장음표시 사용
501쪽
tenetur possetar, non intelligimroniti: dedum impensis. Nimirum antequam dici possit, ad quid restituendum dismino teneatur possessor impensae deducendae sunt.
iam re Re re tuenda es domino cum fructisus naturalitas pensitatione rei dentibus possessori autem competit rata inae Halium pro ratiore tenendum impenseram insationem factarum rata dumini aestimanda exisse qua Ora funae impensis inperceptionem faciendis. Quilibet possetarctaspendem rei alienue rem suam comino restituere tenetur citari .s,tes. fructus pure naturales domini sunt adhuc pendentes o. . Quoniam itaque possessori jus nullum est empe cipiendi i res omnino restatuenda est domino cum fructibus naturalibus pendentibus. uoderat unum. Enimvero si tu fundum meum sive bona, sive mala fide possides, fructus industriales communes sunt mihi &ή.bi pro rata, quantum nimirum valet usus fundi mei sitas tura ac cura tuais.. 3U. Enimvero cum fundum res tuas, dum fructus adhuc pendentes b. adeoque ala do nondum separati sunt s. sis. I impenses non fecisti nisi in lationem, dominus vero facere debet in fructuum perceptionem. Quamobrem rata tua aestimanda est ex impensis in sationem, rata vero domini ex usu fundiis inpensis in perceptionem moderat alterum. Qui ex superioribus didicit, fructus industri es non m
nus esse s tactus culturae ac curae, quam rei, ecqua prove
niunt d. 3s. x et paradoxum minime videbitur , quod hic asseritur, etsi cum Jure civili non conveniat uomindo vero rata possessori, domino debita computa a se, facile intelligitur. Etenim primo fructus dividuntur in mtione omnium impensarum resus fundi, quem suam m
502쪽
De Obligation dicturi ex dominio oriundis. MI
stimationem habere constat. Dein pars prior denuo dividitur in ratione impensarum in sationem dc impensarum in i e perceptionem tructuum factarum mpus respondens impense in sationem possessia ceditu ceteri autem fructus
S. 63 s. Famiam inmen is dicitur, quod datur inventori rei Praemium amisse, quia eandem domino restituit. inurationis E. D. Ponamus an amitae horologium ponatumquod ea A.
tu invenisti. Quando ego tibido duos aureos, quia hor Iogium a me amissum, a te inventum mihi restiniis; duo aurei sunt praemium inventionis. Quoniam facta missi Pollent rebus, quatenus perinde ac hae certo pretio aestimantur L praemium inventionis etiam in tacto consistere potest, quando nimium facio, quod ut facerem tu mihi quid dare deberes. Perinde igitur est , ve ego tibi hoc faciam, quia rem meam mihi restituis, sive tibi dem, quod tu mihi dare deberes, ut istud facerem.
dominus rccipit quod suum est S. ao.), non quod imredire Lum estis. a a. i. Nitam rem nec dominus plus habet, quam habere debebat, nec tu minus habes, quam habere debebas Sola igitur restitutione rei inventae satisfiae obligationi, qua cincere prohibemur, ut quis minus habeat, quam habere debeat s. sis. Nulla igitur ratio est. cur dominus inventori quid dare debeat, quod ipsi rem suam restituitis. 36. , adeoque nec habet jus praemium inventionis petendi a domino s. o. --d s. osso.' Aoum mi Pars II. Pp Vub
503쪽
Vulgi opinio est, quasi dominus debeat inventori pratismium inventionis dare, dum rem amissam recipit. Existimant enim, cum rem recipit, praemium vero inventionis dat, eum damnum minus pati, quam si jactivam totius rei fecisset damnum autem minus praeferendum esse majori, siquidem illo hoc evitatur. Quamvis vero in eo non sit, quod reprehendas, non tamen hinc sequitur, praemium imventimus esse debitum. Qui hoc sibi persuadent, non Dpendunt, quanta fit obligario rem amissam domino resti. tuendi a. , ita ut m ea iurium committatur, si dolose non restituatur , 3 26. Eccurrenim alter tibi obligatus esse debet ad dandum praemium , quod tu furtum committere nolueris in re ipsius Nullum tibi jus est rem amissam tollendi, nisi animo eam dommo restituendi Rhoetutio non est voluntatis tuae, sed necessitatis. Ex facto igitur tuo alter tibi non obligatur nec obligatur ex re, quippe res ipsius manet, etiamsi ab ipso fuerit amissa se ac , nec tu eius efficeris dominus, dum eam invenistiis. ara Quamobrem si quis sponte sua inventori da praemium,
non facit, quod debet, sed quod lubet.
F Impensa in rem amissam adipiscena mae confera rara m' nam adim ct a domino sanire tuendae laetentori. Etenim si sine impenses tene pensis istis rem aci piae non potuisses, ac ideo dominus at domi eandem vel prorsus non recuperasset, vel recuperatio dis sinum ficilior facta tuisset impensae isti una cum impensis in rei conservationem factis necessariae sunt (s. O . . Eodem
igitur modo ostenditur porro, impensas halae inventori a domino restituendas esse, quo supra evicimus, possessori tam bonae, quam malae fidei impetuas necessarias tacitastituendasis sabo.
504쪽
De Obligatum recturis ex dammo oriundis us
Quoniam operae nostrae aequipollent rebus, quae sunt in dominio nostro G. 3 d, duo loco patebit, ea aestimationem perinde ac res recipere, quemadmodum jam supra annotavimus me s. 36o impetum in rem adipiscendam factis etiam annumerandas esse operas facile intelligitur per ipsam impensarum definitionem , -3., iris a. Quoniam res naufragari navis'evandae causa insta in hae tam ejecti aequiparantur rebus amissi,(autem in rem mutam adipistendum sectae iuveruori ado- rerumna mino restituenda sunt s. 6 id impense etiam, quas iste retaram qn- operarum astimato e , rasis i. , in res nauseagra ejectarum. ejectas a piscendisae facta a d mino restituenti sum, qui e
an rebus naufragis, ejectis multo clarius apparet, quod cominus sine istis impensis eas recuperare non potui ei. Quamobrem cum impensae factae praesumantur voluntate domini idem etiam alio adhuc modo demonstrari poterat ex quasi pacto inter dominum ductum, qui illas adipia sci studuit, intercedente, prouti suo loco constabita
Quoniam pabulum in conservationem animesium immmmpenditur, quod vero in rem amissam conservandam impem amditur, a domino restituendum o odio si animalia manis bracae si ei es mansuefacta, quae inpotestatem tuam venermi, imminus, dum re tuum ris ars. 8o. . hic viri m a rationempat ire-mimalia astituere ieistum Cumque eadcinit ratio aliarumimpe biniarum in eorum conservationem tactarum, veluti medic mentorum, si forte morbo quodam laborent re iurauia quoquesunt impens vacusque alia, si ij ii' in remam camer----Ars necessereari
505쪽
Animalia sunt in numero rerum quem eorum conse
vationem impenduntur, impensae necessariae sunt s. 6o . , domino restituendae, cum ea recipit L ag., Immo in genere patet, ouae de impetuarum in rem alienam sese, rum demonstrata sunt. s. 6ag tam ea quoque ad inbmalia tam mansueta, quam mansuefacta applicanda esse. Ita si canis alienus, qui in potestatem tuam venit, colla lis erit ornatus, cua collare sit in numero impensarum, luptuariarum , fo6. , certo casu utilium numeroris. 6oso, tolli autem possit salvo cane collare tollere licet, ubi restituitur canisi, Si d
P, Domino competit a deducendi a mationem famam set, ex impensi in con emationem animalis ab eo is in tummatione potesatem venerat. Ostenditur eodem modo, quo supra fama vi si os o demonstravimus possessori rem cum sirus stoer, , , --stituenti competere jus deducendi impensas, sumtokil pen sinani cet ex antecedentibus, quod domino restituendi sunt fimmis resumorus percepti xvicissim restituenti fructus restituenda secendum impensae in conservationem animalis facis.
Cum ammalia sint in mimero rerum, quomodo fi ustus restituendi computentur, ex superioribus abunde licuet, quae de fructibus ex re aliena perceptis in genere demorustratae sunt Et quia usus, quem animalia praebent, fium. bus accensentur; ejus quoque aestimatio ex iisdem principiis definitur.
Alimenta a di animalia meaeam aluntur 'rapte solum, , altis. iam iam que tandem is fuerit iaminas sine pabuli restitutione animali, quandis non m recipere debet. Etenim si animalia aluntur propter s, Alaenae dum usum pabulum, quod impenditur, eidem aequipollet.
506쪽
De Obligatiun IJarib ex dominio oriundis. Si
amotam cum tam habeat is, in cujus potestate eitudomino autem competit jus deducendi aestimationem ususere impessis in conservationem animalis factis, quae hic sunt
pabulumis 6 nihil relinquitur , quod animal resti
tuenti vicissim restitui debeat. Quamobrem si animalia qtaaedam aluntur propter solum usum, quicunque tandem is fueritu dominus sine pabuli restitutione animal situmi cipere dcbet.
Si qui canes aluntur solius animi gratia, vel custodia domus causa eos restituenti nulla debetur alimenti restitutio. Eacem est ratio in ostinibus pavonibus, ciconiis. Qui enimavim hisce alimenta praebet, hoc non iacit, nisi quod vel cam oscinum, vel pavonum xciconiarum adspectu de
: S 6 6. Narara competit a belgi in eum qui fructus es impens, Amre tuendas resiluere non vult. Iructus, impensae sunt in eum PD' numero rerum, quod nemo non concedit, aestimatio mi velim- in locum fructuum rimpenserum succcdens, pro re vim peca res' minus haberida. Quoniam vero ex lege naturae patet, tum 'mquid irinum rimpensarum restituendum sit, quemad- stmodumex superioribus abunde constat lex quoque probat, unam hictus sint res tua, quaenam impensiae res tua
sint, in adeo fiuctus haberi debeant pro re domino suo restituenda, eodem modo spectentur impensae, quae restitui rebent. Enimvero natura domino competit jus belli in eum, qui rem, quam suam esse probavit, ipsi restituere non vultis. s i. Ergo etiam natura comptatit jus belli in eum, qui fructus vel impensas restituendas
507쪽
Propositio praesens probe notanda est, ut suo lora demostrari possit, quid in civitate juris esse debeat circar rum, ructuum ex iis perceptoruma impensarum rerum,
pe, adi, Nem rem alterim corradiere sudes aere aut deierabaa. e. r--re debet. Etenim si res corrumpitur vel destruitur domi ,redis rebus ejus jacturam facit o Quamobrem si tu ean-d ter reis dem corrumpis, uri desinus in causa es, ut jacturam rei suae faciat s. 88 i. Ontu , consequenter tu eidem damininsias s. 8s., Similiter si res deterioratur, pretum estis imminuitur, adeoque dominus, qui jacturam incit partis, qua pretium deminuisuris. 8I., jacturam partis rei suae fecisse dicendus est. Et quoniam tu, qui rem deleriorcineffecisti, in causa es, ut hanc jacturam sui faciat dominilis(s RS 1. Oni denuo eidem damnus das S. 88. Enimvero nemo alteri damnum dare debet (j os .go etiam nemo rem alterius corrumpere vel destruere vadeteriorem reddere debet.
Perinde autem est sive dolo, si e eulpa rem sterius reserumpas, aut deteriorem reddas, cum damnum culpolum non mi*us lege naturali prohibitum sit, quam dolosums, s6. . Ceterum hanc propositionem addere libuit, quod ea ad alia demonstranda tuo loco utemur.
- , aerat Dominusrem suam nulta urgente naturali obligat redema. Amino. ere, corrumpereve deteriorem redderemnia r. incnim dominus restia non aliter uti debet, quam utobligationi cuidamnaturali satisfaciatis toro, consequenter ipsi permutam non est, ut nulla obligatione naturali urgente rem suam destruat,
508쪽
destruat, corrumpat vel deteriorem reddat, adeoque hoc facere minime debet s. ia 2. N. I. ur nat Quod hoc minime repugnet liberae de re sua disposito.ni, in qua domu1ium consistiti, ii g. in superioribus jam
annotavimus not. S.I6 .). Hinc suo loco ostendemus, et aliis ferendum sit, ut dominus rei male uratur ,.s6so, hoc ipso tamen violari jus impersectum aliorum: quod et injuria non sit , SD. n. l. Iumnat. , adeoque impune fiat inter homines , s so peccatum inmm
Actus quinam liciti fiam is patet , quae superius de usust . rei suae licito demonstrata unius. 6 o quinam saltem permittendi , et in se illiciti, ex iis dijudicandum, quae deabus rei suae , 56go jure naturali prohibito , i o.), sed a non domino permittendore, itis.) demonstrata sunt. Utrumque vero actuum genus fluit ex ipsa dominii ni
Almo alterum in exercitio dominusui uino madue Redire me ei tam bes. Quoniam enim exercitium dominii ablatuitur acti--ubus vi domini domino licitis, aut eidem saltem permit, G-- tendis s. o s. actus omnes, quibus dominus in exer ita, tare citio dominii siti ullo modo impeditur, sunt actus dominio contrarii. Quamobrem cum actus omnes dominio ab terius contrarii illiciti sint s. raso actus quoque omnes, quibus dominus in exercitio dominii sivi ullo modo imp ditur, illiciti sunt, consequenter nemo alterum in exercu tio dominii sui ullo modo impedire debet sis io art. I. ri Pract. - . Equi-
509쪽
Equidem per ea, quae de actibus dominio alterius comtrariis illicitis annotavimus not. aa 3.3, jam constare poterat, neminem alterum in exercitio dominii sui ullo modo impedire debere placuit tamen ob irequentem hujus principii usum idem disertius inculcare. Immo hujus prin.cipii etiam suus erit usus, quando de dominio eminente iacivitate obtinente acturi sumus.
lium oeci Quoniam nemo alterum in exercitio dominii sui ullo alias expen modo impedire debetis. 6so. , dominium veto coa-iatur tinet facultatem de rei substanti, quolibet ejus usuit. que fructu pro arbitrio disponendi s is s. isdo,,-- num ullo modo impedire debet quo minus de rei suas. inui usu ac fracta pro arbitriadis a TTot sunt actus, quos impedire illicitum, quot dominavi dominii liciti aut saltem permittendi sunt. Admau, men genera revocari possunt, prout nimirum constat vel in exercitio proprietatis, vel juris utendi, vel jurulpae di. Prolixum vero nimis foret omnes istos actus recesibre mi modo , quibus impediri possunt, inquirere contrarius proprietatis est, si quis impedire velit, nedo minus rem suam alienare possit contra jus utendi est, i impedire velit, ne aedes suas incolat contra jusseum est, si impedire velit, ne ligna in sylva sua caedat, aut lapisci na sua pisces capiat, vel alatis item ne fundum suum frustu
A larem Nemo si actum ullum vi domini dumina Piram nisi aia omisiactapermittendum arrogare debet. Etenim domino competit juidbmino sic, interdicendi cuivis non domino omni actu vi domini lis re aui per to, nec patiendi, ut quis alius faciat quicquam se miro,
510쪽
De Obligation. Nuris ex omnio oriundis 8s
quodsbi vi dominii facere licet brat . Ac idem e iam intelligitur de quovis actu domino saltem permitten-rio G abs. . Hi igrtur actus, quando sibi eos, arrogat alius dommio contrarii sunt. Omnes vero actus dominio ait rius contrarii illiciti sunt s. a L . Ergo etiam illicitus tri actus quicunque, quando sibi eum arrogat non dominus, qui domino licitus erat, aut cutem permitti debebati Quamobrem nemo sibi actum ullum vi dominii domino licitum aut saltem permittendum arrogare debet.
Hinc multa demonstrari poterant, quae superius alio m do demonstrata ruerunt. Ceterum propositio praesens adeo evidens est, ut in dubium revocari non possit ni si ab eo, oui omni dominii notione dictinet destituitur. Cum enim dominium involvat jus rachidendi omni actu domino Ibeito xvi dominii permittendo s. a1. 6v.); nullum omnino foret hoc jus absque obligatione iisdem abstine di. Pone enim non dominum non obligari ad hane abstinentiam et ergo ipsi sunt licui actus exsure dominini fluem res consequenter dominus non habet jus Esdem alteri imterdicendi quod utique absurdum s. et ar . Propositionem adeo praesentem admittere tenetur, nisi qui contradictoria auctere velit.
re iam aris in genere consutat in aestibus, iuris errimis ei licitis, cui idem competit jura ing
Nimirum cum jus non sit nisi facultas moralis agendi , T 36. PHLpracf. unim g quidus aliquod habet, ei certi actus liciti sunt, seu ipsa lege murali idem permittuntur. Quando igitur facit, quod jure suo facere potest, jus suum emercet. Ita jus venandi exercet, qui id habet, quando actu