장음표시 사용
331쪽
aia De Finali Judicio in se inspecto.
tamen eminentiori virtute fuerunt pra diti, quam illi, quos in aris expolitos adoravimus. Alii docuerunt, hoc privilegio ditandos esse, qui propter Christum voluntariam paupertatem , omnia terrena despiciendo, elegerunt . Ita S. Thom. in .dis 47. quem Paludanus , Sotus , aliique plures sequuntur. S.Antonin. q. p. tit. I . cap. II. q. 6. , quod veprius tradiderunt Hieronym. epis 28. August. epis 39. Gregor. lib. I O. Moral. cap. II. Fundamentum autem desumi tur ex responsione Christi facta Petro interroganti, Ecce nos reliquimur omnia,
quid ergo erit nobis Z Cui Christus. Cum federit Filius hominis e e. sedebitis diras cte. juxta quod dixit Iobus 36. Non solvat impios, oe judicium pauperibus
tribuit. Haec sententia mihi placet, si tamen voluntariae paupertati addantur caeterae virtutes , ita ut paupertas non sit
tota hujusce privilegii causa, sed dispositio 3c exordium ; ideo non dixit Chris lis tantum, Hor, qui reliquisis omnia.
Sed addidit, ct se uti estis me se i licet
persecta imitatione : sebdit Abulensis, opus esse , ut alios docuerint; Di enim
feeerit, di docuerit hie insinus vocabitur in reguo morum.
q. IV. Utrum Angeli, tam boni, quam mali
mali habuerunt,saltem quantum ad prς-mium essentiale, vel poenam non est aliqua dissicultas ; Quaestio est igitur de soperibus meritoriis, vel demeritoriis, quae pro statu suae viae in ipsis repertia, sunt. S. Th. y.p. qu.S9. Mi. 6. negat, illos iudicandos sore, cum ad ipsos iudiciaria Christi potestas se non extendat,nili quantum ad ipserum ministeria, pertinentia vel ad ipsorum custodiam circa homines habitam, vel circa tentationes, quibus ad peccandum homines excitarunt , R ideo in dist. 7. q. I. an. 3. dIeit, judicium hoc directe ad Angelos non pertinere, sed indirecte , prout nimirum ad actiones hominum reseruntur . Hoc amplectuntur ejusdem discipuli.
as. Ex hisce sequitur, omnes Angelos , tam bonos , quam malos uni versali iudieio adiuturos ; De bonis fatis id
in Scripturis compertum habemus, &de madis satis dixit Paulus ad Rom. Iq. , ubi asserit, Christo Redemptori, triumphatori, ac judici omne genu curvandum Qre; Gaudebunt accidentario modo boni, custodia sita tot homines effectos esse beatos: Tristabuntur mali, tentat ion ibus sitis tot homines esse damna tos ; Homin una beatitudo addet bonis Angelis beatitudinem , hominum damnatio addet malis Angelis damnati
26. Verum sentio, etiam quantum ad essentiale praemium , & directum judici um , utrosique ad se tu ros esse, ut judicentur, si non judicio discussionis ,
saltem approbationis, vel damnationis . Hoc aperte docet S. Bona v. in . dis. 7. art. I. qu. . Richar. aliique; Immo suerunt aliqui Patres,ut Iustin. in dial .cum Triph. Ire n. lib.3. contra h.er s. caP. IS. quorum sententias refert Euseb. lib. . liis . cap. II. qui dixerunt, Daemones
nondum puniri poena ignis , sed hac in judicio universali puniendos; Niceph.
vero lib. . cap.6 putavit, ante adventum Christi diabolum damnationem suani non agnovisse, sed post ignenta, aeternum sibi paratum esse, intellexisse .
Hoc postremum affirmare non audeo .a7. Quantum igitur ad rem pertinet nostram , id de Angelis malis ostendo primo ex sacris litteris; in quibus iblud prςcipuum est,quod legitur a. Pet. a. Si Deus Angelispeccantibus non pepe eit , sed rudentibus inferni detractos in Tartarum tradiit cruciandos, tu jud rium reservari. Quid est autem in judicium reservari; nisi judicandos fore ZAddi potest aliud i . ad Corint .6. Nes
332쪽
tis, quia Angelos judicabimus quos autem Angelos profecto malos, qui principatus sui locum reliquerunt, ut eXρο- nunt Chrysost. Ambros Ansel. Atque hoc non potest explicari de judicio indirecto, & quantum ad praemium acci dentale , cum in eodem textu loquatur Paulus de judicio faciendo de mundo, qui procul dubio directe, & quantum
ad praemium essentiale judicabitur; Qua
in re Clem. Rom. lib. 7. Constit. cap. 2S. inquit, a Christo judicandum esse diabolum deceptorem mundi,& unicuique juxta propria opera retribuendum . 28. Si autem Angeli mali judieandi sunt judicio condemnationis, multo magis Angeli boni judicandi siunt judicio
retributionis , seu approbationis , cum Deus pronior iit ad praemia, quam ad
Poenas.Αliae tamen rationes non desunt.
Illas praetereo,quae desumi possunt, quia hoc pertinet ad magis manifestandam justitiam , & misericordiam Dei, magislpectat ad honorem , & gloriam Christi,
ut quemadmodum est caput Angel rum, ita etiam Angelorum sit Judex. Magis conserat ad honorem Angelorum , qui sideles se ostenderunt, ut e rum merita apud homines, Angelosque malus manifesta fiant; atque illud placet producere, quod , cum ex Angelis bonis , & hominibus sanctis una constituatur Ecclesia, & una Dei civitas, sicut de hominibus judicium fiet, ita & de bonis Angelis. 29. Quid obstat rogoZ An quia, Angeli sine i receperunt praemium essentiale, mali poenam i Sed hoc dici posset etiam de hominibus , praesertim de iis , quorum etiam corpora beata sunt; & t men isti judieabuntur; Privatum fuit horum judicium , publicum superest sc quoque de illis. An quia non fuit. Christus Angelorum Redemptor Z Fuit tamen eorum gratiae, & justitiae sons, sicut & gloriae . Quod si in Symbolo legitur futurus judex vivorum , & mortuorum , in primis ibi traditur, quod fide necessario tenendum est; deinde,
pro vivis intellige etiam Angelos bonos , pro mortuis intellige Angelos
q. ULTIMUS. De Iudicis sententia . 3o. A Deo clarum est, quod de Iu- dicis sententia in Evangelio
scriptum reperimus , ut nihil in re proposita agendum esse videatur . De m Ddini in ignem aeternum . Haec pro re
probis. Henite bene di m Putris mei. Haec pro electis statuta sententia est; in qua adnotandum , electos dici benedictos a Patre, quia Dei gratia aeternam gloriam possidebunt, reprobos autem non dici maledictos a Patre , quia propria malitia ac pravitate perjerunt. Nihilo tamen minus , aliqua inquiri possunt, quae non habentur expressa; & primo de libris , qui pro hujus sententia proserenda , dicuntur aperti, juxta id, quod legitur Dan. 7. Iudicium fidit, ct libri aperti ni. Et Apocal. 2o. Et libri apemti sunt, ct alias liber apertus es, qui es vitae, ct Dieati sunt mortui ex iis, suae
feripta erant in libris. Non eodem modo de histe libris a Sanctis Doctoribus dictum est. S. August. lib. ao. de Civit. cap. I . per libros intelligit memoriam omnium Operum, quae Divina virtute in omnibus excitabitur . Ansel. in Elucid. inquit, librum vitae esse vitam Jesu Christi, quae omnibus esse debuit norma vivendi , & juxta quam omnes judicabuntur. Beda vero per libros intelligit Scripturas Sacras , in quibus praecepta Di vina continentur. Haec omnia probabiliter dici posse, non reluctor; attamen, magis iuxta litteram loquendo , existimo, libros aperiendos en omnium conscientias, in quibus Divina lex conscripta suit; propterea dicitur Isaiae 3 I . Lex
mea In corde eorum. Et Ierem. I7. Re
eatum Iuda scriptum es super latitud
xem cordis eorum. Iuxta igitur libros istos, idest conscientias proprias , de γR r omni-
333쪽
a14 Iλ: Finali Judicio in se insecto.
omnibus fiet iudicium , dicente Paulo cum hoc pertineat ad perfectiorem cau- ad Rom. a. os, uni opus legis scriptum se cognitionem , atque ad magis decla- in cordibusuis, tesimonium illis redden- randam Divinam iustitiam , alioquin dite conscientia forum , ct inter se invia ci etiam posset, seper vacaneum Mre jucem cogitqtionum accusantium,etui etiam dicium universale, si tantum unicuique defendentium in die, cum judicabit Deus propria opera serent aperienda. occulta hominum . Liber autem vitae est 32. Tertio inquiritur, an operum Divina mens, in qua omnes praedesti- manifestatio, & sententiae prolatio fanati conscripti se uti Cur igitur, inquies, cienda sit mente , vel voce. In hac res datur liber vitae, non etiam mortis li- nihil certi ex Scriptura, & Divina reve-bri fit mentio Z Si hoc ab Hieronymo latio e colliguarus. Existimo tamen pro- petas, respondet, librum mortis non , babile. Primam mente faciendam esse esse in mente Dei, quia licet cognostat juxta auctoritatem Pauli ad Rom. a. su- reprobos omnes, attamen hoc non fuit perius expositam,ubi sermo est de uniusi ex intentione sua, sed quia ipsi sic esse cujusque conscientia testimonium red- voluerunt; esse tamen in mente daemo- dente , & de omnium cogitationibus , nis , quem iste proseret, ut sui imitat, vel se accusantibus, vel defendentibus ;re accuset; quia tamen iuxta librum , cui etiam consi, nat illud Sap. Disrum-
hunc non iudicabit, sed iuxta reprobo- pei illos in torsiue poce. Quod si Chri-rum consilientias, ideo istiusnodi libri stus dixit Mat. a 3. , se in illa die dictu- mentio praetermissa est; Si autem ab Αu- rum reprobis. Varisi, di non de irgullino, &Thoma, respondent, satis mihi manducarecte. ibi tantum indicium intelligi librum mortis per librum vi- quodam futuri iudicii etiam de aliis opetae, ita ut omnes, qui in libro vitae de- ribus nobis exhibetur; Secundam vero scripti non sent, in libro mortis descri- arbitror, esse voce exprimendam. Utrius pii reperiantur. Hoc enim contingit in que autem ratio esse potest; quia Chri- omnibus privationibus, quae per formam flus judicabit tum ut Deus , tum ut
satis explicantur, immo melius expli., homo, debet igitur judicium fieri & Dicari non possunt. vino, & humano modo; fiet Divino, 3 i. Secundo inquiri potest, utrum per hoc quod merita, vel demerita
omnium hominum opera omnibus ma- uniuscujusque ad mentem revocentur ,
ni se standa sint, an vero tantum unicui- & sic meni liter fiat discuisio & accusaque propria . Hoc secundum a nemine tio, set humano, per hoc quod senten- in dubium revocatur; primum autem , tia voce perferatur; & addi potest, tunc aliqui negant, tanquam ad iudicium mi- judicium serendum esse in animam &nime necessarium , ita Durandus, & P corpus , aliquid igitur erit ad animam ludanus. Oppositum tamen docent S.Th. pertinens, & sic mente peragendum, in .dis 3.q. I. art. S. BOnaVent ibidem aliquid ad corpus, & sic voce completi-
334쪽
Praemit ηtur Uriam de adoration , generatim considerata. Dorationis' quinque snomina apud Graecos reperiuntur; nimirum Thesebis. EVrbi. r. Trifula. Latris. Du-IM . Prima ex sua appellatione cultum Dei significat; sed
quan vis in quibusilam Scripturarum locis reperiatur, attamen apud Ecclesiasticos Scriptores nomen hoc in usum
non venit, & S. Augustinus in Enchir. cap. a. illud accipit non pro sngulari Dei cultu, sed pro quocumque opere
bono ad virtutem spectante. Secunda pictatem iso solum erga Deum , sed etiam erga parentes complectitur, &ideo ad quaecumque opera misericordiae se extendit, cum haec interdum magis Deo placeant, quam sacrificia, iuxta
illud oseae 6. misericordiam volui, non acrificium 3c idem Mat. in Tertia Religionem , coeremonias, & cultum denotat, attamen spectare potest tam ad veram, quam ad salsam & superstitiosam religionem . Quarta & quinta exprimaria nominum institutione servitutem generatim significant, attamen exmoclo loquendi Patrum illa ad .sgnificandum cultum soli Deo debit ima apta est , ut legitur apud August. contra
Faustum cap. 21. I. de Trinit. cap.6. Isidor. lib. 8. Etymol. cap. ultimo, B dam in illa verba Luc. . Dominum.
Deum tuum adorabis. Damas c. orat. I.
& 3. de Imagini b. aque ideo idololatria di ista est, quia latria, cultus Deo debitus, Idolis impendebatur; postrema vero, quamvis apud antiquos Pa- Tom. VI. tres secundum nomen non inveniatur, attamen Ecclesiastico more significat, cultum & honorem erga Sanctos, ut
iudicant etiam omnes Scholastici in s. dis9. qui cultus, ii deferatur alicui propter maximam excellentiam, dicitur cultus hyperduliae, &huiusmodi nuncupatur adoratio erga Beatillimam Ui ginem .: a. Insuper adoratio alia est civilis& politica, quam impendimuS erga , Viros dignitate, atque aliqua excellentia prestantes, & de hac nullus apud nos erit sermo, alia religiosa, quam erga alium impendimus propter aliquam supernaturalem dotem, qua in
ipsi, prea minet. Rursus, alia est absoluta, alia relativa; illa in propriare, quae colitur dignitate sistit, nec ad alia
refertur; Secunda vero ad alium tendit,& exhibetur alicui, non propter CX-eellentiam propriam, sed alienam s
3. Definitur autem adoratio a Sancto Damasc. oratione I. de imagini b.
submisfimis , ct honoris inicium . Ab
Anastasio vero Antiocheno, es honori expressio. Est autem honor ex Arist. I. Retoric. cap. S. existimationis benesse tisae indicium, seii & alii interpretantur ,Agnum opimonis, quae de benefice
tia alicu's excitata es. Et ex S. Τh.2.2. q. Iosa art. l. tes catio quaedam excellentiae , quam in quopiam agnoscimus. Atque ex hoe factum est, ut ab aliquibus haec duo verba, honorare, & adorars , tanquam idem usurpata sint, quod etsi in aliquo sensu verum sit, attamen absolute est salsium, etenim honor latius patet, quam adoratio, &se habet tamquam genus ad speciem , sicut enim omne rationale est animal, non tamen omne animal est rationale, ita omnis R r a ado
335쪽
adoratio.est honor, non tamen omnis
honor est adoratio , ideo dixit August.
lib. contra serm. Arian. cap. 23. Hos rat omnis, qui adorat, nou autem adseri .rat omnis qui honorat. Unde honor a R
ferri potest etiam aequali, immo & inferiori, dicente Apostolo ad Rom. la. Honore invicem praevenientes. Adoratia vero respicit sistum alium , ut excet lentem, & superiorem .
se potest; una externa, quae corporis administratione, ut capitis inclinatio ne, vel genuflexione praestatur , alia interna, quae praesupponit actum intellectus alienam excellentiam cognoscentis, & formaliter consistit in actu voluntatis sese propter cognitam excellen tiam alteri submittentis, Haec esse γ' test vera adoratio sine illa, etenim veri adoratores adorant in spiritu & veritate, illa tamen nequit esse vera ado
ratio sine ista , sed vel est adulatio, vel
hypocrisis. Utraque tamen est impenis denda Deo, quia tam animam quanta corpus a Deo habemus, neutra idolo , ut dichrum est de signis externis prote stativis fidei in quaestionibus desidera. Est autem adnotandum , pro varia Pompulorum , temporum, & Ecelesiarum disciplina varios esse modos adoratio nis externae, etenim apud Orientales mos est adorandi cooperto capite, apud Occidentales nudo & innexo, & sic t quendo; adoratio tamen interna semper est eadem, atque eodem modo apud omnes. Hisce paucis declaratis.
An Chrisus ut homo adorandus sic
debitum esse , nemo negare potest, ni si vel negat Christum esse Deum, vel negat Deo debitam essa hujusinodi adorationem, contra Scriptu ram Sanctam dicentem Mat,q. Domianum Deum suum adorabis: & ad Rom. r.
Soli Deo honor , ct gloria; Immerito igitur quaestio fieret de Christo juxta naturam Divinam , & merito instituitur
de Christo secundum naturam humanam , non quidem vel mente praecias ira, vel separatam , ut divinitus fieri posset, ab unione hypostatica, sed
consideratam una simul cum unione
cum Verbo Divino. Dicendum ; Christo , ut homini, seu humanitati Christi, ut unitae Divi
no Verbo tribuendum esse cultum tDtriae absolute talem , proinde unica satque eadem adoratione eum Divinita
nerunt Appollinaris Discipuli, non tamen catholice, sed pessime ac diabolice ; etenim ipsi ideo hoc dixerunt,
quia duas naturas sinui non convenisse existi inarunt, sed ab ipso tantum carinnem e Coelo delapsam ejusdem substantiae cum Patre assiimptam dixerunt, sicuti in proprio Ioco demonstratum est; mirum igitur esse non debet, si ipsi unicam atque eandem , quam Deo, adorationem concesserunt. Propter hoc Catholicos admittentes veram naturam humanam irrisi te appellabant hominieriar. Catholici vero , ut justas vindicias iacerent, illos vocabant carnic las. Hujusice rei testis est Gregor. NMetlanz. in ep posteriore ad Cledonium , scribens, Haereticos istos aedium suarum vestibulis hane sententiam inscribere consuevisse. Adoraudam esse nou hominem Dei gerum, sed Deum carni
licet duas non silum naturas, sed etiam bypostases fateretur, attamen dicebat, humanam naturam in consortium dignitatis & honoris ejusdem cum Verbo su isse ascitam, atque ideo simul ad randam eum Verbo humanitate in asi rebat; verum ista fraus , ac multa istaus erat Nestorii, ut aliquo pacto , secum Catholicis convenire, dςmonstra- Diqitig Corale
336쪽
ret; revera tamen, sicut in re ipsata hominem a Deo separabat, ita etiam reseparabat utrique adorationem; nec alio pacto humanitati adorationem . concedebat, nisi quo purpurae vestique Regis concedimus, dum illa R x indutus incedit; unde Facundus lib.9. c. a. ex Nestorii mente ita loquitur . Proptergesantem, eum , quigesa r, veneror οῦ propter latentem, eum, qui apparet,
. 8. Ex Catholieis vero fuerunt di centes, Christi humanitati, etiam ut unitae Verbo, non esse adhibenduri cultum latriae proprie dictum , sed in quadam latiori significatione. Pro hac
sententia citatur Alex. 3. p. quaest. IO. art. a. & ibi Rabanus, qui dicens : Non adoramur eam in terram strinati, ne sinacrificamur,sicut Dro, sentit, humanitatem adorandam esse eultu latriae, sed non omni. In hanc devenerunt etiam Gabr. in I. dis9. q. I. art .a. Corduba lib. I. q.. . dubit. I. qui, licet concesserint, adorandam cultu latriae propria
dicta, de ipsa tamen loquuti sunt ii , concreto, idest supponendo pro per somna, non tamen in abstracto, sicut procedit conclusio nostra . Doctores isti non discreparunt a Gilberto Porretano Episcopo Pictaviensi, cui a Gausredo Clara vallens Monacho S. Bernardi Discipulo tribuuntur haet verba in epis ad Card. Albanensem . Non illam duo adorationem, quae latria es, quaesoli creatori debetur, sed illam, quae dulis dignior es, Dulia enim adoratio es, quae etiam creaturae exhibetur, quae duas habe series: unam quae hominibus indifferener , alteram, quaesti humanitati ChrisI exhibetur. Utrum autem haec dicta sint a Gilberto, nec ne, parum mea interest; non latet, Dionysium Pet M vium illum ab hac nota liberare, cum adducat librum ejusdem Gilberti manu exaratum, quem affert Gausredus , dc id minime se invenisse fateatur. 9. Interea ad probandam asserti nem nostram sese exhibent nobis Scri-
pturarum, Conciliorum, Sanctorumque Patrum testimonia, immo etiam rationes TheoloFicae . Ut a primis exordiar ; sit illud Apost. ad Hebr. i. Et cum iterum introducit primogenitum in orbem terrae , d est , c, adorent eum omnes Angeli ejus.
Quod jam & dixerat David ps96. ii
hoc autem loco de illa adoratione, quae nec Angelis, nec ulli creaturae, sed si ii Divinitati conceditur, Apostolum i qui , nemo potest in dubium revocare ,& illa verba Chrysest. hom.3. in ep. ad Hebr. interpretatur de Christi hum nitate dicens: Non aliter introductus in mundum Dei Alius dicitur, quam in carne , cum in mundo jam esset, ut ait --nes . edi mundus per ipsum si s es. Et Theophilac. in ipsa ait. Antequam carnem iusiperet, nihil habebat commune
cum creatura, fuatenus sibi creatum:
a quid univit, Atrosi s esse dieitur in cream m. Clarius isertasse in renia nostram est alius textus Apostoli ad Philippen. a. ubi expolit3 voluntaria Chriasti obedientia ac morte , prosequitur di cens: Propter quod fer Deus exaltavit iu
per omne nomen, W in nomine Iesu omne
genus Hatur earlesium, terre rium, erinfernorum. Non fiuit autem exaltatus Christus ut Deus, nec ipsi secundum naturam Divinam donatum est nomen , quod est se per omne nomen, nec appetilatus est Iesius, nec mortuus est, nisi
secundum naturam humanam, qua a
assumpsit Verbum , ergo secundum hanc donatum est ipsi, ut ab omnibus
creaturis suprema adoratio tribueretur. Tandem adversantium caecitatem confundat caecus ille ex utero Matris, qui Christo, a quo videns effectus fuerat, sciscitanti, Tu credis in filium Dei respondit. Luis es Domine, ut credam in
eum Z er dixit ei Iesus , er vidisi eum , O qui si uitur tecum, 'se es, er ille
ait, Credo, Domine, ermocidos ado
IO. Quia vero respondere possent, haec
337쪽
a18 De adoratione debita Chriso,
haec omnia vera esse de Christi per Ena, eui inerat natura Divina , non autem secundum naturam humanam, ideo, ut demonstremus, effugium hoc nullum e Gse , ad Conciliorum doctrinam , ad quae spectat Scripturae testimonia intelligere, & sdelibus declarare , Operae prae lium est deveniamus. In Concilio Alexandrino praeside Cyrillo, epist. 3. ad Nestorium missa , ita statuitur . Si quis
audet dicere assumptum hominem coadorari cum Deo Verbo oportere, ct cons rificari, non metis una raeterentia veneratur Emanuel, unamque ei seri
eationem impendit, juxta quod Verbum caro factum est, anathema sit. Quinta
Synodus can. 9. haec habet ; Anatbemasst, qui non uua adoratione Deum Hemisum Incarnatum eum stropria Vssus earne adorat, fleui ab initio Ecclesne trad tum es. Syn. septima a '.6. Cum adoratur Chrsus, nonin aratur humanitas d Divinitate. Il. Haec porro constans ac perpetua fuit Sanctorum Patrum traditio.
Athanas in Epis ad Adelphium inquit.
Nos creaturam non adoramus , ' ab I;
Gentilium enim ct Arianorum ejusmodies error, Luamvis enim caro ipse sterses: pors es creaturarum, tamen Dei corpusfactu es. Ac neque corpus ejusmo-d per se dividentes, per Veroum ador
mus , nequc Herbum adorare volentes,
ipsum longe d carne distangimus. S. Ambrosius lib. I. de Spiritu Sancto cap. 12. in illa vcrba pc98. Adorate sabulum is pedum ejus. Pre Fabellam terra istosi gitur, per terram autem caro Gripi , quam hodie guoque in masteriis adoramus , di quam Apostili in Domino I fuadorarunt. Ambrosio mirifice in eadem verba consentit Augustin. dicens : Car-ltim mihi sedes , terra autem fabellum pedum meorum; ergo terram nos jubet adorare Τ ct quomodo adorabimur terram , cum duas aperte Serytura , Dominum Deum tuum adorabis Z Anceps factumum : timeo adorare terram, n
dumi et me, qui fecit Caelum terram . Rursum timeo non adorare scis Euinta , pedum Domini mes, quia Ualmus miNLeu , Morate fabellum pedum ejus. Flamans converto me ad Christam , quia Vfum quaero hie, ct invenio, quomodos ne impietate uriretur terra ; suscepit
enim de terra terrain , quia caro de terra est, ct de carne Muriae carnem accepit, ct quia in Ipsa earne hic ambulavit', . . sum earnem nobis manducandum ud solutem dessit, nemo autem carnem illammanducat, ns νius adoraverit : inventum est, quemadmodum adoretur tale
non peccamus adorando , sed peccamus non adorando. Denique , ne infinitus sm, assero Joan. Damascenum lib. 3. de fide cap 8. allertionem nostram peregregie confirmantem. Unus, inquit,itDur Christis es, Deus perfectus, di
homo persenus : quem adoramuI cmnias Patre, er Spiritu unica adoratione, cum ejus immaculata earne. Neque tam euhoe agentes creaturae servum I, is senim velut nudam earnem adoramus, sed ut Divinitati conjunctum. Timeo cambonem tangere stropter ignem, qui rumligno eonjunctus es . Adoro utrumque, quod es Chri propter Divinitatem carni eo latam . Non enim quartam es quam stem nam in Triuitatem iuculeo. Longe a me isud ab i. Verum unicam personam Dei Herbi , ι, earnis ipsius confiteor. Et lib. . cap. 3. Caro exsus te
natura , s sublutatis considerationibur id, quod videtur, ab eo separes quodH-telligitur, non adorabilis est, utpote cre ta et verum, qua Deo es unita Herbo,
propter issem, ct in ipso adoratur.
ia. Ex hisce omnibus rationesTheologicas facile colliges . Unicam hic addam . Humanitas, ut conjuncta Divinitati sancta est una & eadem sanetitate increata, & habet eandem naturalem filiationem, qua est filius Uerbum, ergo ipsi ita conjunctae convenit eadem adoratio.
338쪽
. Refelluntur argumenta in oppositum .is. T si prior sententia nostra comis '. munissime accepta sit apud
Theologos S. Τ h. hic art. l. & a. Sc tum in q.9. q. De tertio articulo Ca-jet. Henric. Suar. Vas'. & &c. aliqua tamen argumenta non desiunt, quae nobis λlvenda proponuntur &pr. quam vis humanitas sit unita Verbo, attamen
non est quid Divinum, neque quid Sanctum , sicut est Deus , ergo neque ipsi
concedendus est cultus, qui eonceditur Deo, non est igitur adoranda cultu Iatriae. Secundo; Humanitas Christi , etiam unita Verbo , non est digna, ut super omnia diligatur, neque ei sacrificium osserri potest, cum in ea non sit excellentia ultinat finis, &supremi rerum omnium dominii, immo ipsa erat sub persecto dominio Dei, cum De pro omnibus nobis meruerit, accitisfecerit, ergo nec ipsi debitus est cultus omnium maximus , sicut est cultu
etiam unitam Verbo, non esse Deum , esse tamen substantialiter, & in unitate pers x conjunctam Deo, hoc pacto debitus est ipsi cultus latriae, non quidem eo modo, quo tribuitur Deo, std Qtummodo quantum ad substantiam; quod ut explicem, sciendum est, cultum quemcumque respicere posse motivum formale & primarium, & objectum materiale & secundarium ; in primo sensiulatria concedenda est soli Deo, in mcundo vero etiam humanitati coniunctae Deo; Ideo de Deo dicimus absolute, ipsum adorari, de humanitate vero dicimus , coadorari, ita ut una sit actio adorationis, sed dum tendit in Deum , est propter Deum , dum vero in humanitatem , non propter humanitatem,
sed propter ipsum Deum, cui conjuncta hypollatice humanitas est ; Res ista pluribus posset exemplis explicari , sed unum sussciat in politicis , a quibus argumentum desumi potest ad sacra. Ce te purpurae Regis non est Rex, & tamen eadem adoratione tam purpuram ad ramus , quam Regem ; Corpus etiam alicujus eximii viri adoramus eodem cultu, quo anima, nec tamen corpus est anima. Ratio in nostro casu est eadem ;quia sicuti purpura & corpus sunt quidem objectum terminativum , & materiale adorationis. Objeistum vero Q γmale est dignitas Regis, Δ excellentia animae, ita humanitas Christi est objectum terminativum & materiale adora tionis latriae, dignitas vero suppoliti Divini,per quod humanitas si ibsistit,est o jectum formale, motivum primarium. I S. Dices . Ergo humanitas ad ratur Elum de secundario, & propter aliud; ergo adoratur cultu latriae ibi umper accidens , & respecti ve, non per se, & ab Qtute , ut contendit conclusio nostra Sed eontra. Si confundatur m tivum secundarium & objectum materiato cum motivo per accidens , libenter assentior, sed erit quaestio stilum denomine, quae tamen , ut evitetur, dicendum est, adorationem de secundario esse quid unum cum adoratione per accidens , quando, quod adoratur de secundario, per se non conjungitur illi, quod adoratur de primario, ut contingit in purpura Regis' quae politice si
tum adoratur per accidens , dum Regem operit, quia ipsi selum per accidens unitur; Res autem non est ita in casu nostro. Etiam quod adoratur propter aliud, adoratur reipective, quando
illud aliud est diversiim suppotitum , quod in Christi humanitate non contingit. Adverte insuper, aliud esse, rempliquam esse objectum per se, & aliud propter se. 16. Ad secundum prop stum in argumento; potest concedi, & potest
negari antecedens. Si concedatur disparitas est, quia actu dileetionis, est actus internus a cognitione directus , S
339쪽
sao De adoratione debita Chriso,
ideo sic potest praeseindere, ut respiciatiliniuin id, in quo semina bonitas reperitur, & quamvis etiam non praest inderet, attamen respicit objectum in m tivo formali adorationis, adoratio autem est actus externus, Sc resipicit omne id, quod maximae excellentiae est con
juctum, ut patet in exemplis adductis num. I . Quod de dilectione dieitur,
etiam de adoratione dicendum. Si autem negetur, ut revera, inter alios D istores , negat Suareet, quod de adoratione diximus , etiam de dilectione pronuntiamus , ita ut humanitas Christi, ut
conjuncta Verbo, diligi possit se per omnia , non tanquam objectum sermale &primarium, sed materiale, 8c secundariam & merito negari potest ; nam qui amat v.g. CLEMENTEM XII. ob singularem ejus liberalitatem , & in sapientes homines studium , non tantum amat ejus animam , in qua resident hujusmodi virtutes, sed etiam ejus corpus, ct omnia, quae ipsi physice conjuncta sunt. Ita a pari.
SuareZ astirmat,etiam humanitati Christi , ut in supposito Verbi , sacrificii
honorem deserri de lacundario, 8c materialiter; Hoc mihi tamen satis arduum videtur, nam, si ipse Christus, ut homo , est Sacerdos & Hostia, id est Saerificium, certe sibi ipsi ut homini, offerri nequit; propter hoc mellis existimo negandum esse , sacrificium proprie dictum, ut est
sacrificium Misth, offerri posse Chri lii
humanitati, etiam ut conjuncta: Uerbo;
Hoc tamen non probat, humanitatem
non esse objectum dignum , cui offeratur sacrificium, ut sa rificium est, sed tantum prout institutum est de saeto propter rationem adductam, nam si alius suisset institutus modus sacrificandi Deo, ut erat in lege veteri, potuisset sacrificium offerri non selum Deo, sed etiam Deo, ut homini; Quare cum in cultu latriae non contingat, quod in sacrificio, fit, cultum latriae ipsi , etiam ut homini, esse deserendum.18. Quantum ad meritum & sati factionem, aliqui Scotistae citantes Q tilissimum respondent; Christum oraς
se, proinde etiam meruille secundum naturam humanam praeei se sumptam , non ut Uerbo unitam ; sed , ut verum fatear, haec doctrina non placet, etenim
meritum & Christi satisfactio dieitur superabundans, quia valorem accepit a
suppolito Uerbi Divini, ergo quia erat
ab humanitate, ut unita Verbo. Quamobrem dico , per id Qtum probari, b
inanitatem ut unitam Uerbo esse non
posse objectum rmale & primarium ad Orationis, non alio modo, quOssiperius dictum est . I9. Ob. a. Antequam incarnatio p rageretur, Angeli adorabant Verbum ,& nunc etiam cultu latriae idem ad rant , peto, est ne idem actus adorati nis vel diversius t non idem , quia mutato objecto debet mutari actus, aut saltem addito objeeto debet aliquid addi
etiam actui; si diversius, ergo eadem adoratione non adoratur Divinitas, ochumanitas conjuncta Divinitati. Respon lio communis est, esse actum
numero diversum,non tamen esse actum
inferioris adorationis , etenim prior actus resipiciebat Divinitatem selam , secundus vero Divinitatem δc humanitatem . Optime tamen juxta principia Scotica defendi potest, esse eunde nia actum , sicut esset eadem numero visio , si ad Qtam essentiam serretur, non ad
persenas , ut possibile sustinent; 8c ratio
est, quia ad mutationem actus requiritur variatio in objecto sermali Sc primario , nec sufficit variatio in Qlo objecto materiali, secundario, Sc concomitanti, priori igitur actui, quo adora bant Qiam Divinitatem,additus est tantummodo novus resipectus, quam appet lant attingentiae, ad humanitatem. 2 O. Ob. 3. Auctoritatem Damasteni orat. I. de imagini h. in fine. Non materiam ined mseriar authorem adoro, qui
340쪽
salutem straberet, materiam vero, per quam mihis usparta es, euere non δε- am, non tamen ut Deum. Resp. Damasteni mentem a nobis satis expositam esse; excludit itaque ab humanitate adorationem, cujus humanitas sit objectum formale, & primurium , non alio modo; & sic explieo alios Patres , qui fortasse afferri pos
ARTICULUS IV. An humanitati Chrisii fecundum se
ar. πη Ι C consideramus humanita-H tem praecisam a Divinitate, ut pura humanitas est,pr dita tamen donis supernaturalibus , ita ut ipsa sit Br- malis primaria & motiva causa adora tionis . Haee qnidem quaestio paucis a nobis resolvenda est, quamvis ab aliquibus Doestoribus per plura capita in examen vocetur,& hoc praesertim fit a Ua quio , qui contendit, indecens omnino esse, adorari humanitatem Christi dumtaxat sine adoratione Divinitatis &Uem hi, proinde aut adorandam esse cultu latriae , modo a nobis superius exposito, aut nullo modo. Pro sententia siua assert alden. min. g. de Sacramentalibus cap. I I9. Catherin. opust. de adorat. imaginum , immo & S. Bonavent. in s. dic. 9. art. a. q. I. aliosque, quos apud tysum invenies.
serme celebriores Theologi 'tam vel res, quam recentiores . . Hoc apertiis-niis verbis docet S. Th. 3.P. q. 2I. artis incorp., ubi habet haec verba. Ador
tu humanitatis Chrisi si iciter potes intesisti. Uuo modo , ut Isi jur, Aut Niadoratae, O sic adorare carnem Chrisi ,
nibu es aliud, quam adorare Her. m. Dei incarnatum, ct fecundum boe adoratio humanitatis Chrisi es adoratio imtriae . Alio modo potest intelligi adoratio humanitatis Chrisi, quae fit ratione ιμ-T III. manumis Cislsi perfectae omri munere gratiarum , ct sic adoratio humanitatis Chrisi non es adoratio latriae ined dulic. Hoe tradit Scot. in 3. dic9. q. mantum
adsum articulum. De S. Bonavent. nihil est, quo alii glorientur, immo a Ma-strio ei latur pro assertione nostra; Ex recentioribus vero plurima turba est; a Lficiat Suarcet pro omnibus.
S. Thomae auctoritatem legisset, non aeri adeo ingenio, ut plerumque sui m ris est, contrarium proposuisset, aut calutem Doctorem Angelicum adduxisset, ut ipsi aliquam daret explicationem , ut in coeteris solet; adeo res clara est, ut oporteat, vel contrarium doctrinae ejusidem docere, vel ejus doctrinam pro sus hae in re ignorare. Hac de re mihi arcidet opinio illa , quae humanitati Christi secundum se con sideratae cum donis supernaturalibus,& praecisae a cou-junctione Divini Uerbi, cultum Duliae, sed excellentioris ordinis , nimirum hyperduliae, impendi posse, ac debere de-sendit .
sussicere posset authoritas Damasceni lib. . de Fide cap. 3. ubi sic. SI dividas futilibus intelligentias id, quod videtur, ab eo, qu d inteuigitur, madorabilis es, ut creatura, nunc inseras; atqui creatura in adorabilis est cultu latriae, non duliae, etiam excellentioris ordinis , ergo humanitas Christi sic praecisa Sce. Posise autem sie dividi Christi humanitatem
ab unione cum Verbo, esto non innueretur a Damasteno, ambigendum non
est; si enim praestinduntur quae re sunt eadem, magis hoc dicendum de illis , quae tantum re sunt unita; & in hoc tantum promoveri poterit quaestio illa philoQphi ea, an sit praecisio objectiva, vel
sermalis, quae ad rem nostram non est.
23. Admissi igitur hac praeeisione quod proposui demonstro; In Christi
humanitate sic a Verbo praecisa reperitur objectum verae adorationis, quaesit hyperduliae, reperiuntur enim dona su-S s Per-