장음표시 사용
121쪽
G, DE LUSTRATIONIBUS C r. XII.
ad Iarem, piatio est. Cum auspicaretur Consul, in domo extra uriam, vel in tabernaculo ad id conducto sedebat: quod si qua de causa redire
in urbem, nullis dum visis certis signis cogeretur, relinquendum erat prius conductum tabernaculum, & quae renaum alterum, ex quo de integro servaret de coelo. Tiberius Sempronius bis eodem usus, coss. renunciavit Scipionem Nasicam, & C. Martium: cognito post vitio,
rem ad Senatum retulit, neque neglexit adeo minutam ostensionem
Senatust scripsi consulibus, qui relictis provinciis, illico Romam
regressi deposuerunt magistratum. PIG. in Marcello. Cicero t. de divin. Val. Max. lib. I. cap. I. Inter prodigia Cassi & Bruti caedem porte
dentia Iulius Obsequens numerat puerum,qui in pompa Victoriae cultu cum ferretur, serculo decidit: & lictorem qui lustrationi perversis sese, bus lauream imposuit. Cornelio Cethego, quod exta hostiae non rite porrexisset; Q Sulpitio, quia immolanti apex, quem gestant Flamines , de capite dcfluxisset, ademta sunt sacerdotia. Minucio Dict tori, qui Magistrum equitum dixerat C. Flaminium, quia stridor
ricis auditus erat, abrogatum est imperium. Plutarchus o Valerius Max. Iocis citatis. Huc pertinent Auspicia caduca, cum aliquid ad rem sacram pertianens excidit, non tantum virga e manu Flaminis, ut Scaliger Festum interpretatur, cujus Vcrba: Caduca auspicia dicunt, cum amrmd m templa excidit, veluti virga de manu ,hoc exempli gratia additur, cum & alia ex eidere pollint: ut viscera, quod contigit Crasto. Plutarch. cap 36. τασπλα πια Του μαντε- αυτ πιοσδοίος, ω, , id quod visum esse ait vere τε ιον & triste. Victima, veluti fugit cumsaueius aram Taurus ct incertam excussit ceryleest ur . Sueton. Galb. cap. 18. Cum per omne ner dextra finfraque oppidatim xictimae cedere tu , raurus securis ictu consternarus. rupto vinculo esset
ejus inrast, elatisque pedibus rotum cruore perfudit. Tacit. lib. 3. hist. cap. 33. Accessit dirum omen, profugus altaribus tauras, disiecto sacri cliapparatu, longe, nec ubi feriri hostias mos est, confossus. s. Georg. Saepe in honore Deum medio, stans bostia ad aram
Lanea dum nivea circumdatur infula vitta, Inter cunctantes cecidit moribunda ministros. Senec. Oedip. v. s 37. Altum taurus attollens caput Primos ad ortus positius expavit diem,
Trepidustue vultu Solis, ct radios fugit, Corona: quod contigit Galbae, Suet. cap. I 8. Obserratum etiam est Tal
122쪽
ci, XIL' VETERUM GENTILIUM. ior
Kal. Pan. sacri canti coronam de capite excidisse. De Syphace, Silius
Ital. lib. I 6. Et funia extructis cespes surrexerat aris, Victimaque admota stabat subjecta bipenni. Cum subito abruptis fugiens altaria taurus Exivit vinclis, mugituque excita late
Implexit tecta, ct fremitu suspiria rauco
Congeminat, trepida rerrorem sparsit in aula, Vittaque majorum decoramen fronte sine ulti Delapsa attactu nudavit tempora Regis. Talia caelicola casuro trista regno Signa dabant, suique aderant gravia omina fati. Patera, spe Spondeum : Theophr. Charact. cap. 2 o. inter notas δυ-
pateram sibi e manibus elabi mit , ct simul risum tollit, quo aliqui fecerit
Nisi caducum auspicium dici mavelis , quia homini, cui accidit , c sus de insortunii omen est, quomodo Petronius peritura fata dicit, quae perniciem alicui vel rei, vel homini portendunt: lachrymosumsumam Horat. qui lachrymas exprimit: mentita tela, Virg, 2. ita. quae Trojanos Graecos esse mentiebantur. In actionibus ad communem vitam humanam ac politicam pertinentibus non minor observationum superstitio. In Magistratibus Iulius Obsequens, M. Lepido, Munatio Planco Coss. Notatum est adigii loci stiisse, quod P. Ticius Praetor propter dissensiones college magistratum abrogavit, O ante annum est mortuus. Constat neminem, qui Magistratum college abstulerat, annum vixise, abrogaverunt amem hi: L
cius Punius Erutus Constit, Tarquinio Guarino: Tib. Gracchus, M. Octorio Caecinna: P. Tarquinias, P. Marullo : Tullius, Bruto ct Cassio pugnam adversus Caesarem ct Antonium molientibus. Varro lib. s. de ling. Lat. Praeter qui die nefastofatus est, s imprudensfecit, piaculari hostiafacta pia- . tur ; si prudens dixit, Quintus Mucius /bnegabat eum expiari, O ut impium non posse dicebat. Sueton. Gesb. cap. 18. Adoptionis die , neque milites allocutura castrensem sessam de more positam pro Tribunali, oblitis ministris , o in senatu curulem perverse collocatam. In privatis: Plin. lib. 28. cap. 2. Incendia inter epulas nominara , aquis sub mensas profusi abominabantur: recedente aliquo ab epulis mul
123쪽
16, DE LUSTRATIONIBUS CAp. XII.
verrisolum: aut bibente conpira mensam vel repostarium tolli, inauspicatissmum judicatur. Sternutamento rei cari ferculum mensamara, si non posteam tetur aliquid, inter diras habetur, aut omnino non esse, quin ct repente conticescere convivium,adnotatum est,non msi in pari praesentium numero: qua in re fama labor est, ad quemcunque eorum pertinens. Cibus etiam e monu prolapsus reddebatur, utique per mensas, vetabantque munditiarum causa
deflare. Inter funesta C. Panta exhibita prodigia recenset Iul. Obs quens, quendam e populo, sanSuine victimarum prolapso, respersam cruore palmam proficiscenti dedille. Byblis, apud Ovid. 9. metam. V. 396. Quid quod o ominibus certis prohibebar amori Indulgere meo tunc, cum misi ferre jubenti Excidit, o fecit spes nostras cera caducas e Nonne vel illa dies fuerat , vel tota voluptas, Sed potius mutanda dies ' Deus ipse monebat Signaque certa dabat, si non male sana fuissem. Pergimus actiones animales, ubi circa palpitationes & facultatem ii minis . qua se de loco in locum movere potest infinita fere a gentilibus
Si pars aliqua corporis suapte sponte substitisset aut mota esset, omen inde captum. Hujus palpitationis tres erant species. Prima , σταυιος, quae a Veteri Glossario Salisatio dicitur. Plaut. Pseud. aist. I. sc. I. V. Ios. Supercilium mihi salit. Theocr.
lisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quacunque salierint, aliquid fibi exinde prosperum, seu significari praedicunt. Secunda: tinnitus auris. Plin. lib. 28. cap. r. quin & absentes tinnitu praesentire de se sermones, receptum est. Et Epigrammatum Graecanicorum liber 7. meminit. Et πολλης scripsit 'Eνο Oi-Mηλα. Elegans est illud vetustissimi Poetae epigramma: Garrula, quid totis resonas mihi noctibus, auris e Nescio quem dicunt nunc meminisse mei. Hic quis' quaeris e resonant tibi noctibus aures, Et resonant totis, Delia, te loquitur. , Non dubie loquitur me Delia , mollior aura Venit , ct exili murmure dulce fremit.
124쪽
CAp. XII. VETERUM GENTI LIUM. 16;
Delia non aliter secreta lentia noctis Summissa ac tenui rumpere voce solet. Tertia species, Καρμοὶ , sternutatio. Propertius: Aridus argutum sternuit omen amor. Cujus ominationis sollicitudinem cum deprecabantur Graeci, dic
Atque haec ex Scaligeri notis ad Ausonii gryphum de numero ternario, ubi vers. 2 o. pro omnia legendum esse vult omina terna. Diviani quid in illis latere Pytha oras quoque monuit apud Iesianum var. hist. lib. q. cap. II ο πολλα- ἐμπίπq- τοῖς ωσἰν Ocος , των κρειτ- Τονων. Sonus, qui persaepe accidit auribus, vox es praestantiorum, i. Dat monum. Το cssον idem quod τὸ rum Numen. Sternutamenta autem non facere auspicium plerique censent, sed cum captatis auguriis superveniunt, illa rata facere, sive boni sive mali pramuncia sint: qualiaque praedicta, praevisaque fuerant affirmare, & probare sermonis Veritatem putaverunt : Homeri exemplo, qui, Penelope , malum procis futurum ab Itysse, reserente, Telemachum facit sternutasse. Et Xenophonte ad milites concionante, sub idem tempus, sternutans quidam, omen secit selicissimum , ita ut totius dux militiae crear tur. Themistocle vero ad aras sacrificante , a dextra sternutans homo augurium fecit, quo praecipui captivi immolarentur. Hippiae quoque dum sternutat, excussus dens, magnum augurium secit calamitatis futurae. Arist. lib. I: hist. animal. cap. II. ct probi. secl. 7. quod e capite tanquam ex arce, sternutamenta originem ducunt, quae pars. divina & sanctior homini est, propterea prodeuntem inde spiritum tanquam sinum augurale , & divinum numen nos venerari decere censuit. Si essent matutina, nefanda ominari, & rei inceptanda: iseritos conatus facere: quare si inter calceandum sternutassent, ad lectum redibant superstitios. August. de doctr. Christ. lib. a. cap. 2 o. Si vero meridiana, firmissimi auspicii esse, praecipue a dextris arbitrati sunt. Saepe tamen symbolum veritatis, & prognosticum liberationis facere ab insidiarum metu, voluere. vide Alex. ab Alex. lib2. cap. 26. &G. Voetii disp. de superstitione,cum appendice historic Theologica, de sternutatione. Circa facultatem loco motivam occurunt inprimis pedum offensiones, quas infausti semper ominis fuisse idem Alexander loco modo allegato, exemplis probat. C. Gracchus, qua die civili seditione odi pressus fuit, domo egrediens, ita pede limen offendit, ut non pa
125쪽
16 DE LUSTRATIONIBUS CAp. XII.
va vis sanguinis effveret. Neroni quoque in expeditionem Alexandriam profecturo, lacinia surgenti adhaesit. Crassi etiam filius, contra Parthos proditurus in aciem, ita pedem offendit, ut humi prostr
tus concideret: quos omnes vehementi discrimine atque immani strage oppressos fuiste constat. Non desuerunt tamen qui talia omina insuper habendo, nulla religione ab inceptis absterreri potuerunt. nec illis i feliciter cessit. Iulius Caesar in egressa navis prolapsus, omen in m Iius vertit, dicens: Teneo te Africa. Sueton. cap. Sy. Facultus generatrix a natura & homini, & reliquis animalibus co
cessa est, ut sibi simile procreet, & cum in singulari non possit, in sp
cie tamen naturam conservet , & quadantenus immortalem reddat.
Si ergo haec exorbitet, ac sibi dissimile sive monstrum progeneret, in
omen vertebatur. Livius & Iulius Obsequens notarunt Mulam peperisse ; Mulum tripedem natum csie: monstra humana, praesertim Alaba, drogynos natos esse: Nursiae gemini ex muliere ingenua nati: S. GaI- M. Scauro Coss'. puella integris omnibus membris, puer a parte priore alvo aperta, ita ut mundum intestinum conspiceretur, Idem posteriore natura solidus natus,qui voce missa expiravit, Pul. Obseq. qualia monstra inter causas lustrationum ab historicis recensentur. Hieron. epist. 63.
Legamus veteres instorias , ct maxime Graecas m Latinas, O inveniemus
lustralibus hostiis, secundum errorem portentosas sobolas tam in hominibus , quam in armentis ac pecudibus expiatas. Am. Marcell. lib I9. sin. Nascuntur hujuscemodi saepe portenta, pindicivria rerum variarum eremus , qua quoniam non expiantur, ut apud veteres, publice, inaudita prater eunt oincognita.
Animalia quae appetitu sensitivo aguntur, & vestigium aliquod rationis in phantasia ostendunt, si quid praeter solitum secerint, horrenda
inde animo praesagiebant gentiles. in hac categoria sunt volucres, quadrupedes, serpentes. Evolucribus auguria captabantur, Vel ex Alitis involatu, vel ex oscinis cantu , vel ex tripudio solistimo, dequibus prolixe sane agit Cicero, lib. 2. de nas. Deor. & I. de divin. Ex recentioribus Peucer de divinationum generibus. Inprimis habitus est Infelix Bubo, dirum mortalibus omen. Hunc in Capitolio visum notavit Jul. Obsequens, P. Plautio &M. Fulvio, iterum: Cn. Domitio, G. Fannio coss. Cum Capitolii cellam intrasset, Sex. Papellio Istro, L. Pedanio coss. nonis Martiis, propterea eo anno urbs lustrata est.. Plin. lib. Io. cap. 12. Aes Camerarii
126쪽
CAp. XII. . VETERUM GENTILIUM. 1 os
rarii hor. subcis. cevi I. cap. 67. ct cent. 3. cap. I 8. De Ave incendiaria Plin. lib. Io. cap II. D m. ad Rosin. lib. 6. cap. ult. Solitaria cornicis occursus mali ominis in nuptialibus auspiciis censebatur. Hine . illud εκκόρει κορν κορωνο. Everre, sive elimina virga cornicem. Habcs
apud Orum in Hieroglyphicis , & Pindari scholiassen in Pythia. Voss.
idolol. pag. 396, 397. Atheniensibus autem noctua fausta, unde proverbium ι, ο, de quo Erasmus. Inter oscines corvus a dextra, a sinistra cornix ratum faciebat. Cic. I. de divin. Virg. Εcl. Is
Sape sinistra caνa praedixit ab ilice cornix.
Gallinae cantus infelix, uxorem enim marito superiorem esse notat. Contra Gallorum cantus Thebanis selix; cum enim tempore pugnae Leuctricae apud Lebadiam Trophonio res divina fieret, galli gallinacei in eo loco sic assidue canere coeperunt, ut nihil intermittcrent; augures Boeotii, teste Cicerone, I. de divin. dixerunt, Theban rum esse victoriam, propterea quid avis illa victa silere soleret, ean re si vicisset. . Sed & haec & tripudia solistima a cordatioribus ridebantur. P. Claudius, bello Punico secundo cum nuntiaretur pullos cavea liberatos non pasci, mergi eos in aquam jussit, utbiberent, quoniam esse nollent. Damnata haec auguria lege divina. Dcut. I 8. Io. vitio versa Regi Menam, a Reg. 2I. 6. Elusa a Mosollamo Iudaeo, qui inter comites Alexandro, cum exercitu ad rubrum mare contendenti, se adjunxerat. Cum properantem exercitum augur quispiam sisteret, propterea quod alitem sedentem Videret, ex cujus volatu captare omen itineris parabat, e vestigio Mosollamus, correpta ingenti sagitta, alitem confixit, atque insuper amarulento joco eorum stultitiam incusavit , qui miseram avem alieni consciam fati erederent, cum ignara fuisset sui. neque enim scivisse eam, quantum periculi a Mosollamo Iudaeo immineret, quod ex Hecataeo refert Cunarus, de Rep. Hebr. lib. 2. cap. 2 a. Rectius edoctus secundum Poetam judicabat:
In quadrupedibus obscrvatum Bovem locutum esse, quod cx Iulio Obsequente, & innumeris Livii Iovi manifestum in. Equi hinnitus a Persarum Principibus observatus in elcctione Darii Hystaspis :Darium postea in sigillo equum sculptum habuisse scholiastes Thucydidis notavit. α Saxones olim quorum hinnitus tanquam praesagia inprimis observabant, & in insgnibus equum Saxoniae Duces gesserunt. Cambd. Brit. pag. 7 r. Hic quidem atri coloris erat, cum ea Sens paga-
127쪽
ios DE LUSTR ATIONIBUS . CAp. XII.
nismo dedita esset: postquam vero Nitechindus Christianismo nomen dedit , baptismo ablutus in album mutavit. Crotet.. Saxon. lib. 2. cap. 2 . hinc sorte Nestialiae nomen , g sirimisse valen , Bodinus t men quasi occidentalem Galliam , WinNalliam dictam purair m thod. hist. cap. 9. Et mures aliquid praesagiebant. Ausen. Eidyll. I 2. v. iii. Quadrupes oscinibus quis iungitur auspiciis P mus. Ad quem locum videri potcst Sealiger, Iech. Auson. lib. I. cap 2 s.
trille putabant si quid mures arrosissent. Cic. 1. de divin. Livius lib. so. Mures Antii coronam auream arroserunt. Fulvio, C. Manlio coss. De mensa oleas mures praeroserunt. Tul. Obsequens. Plinius , lib. 8. cap. 37. addit , mures , cum candidi provenere , laetum facere ostentum. Soricum quoque occentu dirimi auspicia ibidem ait Plianius. Eleganter Augustinus, de doctr. Christ. lib. 2. cap. 2 o. Cum vestis a soricibus roditur , plus timere suspicionem futuri mali , quam pra-sens damnum dolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui cum
e se consultus a quodam , qui sibi astricibus erosas caligas diceret: non esse illud monstrum , sed rere monstrum habendum fuisse , F sorices a caligis
roderentur. Clemens Alex. lib. 7. Strom. simillimum Bionis idesic Arte apud Augustinum legendum refert. τοῦ δεκαὶ Θαὐ-ον , 'ει
ό Θυλαξ κάεφαγεν. Quid mirum, inquit Elon, simus calathum arr serit , cum non inveniret quod comederet e hoc enim fuisset mirum, si ut ludens argutabatur Arcesilaus, murem calathus comedisset. Hoc quia muribus familiare est θυλακοτρωγες a Poetis appellantur. Hesych. Θυλα-
roserit, adit ad interpretem , & quid facto opus sit eum percontat ir; quis respondeat, cerdoni tradendum eum sollem esse, ut sarciatur , iste, neglecto responso, religioni rem habens , exinanitum saccum
Observabantur & Lupi in urbe visit P. Africano , C. Fulvio cossi Minturnis lupus vigilem laniavit , & inter tumultum effugit, Pl. obsCn. Domitio, C. Cassio coss. Lupus urbem ingressus, in domo priavata occisus. H. de saepe Livius. Item mustelae: M. Marcello, P.
128쪽
CAp. XII. VETERUM GENTILIUM. io
Sulpitio Coss. comitia cum ambitiosissime ferent,& ob hoc Senatus in Capitolio haberetur, milvus volans mustelam raptam de cella Jovis in medio consessu patrum misit. 7. Obseq. Si per viam transcurrant ominosum, Theopr. loc. cit. Alciatus in emblem: Auspiciis res capta malis bene cedere nescit, Felici qua sunt Omine facta jurant. Quicquid agas, multela tibis occurrat, omitte ;signa mala haec sortis bestia prava gerit. Videatur etiam Erasmus in proverbio: Mustelam habes. Et Canes: a γrent. Phorm. act. q. se. q. Introiit in ades ater alienus canis. Plutarchus cap. 36. Fratres una ambulantes non debent lapidem in
medio admittere, quin o canem per medios discurrere ominis sinistrahabetur. August. de doctr. Christ. lib. 2. cap. 2 o. His adjunguntur millia ina ἴ--π- observationum, membrum aliquodseuerit , fi junctim ambulantibus
amicis lapis, aut canis, aut puer medius inter renerit: atque illud quod lapidem calcant, tanquam diremtorem amicitiae, minus mole Ium est, quamqπod innocentem puerum colapho percutiunt I si pariter ambulantitas intercurrerit. Sed bellum est quod pueri aliquando vindicantur a cambus: nam Feroque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius intem Fenit, ferire audeant, non impune, namque a ravo remedio, cito intemdum ille percussorem suum ad verum medicum mittit. Hinc apud Plautum, Casin. aist. s. sc. Canina sca . C. Laelio, L. Domitio coss. canes saxa, tegulas vulgo roserunt. Pul. Obseq. C. Mario, C. Flacco coss. Arimini canis locutus. id. Prae omnibus autem observati sunt Serpentes: Hoc animali usus est Diabolus, cum Evam deciperet. Iudaei Samaelem vocant Spiritum serpenti inequitantem, Deo se. ridente equum & sessorem ejus, vid. Erech. Spanti. de usu numism. in sine differt. s. Exinde variis modis a Gentilibus sub hac specie cultus praesertim in Bacchi sacris, ut ex Eusebio de praepar. Euang. lib. I. cap. 7. & lib. 2. cap. s. Clementi Nexandrini Protreptico, aliisque videre est. quibus conferri possunt schedius de Diis Germ. syngr . r. cap. 39. & quae collegit Ouaelius ad Minucium Feliccm, pag. I 68, 169, i 7o. Dionys. Vosis ad Mai mon. de idolol. cap. 6. a. Et saepissime ad augendas superstitiones hoc instrumento usus, exhibuit se aliquando ut Deum propitium, aliquando ut horrendum. Priori modo:visus est AEneae in ludis senebribus Anchisae patri cel bratis. 3. AEneid. Ο Σ -ΑΡ-
129쪽
-- adytis cum lubricus anguis ab linis Septem ingens g ros, septena volumina traxit, Amplexus placi de tumulum, Iapsusque per aras:
Caeruleae cui terga nota, maculosus 2 auro . Sqimam incendebat fulgor , ceu nubibus arcus Mille trahens varios adverso Sole colores.
obstupuit visu AEneas; ille agmine longo
Tandem inter pateras, ct laria pocula serpens Libavitque dapes, rursusque innoxius imo Successit tumulo, ct depasta altaria liquit. Cum Sylla in agro Nolano immolaret ante praetorium, ab infima arae subito anguis emersit, cumque exercitum in expeditionem eduxisset, Samnitum castra cepit. Cic. I. de divin. Cum iEsculapius ad sedandam pestem Epidauro Romam arcesseretur , anguis mitibus oculis , lenique tractu lapsus, navem ingressus, in intulam Tiberinam egressus, tempestatem, cui remedio quaesitus erat, adventu suo dispulit. quod Livius, Ovidius, Valerius aliique testantur. quare Serpens Felicit iis, Victoriae, Salutis symbolum suit, quod ex veteribus numesis. d intonstrat Er. Spanhemius, de usu numism. pag. I 2y. Quin autem se pissime horrorem homini incutiat dubitari nequit, si naturale illud hominum in serpentes odium consideremus. Apud Artemidorum serpens morbi & inimicitiarum symbolum est. lib. 2. Q κ δὲ νοσον σημαίνει, ἐπαγD. & in Theocriti 'AL α-
Ecce anguem rem cunctis maxime formidabilem esse ait. Falisciolinet Tarquiniensesque, teste Livio, lib. 7. M. Fabium Ambustum prima acie fuderunt , cum sacerdotes corum anguibus praelatis, inceisuiu-riali, militem Romanum insueta turbarent specie. sic Ecl. s. Frigidas, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Vide Erasmum in proverbio: cane pejus o angue odit. Non mirum ergo si serpentum conspectus ad superstitionem homines adegerit. Tcrent. Phorm. act. q. sc. q. Anguis per impluvium. decidit de tegulis. Plaut. Amphitr. act. s. se. I, v. 36. De resant angues jubati deorsum vi impluvium duo. Theophr. charact. cap. 17. καὶ ε αν ιδηοφo 'εν 'οικία, ιερον ἐίαυγα ἰδε uir aei. Serpentes fi viderit in adibus, sacellum eo loco extruet.
Apud Livium, lib. I. Tarquinio portentum terribile 'isum , anguis ex columna lignea elapsus cum terrorem fugamque in regiam fecisset et
130쪽
C p. XII. VETERUM GENTILIUM. 1 ou
ipsius Resis non tam subito pavore perculit pectus, quam anxiis implevit curis. Itaque cum ad publica prodigia Hetrusci Vates adhiberentur, hoc velut domestico exterritus visu, Delphos ad maxime inclytum in terris oraculum mittere statuit. Julius Obsequens lib. de prosiis de C. Hostilio Mancino coss. sotavit, cum navem Genuae conscendisset, anguem in navi inventum e manibus cffugisse , ipsum Consulem devictum, mox Numantinis deditum fili sic. Item : P. Atilio & Cornelio Manilio Cos. Trebulae Mutuliae antequam ludi
committerentur , canente tibicine , angues nigros aram circumd
disse, desinente cantare, delapsos: postero die exortos a populo lapidibus enecatos. Rursus Q. Metello, Tullio Didio Cos . sacri ficantibus anguis ad aram inventus. Illa quoque quae nec ratione, nec , sed ullum tantum naturae ductum ac legem sequuntur, quam illis Deus primitus impressit, si a solito cursu deflectant, prodigium facere gentilibus creditum est . adeo superstitionis ansa etiam in insectis arripiebatur. De Apibus quidem sibi non constant. harum enim examen laetum quid pomtendebat Dionysio, apud Ciceronem, I. de divi n. qui cum per agrum Leontinum iter faciens, equum ipse dimisisset in flumen, submersus
equus voraginibus non extitit: quem cum maxima contentione non
potuisset extrahere, discessit aegre ferens: cum autem aliquantulum progressus esset, subito exaudivit hinnitum , respexitque, & equum alacrem laetus adspexit, cujus in juba examen apum consederat. quod ostentum habuit hanc vim, ut Dionysius paucis post diebus regnare coeperit. Apes quoque sederunt in castris Drus Imperatoris, cum prosperrime pugnatum apud Arbatonem est , haud quaquam perpetua aruspicum conjectura, i qui dirum id ostentum existimant semper , ait Plinius. lib. II. cap. II. Bene ominatus est Poeta ille de Papa Urbano VIIJ. cujus insigne gentilitium tres crant apes , hoc casemine et Urbani imperium ris iacam quale futurum
Dum dominantur apes copia mellis erit.
Regi Latino, cum in sacra lauru consedissent c7. AEneid.) AEneae in Italiam adventum significarunt: Hujus apes summum densa mirabile dictu
Stridore ingentι, liquidum trans aethera vecta,
obsedere apicem, o pedibus per mutua nexis Examen subiim ramo frondente pependit.