장음표시 사용
351쪽
s. Quod igitur pro certo habere pollumus, est, Iulianum Ap Istatam primum fuisse , qui Saninis cultum omnem *bstulit, ac negavit, & hoe satis indieant Cyri I. lib.6. contra i psium, Sc Na-
Σianz. Orat. 3.num. II. Nunquam tamen
tam acriter 8c barbare in Sanctos actum est, quam tempore Leonis Isaurici, dc Constantini Copronymi, de quibus infra disseremus . Errores istos excitarunt Meleinae penes Waldensem tona. 3.
cap. II 8. & tandem immanius etiam Calvin .lib. I. instit .cap. II .q. II. & Centuriatores cent. I. lib.a. cap. . Contra quos a
Sanctos adorandos esse minori cultu , quam sit Deus, majori vero, quam sint homines, quem cultum nos Catholici appellamus duliam. Hoc primo loco demonstramus ex iis, quae in Scripturis Sanctis enarra tur . Quid dicitur de Iacob Gen. I Cumque e Passer c lor apparuerant ei res viri sumes pos eum , quos eum via
disset , cucurrit in occursum eorum , adoratii in terra id de Loth i9. Cum vidissu eos , surrexit, di isit o
piam eis, adoravitque pronus in terram . De Balaam num .aa. legitur. Nit -- gelum santem im via evaginato gladio, adoravitque eum monus in terram. De Iosite cap. S. habetur. Lmavit oculos ,
O sidit virum santem antes, perrexit que ad eum, ct ait: Noster et, an adve farioram Z qui respondit ; nequaquam; sed rem princeps exercitus Domini. C eiit Issuepronus in terram , ct adorans ait . Nunquid Saul I. Reg. cap. 28. non inclinavit faciem suam in terram, S adoravit Saniuelem t Numquid non Abdias Eliam 3. Reg. cap. i8. Quid igitur novi a nobis fit, si Sanctos adoraturi prollernimur i
Concilia, in quibus haec veritas declarata , ac statuta est, & Sanctos Patres, qui pro Samstorum adoratione di sert - .stripserunt, sed cum haec adducenda sint, ubi de cultu erga Sanctorum reliquias agetur, libenter modo praetereo . Unum vel alterum testimonium tantum exponam. Eusebius lita .His. αi9. haec habet postquam de S JacobI Hier
solymitant cathedra sermonem habuerit . Satis perspicue declarantes, qualiter tum antiquiores, tum no ritemporis risiani, viros SanHos ob 'forum erga Deum amorem, debito semper honore veneratI sunt, O hactenus venerantur iS. Hieronym. in epist. ad Riparium de erroribus Uigilantii. Honoramur servos, ut honor servorum redundet ad Domianum , qui ait, qui vomuscipit, mesus sit, Augustin. lib. 2 o. contra Faullum cap. ait Populus inrisianus memoriar Marorum religiosa solemnitate conc lebrat.
ram adorationem , nec solum cultum civilem , 5c politicum , hac potest rati ne demonstrari. Adoratio aliud non est, quam submissi animi testimonium & n ta erga excellentiam alicujus, quanto igitur excellentia crescit, tanto crescit adoratio, atqui in Saninis est excellentia maior quacumque excellentia civili,& humana, sunt enim filii & haeredes Dei, cohaeredes Christi, ergo. . Non sunt hie praetereunda mo menta illa , quibus oppolitum haer lici contendunt ostendere , sed illa
tantum , quae cultum adimere viden tur , nam quae ad Sanctorum invocationem pertinent ad suum locum reservabimus. Primo opponunt ex Scriptura .
Deuteron. 6. Dominum Deum tuum ad
rabir ,'illis Fertier . Quo textu usus est Christus Dominus Math. . Daemoni ab ipso adorationem poscenti inquiens, feri um es, Dominum Deum tuum ad rabis c. postulavit autem Diabolus non latriae cultum, sed inferiorem , ergo nullus cultus adhiberi potest in creaturam sine crimine idololatriae. Paulus I. ad Timot. i. Soli Deo honor digloria;& ad Galat. . illos admonet, tri, qui na-
352쪽
rura noniant Dii , feraiebatis . Igitur
memini, praeter Demu, exhibenda ado ratio est. 8. Respondemus, hse omnia ver esse, loqueddo de cultu latriae, non Rutem de cultu inferiori, licet religioso, qui non sistat tu eo, cui impenditur, tanquam in fine, sed ulterius dirigatur ad Dei honorem, sicuti supra ex Ambroso dictum est, & adverte in primo laudato
textu dictum quidem fuisse, Misolifer
vira, non autem. Dominum Deum tuum
solum adorabis. Pro secundo textu , licet Daemon postulavit solum adorationem , quae secundum secuilibet ador tionis generi communis est, attamen
superbus ille , qui olim altissimo similis fieri stultissime appetiit, latriae ador
tionem postulavit . optime respondit itaque Christus, solum Deum adoran dum esse, ut sic illum magis consudderet , & exprobraret; Quamvis sic Christus resipondere poterat, qui revera nulli alteri cultum debebat, quam D a omnes enim creaturae Christo erant in seriores; Non inseras tamen ex hoc, posse Daemoni aliquem cultum offerri, quippe qui inter omnes abjectissimus est, & Dei apertissimus hostis: Pro temtio textu, dubium non est, ibi sermonem esse de honore & laude soli Deo tribuenda , agitur ecim ibi de Christo, qui
in hunc mundum venit, ut salvos faceret peccatores, inter quos erat Paulus,
qui inquit, se misericordiam consequutum esse, ut Bret fidelis. Et quia hoc a Qta Dei liberalitate progredi poterat, ideo dixit,fili Deo honor,=gloria.COC rerum idem Apostolus honorem, & gloriam inferioris ordinis aliis, quos ben:
Operantes noverat, concedit; ait enim ad Rom. a.gloria, ct hovor omni speranti bonum. Pro quarto textu, non est,
cur aliquid addam; colebant enim prius Galatae falsos Deos, sicut verum Deum, itaque adorationem lautreticam exclu- . dit. Uerum de hae re ampliorem D ruinam juxta Patrum, quibus adhaerendum est, mentem, ubi de Sauctorum
re liquiis, & imaginibus disputatio instituetur, exponemus .
9. Secundo opponunt quaedam Sanctorum Patrum testinionia . Sed pro nunc sufficiat nobis illos explicare, sicut Scripturas expendimus, nimirum ab ipsis excludi cultum latriae. Etiam de hac re infra. Potius ergo confugiant ad Concilium Laodice num , vel ad Adrianum in epist. ad Constantinum , & Irenen . Ιl lud enim can. 3 5. s dicit. Non oporici,
Gripianos demicta Ecclesia abire, di
ad Angelos idololatriae abominandae coningregasione acere; sticumque aurcm i ventur fueru occultae huic idololatriae vacam, anathema sit. Adrianus vero de Sanctorum adoratione inquit. Θasis iue es adorationis honor profecto non
alius, quam is, quo nos peccator I quos σinvicem prosequimur, suturantes nos inter nos per honorat Anem, ae dilectionem. Atqui nos inter nos utimur tantum ad catione civili, non religiosa , ergo.
Sed si haeretici mihi opposiverunt eamnem, illius Concilii, ego opponam illis canonem 3 . in quo cultus Samctorum Martyrum ab eodem concedi tur; prohibetur ergo in illo canone cultus erga Angelos malos, ad quos plures magiae causa dirigebantur, ut fatetur Tettuli. in Apologet. cap. a'. Neque
etiam Adriani epistolam produxissent,s , quod prius dixerat, non dissimul a ,sent; assirmaverat siquidem, Sanctos colendos esse propter justitiam & sanctitatem, quae excellentia major est quacumque civili; Hoc igitur nomine cultum illum appellavit per respectum ad
cultum latriae, non per respectum ad illum , quo erga alios homines utimur. Io. Tertio opponunt exempla tam
in lege veteri, quam in nova. In illa id est quod Esther 3. legitur, nempe Mardochaeum noluisse genu flectere
Amano, & propter quid ξ sic alloquens Dominum se explicat; Scis, quia non si superbia, ct contumelia, ct aliqua gloriae cupidicate fuerim hoc, us non adora
353쪽
rem Amansuperbissimum, libenserenim profurte Israel ursuis pedum ejus de ficulari paratur essem , scd timui, ne
honorem Dei mei transferrem ad hominem , ct ne quenquam adorarem me pio Dro rareo. In nova; eum Act. Io. Comnelius adoraret Petrulla, respondit iste. Surgeae' egoi homo sum. Act. vero I . eum Sacerdos cum civibus vellent Paulo & Barnabae immolare, isti easset sssibussuis exilierunt In turbas claman-res , ct dicentes; Viri, quid hac aeuis nos mortales fumus , similes vobis h
miser. Denique Apocal. I9. cum Ioannes vellet Λngelum adorare, dictum ei ab Angelo suit: Vide , ne feceris, comservus enim tuus sum, ct fratrum tu
rum , Deum adora. ca. Primo exemplo respondent aliqui cu in S. Th. a. a. qu. 8 . art. I. 8c Lyrano in eum locum;Amanum latriae ad
rationem postulasse, aut saltem postulare Mardochaeum putavisse, ideo dixit, sed timui, ne honorew Dei mei . tanita enim viderat ipse insuperbia elatum, ut etiam plusquairr Regem se adorari velle existimaret; Quod enim alia ad ratio Mardochaeo licita foret , nemo merito dubitabit, cum nec lege prohibita foret, & a pluribus in lege Sanctis fuerit adhibita. Ipsa Est lier adoravit Assuerum , Ruth Boo1, Judith Oloser-nem, Abigail, dc Miphiboseth Davi-dem Sce. Uere igitur Mardochanis putavit , ab Amano peti adorationem la
Respondent vero alii cum Cajet no a a. q. 8 . art. I. quod , etsi cultus ille esset secundum se mere civilis, tamen ex consiuetudine genu flectere quotidiesne aliqua magna necessitate soli Deo debitum erat, R ideo dixisse Mard chaeum , sed timui , ne honorem Dei mei dic. I a. Exemplo secundo respondet S. Ioan . Chrysbst. in eum locum. Petrum ex modestia honorem illum noluisi se, ut pluries etiam inter homines contingit, quamvis ipsis talis honor debitus sit. Gregorius Magnus 3I. Moralistomo I. sic ait. Adversatus ei, quis ρυ-
eidit ad pedes Pesti , quod fili Deo, non homini Destre licuisset, sed suspectam
mentem habebat, ut puto, viri Romani ,
qui e flebat leniter eream Hus, idoluimmolare die. Beda in actuum expositione, sic loquitur. Gesueorporispra mox at Cornelius , ρuid imus in eorde Auditionis habuerit; obviam enim suo auctori venit auditor, qui mundopectore,er insenta sedulus aure, atque inbiant desiderio verbum Dei usipit. Nam qui tarde ad erodendum perirabitur, quasi dDoctore Deens erigitur , sed γi de suaesitae maculis erubosens praeidendo ire faciem inmilitatis pariter is sudoris j dicia praefre, jure ditio Praeceptore me
retur erigi. Tertio exempla non est, cur respondeamus, agebatur enim ibi de Sacrificio, quod certe nulli creaturae Os
serri potest; & certe tanquam Diis existimaverant Limonii immolare, dixerant enim , Dii , miles facti hominibus, defenderunt ad nos, or voeabant Bamnabam Pssem, Paulum vero Mercurium.
33. Ad quartum dicit Augustinus qu. 6 I. in Genes Angelum tanta maj state apparuisse, ut pro Deo adorari posiset, ideo , inquit, corrigendiar fuit ad rator . Existimo tamen a Joanne fuisse Angelum cognitum; Quare aptior vid tur expositio Bedae, Richardi, Anseluini, & Ruperti in ea verba; Sie ab Angelo dictum esse, ut indicaret, tantam esse dignitatem Apostolatus, ut nihil so-ret in Angelis, quod Apostolos pratenatianeret, atque ideo non Bre a Joanne
An Sannismi invocandi. i . T Unctum hoc pertinacissime n gant Sectarii, contra quos agit Concilium Tridentinum sess. a 3. lusc verbis . Mandas Sancta Synodus omnibus
354쪽
Episeopis, ut juxta Catholicae, di
iraticae Ecclesiae usum, aprimaevis cir sianae Rationis temporibus receptum Sanctorumque Patrum consensionem, acrorum Conciliorum Decreta in primis e Sanctorum Intercessone, invocatione indeles diligerier instruant, docentra eos s anctos, una cum oriso regnanteI, or xiones suas pro hominibus Deo ostierre, Gram, atque utile esse , eo uppliciter invoeare die. Illos vero, qui negant, Sanctor , aeterna felicitate in caro fruenter , invocandos esse: aut qui asserunt, vel istos pro hominibus non orare: vel eorum , ut pro nobis etiamflngulis orent, invocsti nem esse idololatriam , vel lium esse, in caelo regnantibus voce , vel mente Iuppi care, impie mire. Uides ex hac doctrina, inferri quidem utilem esse ac
piam Sanctorum invocationem , non tamen necessariam omnino ad salutein , quamvis gravi culpa non careret,qui vel ex incuria, vel ex contemptu, & multo magis, nunquam Sanctos invocaret. IS. Hoe melius demonstrare non Possum , quam hoc argumentum Prup
nendo . Illi pie, ac utiliter sunt invocandi, qui pro nobis plurima bona a Deo
intercedunt, sed Sancti plurima bona a Deo intercedunt, ergo Sancti sunt invocandi . Minorem probaturus non aliunde possim momenta desumere, quam ex iis, quae perpetua Sanctorum Patrum traditio ad nos detulit, quaeve in pluribus probatissimis , & antiquis monumentis leguntur . Prius tamen Scriptu Tas Sacras non praeteribo, juxta quas suas Patres protulere sententias . Et
primo si de Angelis loquamur,Loth Genes Isi. supplex ab Angelo postulavit,ne Urbs Segor incendio deleretur,quod etiam obtinuit; respondit enim Ange-Ius: Surice precer tuas , ut nonsub r-
Jacob , post luctam cum Angelo, ellia-itavit & obtinuit benedictionem; c. 8.dem benedicens filiis Ioseph ait; Deus,ine Meo pectu ambulaveruu Patreι
mei Abraham, Isae , Deor , quipascit me ab adole secentia mea usque inpra suem diem, Angelus, qui eruit me de eun malis, benedicat pueris isis. Et
profecto cur pium, ac utile non erit Angelos invocare, quorum curae ac tutelae
Deus homines commisit , juxta illud ps9o. Angelis suis Deus mandavit de te, ut eus odiant te in omnibus viis tuis, in , manibus portabunt tecte. Et illud Pauli ad Hebr. I. Omnes sunt adminis torii spiritus,in misiserium mi propter eos, qui haereditatem ea an alutis. Et revera Angelus Rapbael ad Tobiam c. II. dixit: Quando orabas eum lac mis c. ego obtuli orationem tuam Domitio . 16. Si autem de Sanctis Viris Io- quamur. Ierem. II. legitur. Siseterit M si, o Samuel coram me , non ιμanima mea ad populum Vlum. EZech. Iq. Si fuerint tres viri si in medio ejus,
Noe , Daniel, ct Iob, i insevia sua
liberabunt animas suas, au Dominus exercisuum . Machab. IS. Onias visuis manus protendem orare pro omni populo
Iudaeoram, qui S demonstravit Jer in iam dicens; Hic es fratrum amator , ct populi Iriau, Me est qui mulsum orat proposuis, ct universa sancta civitate,
IeremIas Propheta Dri. Denique si valde pium, ac utile est, etiam ad viroscinctos, qui adhuc in terris degunt,conis fugere; ut fecerunt Iudaei I. Reg. 7. Samuelena alloquentes; Nec ei pro nobis elamare ad Dominum Deum nostrum,utfalset nos . Et Apost. ad Rom. IS. inquit : Obsecro vos frasres, ut ad=uvetis me in orationibus vobis o me ad Deum cur pium, utile, licitumque non erit, sanctos, qui jam in coelis cum Christo triumphant, invocare, eorumque in tercessonem ac patrocinium exposcere tII. Nunc jam ad Patrum doctrinam exponendam devenio. Cyprianus
in epist. ad Cornelium; Si quis Mine n Frumprior Divinae dignationis celerit te praecesseris, perseveret apud Domianum nostra dilectio. Pro fratribus, ctior aribus uafris apud mi icordiam P triἔ,
355쪽
tris, non esset oratio. Sed inquies, utquid rogare beatum, ut perseveret in dilectione , eum , si in hac non perseveraret, beata vita .ret indignus ὶ Sed stilo , aliud esse de dilectione, quae in affectu animi consistit, Eccharitas dicitur, loqui, aliud de effectu & fructu dilectionis, qui in eo situs est, ut pro ce tis hominibus beneficia impetrent;semper beati diligunt homines , non illis i men semper dilectionem opere exprimunt , quam multoties exprimunt rogati; Quod etiam dicitur de Deo, qui licet diligat homines , istis tamen gratias
rogatus concedit, non rogatus minime largitur. 18. Gregorius NaetianΣ. in orat. I 8. de S. Cypr. Martyre sc concludit. Tu vero nos Θ caelo benignus aspice, rationem no Dam, ac vitam guberna . Et
in sto. de S. Basilio, sic illum alloquitur.
Tu vero Θ caelo nos aspice .... totum vitae nos,ae eurriculum ad id, quia maxim .
Gregor. Nysi. in Orat. in S.Τheor. set eum invocat, & ejus auxilium ema-gitat . Intercede pro Patria apud eommunem Re em . Timemus B ationes, expectamus perimis .... to Mam mi Ipro nobis pugna, pacem postula. Et pa eis interjectis . mod incolumes summfersati , tibi accestum referimus suo F majori advocatione, ct interrefflone opus es , fratrum ιuorum Martyrum chorum congrega, ct eum omnibus deprecare. Admone Petrum, excita Puplam , nec non Ioannem Theologum,
dilectum discipulum, ut profundatis Ue Ecclesiissiliciti t. Quae omnia serent inania, & insipienter dicta, si Sancti invocandi non serent, neque nostras preces audirent.
Plurima proferre possem ex SSJoanne Chryssistomo, & Ambrosio; sed duo sessicient. Primus in homiliis de Sanctis Bereniee , & ciis sic effatur.
Non flum in Medimeso, sed in aliis
etiam rium ad illas a gresamus, δε- precemur eos . Magnam eiam apud Deum obtinent, non viventer dumtaxat, sed etiam mortuae: immo momtuae multo magis. Nune enim sigmata Cissiportant; me porros mala momsrantes, nihil non Reripersuaderem sunt. Ex hoc intellige, quonam merit a Deo gratias, quas elargiuntur, obtianeant , non denuo merendo, sed praeterita merita Deo exhibendo. Secundus vero in lib. de Viduis, ubi deseribit S crum Simonis, quae magis febribus tenebatur, a Christo seni tat i restitutam ,& pro qua rogaverunt Petrus, & Andreas; deinde concludit. Nuncjam ρ unt pro nobis, distro omnibus imp trare . Obsecrandi sunt Anguipro nobis, qui nobis ad praesidium donati sunt: Mamores obsecrandi, quorum videmur nobis patrocinium viviae e. si enim sunt De martyrer, nostri praesules, speculatores vitae, actuumque refrorum; Non erub scamur eos intercessores no rae infirmit iis adbibere edit. Renuent fortasse haeretici audire Hieronymum . Hunc certe proferrem in epist. 23. ad Paulam de obitu Bl sillae, ubi sieribit. Pro te Dominum rogat, in bigui, in de ejus mensesecurussum, v xiam impetrat peccatarum, & in lib.eo tra Uigilantium, ubi sie eum eogit; Diacit in libella tuo, quod, dum vivimur m tuo pro nobis oraresossum I, A quam
autem mortui fuerimus, nulliui At pro alio exaudienda oratio. Si Assiat, di Mar res adhuc in corpore consitura possunt orare pro carieris , quando prose aritae debent eme diciti, quanto ma ipscoronas, victorias, ct triumphos t Quod
est argumentum meum num. I 6. in fine.
Audiant tamen Augustinum, quem Ripsi tanti factiunt. Hie autem ferme simili argumento in serm. I. de S. Stephano haec habet. Commendemus non e go orationibus ejus, multo magis enim nunc exaudietur pro veneratoribus fuit,
qui fle exauditus es tunemo lapidator bursuis. Idem prosequitur in serm. St. de diversis, & lib. I a. de Civit. cap. 8. ita ut dicat: Si miraculasanitarum, ut alia
356쪽
alia taceam, ea tantummodo velim scri-oere, quae per hunc Marorem, ides loriosissimum Stephanum , factasunt in Co- Anio Calamensi, edi in nostra , plurimi consecundisoni libri. I9. Nunquam huic dieendi modo
sinem imponerem, si omnes Sanctos Patres in medium proferre contenderem . Libenter igitur alios praeteribo, & tantummodo dicam, ritum Sanctos in v
candi antiquissimum fuisse, atque in Omnibus liturgiis tam latinis , quam graecis reperiri; Deprimis nihil dicam, sed satis sit, legere librum Sacramentorum Sancti Gregorii Papae, & ordinem Romanum de Divinis Oilietis . De postre-ὸliis vero, suffciat illa, quae Sancto I cobo instribitur, & affertur in tona.6. Bibliot. ubi leguntur haec verba: Sancti me Dei Genitruis , Osemper Vi ginis Muriae, edi omnium Sanctorum, aerisorum memoriam faciamus, ut prec bui , ct intercessionibus ipsorum omnes misericordiam consequamur. Altera San est Ioannis Chrysost. ubi haec alia. Inhonorem, di memoriam benedi glori fae Dominae nosBrae Dei genitricis , cujuxinterces nibus Husise Domine edie. possem tamen afferre Chalcedonense Conci l. in quo act. I l. de S. Flaviano dicitur
Rus mortem vivit; Mars pro nobis o et, Ac prius Ephesinum, cujus Praeses Cririli. Beatum Ioannem invocat in Orati ne, quam die habuit illi Sacra.
ao. Ex Conciliis afferam tantummodo septimam Synodum generalem 1, in cujus act. . , praeter alia, sunt ista . Cum timore omnia agamus , psulanter Aterces nes incontaminasae Virginis , item Sanctarum Angelorum , omnium σ
Praetereo gratias, & miracula Sanctorum invocatione hominibus eoncesse. Haec enim si perpendere , vel expligare vellem , instituti mei leges excς-derem ; Si stirent haeretici, quantum
curae, studii, diligentiae, inquisitionis
adhibeatur antequam aliquis, ut Sa ctus declaretur, in suo errore non per : Tonι. III.
ssterent, ut videntes nou viderent, &intelligentes non intelligerent. ai. Adeo nianifesta, ac prosus i refragabilia siunt, quae diximus, ut nihil, quod reponere pol sint Novatores , vi deatur , & si fortasse aliquid sit, jam resolutum fuerit, ac rejectum. Nihilo tamen minus, ut omnia expressa fiant, nonnulla subdemus.
Proponuntur Haereticorum cetumenta,
P Rimo inquiunt ; equidem plures
Patres a nobis adduci pro admittenda sanctorum invocatione; sed nulla fides in hac re ipsis adhibenda ; et enim tribus prioribus Ecelesine iaculis nullus fuit ritus , nulla pro sanctis invO- candis consuetudo; quarto vero seculo ritum prorsus ignotum alii introduxerunt . Ita Dallaeus Calvinista. Existimaveram , benignum Lect rem meum satis superque satrum testimoniis taedio affetisse; provocat me tamen Haeretieus iste; sed quamvis nullus mihi Pater Occurreret, qui, sanctos
invocandos esse, doceret, parum evinceret, siquidem ipsi respondereni. Tu a me petis Paties primi, vel secundi
seculi, qui hoc tradiderint, ego a te peto Patres ,- :qui hoc negaverint; hoe Patres pro me dixisse satis aptum. immo invictum argumentum habeo, cum dixerint alii Patres successores, qui immediate post vixere, & hoc a majoribus sibi traditum fuisse potest, ac debet existimari; s oppositum prius contigisi
set, reclamassent prosecto, erant enim Praesides, ac pastores optimi. , fidei, atque . ecclesiasticae disiciplinae sortissimi propugnatoreis, reclamavit nemo, docuCrunt omnes; quid ergo sentienduin tmirum autem esse non debet, ex prioribus illisi seculis nobis testimonia deinesse. Tyrannorum persecutiones & cre
357쪽
pus tunc erat pro fide moriendi, non stribendi; tunc incipiebant sancti, quos
invocaremus , non qui a nobis invocandi , nobis praescriberent, vel nos suaderent. In actis tamen Martyrii Sanincti Ignatii, qui post Evodium fuit in Antiochena Sede succetar, & S. Polycarpi , qui fuit Discipulus Ioannis, legimus hos Sanctos Martyres ab illis sidelibus invocatos fuisse . Sanctus etianti, Ira naeus, qui Obiit an .aOI. lib.S. contra haeres. cap. I9. loquens de Eva, & MDria inquit. Sicut it seducta es, ut est geret Deum, ita hae suasu es obedire Deo, ut Virginis Evae Virgo Maria fleret advocata. Eusebius, qui floruit 2b initio tertii saeculi lib. II. praeparationis
Evangelicae cap. II. sermonem habens de hominum Deo charissimorum obitu , ait: Eorumsepulcra celebrare,ΦpreceIibi vorque nuncupare , ct beatas tu rum animas venerari conseverimus , iri e d nisis merito eristatuimus. II. Secundo opponunt ex Scripturis. Ad Rom. Io. LMmodo invocatam
n guem non crediderunt Z At in sanctos non credimus, sed in Deum , itaque sancti non sunt invocandi. Christus ora. tionis & invocationis Ermana praestri hens, init uiit Mat. 6. orantes dicite. Inter ster , qui er in Cartis cte. Luc. ι . Petite, is accipietis . Vanum igitur est ad sanctos confugere ;.ficut si Rex paratissimus esset ad eonserendam dignitatem petenti frustra alterius admitteretur intercessio , & qui haurire posset aquas a Bnte, perperam rivulos ad iret. Resp. textum Apostoli esse de invocatione alicujus, per quem oporteat hominem salvum fieri, & qui invocetur ut Deus , & omnium donorum author , ideo prius dixerat, Omnis, qui invoc
veris nomen Domini alvus erit. Prae
terea; possunt illa verba sie aliter explicari , ut quemadmodum non possis mus invocare Cstristum , de quo praecipudibi est sermo, nisi quis eum noverit,& crediderit, ita non possumus inu care sanctoa, nisi eos noverimus, &credamus, eos esse Dei amicos, qui plura possunt ab ipsb pro nobis impetrare ; quare aliud est, aliquem invocare,
ut nobis coelestem opem, qua indigemus , conserat, & aliud , ut nobis impetret; tantum pro hoc secundo sanctis effundimus preces, eosque invocamus ἐsed falsum est etiam , nos in sanctos non credere, non quidem tanquam in objectum primarium , sed tanquam in unum ex secundariis, unde Paulus in epis ad Philem. ait: Gratias ago Deo meo, auriens charitatem tuam, fidem, quam habes in Domino Iesu , Or in omnes sensus. Ad secundum , ex illa orandi ser-ma, quam Apostolis Christus praucripsit, male inserunt Novatores , non ess invocandos sanctos , aliter sequeretur,
quod cum oratio illa dirigatur ad P trem , nec filius , nec Spiritus Sanctus invocari possent, ac deberent , dici auterin potest, ibi Christum Apostolos d
euisse, non tam de eo; quem orarent, hoc enim Optime noverant, sed de rebus , quas in oratione postulare deberent , de istis enim dubitabant, curris ibidem dixerint; Doco nos orare. Respondent Magdeburgen . lib. I. cent. I. cap. posse ac debere Filium ,& Spiritum Sanctum invocari, quia id exempla nos docent, atque ex ipsa sorma baptisini colligi potest. E' contrario
sanctos invocandos esse, nec est prirceptum , nec est exemplum, nec Sanct
rum invocationi aliqua facta promissio. Sed si hoc verum est, neque ancti orabunt in Coelis pro tota Ecclesia in genere, quod tamen ipsi in apologiata concedunt. Sed falsum omnino est , quod assumunt; si loquamur de prirce pio, id nos asserimus, ali uin sanctorum invocatio soret necessaria necessitate praecepti, quod nullus Catholico rum dicit, nec Tridentinum declara vit. Si autem de exemplis, haec innumera si1nt, & satis constat ex iis, quae diximus, ex quibus etiam patet, pro
missionem factam esse, quae etiamsi de-
358쪽
esset, attamen sanistos invocandos non me, contra quos res agebatur, existi- esse, non pmbaretur; ut enim merito mabant valorem , 3c gratiam bacramen-justeque invocentur, satis est, si eorum ti pendere a Ministro , ita ut bonitas mi- intercessionibus Deus plura concedat, ni stri baptietantis sanctum essiceret b1- etiamsi non promiserit. Certe plerum- ptiZatum, malitia vero coinquinaret, que nos confugimus ad aulicos vel ami- atque ideo Sacerdotem eonstituebant , eos Regis, beneficium aliquod a Rege tanquam verum mediatorem, & re- obtenturi, quamvis suis aulicis, vel demptorem , Sanctus vero Doctor, ut amicis Rex se id facturum non promia plebem tutam essiceret, live bonus, live serit. inalus minister baptisinum conserret, Ad ultimum. Deus paratissimus dicebat, nullo pacto esse ambigendum, est ad bona conserenda, nec tamen pro- quia unus est mediator Dei, & homi- Pterea negant Haeretici, nos adhibere num Christus Iesus. Sed iterum miror. Posse preces viventium; plura tanae , Hoe mediatoris munus ab Haereticis ne-
non concedit, nisi per preces alicujus gari sanctis in Coelo regnantibus , &Sancti; se Gen. aci. Ab malech non nisi coneedi illis, qui adhuc inter nos dein Per Abrahae preces potuit sanari; & si gunt. Deus in Sodomis invenisset decem via et At inquies, disparem esse raros justos, propter istos non delesset. tionem, quia viventes nostras preces 23. Tertio Opponunt. Sanctorum audiunt, miserias, & pericula nostra
ivocationem adhiberi non posse, quin vident, ideo nobis adjumentum afferre maxima Christo fiat injuria; iste enim. possunt; at qui in Coelo sunt, non tam P r. ad Timot. a. Unus es meiator Dei longas, sent verba Calvini, aures ha- O hominum . Alios igitur mediatores bent, nec ea vid 'nt, quibus indige adhibere, est illius dignitatem arripe- mus; praesertim hoc dicendum est de re vel imminuere. Unde Augustinus precibus, quas sela mente & corde in- lib. a. contra Parmenianum cap. 8. Si temesundi inus; istas enim nemo vide- Ioannes ita dueret , hae erilsivisis, ut re potest, nisi Deus, qui scrutatur re- πωρeccesti , di si uis peteaveris, me- nes, & corda, de quo Reg. 8. Tu no. Hororem me habetis apud mirem, ego si solus eor omnium filiorum hominum. exoro pro peccatis se is, quti eum fer- Proh stultissimam resiponsionem , rex bonorum, atque Melium eissian tanquam si auribus, vel oculis corporeis
rumi quis fleus Apostoliam Cissi, O indigerent sancti, ut nostra audiant, Mnon fleut AHIebri in intueretur e videant; audiunt pro se & vident nouRespondeo. Nullam in hoc inju- solum externas nostras voces & preces ,riam fieri Christo; nee enim, quando sed etiam internas nostras cogitationes sanelas invocamus, illos mediatores no- & suspiria , dummodo ad eos diriga stros eonstituimus, eo pacto, quo. fuit tur, immo si de Angelis loquamur , d mediator Dei & hominum Christus Ie- cent Scotiste, eos eordis secreta v rtute sus, hic enim fuit mediator Blvendo propria videre, non tamen eo modo, debitum creditori pro debitore & pro quo videt Deus, quia huic convenit ipsis etiam sanctis, isti e eontra fiunt cognitio, quam Scotus appellat auth mediatores , tanquam amici Dei, & in- ritativa in , dc judietariam. De hae sit tercelseres nostri, & quidem dependen- etorum cognitione secundum rem dubiter a gratia 3c meritis Christi, quod tare non possiimus . Elias enim post obi- omnes Catholici, dum ipsos in voeant, tum suum Iora in Regem per litteras optime nostunt, x profitentur . Augu- corripuit, ut legitur Paralip. a. cap. a I. stinus bene sentit in eo, quod contraia, Abraham novit Epulonis apud inferos Parmenianum scribit; etenim Donati- cruciatus ,& tormenta; de Ieremia re.
359쪽
Onia jam dictum fuit, sicut & de aIiis.
Dubium tantum est apud Doctores, quo pacto nostras preces audiant, ac indigentias videant. Aliqui enim dicunt , eas cognoscere per ministerium Angelo. rum , aliqui in ipῆ Deo omnia videre , quae ad ipBs pertinent, proinde etiam orationes, quae ad ipses diriguntur. Alia qui, per revelationem ipsis a Deo factam , sicuti pluribus hominibus a Deo suisse concessum plerumque in Historiis legendum reperimus. Quo pacis, vero id fiat, nostra parum interest, dummo do id fieri, concedi debeat. Atque iux ta doctrinam datam explica alias scrituras, & Patres, qui de hae re dubita-xe visi sunt; negarunt enim tantum m do vel naturalem conversationem , vel naturalem cognitionem.
Hos tamen Sanelas Patres , qui in hac re dubitatione aliqua loquuti esse videntur, non est prorsus incongruum expendamus. Horum primum ἀimmo unicum, affert Petrus Molinaeus Gregorium Nini Mnum , qui in fine orationis pro Gorgonia Brore sua ita
loquitur , Si tibi aliqua nos,inrmmirs ratio, di Me sanctis animis d Deo
manus , ut talia resciscant, fusipe nostrum sermonem multorum epitaphiorum eo. Alii legunt se. Goa F quam rerumusramum rationem ducis, ct Me sanctis animispraemii loco divinitur eonceditur , ut i sentiant, hane nostram crationem fumpiat velim. Dubitat ergo, inquit,
Nazi Tenus , an revera audiant qui ut sancti coluntur, preces nostras. P tu isset tamen praeter istum afferre etiam
Origenem, qui lib. a. in epis ad Romanos, ait. Si extra corpus positi, vel famm , qui in Chrsa sunt, agunt aliquid, O laborant pro nobis m. habeatur hoc
quoque inter occulta Dei, neque cartalae committenda m steria.
Fallitur tamen more suo pessimus iste Doctor, atque phrasim non Elun seripturae, sed etiam communis natura iisque modi, quo in loquendo homines utuntur, homine minor ignorat .. Sunt quaedam particular έ' quis alnaando e bitantem animum indicant , interdum vero assirmantem. Hujusmodi est pa
ticul aforsan, sicut direm est alibi; si
cognovissent me, serian eoognovissent S Patrem meum, dixit Christus . Via jusinodi in nostro cassi est particula , cujus rei exempIum tradit Apostolus a. ad Thellatonic. eap.6. dicens Si tamen justum es apud Deum retribuere tribu lationem iis, qui vos tribulast, ct vobis, qui tribulaminI. Et tamen hoc pro cer to tenebat Paulus ὁ praeclara in hunc locum sent Chryῖstimi verba laon .a.
Vox illa si tamen , hoc ideo strino es pro
quoniam, quod ad res valde et ar , ct confessi, di quibus emtradici ueguit, exprimendas usurpare flemur, quasi i-cret, admodum es stam. Hoe dc homines perispe dicunt, nee tamen dubitant; exempla non sero cum quotidie taloquutionibus nostris id contingat; & se, irgilius in primo AEneidOS . LDii tibi , F qua pios respectant numina , si quid
linguam IuWitiae es , ct mens sibi
eonscia recti, Praemia dignaserant. Pariter origenes dubitavit de m do , quem habendum esse inter occulta
Dei, neque cartulae eommittendum
esse assirmavit; hoe satis apte dictunt est, cum de hoe inquirere scrupulosius nihil asserat utilitatis; quod & in aliis fidei nostrae mysteriis sateri debemus,
nee a nobis postulantibus curiosius m dum , quo res aliqua peraeta sit, vel peragat ut , respondeamus oportet . Si enim quis a me peteret, quomodo una& indivis bilis essentia Divina sit in tribus perssinis , aut quomodo duae naturae Integrae & persectae in una persena Christi inveniantur , Oratione declarare non postem, & tamen usque ad sanguinis vitaeque profusionem pro hac fide decertarem . Sed de hoc satis . . 23. Quarto opponunt plurima diiseta Sanetorum Patrum . Istos proseram , Don juxta temporum seriem , sed juxta
360쪽
iuxta m orem Hur, quam pro Haereticis habere videmur. Horum primus sit Theodoretus; qui in ea Apostoli verba ad Colosa. Nemo vos fiscas viaeus in humi tate O Religione Angelorum, quae non vidu ambulans, 'sera inflatus fea I, carnis fuc, σ nsin tenens cosui, ex octe. haec scribit. stia legem defendebant , eos etiam ad Angelos colendas imducebant , dicenses per eos legem datam, mansit autem hoc sitiam diu in Pragia , O Pisidia . my circa Syuodur stuoque aquae conssuit Laodiceae, quae s Phragiae metropolis, lege prohibuis, ne precareu tur Angelos, ct in MLernum usue diem uidere licet apud isos, ct eorum sisti ima oratoria SVebaeor : idi ergo Me com ebant , utique humilitate utentes , d
eenses univer rum Drum nec cerni, nec
comprehenia, nec as eum possesterveniri, ct σου re per Angelos disiuam HI b πevolentiam conciliare . Haec dicendo Catholicorum responsioni Theodoretus occurrit, etenim Catholici dicunt, Angelos beneficia non impertiri, sed finium impetrare, quod idem est , ac divinam benevolentiam hominibus con eis lare . Aliud vero habet idem testim nium lib.8. ad Grςcos ei rea finem, in quo dein onstrat, id a Catholieis fieri, quod olim gentiles faciebant erga Iovem , ει Liberum ; en ejusdem verba. Sure mor tuas Dominus Deus noster in templa premis vestris induxit. Pro Iovis, liber que Patris Ionitatibus, Pura, Purio, Thomae dic. Sole uates pera mur .
Sancti igitur juxta haec pro Diis ha
Resp. Apostolum, & Theodore tum explicandos esse juxta ea quae dixi
mus num .9. ubi Canonem Concilii La diceni exposivi nauis. Liceat tamen ampliora proferre ; iuxta haeresim Simonis Magi, quidam Angeli adorandi erant tanquam minores Dii, qui mundum Icondiderint, & per Prophetas loquuti suerint, atqui illi ita se haberent, ut non nisi per istos placari polist seminus Deus, qui invisibilis est; Narrant hoc
Irenaeus lib. I. CV.2o. 8c Epiph. . in hae re si Simonis; senilem ad Orationem ex eludit Apostolus, & in hoc sensu loquiis tur Theodoretus , immo & scyra. Chrysost. qui hom . . ad Colos ait: Suetu non, nutu , qui dicuns, non oportere per Chrissam reconticari, ct ad Patrem aurae re , sedster Angelos. In eumdem sensum devenit S. Hieronym. q. l . ad Aglassam . Epiphan. vero haeresi 6o. &.Αugustin. haereii 39. notant, oli in suisse hin reticosingincor ita appellatos, mala A gelos cultu latriς soli Deo debito Moraribant. Baron. tandem ad an . Christo 6oin. I S. censet, Apostolum , Concilium Laodicenum, & Theodore tum loqui de malis Angelis, quibus nulla adoratio,& invocatio exhibenda est , sed omnino
contemnendi sunt, atque evitandi. .
Quod vero inquit Theodoretus de oratorio Sancti Michaelis, duplici in do potest intelligi, vel per boc , quod Michael ibi coleretur juxta Simonis haetes m cultu latriae, vel quod oratorium prius exiluctum ad honorem malorum Angelorum , conuersum fuerit . a CDiholici in bonorum Sancti Michaelis, se ut de aliis templis fallis Diis primum extructis , deinde in templa Marty
rum , aliorumque fani ruili conversis ,
ut patet in templo Ronae, vulgo Rotan a quod prius dicatum erat omnibus msis Diis, nunc vero Mariae Uirgini, 4: omnibus sanetis. Plurima hujulce rei exempla invenies apud Theodoret. lib. 8. de Martyribus , Gregor. lib. a. Dialog. cap 8. &c; In alio ejusdem textu nihil contra Catholicos; indieatur inim tantummodo, solennitates Iovis, Liberi, aliorumque nunc esse solenni
tates sanctorum, non tamen eodem mo
do, quo ab ethnicis celebrabantur; non enim Martyres, aut sanetos pro Diis habemus, sed tantum veri Dei amicos s& in aula coelesti selicissimos proceres; sed perpendantur priora verba, id est, suos morsuos Dominus Deus noster D stempla pro Diis vesiris isduxit. Et latis