장음표시 사용
131쪽
Loco R. DE MEDICINA SELECT. LIBER. io
materiam morbificam , non propter intemperiem calidam ; cum et-go materia salsa peccat copia , euacuanda est , & cum peccat motu, quo ad pulmonem distillat, retrahenda est sursum : utrumque autem ex cerato consequimur. Non igitur de alterantibus loquitur G lenus , sed respicit indicationes , quae sumuntur a materia genita, non autem eas quae sumuntur a causa generante. Vera proponit Ca- pluaccius , at non satisfacit Tralliano. Quis autem Adeo vecors, ut existimet a Galeno ceratum apponi calefactionis causa E Nec id
L,rabat Trallianus, qui scribit a Galeno optimo fuisse cognitam
illationis causam et estque adeo apertum de illo cerato capiti superimposito Galeni consilium , ex verbis capitis xiij. & xiiij. ut ii minem qui ea legat latere possit ; quippe ad exsiccandam fluxionem, de roborandum caput , quod est ipsi prouidere, quam rem proponit capite xiiij. Existimat autem Trallianus id fieri non posse , nec debere usu illius cerati , quod vehementer calefacit , de exsiccat ;sed oppugnandam potius causam , id est, caliditatem , huminantibus , de refrigerantibus , ceratumque illud noxium imgis esse obrationes propositas. Satisfaciamus igitur Tralliano , & scrupulum eximamus , quippe magis urgere dicimus fluxionem praecipitis materiae , quae eo tempore mulierem detincbat , quam intcmperiem, aut causam , id est , caliditatem et illi igitur fuisse ante occurrendum , magis autem urgere inde apparcbat , quod pueret iam sanguis , & periculum instaret viceris in pulmone E, quo tamen sanguine nondum apparente, si materia cum eo videatur praecipitanter labi , ut viceris periculum nihilominus sit , cerati etiam usus apparet , ad eum finem ut retrahatur ab inferioribus muteria , & retineatur in capite. Quamquam enim interim aliquantisper augeatur intemperies , de causa quae morbum efficit in capite , euitato tamenox attractione , O detentione materiae sere insanabilis in pulmone morbi periculo , mox intemperies, dc causae succurretur. At cur, dicat aliquis, non potius praestamus illud opus restigerantibus, de exsiccantibus, quae causam minime augcbunt 3 Quix non licet uci enim res i-serantia , & exsiccantia sunt partium crassarum , vel tenuium , scrassarum , tardg operantur , nec licet opus praestolari , periculam enim est in mora , quippe casus praeceps est: ii autem tenuium partium sint , quale acetum , expriment potius , contrariumque Operi, quod quaerimus efficient , attrahere enim sursum eo tempore volumus , quam rem non videtur com rehcndille Trallianus , qui calida ideo etiam improbauit , quod elicerent, & attraherent materiam,
quae postea ad pulmones transmitteretur , id ipse noxium putauit, quod nos maxime salutare in casu urgentis destillationis; si avictu d stillatio non adeo urgeat,nec sit adeo praeceps casus, tutius sit in intem-Perie calida acalas acientibus abstincte i talem autem corporis statum
132쪽
considerans Galenus libro sexto de tuenda valetudine, quippe minime instante periculo, & in latitudine sanitatis destillationem curans, intemperiemque oppugnans, humectantibus , & res1 igerantibus utitur e quibus locorum conciliatio apparet. Et cum hic idem qui scriptus es libro sexto de tuenda valetudine, sit quem recitat Aetius libro tertio capite quinquagesimo tertio, non plus aduersari existimandus est,quam Caleni ille ipse. Solus igitur Avicennae locus est reliquus , quem e planemus ; Si igitur restigerandum esse caput praescribit Avicenna , non sane utile ceratum sit, quod admodum excxlfacit. Tria dicimus ad haec. Primum , quod aliqui codices legunt hoc loco , ii rudium medici impendendum esse in refrigerando caput, alios habere, sicuti dicit Bellunentis in regendo caput, quadrat autem maxime haec lectio: videtur
enim eo verbo significari illud , quod Galenus quinto methodi capite decimo quarto dicit , prouidendum esse capiti, quam prouidentiam fieri subiicit vita cerati propositi , quod magnopere exsiccat, quod etiam secutus Avicenna, manifesteque rem explanans subiicit, non esse caput humectandum. Alterum est, si lectionem sequimur, quae in in rigidando habet , dixisse Avicennam non simpliciter refiigerandum esse caput, sed quantum possibile est: nimirum causam
morbi , seu intemperiem refrigeratione indigere nouerat, quoniam tamen motui seu fluxioni humoris calida aliquando ita ei te neces saria videret, ut pro refrigerantibus calida , ta attrahentia melius e set usurpare , ideo dixit restigetandum quantum fieri possit non sane vehementer , ut vulgo illa verba accipiuntur , sed quantum siminiateriae fluentis impetus ii est vero cuin non sinat, quia ad scopum, quem intendimus , non sunt apta, sed pro illis calciacientia suadet.
Tertium addo , si recipimus communem expositionem eorum verborum , quantum possibili est , id est , vehementer, interpretandum esse locum sicuti facit Iacobus de .Partibus , qui adnimaduertens , vehementer seisida capiti apposita in huiusmodi desiit lettione , obes se posse magis adhuc exprimendo, admonet nos , ne huiusmodi validi refrigerantia applicemus super verticem capitis , ne exprimendis destillationem augeant compressio ab illis capite non secus ac spongia, sed apponantur fionii , & temporibus 8, aut naribus attrahantur , veluti odores ex rebus restigerantibus ; aut in ore detineantur,
sicuti sunt piluta de myrrha , & opto. Non igitur aduersatur Galeno , nec sibi ipsi, cum paulo post ex eodem G1leno ceratum protonii. Videatur sane a Paulo , de Avicenna hac re dissidere Ga-enus, qu5d ceratum initio statini, & properanter apponit , illi vero tentatis prius aliis auxiliis , ubi illis morbus non cedat : Varias autem cerati facultates eos considerasse constat, quippe Galenus , ut attraheret xb inferioribus partibus praecipitem materiam quod statim faciendum epat , nec alia auxilia praeuertenda , illo stat irri
133쪽
ho Co R. DE MEDICINA SELECT. LIBER. tri
. sis est. Avicennas autem dc Paulus , ut c ccarent, & roborarent caput, quod aliis auxiliis exsiccari, Se roborari non potuit. Ita Calenus praecipitis materiae motum potissimum, illi eandem in capite existentem i, de capitis roborationem aduertentes, variis temporibus recte eodem auxilio usi sunt.
In cruento puto ex acri, Ossa de Asiatione conueniresanguinis missionem ex Galeni opinione miliani. O Pauli quae aduersari un
dentur , ictas quandamtenus conciliata. Avicenn ea de re inconstantia. Hippocratis, o Caleni loca ex sexto Epidemiorum . . non refretari
B i ex aliquo interno viscere sanguis per os redditur , v nam secandam esse dicunt frequenter medici, ita enim ab ea parte sanguinem reucili, instaminationemque prohibe- ri. Id praecipud scribit Galenus tum alibi, tum libro quinto methodi capite octauo: id tamen non est absque aliqua dissicultate , nam cum possit sanguis e di, aperto , disrupto , atque eroso vase, ubi eroso id mali procurauerit , ex quacunque tandcm parte sanguis reiiciatur , vel pulmone , vel thorace , vel faucibus, vitandam esse sanguinis minionem Trallianus scribit libro septimo capi-xe primo , magna enim ex parte corpus eorum qui sic ex erosione sanguinem reddunt, gracile , de persccum esse , atque corporis habitum astamentorum similein, nec non idem vitio opportunum , & phtisco affectui. Paulus quoque libro tertio capite irigesimo priamo,qui bus cruentum sputrum fit ex distillatione , venam protinus incidi debere scribit, nisi humor vehementer acris fuerit; hoc autem videtur in idem recidere, quia ubi vel sementer acris est destillatio, eroso subsequi solet. In eandem sentcntiam it Auicennas, qui in sputo sanguinis,
quod ex salso catarcho sit, venam secandam ita proponit, si destillatio non sit, ut ipse loquitur ) autem piansitiva, & valde colerica. scd horum auctorum sententia, non simpliciter, & sne distinctione accipienda , adlubet enim distinctionem Galenus v. method. cap. decimo qua to , ubi cum de illis ageret qui ex destillatione salii, & viti si succi a capite in pulmones tussirent, nec dum tamen singuinem cucerent, Postquam & purgationem , dc alia mendicamenta pro-
134쪽
posuisset , de venae sectione ita loquitur: s aeterum, de mitrenda hi sanguine. luisset licet, quicunque parum habere sanguinis videbuntur, iis ad quendam succum p ob rem sicuti radixi reductis, detrahere sanguinem poteris, tum rur-futrescere, denuo ut si respuadet, sangmnem mittere , petissimi m quilus De miimus tiuisus, Ur crasus totus est anguis. At qui diu A sunt, mu' hue a gubnii. iis statim a principio est detrahendus. Porro autem si nondum fluente sanguine,nec vulnerato pulmone in destillatione salsa mittit sanguinem Calenus, protinus quidem, ubi vires sunt validae, alioquin postea ad probiorem succum reducens, ut sanguinis missionem ferre possint i, multo magis,vel protinus, vel paulo post iis erit detrahe lus, qui iam sanguinem
expuunt, quum huius symptomatis ratione, illius auxilii utilitas quoque des deretur. Et vero idem Galenus cap. xiij. eiusdem libri v.curatio-cem proponens adhibitam sole lidae illi mulieri Romanae, quae ex catarrho sanguinein expuerat, ob eam rationem a venae sectione abstinuisi e scribit, quia iam quatriduum propemodum sine cibo,propicr catarrhuni crat, alioqui missurus. Sed & Halyabbas lib. j. practicae cap. x. in sputo sanguinis ex venarum pectoris,de pulmonis coxroso ne facta a defluxu acuto ex cerebro,venam secat basilicam. Dicere autem fortasse possimus(si aliquis conciliationi locus est , nec Alexander, ut in aliis quibusdam
a Galeno dissen sit, etsi soleat id aperte ille direre loqui Alexandrum de
illis, qui I natura tenuem illum,&exsanguem habitum sortiti, aliorum omnium maximh in sputum sanguinis incidere solent; hi enim cum resi ci non possint, quia naturalis est habitus , non ferunt venae sectioncm , de tali enim habitu, quum naturalis est, loqui Alexandrum manifeste apparet ex verbis ; sed cum iidem habitus etiam non ex natura sint, & in eundem morbum incidere quoque possint,non est hinc penitus abneganda vcnc sectio.Quod etiam videtur innuere Alexander, scribens magna ex Parte eorum corpus qui sputum ex erosione patiuntur, tale esse, quippe talea n xtura: absolute vero id non protulit. igitur si non illa sanguinis inopia 1 natura laboretur, nec adeo infirmis viribus destillatio urgeat,
probioreque succo illos refici pote sit, quaquam ex destillatione si sputum sanguinis,secanda quoque vena erit. Et idem etiam Avicenna (adeo sibi non constat aliquando) eodem capite sputi sanguinis ex corrosione auxilia proponens,scribit eius curationem esse mundificationem (vt ipse loquitur cum euacuatione phlebotomia, de aliis. An ne vero ei lcm Leti Adhuc refragari existimandum Hippocratis dictum vj. Epidemiorum. quod aliqui existimauerunti Di diminium in cruinta spuent bus,t uramni, thlegmane late tu bilis: quod Galenus exponens commentario tertio ad
calcem dicit, si vehementer biliosus homo sit, impediti venae fcctionem in sanguinis sputo: non sane putem. Primum enim varie legitur locus ille Hippocratis , dc varie exponitur , ut Galenus ipse testatur , dc Galeni
intcrpretatio non omnibus arridet, tum vero, nec bilis cum abundor, venae sectionem impedire potest , nisi ita abundet , ut ipsum san uinem
135쪽
LOCO R. DE MEDICINA SELECT. LIBER . Ha
superet , alioquin in biliosis morbis nunquam vena secaretur , sed . hane rem determinauit idem Galenus libro .... de tuenda valetudin , qualitatis,& quantitatis humorum limites constituens, intra quos venam lecare liceat aliter non liceat,& nos hac de re alibi copiosius. Hic sit 'pontinus sputum i anguinis ex corrosione , fieri etiam poste cum probi i anguinis copia aliqua, quo casu venam secandam cile dicimus.
In puto cmenta Fficleuinem mago ex superioribus, massio ex inferior,bus partibus esse mustndum. Galeni , 'tuli, Alexandri, Messes,
ct Avicennae, ac recentiorum ea de re opiniones. Suppressis mens-bus eadem veta incedendum: ex proximo atque etiam assecto loco euacuatione intra, et ii luere, cum revulsione adhuc opus es. Derelin pone aliqua ex Galeno.
o fieri nobis aliud Alexander ; pertinet autem ad locum unde mittendus sanguis: Galenus enim v. methodi cap viij. interni cubiti secat, de ab eadem subsequenti die iteruna mittit. Idem ex Galerio , ut crudere par est , rcpctit Aetius libro viij. cap. lxij. & alij auctores: scd Alexander cap. primo libri septimi cum in eiusdem mali curatione venam cubiti secandam proponcrct , hac addidit, prodesse aegrotis nihilominus ex imis etiam corporis partibus singuinis detractio
nem. Novi autem ego me, inquit, cum deris cubiti in conspe lum non Denissent,
etiam ex levi, in talo secti sanguinem emissi se, Ur multo magis profuisse. Namm utriae ad longinquieres paues prouocat.o, firmiorem mul , reuulsionem Orat. Me sues etiam utraque loca proponit, sue curationem, sue prouidentiam spectemus: in curatione enim cum phlebotomias iterandas dicat ex venabit illica , nunc dextri, nunc sinistri biacliij, addit. Et quandoque conuertnnius sanguinem ad longinquam Aucrsitatem , sicut ad partes inseriores, est hoc cum phlebotomiasaphenae,ct et ento uiant crurium, est scarificatient in ipsis. Loqucris autem de prouidentia scribebat: Exi e ui autem ad putum sanguinis sunt, habentes peeius , e Cnos aulcm pr cautinus ne cadant in illud cum phlebotomiasaphenae,c pes uoue ventosarum, O prouecatione hemorrhoidarum. Avicennas etiam seorsim de praecautione, re curatione loques; in prccautione rectius
elle dicit, sanguinem ubi abundat ad partes inferiores inclinare cum phlebotomia saphene,& post ea cum phlebotomia basilicq. De curatione autem scribens, proponit succurrendum esse secando basilicam partis, in qua existunatur esse solutio sngularis, repetitis detractioruhus singu-
136쪽
lis tribus horis. Addit rationem: Phlibo omia enim attrahit sata inem assedi cuum ,( ad contrarium emendat Bel umensis es prohibet aduemum a se m iris in Volni. t. Haec autem cum generatim,& absque distinctione dicaret de loco unde mittendus sanguis in cruenta expuitione , siue illa in in
ribus, siue illa in se minis fiat, lubitatione adhuc augeri, distic illo einque reddi contingit, si tale sputum fiat mulieri cui menses diminuti, aut ex toto suppreisi sint. Memini sane casum incidisse aliqua lo Genuae,& rem variis opinionibus, & variis disputationibus agitatam. Prosccto enim si magis prosuit detractio sanguinis ex venis tali, ac per eum modum firmior fiat rcuullio, quod ait Alexander: si per casdem venias sit diueisio ad longinquiora, quod ait Mesues, quod idem putem, ac fieri firmiorcio reuultionem; iam melius sit inferiores, quam superiores secare. At Galerius v.methodi internam cubiti secat , & alij ex ipso. Haec generati m. At partici latrin in mulierum casu quid agendum Trallianus particulatim re distincti nihil proponit. Verum si proficuam magis in vitis inscrtorcinsecti onem existimat, adhuc utiliorem in mulieribus existimasse dicendum sit,ob rationem quam cx Galeno paulo post adducemus. Me sues loco recitato non obscure de mulieribus videtur suam opinionem significare napost illa quae superri s adduxi generatim de curatione scripta, secandamsaphena i cuc in buulas astigendas cruribus,easque scarificandas,hac subdit: Ei qua id ei te xigit d positio hera ori Hidarum, aut me fruorum prc uocationem, quae ii militer iterat cum de prouidentia loquitur: scribit enim prouocadas cile hemorrhoidas, & naen strua; est autem menstruorum prouocatio mulierum propria. Nec vero dubitandum agere de prouocatione menstruorum per venae sectionem , non per medicamenta, cum instrumentum illud, non pharinacia ibi tractaret Avicenna.De praecautione idosentire videtur na post illa quae superius ex ipso adducta sitiat, secandamsaph nam ct baesticam addit qui particulatim ad mulieres pertinent,prouocanda esse mulieribus menstrua, eorum circuitus tempore instante. At cum iam non prouidentiam,sed curationem tractat, basilicae tantum sectionem proponit, repctitis vicibus singulis tribus horis, cuius verba antea I nobis adducta sunt. Sic igitur praecautionis gratia, infitiorum v narum sectionem etiani proponit,in curatione penitus Oniat tiri quamquanonnulli sunt, qui x Avicennae opinione, in curatione etiam saphenam secandam existimant, ex quibus inter paulo antiquiores alicubi est Valesus de Taranio, dc inter recentiores Capi uaccius: cu tamen Avicennasiit
uti dixi, auxilia quibus ab imminente morbo caueat, qui ei est obnoxius initio deici ibat, facti autem , ac existentis deinceps. Hac de Auiccn n. vopinione. Hippocrates v. Aphoris. xxxij. mulieri sangum mementi, menstruis erumpentibus sollationem fieri proponit, quod Calenus ita commentatio comprobat: ita enim revulsionem fieri sanguinis qui adsit petiora tendebat,&eiusdem extra corpus euacuatione. Si igitur rictam
137쪽
LOCO R. DE MEDICINA SELECT. LIBER . iis
trahet & ipse sanguinem,xumque iude euacuabiusia Set idem Galentas li- bro de curandi ratione per sanguinis missionem cap.xviij iiii uteri affectiabus( est autem uteri affectias mensu in suppressio ex qua cruentum sputum oritur)inferiores venas secat,& euacuationes ex cubito hoc nomine damnat,quod purgationes menstruas comprimant, sanguinem ad supe-liorcs corporis partes retrahendo quum ex cruribus adco non tetrahant,
ut etiam promoueant: id autem est quod paulo antea ex Galeno, ad opinionem Alexandri adstruendam me allaturum dicebam: sed Sc capite sub-s lienti xim iis quibus suppressi sunt menses , semper in cruribus secan-
das esse venas dicit. Inter recentiores Allonax rius cum Mitea sputo sanguinis laborati secandam proposuisset humeralem, aut mediam in cubito, si muli et sit,cui menstrua non ferantur, in talo secandam esse dicit pari ratione ut sanguis mertatur. In viris igitur auerti putat secto cubito, in mulieribus talo. Hallerius Stem panus non dissimiliter, in sputo sanguinis
cx menstruorum suppressione, venam cruris aperit. Iacchinus Emperiensis sue in viris, siue in mulieribus, iuxta morbi conditionem, modo ex su periori biis, modo ex inserioribus sanguinem mittit. An vero recentissimu incinorem Ludovicum Mercatum in libro Praxeos ex teso mittere Zeunde
consultum caen casus Genuae incidisset, ad cubitum inclinare sic tamen ut de talo aliquando etiam mittendum dicat. Sed &de cubito missum, approbatum in eodem casu a clarissimis Medicit etiam video. Quare distinctione aliqua opus esse omnino apparet,quae ex affectiis natura,& co-ditione,id autem est dictae, ex indicatione habenda . Igitur expuenti sanguinem quo consilio vena secatur qua ve eius auxilii ratio i Respondet Galeno v. Methodi cap. viij. ubi internam cubiti aperit, amo dicem maea, id cst reuulsionis gratia,Interpres icddit, auenenis sui oris Cin ad scia-
sum bene, ad verbii non omnino,auertere enim,quod Galenus simoipi rota .re aste sim dicere solet , uniuersalius est , de tanquam genus, derivationein&reuulsonein proprie dic tam comprehendit, utrumque autem hic locum habet, propria tamen vocis notio erat intei preti retinenda, auctoris sensus ea commentanti relinquendus Dicit itaque reuulsioncm Calenus, non proprii sti me tamen eam accipit. Igitur mitti sanguinem litin optoico dicit Galenus reuulsionis causa; mitti dicit Avicennas,ut attrahatur sanguis ad vacuum, seu ad contrarium , ut emendat Bellunensis, atque ut inflammatio prohibeatur. Reuulsionem sic ri debere ad loca maxime longinqua, habemus xiij. Methodi cap. xj. atque etiam 1 .in sextum Epid. vii At vero cubiti vena,virum ne maxime distat a pulmone,de cuius affectione potissimum agimus, aut etiam ab alio viscere interno Enon
sane; magis enim distat talus ; dc cubiti tamen venam reuulsonis cauta aperit Galenus, S aperit Trallianus, licet aperta etiam aliquando quae in talo est, maius emolumentum dicat lipparuisse. Igitur vel reuulso non femper ad maxime distantes partes sit, vel non reuulso in haemoptoico attenditur , at utrunque ex Galcno est propositum. Dicimus utrumque
138쪽
recte esse accipi edum, re intelligendum: reuulscientin exactissana, absolvia, ad maxime distantra partes fit, quo enim magis a loco ast ceto recedimus , sanguinem xd longinquiora fluxionis initia retrahcntes, exactius & firmius reuellimus , quod Alexander dicebat; reuulso tamen etiam est quae fit ad paries non maxime distantes , scuti hoc loco a Galeno accipitur , dc eodem xiij. Methodi capite xj. ubi iecinore innanimationem pati occipiente, reuulsionis caussa internam dextri cabiti secat. Porro autem te uulsionis hunc locum alibi nos diligentius tractamus. Interim in h. emoptoico attenditur quidem reuulso , sed modo exactissima illa & absoluta,modo alia, quae non fit ad partes adeo distat
tes, est enim cuna alia,alia magis proficua, dc necessalia est, id autem communiter,tum de viris, tu de mulieribus existimamus; de mulieribus enim quaedam particulatim postea dicemus. Igitur absoluta illa revulso sat haemoptoico secta vena in talo, quae maxime di istans de is est,tu in autem isthaec sectio locum habet, cam ad partem, vel nihil decubuit, sed fluxionis metus est, vel parum qiud: si enim inhil, prouidentic causa longe
auerti inus, humoris momentum omne ad contraria, id est,ad longissima fluvionis initia retrahentes, venamque longissime iccamus, inde mittentes sanguinem, unde exiens ne dum ad partem obnoxiam trahatur, sed rebipsa longe auertatur: atque i sit c fit missima & validissima est reuulso,
sicuti 1b Alexandro dicitur eoquetcmpore,& affectus conditione , curationis hocce genus maxime salutare cst : quippe in parte longe dissita ab ea quae tentari solet, vitium Ar morbi caussa est,adueis is quam loco pro- olito ficta euacuatione pugnamus quod est uniuersum medentis consitum. Ita Galenus libro de curandi ratione per sanguinis missionem cap
xl x. prouidentiae causa comitialibus moibis, & vertiginibus obnoxios ex crucibus euacitat; neo minus eadem animaduersione, & consilio procedetuliam si paululum quid fluxerit, proximumque itin sit parti, aut etiain ipsa contineatur, adhuc enim quae tum itur indicatio ab humore seuerepEroto, eu ab origine fluxionis aliis praeualet;& est Galeni sententia libro modo adducto de curatione per sanguinis missionem ca xl x. in prouidcntia esse procede lum, ut in iis qui pati iam occipiunt ran his igitur, ut in illi quippe prouidentiam magis quam proprie curationem animaduertit eo tempore medicus. At si materia iam copiose nuxerit, dctineturque in parte laborante, ubi insanimationem mouerit, vel eidem sit proxima, ut innaminationis periculam instet , tunc alio reuulsionis genere est vicia dii in quod non fit ad distantissimas partet, Sc proxime accedit ad derivationis naturam ; hoc autem erit secta vena in cubito: ita enam mucllitur
materia , quae est in loco inflammatione obsess , , cum id per naturam partis licet, aut quae est proxima loco : dixi cum licet per naturam partis ; nam a pulmonis venis non licet sanguinem ibidem corirentum reuellere et quippe regredi non potest qui est in vena arteriali sanguis , prohibentibus membranis in dextro cordis veritriculo, licet tamen eum reuelleke, qui ex vena caua proxime labitur in pulmo-
139쪽
Loco R. DE MED: CINA SELECT. LIBER . in
nem,ibidem in laminptionem geniturus. Cum igitur d fluxi sanguinisto loco non exigua continetur copia', celeraque inde extractione opus
est,n on distantissimam, sed proximiorem venam tundemus: ii enim distantissimain, qui pulmoni proximus est sanguis, A praeceps in anum tionis minatur periculum inde celeriter haud qua luam emi illis, uassainitiationem ipsam gignet. Neque enim a distantissi ina parte cani sansuinis copiam semel haurire licet, ex qua affecti loci, sicu illius qui aiiecto
proximior est,euacuat lo consequatur. Igitur ad proximas venas eo casta dc ueniendum: quod est etiam consentaneum doctrinae Hippocraticae vj. Epidcinio ruin, ubi ex Galeni sententia commentario a. particula viij. alia quando licet retrahentium auxiliorum usus sit adhuc necessarius, adhuc fluente humore, intermittenda tamen illa dicit, interim adhibitis aliis, quorum beneficio succos in particulam prius illatos, ibidemque haerentes cxcernamus; quod sine fiat in eadem mei particula sectis venis, quod plus est quam proximam aperire ; adeo non timet Galenus eo casu aliorum
ad particulam attractionem. Vbi igitur illapsi sansuinis copia sese prodet, proximae venae sectione succhirremus. Cognosccre autem copiam cetillis non est difficile, quae a sanguine in ea parte cumulato proficisci ib-lcnt, in er quae precuit,ub nominauerim icbrem: ubi enim multa praeter consuetudinem prope cor sanguinirextiterit copia, illud viscus accendi,& febrem gigni neccile est; sed sanguinis qui coepuitur magnus est impctus ,&insignis copia: magnum enim quod ibunde suppeditat, proximum est promptuarium. dii & illuu contingat, ut fluxionis origo in superioribus sit, hoc est supra cor ( etsi ab interioribus nunquam nori csse sit credibile: quippe ab inscrioribus ad cor ascendit sanguis tunc vena cubiti secta reuulsio proprie fiat, & si inui derivatio , quippe ad
originem retrahit, & proximum languinem exhaurit; talis autem euacuatio proponitur laepe a Galeno,& reuulso dicitur : manifestissime primum in libro de hirudinibus, ac revulsione, cap. xj. per haec : Vehimemuhumorum fluviones reus ortis auxiliis cohibem , ne constri tim prorumpam , fine amem rei ma auxilia hac, cum tu effus aut deni rem incliuatio aut momentem lauruorum J est, ad manus ret/ahere; et omitus autem tum ad inferiores partes: sed commentario a. ita vj. Epidem ior. xxxij. reucilentia auxilia ma- nisi stillime dicit,quae ex propinquo evacuant, & derivantia potius sunt. I la autem habet Galenus : viliosum rem sentium hec una quaedamst cies es', ' inobse cen utente Hatum in oculorum 'uxicnes traducere ad fauces, et Adelicet per acri i medicamenta reue emiput, quibm pala u inungete, atque garga-myare rupere comu niti. R euulso igitur quae dicitur,st etiam ad partes non
adeo dissitas, ' hac tali utimur,cti in morbi conditio ac natura id postula uam in cruciato spitio cum Galenus consideraret, ideo cubiti venam in eo secuit. Metues autem qui fieri etiam posse videbat ut initio morbi reuulsionis ad maxime longinqua esset usus utilior, quandoque convcrrere nos sanguinem dixit ad longinquam diuersionem , qui casus cum
140쪽
incidisset Tralliano, effecit ut illam reii uisionem maxim E approbaret.
Avicennas cum morbum praecaucias utraq; euacuata Cne , seu revulsione
uteretur Ad primum a parte longinquiori, morbum sane curans : quippe materiae copiam quae iam fluxit attendens, ut auerteretur ea a loco S prohiberetur inflammatio,biulica secat, uti Galenus , eadem ratione ductus. In mulieribus peculiaris ratio est menstruorum ratione ; nam ctaxilla exeuntia a morbis multis soleat vindicare, motum illum medici imiatari solentiquod cum verum sit,non ita tamen accipiendum,tanquam in illo sint omnia. Distinctione igitur res opus habet. Dicimus autem erumpentes menses stato tempore morbis auxiliari , alioquin nihil aut parum prodesse : denique sicuti excretiones alias symptomaticas, non quantum morbo sit necesse. Igitur haemoptoicae mulieri in s ante mensum circuitu, siue ex suppresso ne illius sHguinis tunc morbo genito , siue eo dem antea stucre consueto, vena tali aperienda est; ita enim socio natura: auxilio sanguis reuellitur,qui primus medici scopus est. Atque hoc sensu accipienda quae supra ex Hippocrate recitauimus : Muthi paneuinem vomenti menstruta erumpentibus solutio. Si autem menses non instent, sue rintque antea suppressi, ut in venis circae uterum sanguinem cile collectum coniectura sit , quod & aliis signis deprehendatur ; tunc ex
talo , uti venae illae euacuentur , sim suinem mittemus: alioquin eadem reuellendi ratio est, quae in viris , de qua supra dixi; quare non simpliciter crat reuulsio viris , Sc mulieribus alia , atquc alix constituenda, quod fecit Altomarius. At si , tum circa cor atque pulmones maxima redundant copia, cuius impetus timeretur, quo casu , ex cubito mittendum esse diximus; tum eadem circa uterum etiam apparerer, quo loco vena aperienda E utrobique sane. utra vero praeuertenda Esi menses instent , talus antea seriendus ; si non instent , cubitus; hinc enim maius , dc proximius imminet periculum. Ita de totare statuendum esse arbitror. Ex quibus etiam satis patere possit, quatenus & qualem vim habeant , quae ab initio ex Hippocrate , Galeno , Tralliano, Avicenna , dc recentioribus proposuimus ; illa etiam cum vera omnia sint, non tamen sngula ubique : sed a nobis singula definita sunt , de limitibus comprehensit, quorum beneficio Eorum auctorum sententiae omnes feth accipi possunt. Illa tamen adhuc fortasse liquidius explicanda, quae pertinent ad locum unum cap. xviij. atque item alterum cap. xl x. libri de curandi ratione per sanguinis missionem ; illic enim scribit , quae ex cubito fiunt evacuationei, id habere adiunctum malum , quod purgationes menstruas comprimat, sanguinem ad superiores corporis partes retrahendo; hic autem, ita quibus suppressi sunt menses, semper in cruribus. Dicimus ad primum,malu illud non esse huiusmodi,ut superioru venarum sectionem possit simpliciter, de per omnia impedire,alioqe in in sediminis nunqua superiores secarentur; sane ubi inferiores aperire licet, ex eisque id commodi habetur quod re -