec tandem ad singulas mundi partes
58. Sed quantum ad quaestionem propositam; omnium Iudaeorum suturam esse, tunc temporis conversionem ,
per illa verba undecimi capitis epistolae ad Romanos; Nolo vos ignorare fratres masterium hoc, quia caecitas exstarte comtigit in Israel, donee plenitudo gentium intraret , e omnis Israel laus fleret, videtur Paul. indicare;quod tradit etiam Chrysost. ho m. i9. in epist. ad Romanos explanans illa verba ejusdem capitis.
mundi, ct diminutio eorum, divitiae gentium, quanto magis plenitudo eorum; ubi ait: Non dixit Paulus, quanto magis con
versso, vel correctio lasorum, sed .anto magis plenitudo i orum, hoc es, quando unises adsidem aec urisunt. Hoc docuit etiam Augustinus in lib. ao. de Civit. cap. 29. indes nite dicens , Iudaeos in fine saeculi in Christum esse credituros, En verba praeclarissimi Doctoris. P. Etiam , exposit Pi lege, ultimo tempore ante judicium, Iudaeos in Chrsum verum esse eredituros, celeberrimum es in sermone , coribusque fidelium. 39. Nihilo tamen minus id de omnibus Iudaeis assirmari non posse, sed
dumtaxat de multis, existimo, atque sita sere verba Pauli exponenda, tanta enim erit ejus Populi eredentium multitudo , uo propter non credentium paucitatem, omnis Hebraeus populus crediturus dici possit, quae est in Scripturae
Sacrae loquutionibus consiuetudo, sicut eum dixit Christus Mat.1 7. Vias gaidem veniet, ct resiluet omnia. Et Paulus supra,tunc omnis Israel laus erit. Constat enim hoe de omnibus Iudaeis diei non posse, nisi vel omnes, qui tunc erunt, suturi sint praedestinati, vel falsem sit, quod dixit Daniel cap. II. In tempore il- I astabilissopulus tuus, omnis qui iu-sentus fueris in libro vitae. Tunc igitur, Eliae praedicatione aliorumque veri Dei cultorum , in sui duritie emollientur Hebraeorum corda; deceptos quippe se agnostent ab Antichristo,qui non Deum adorandum , sed semetipium in templo proposiverat, & Deus speciali gratia coecas ipsorum mentes illuminabit. Juxta sensum nostrum loqinitus est Hilarius can. 2 6. in Mati. dicens, cur pars I daeorumper A solos ereidit, ita es ereditura per filiam. Et oecum .ad ROin. II. inquiens. Here omnis prael salvus eru, idest, plures quidem avertentur d peccG-tis , ct convertentur ad ipsum . 6o. Aliam etiam quaestionem pro movere placet, an nimirum, unum ex signis, proxime praecedentibus Antichristi adventum , seti mundi finem, tuturum si excidium Romani imperii, atque Romana: civitatis evertio. Id communissime a Sanctis Patribus traditum est; atque hoc ex duobus Scripturae textibus evinci posse videtur; Primus est, qui legitur in posteriori epistola ad Theslatonic. cap. a. Νsi venerit discessio primum, di res tutuo fuerit homo precati,flimperitionis σc. Diqitigod by Gooste
314쪽
Secundu , qui deΩmitur ex Danielis
cap. 7. ubi Romanum imperium in decem cornua , idest regna, divisium assim matur , quae deinde regna ab Antichristo in siuam potestatem redigenda esse
deseribuntur . Quanquam, ut verum
fatear, ex istis nihil certi concludi possit, nam per discessionem potius intelligi de Seret recessus a fide, & a spirituali imperio Romani Pontificis, atque per illam indicatur quidem ejussiem divisio , non tamen extinctio, cum certumst , divisonem illam ante multa tempora iactam esse , vel cum Orientis imperium a Turcis occupatum est, vel cum
a Gothis & Uandalis cum ipsius Urbis
Romanae direptione suit imperium occidentale devastatum,ut stribuni Blondus decade I., & Sabellicus AEneid. 7. lib. 9. Pariter per 'verba Danielis tantum divitio indicatur, qua in re nihil
novi, cum nostris etiam temporibus videatur; & quamvis ex illis aliquid cer lius haberi posset, attamen verba Ap Calyps cap. I 7. potius innuunt, decem illos Reges post Antichristum suturos esse , dicitur enim; Decem cornua, quae vidisti, decem Reges sunt, qui regnum
nondum acceperunt, sed potestatem tanquam Reges una hora accipient post
hestiam ; & infra de illis legitur, habe-δunt odio, di persquentur Romanam
6 i. Id, quod pro certo haberi potest, illud est, quod Romanum imperium serme usque ad finem mundi sit permansurum , idcirco ipsus desectus mundi finis erit indicium; Hoc alio pacto demonstrare non possum, quam e rum dicta proserendo, quos eruditos tenuit antiquitas, nec sne temeritatis nota aliquis nostrorum temporum res pueret. Hoc dixit Hieronymus. Inter autem Ecclesiasticis Scriptores expressius loquuti sent Laetantius, & Tertullianus . Primus lib. 7. cap. I S. postquam dixerit, in fine m1ndi sutura esse praelia, nec non seditiones, inquit. rasitatis,ae confusionis haec erit cause, gao Roma
letur de terra, ct imperium is AF r vertetur , aerum s Oriena dominabitur , ct Occidens ferviet. Et cap. II. hoc ex veteri traditione acceptum esse, testatur. Secundus vero in apolog. cap. 3 2. ait: Orent eles prosum imperii, r burique Romanis propter vim maximam suniverso orbi imminentem, is amou clausula eculi, aeerbitates horrendar comminantem. Et in lib. ad Scapulam cap. a. Christianus nutuus eshosiis, nedum Imperasoris, quemfciens a Deosuo eon
si tui , necesse es, ut di ipsum diligat, ct
revereatur, O honoret, falsum velu. cum toto Romano Imperio, quo quesecuta abit, tandiu enim bit. 62. Hae de re videant, qui Romano imperio se reddunt insenQs, qua tum sibi, suis, totique univerὶ nocere moliantur, si quis illud evertere, ac disis pare contendat, praecur r fit Antichristi, atque huic caciliorem viam parat,
atque celeriorem. Nunc Romanorum
Imperator est Carolus UI. Austriacus , Leopoldi I. Filius; Patrem memoravi , cujus animp in benedictione est , cujus in Ecclesiam amorem, pro fide Zelum , pro tota Catholica Religione studium apud Historicos legent, qui propriis auribus non audierunt; Plura quidem scripta sent, audita plura; sed multa majora, quae fecit. Filium memoravi,& quan vis cum Austriacum, & Le
pol di silium dixerim , satis dixisse existimaverim, attamen scias, longe latequedisuis imperio suo, ipsem mente & animo fuisse atque esse longe majorem . In
hoc tantummodo heroicam ejus viri tem non praedicabo, quod cum virtutes, s ad tam exeellentem gradum perve nerint, connectantur, in Carolo videantur contendere , ut quaenam major sit,
hi iam post diuturnam trutinam definiri non possit. Fortitudinem in adversis, in prosiperis temperantiam, in hostes elementiam , in uubditos ausorem, in omnes liberalitatem , ac munificentiam
reperies; intemeratam justitiam, per
315쪽
petuam vigilantiam, sedulam curam, cariam totum mundum intelligit, in integerrimam religionem admirari poΩ quo aedificata est Babylon impiorum Ci- sum , satis laudare non possum . Diu, & vitas , & se per septem montes fundata si fieri posset, perenniter vivas Impe- dicitur, videlicet super Reges se perrator Augustissime; atque Deus optia bos. Ita pluribus in locis, praesertim v nius Maximus faxit, tandiu in tuis Ro- ro in lib. I . de Civit. cap. ultimo, &manorum maneat imperium , quandiu , lib. I 8. cap. I 8. Secundus vero in dimi- statuto a Deo tempore mundi fine,mun- dio temporis cap. 7. haec habet expres-dus ipse manebit . sus. Nee eam uno Deo exsimas Civita- , 6 I. Quantum vero ad Urbem Ro- tem, quae toto es pars in Orbe, de mae, Apocalyp. II. ubi per mulierem qua dicit O Propheta David, Filia Ba- fornicariam , ac purpuratam, sedentem issonis misera . Hoc idem reperies in super bestiam coccineam , Roma descri- Ambrosio, Beda, Ruper. aliisque ita ibitur, & subditur, decem cornua id est cap. II. dece in Reges desolatam illam facturos, 64. Celebris tamen est Lactantii atque carnem ejus manducaturos, do- sententia, ex qua, Romanae Urbis exci- nec ipsem igne cremaverint, hanc in sine dium futurum esse se, mundi sine, at-
iaculi evertendam esse , demonstrari que ideo proximi judicii finalis signuna ,
posse videtur; hanc enim esse Roma- ostendi posset. Uerba ejusilem sunt ista j nam Urbem , si posteriora perpendan- lib. . cap.as. Etiam res i a declarat, tur, manifestum apparet; ista siunt. Et lapsum, ruinamque rerum brevi fore. mulier , quam vidisi, es Civitas magna, Nise quod incolumi Urbe Roma, nihil quae habet Regnum super Reges terrae. istiusmodi videtur esse metuendum; AMQuae autem hujusinodi Civitas, nisi Rose sero eum eaput Egud Orbis exciderit,ma, quae totum orbem , si qua unquam quis dubitet, venisse jam finem rebus -- fuit, suo subditum feeit Imper tot se- manis, octique terrarum t ilia enim esquitur. Septem eapua, septem montes ciuitas, quae fusentat omnia', precs
inunt, super quoi mulier sdet. Nullam durique nobis, ct adorandus Deus Caria, etiam Civitatem legi super septem, stamen Statuta ejus, ct placita di erri
montes, idest colles positam, praeter possunt , ne cuius , quam comul bis Romam; de qua re plura ferri possent rannus ilis abominandus venias, qui is yx profanis Historicis, atque Poetis, tum facinus mutatur, ae lumen illudes quae tamen a Viro Theologo praetermit- fiat, cujus interim mundus i e lavi tuntur. Hoc autem totum a pluribus rus es. Dictum hoc risii esse accipien- Patribus exponitur, praesertim a San- dum, adnotat Pammel. in scholiis lib. cto Hieronymo epist. II. ad Marcellam Tertul. ad scapulam num. Io. atque ipsi nomine Paulae, & Eustochii., &lib.a. libenter assentior, nisi fortasse pro Roma contra Iovinian. in fine , ubi haec scribit. Imperium Romanum intellexerit ψ ete
A te loquor, qu criptum in frontellas nim pro destructione Civitatis Romae phemiam orsi confessione detest, Urbs vel destrui dieitur Imperium Roma
potens, Urbi Orbis domina, Urbs Aps- num, & hoc falso affirmatur, nam licet soli voce laudata, cte. Quae tamen, si mutetur Sedes Imperii, Imperium ta dicta sic intelligantur, ita de Roma de- men neque tollitur, neque extinguitur bent considerari, ut haec prius a Roma- vel dicitur destrui Romanam Eccleni Pontificis & Ecclesiae Fide sit recessu- siam, & hoe neque; etenim licet dera. Quanquam, si, cum S. Augustino, strueretur Roma, & qui nunc Romanus& S. Prospero loqui velimus, exposi- est Episcopus in remotissimis terrae partionem illam acceptemus , necesse non tibus moraretur, vel etiam in spelua est; primus enim per mulierem sorni- cis; adhuc esset totius Ecclesiae caput,
316쪽
atque Ecclesia perseveraret; atque νideo, vel ex eversione , vel ex dur tione Romae neque mundi finis, neque diuturnior persistentia potest inferri. 63. Dum haec scribo, jam ex epistola mea nuncupatoria intelligere potes, CLEMENTEM XII. ex Nobilissima Corsinorum Gente , cujus tot Ηeroes, quot germina, inter quos Nerius Sanctae Romanae Ecclesiae Camdinalis , ac Bartholomaeus PrO-Rex Siciliae insignioribus virtutibus, ac summa laude resipiendent, in Petri Cathedra ut Christi Uicarium meritis omni-hus cumulatissimum sedere. Hie inter plurima, ne dicam innumera, magnifice gesta, adeo Palatiorum. , Fontium, Ecclesiarum aedificiis ac ornamentis Urbem ditavit, & auxit, ut non sidum eloquio describi, sed neque nationum . omnium admiratione percipi possit ἴcerte, si quo titulo Roma cum mundo toto pers stentiam sibi vindicat, hic praecipuus erit , quod opera , quae sub CLEMENTE XII. eius studio, st thoritate, ac siimptibus inempta , ac magnifice completa conspicimus , u Gque ad saeculi consumationem integrata servari merentur. Quod si aliter immu-
tabili Dei Decreto Statutum fuerit,
quod ignoramus , nomen tuum tamen Beatissime Pater, tuarumque virtutum fama, non nisi linguis hominum desinentibus, conticescet.
66 Qua dicta sunt, non nis cum magna probabilitate affirmari possunt, aliqua tamen alia signa non deerunt, mundi finem praecedentia, de quibus haud quaquam possumus dubitare , cum in Scripturis Sacris veteris, ac novi Testamenti etiam per os Christi praediae a sint. Ioelis a. legitur. Et dabo prodigia in Caelo di in terra, Sanguinem Oignem, σ vaporem fumi, Sol convert tur in tenebras, di Lana in Sanguinem ,
antequam veniat dies Domini magnus ,
ct horribilis. Mati. et . Consurges genringentem, O Regnum in Regnum , dierunt pesilentiae ctfames , ct terrae motus per lota die. Sol ob urabitur, ροLuna non dabit lumen suum , et Stellae
eadem de Caelo, et vir tes Caelorum commovebuntur etc. De quibus signis
nihil a nobis dicendum esse existima mus , cum loquutio apertissima sit, nee nisi inutiles expositiones possent pro ferri .
CAPUT ILDe secundo Chri AE adsentu ad Universale
Udaei perperam & im-Pie primum Christi
negantes, atque MeGsiam frustranea , ac
fallari spe adhuc expectantes, hunc Christi secundum adventum ad judi-eium universale consectarie rejiciunt; sed neque defuerunt Haeretici, quos Guido Carmel ita Albanenses appellat, qui judicium hoc futurum esse, resta
gati sunt. Hac de re a nobis in presentiarum de secundo Christi adventu ad universale judicium agendum est, &tria inquiremus in duobus paragraphis . Primum , an hujusinodi judicium s turum sit a Christo iterum in mundum
venturo. Secundum, quo loco, ac tempore peragendum erit. q. Ιε.
317쪽
z98 De secundo Chrisi adventu Se
q. I. Au Iadiciam Unizemale futurumAt, di orsus ad judicandum Deu-turusAt in mundum.
s ale futurum esse, negarunt quidam, atque hoc etiam temporibus antiquioribus S. Hilarii, & Augustini, ut adnotat primus in psal. I. & secundus de agone christiano cap. 27. Hujus erro ris sundamenta esse poterant , quia statim post mortem quilibet judicatur,& vel ad statutas poenas, vel ad praemium mittitur, dc vocatur, vanum est igitur, iterum judicari, praesertim cum Nahum I. Deus non judices bis in i usum . Secundo quia; vel homines crediderunt in Deum, vel non , si primum , non judicabuntur, juxta illud Joan.3.2us credit in eum , non judicatur ; Si secundum, jam judicium factum est, cum ibidem subdatur, qui autem non eredit, jam judicatus es . Tertio quia, hoc judicium, si soret expectandum , esset praecipue propter corpora, quae in generali reserrectione iterum animae conjungantu , at hoe non est dicendum , nam sicut corpus per se neque est capax meriti, nec demeriti, ita neque sententiae ad poenam, vel prae mium esse potest subjectum .
eet Fides in Symbolo, di Iterum venturus es judicare vivos o mortuos. Hoc non esset a nobis aliqua ratione demonstrandum , sed satis esset, si Scripturae
testimonia, quibus potissimum nostra Fides inititur, produceremus, atta men praeter Scripturam, quaedam etiam rationes, quae parvi faciendae non sunt, non omittentur. Si vetus Testamentum non praetereamus , legitur Soph. I.
Iuxta es diei Domini minus, Dies is dies tribulationis, ct augusic, dies calamitatis , e miseriae, dies tenebrarum, ct ealiginis, dies tubae, O clangoris . Malach. . dirasuccensa, quasi caminui, dies Domini magnus , ct horribilis , quam ego facio, dieit Dominus exeretia
tuum . In novo autem nihil clarius praenuntiatum. Mat. I. Dico vobis , Droct Sidoni remissius eris in die judisti,
R I a. Sodomorum remissitis erit in dis .
Dicii, O Viri Ninivit urgent in judicio eum generatione fa . Secunda ad Thessalonic. a. Non cito movemini, quasi inflet dies Domini. Prima Petri 3. Igni re fersati in die judicii, et perduionis Impiorum hominum . Plura alia in alio loco
quarum prima reduci potest ad manis stationem Divinae justitiae, em enim Deus ad sui justitiae persectionem nullo indigeat hominum testimonio, nullaque aliena cognitione, attamen ad sui honorem pertinet, ut omnibus notum sit, se non fuisse acceptatorem personarunt , sed tantummodo meritorum remuneratorem , atque omnibus juxta laborum mensiir m mercedem retri huisse , sicut juxta culpas etiam poenas determinasse . Secundo; congruum erit, publiee fieri separationem bonorum s& ovium a malis; & haedis, sicut faciendam esse , narratur Matth. IS. nunc enim boni cum malis permixti sunt, vel ut bonus per malos exerceatur, vel ut malus per bonos convertatur; at neque amplius exerceri poterit bonus, nec maIus converti, itaque separentur . Tertio; donec manifestatio fiat, plures juxta hominum existimationem mortui sunt , quorum non manet memoria, nisi turpis, plures vero, Porum memoria
celebris est , esto fallaciter ; quot ex illis aeterna gloria perfruuntur; quot existis aeternis cruciantur suppliciis Ill rum finalis virtus appareat, horum hypodri sis reveletur, necesse est , non aliter aptius seri potest, quam per univem sale judicium , quando innotestent a scondita tenebrarum, & manifestabuntur consilia cordium; maxima sane ill rum consolatio, quos sub zeli nomine multorum persequitur falsa religio; maxima
318쪽
xima vero aliorum confusio, qui sub virtutis sipecie, pluribus vitiis addictos fuisse, palam convincentur.
s. Quae sub initio opposita sunt, hie
non refelluntur, pendet enim eorum
solutio ab iis, quae dicemus, ubi inquiretur, quinam judicandi sint; interim dicimus, Deum non esse bis iudicaturum in idipsum , vel quia suam sententiam lit mutaturus, vel quia eidem culpae duplicem poenam sit illaturus, sed ut convenientiori modo sententiam in eum proserat, qui peccavit, ut dictum fuit; & quamvis corpus, secundum se sumptum , non sit capax meriti, vel demeriti, proinde neque poenae,
neque praemii, attamen capax est, pr ut est pars totius compositi. Omnes enim, ut Paulus ait ad Rom . 8. nosm
nisesari oportet ante tribunal Chesi, ut unusquisque referat propria corporis ,
6. Quantum ad secundum quod in titulo propositum est; Iudaei negantes primum Mesitae adventum, secundum etiam credere nequaquam possunt, sed sibi fingunt Messiam quemdam purum hominem, qui temporale Regnum sit
obtenturus. Origenes vero trae . 36. in
Mat. indicat secundum Christi adventum non futurum esse in corpore , sed stilina modo in spirituali mani statione, quam omnium judicandorum mentes concipient; & certe si rei naturam consueremus, potuisset Christus judicis
munus obire , atque sententiam pro serre , quin tamen de coelo desten in
7. Aliter tamen decrevisse Divianam voluntatem , ita ut Christus corporaliter praesens destendens de Coelo suturus lit, & venturus adjudicandum, Catholica Fides docet in Symbolo, &ex Scripturis veteris, ac novi Testam e ti mani seste traditum est; Dominus ad Dieandum veniet eum senibus populi fui, ct eum priueipibus ejus. Inquit Isa. cap. I. qui textus, licet a multis exp
natur de judicio passivo , scilicet, quo
Dominus veniet, non ut iudicet, sed ut judicetur, ut evenit in primo adventu , in quo Christus judieatus suit 1
Pontio Pilato, ut interpretantur Tertuli. lib. de resurrect. earnis estp. 2O. &Ruffinus in expositione Symboli; a pluribus vero de judicio activo, quod in Judaeos prolatum est, & iam exequuti ni cona missum, cum a Romanis deleti sunt, ut judicat Iustin. in Dialogo cum Tryphone, attamen de finali judicio explicatur a Balilio ibidem, a Gregor. lib. I. in Mechiel. hom.9. & clarius ab Augustino in ps 9. iuxta illa Verba , s Deus manifesti veniet, or non silabit. Prioribus verbis similia sunt alia Is.66. Ecce Dominus in igne veniet, ct quasi turbo quadrigae ejus , reddere in indigna tione 'rorem suum, O increpationem suam inflamma ignis, quia in igne Dominus aijudicabit. Daniel. . O eue in nubibus Coeli quasi filius hominis veni bat , que ad antiquum dierum se
venit die. Ex novo autem Testamento
satis sit producere , quod ait Christus
Mat. I S. Filius hominis venturus es in
gloria Patrisfui, eam Angelis suis , Otune reddet unicuique fecundum opera sua. M it. 26. videbitis Νium hominis Fdentem d dextris virtut/s Dei , ct v mentem in nubibus CHI . Iuxta quae etiam fuit visio Ioan. Apocalyp. I. Ecce venit eum nuhibus, di videbit eum omnis oculus die. Hoc magis ostendetur,
ubi de judiciaria potestate Christi pe
sentia venturus si Christus ad judicandum , inde posset demonstrari, quod si textus Scriptum, in quibus de secundo adventu Cbristi est sermo, possent explicari de alio modo, quo judicaturus est, possent etiam illi, in quibus de ejus
primo adventu est loquutio, atque sic dicere non prohiberemur, nequaquam re in mundum venisse neque in mundo commoratum esse; qua propter, sicut vera corporali praesentia habitavit in nobis, & a nobis recessit, ita corpo-
319쪽
a oo De fecundo Chrisi aDentu M.
rati praesentia est redditurus , iuxta illud adt. i. Hic Iesus, qui assumptus es a suis in Crium, Ist veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in Coelum. q. II. Eo loco et tempore futurum sit Iudicium Universo. 4. Ictum fuit, Christum deseen
O serum de Coelis ad judicandum , superest, inquiramus primo Ioco, ubi nam judicium hoc complendum sit.
Communis Scholasticorum sententia
est , suturum esse in Valle Iosaphat
propter verba Ioelis 3. Congregabo omnes gentes , et educam eos in nauem Iosaphat, et disceptabo cum eis . Ita S.Th. in . dis 8. q. I. art. . Alberi. ibidem ;
Carthus Hoc tamen pluribus non placuit asserere, praesertim Alens 3. pr. q. 25. mem .a. Ansel. in Elucid. & ptie omnibus Magistro sententiarum in .dis. 8. lit. D. qui , alios diversimode sentientes , Ioelis verba pueriliter intelligere, dicit, & adducit Glossania ejusdem capitis; quare inquiunt, per Vallem indicari terram, qua compa
rata Coelo Uallis dicitur , per Iosaphat vero , non significari appellationem cujusdam singularis loci , sed dumtaxat denominationem derivatam a judicio ibi suturo , Iosaphat enim interpretatur judicium Domini. Unde in Caldaea versone non legitur, in Hallem Iosephat, sed , tu Vallem diviseonis judicii . fiet igitur , inquiunt, judicium in terra , sed quis suturus sit iste loeus, ince
. tum omnino est; accedit etiam conjecturalis ratio, nam si pro Ualle Iosaphat accipiatur Uallis illa, quae inter Jerusalem, & Montem Oliveti iacet,
ad tantam hominum multitudinem capiendam inaepta videtur. . Io. Non inscior, hanc postreinam opinionem probabilem esse, qua de re nihil definiti potest, attamen communis sententia, quae etiam apud Omne fideles accepta est, & temporis successu omnibus tradita, non debet propterea post haberi, quin inimo praeponi, dummodo intelligatur, atque explicetur , sicut intelligi, atque explicari debet. Neque enim ita dieendum est , ut omnes judicandi , & ipse Christus Judex
descensuri sint usique ad stiperficier . terrae, hoc siquidem puerile, atque ridiculum esset , immo & contrarium Paulo dicenti pr. ad Thessalon. s. Sanctos sinul rapiendos esse in nubibus Obviaim Christo in aera , in quo seni l quitur Glossa a Magistro adducta; dicit enim Luia non in terra, sed inspatio hujus aeris fedelit contra locum Montis Oliveti, ex quo ascendu . Hoc certe conveniens erit summopere, & ex par te Christi, ad cujus dignitatem , majestatemque pertinet, thronum ejus in oeminentiori parte positum esse, ut ab omnibus videri possit, & ex parte justinrum hominum , quorum corpora ab inflanti resiurrectionis erunt gloriosa , &agilitatis dote predita , ita ut terrae superficie , cui innituntur , nequaquam indigebunt; erit igitur Christus, erunt& Sancti in se periori regione Vallis Iosephat ,& Qtum damnatorum corpo ra super terram erunt, ut iudicentur in terra positi, qui terrenis semper bonis adhaesierunt. Sumamus itaque Uallem Josephat, tanquam nomen proprium ac determinatum, neque solum juxta illam interpretationem, id est , Uallis judicii Domini, quae licet vera si, atta men est posterior, & tanquam sumpti ab effectu, quia, nimirum , in ea DO- minus judicabit, aut si prior, hoc factum est, ut, quod sequi urum erat, in dicaretur . Si juxta rationem congruam loqui vellimus, ut in hisce rebus debemus , cum demonstrationem , aut definitionem aliquam non possimus pro sesere, certe Uallis ista, juxta litteralem sensium exposita , ad universale judicium aptissima censenda est; hac est, ut admonet Beda lib. de Locis Sanctis
320쪽
eap.6. Per quam fluit torrens Cedron, tibi Christi passio suu in habuit exordium ; haec est media inter Calvariae locum, in quo passionis se ae mysterium conelusit Christus , & inter Montem oliveti, ubi ascensionis siuae glorian demonstravit, & perpetuo regnaturus ab hominibus sublatus est. Hie itaque Judex sit Christus, ut ex Calvariae parte vox Sanguinis sui contra sivos hostes, ingratosque clamet, ex parte vero oliveti suos Servos ae Sectatores ad gloriam aeternam perducat.
quae fortasse opponerentur ; & primo quod dictum fuit, vallem illam omnes homines judicandos continendi capacem non fore; etenim in illius terrata, erunt tantummodo corpora damnat rum , cum justorum corpora sutura sint in aere , atque pro valle Iosaphat complectimur etiam montes, & loca finitima , . quae ad ea continenda necessaria erunt, qua de re in eodem Ioelis capite legitur et Dominus de Syon rugiet , , Perusalem dabit uneem suam. Dieitur autem absolute judicium suturum esse in valle Iosaphat, quia supra ipsam sedem suam collocabit judex, &a praecipua parte denominatur totum; Tantus autem erit Christi splendor , tanta vocis efficacitas, ut ab omnibus etiam remotioribus videri poterit , atque audiri, tanquam si omnibus praesentem loco se faceret. Cur igitur inquies dicitur , ab Angelis separandos esse bonos a malis, illos constituendos esse 1 dextris, istos a sinistris . Si electi suturis ni in aere, reprobi in terra, jam satis separatio facta est; atque hoc pacto non
potest intelligi, quomodo illi ad dexteram sint, alii ad sinistram; sed hoc satis intelligi potest, primo juxta litteram,
dicendo partem aeris occupandam ab electis suturam ad dexteram eorporis Christi , partem vero terrae occupan
dam a reprobis suturam ad sinistram; Secundo melius, juxta spiritum,& usum loquendi Seripturae, dicendo per dexteram signifieari felicitatem, ac honorem, per sinistram, miseriam,& abjectionem; Hoc indicarunt Hilarius, & Anselmus.
Primus can. 28. dicens: in dextera, ac suifra e locans unumquemque , digna aut bonitatis,aut malitia ede Zonstituet. Secundus in a 3. Mati. inquiens; a dextera , ides in aeterna beatitudine , Um pris , Mes in aeterna miseria; & in Elucidar. ad dexteram ,scilice sursum in gloria, ad Pimram, deorsum in terra . .
quo judicium fiet , progrediendum est.
Sentio θuidem me in hac reprehendendum esse quod de eo velim sermon Cnia instituere, quod euriosium & vanum hominem declarare potest, scientem vero inVenire non potest. Nou es Pesbum a nosse tempora, vel momenta, quae 'terposuit in sua potesate, dixit Christus
Act. I. De dis autem illa nemosit, nerue Angeli in coelocte. Marci I 3 .quod etiam in veteris testamenti paginis scriptum invenimus, ideo Malach. s. legitur: E ce venit, dicit Dominus exercituum, quis poterit cogitare adventum ejus &Zach. i q. Et erit in die illa, non erit lux, fedfrigus, ct gelu , ct erit viet una, quae nota es Domino, non ira, neque nox, ct in tempore Hesperi erit lux. Si quid est, quod a Divina voluntate non Pendeat, Certe pendent omnia, pendet istius diei determinatio, atque de ea prae omnibus
dici potest, tota ratio faciendi est potentia , & voluntas facientis . Propterea Cyrili. Ierosol. catech. I S inquit: Tempus nemo eurisse inquirat, non es enim nostrum scire tempora, quae Deus posuit insuapotestate, ne ur audeat d terminare , quando hae sent. Aptius in rem hane stribit Apostolus Paulus I. ad Thessal. cap.3. De temporibus autem non us habetis, ut vobisscribam, 'flnam uescitis diem Domini, ut furem in π Age , ita venturum . Quare Chrysostom. hom.9. in laudata verba concludit, tam occultum omnibus esse judicii diem, sicut diem mortis.