장음표시 사용
211쪽
196 DE LUSTRATIONIBUS CAp. XIX.
i assae numeratur. r. Reg. 2I. . Iosias autem sunc Molocho exhibendum honorem impedivit. r. Re 3. IO. haec traductio non erat crematio liberorum;sed labruatio,hoc est,purgatio silve expiatio quaedam, qua per sp tium inter duos ingentes ignes intermedium, vel a Camaris sive Sacerdotibus, vel ad corum praescriptum a parentibus ipsis, auiducebantur aut gestabantur infantes. Ritus illius traductionis describuntur a Maimonia
partem sui accipiebant seminis, quam dein Sacerdotibus igni servientibus tria bant. At Sacerdotes ubi ilium accepissent, eum patri reintuebant, quo ipse ex sentevtia sua eum per ignem traduceret. Igitur pater filium, permissu face dolum per ignem agebat. Pedibus autem jubebat transire, donec, flamma quicquid erat, emensus foret. Non enim Molocho eum comburebant, quomodo liberos suos aliis exurebant Diis: sed cultus isse Molochi tantum in transeitu confistebat. Aliis autem Scripturae locis docemur, hanc superstionem in sola s bruatione non stetiue, sed vivicomburium fuisse. Ps. Io 6. 37. Immolaverunt lanar) Urios suos Ostias suas damomis. Idem. 2. Reg. II. 3I . Illi qui erant de Sepharvaim, comburebant filios igni, Adramelech, ct Anamelech, Diis Sepharvaim. Quae numina ad Molochum facile reducuntur. Nempe ut Adramelech magnificum ac fortem Molochum sive R gem : At Anamelech responsum sive oraculum Molochi signet. Quae discrepantia facile tolletur, si quis discedat in sententiam Joh. Gerh. Vosilii, qui exillimat, ubi traauctionis solius meminit scriptura , Ggnari non cremationem, sed tantummodo deductionem duos inter ignes. Fatetur tamen, prieter hanc februationem, quae in familiis omnibus, rebus ctiam prospere fluentibus , obtineret filiste etiam vivicomburium carissimorum pignorum , & quidem ex flore populi ; quo in magnis calamitatibus placari Deum posse arbitrabantur. Voss. de idolol.
lib. 2. c.ip. l. Sched, de Diis Gem. s gr. 2. cap. 33. Hujus. cultus non unam imaginem , ait Cocceius, ad Sanhedr. pag. 6s. nobis Rabbini ex archivo traditionum, aut con ecturarum suarum deprom-
212쪽
id est: per modum traductionis. Cujusmodi illa es 8 Ait Rabbi Abhui, Ordo laterum in medio erat. Ignis hinc inde ardebat. Rabba ait: ut qui saltant infesto sertium. Ne ambulet sed satiat, quemadmodum pueri in festo
tium solent, trans foveam in igne subter accenso, saltare. Imago Molochi, pro numero Planetarum, septem habebat conclavia et quorum in primum offerebant similam, in alterum turturem, in tertium ovem, in quartum arietem , in quintum vitulum, in sextum bovem, in septimum filium. Postremum hoc proprie Solis crat, ut Numinis excellentissimi, & reliquorum moderatoris. unde& honos redibat ad Solem, in quocunque conclavi offerretur: scd proprius ille honos cum homo immolaretur. Summo enim Deo summa convenit Victima. An autem Saturnus aut Venus per Molochum intelligendi, vide disputantem Vossum , loco citato. Item Seldenum de Diis Syris r & Interpretes veteros ac recentiores in locum Act. 7. s. ac Sau-bertum de sacris cap. a I. Leuia. Philos mixt. differt. gr. Haec superstitio ad alias quoque gentes transiit. Plin. lib. 7. cap. 2.
Nand procul urbe Roma, in Faliscorum agro, sunt pauca familia, quae Himpia vocantur, qua sacrificio annuo, quod sit ad montem Soractem Apollini, super ambustam ligni struem ambulantes non adurantur, o ob id perpetuo
Senatus-consulto, militiae , omniumque aliorum munerum vacationem habens. Apud Virgilium. II. AEn. Aruns precatur: Summe Deum, sancti custos Soractis Apollo, Quem primi colimus, cui pineus ardor acerra Pascitur, O mediam freti pietate per ignem Cultores multa promimus vestigiapruna. Sil. Italicus, lib. s. p. 7 q. Flaminius Cos. AEquanum Soracte satum
noscens, Patrio cui ritus in arra,
Dum piger arcitenens accensugaudet acerris ;Exta ter innocvos late portare per ignes,
Sic alloquitur: . Sic in Apollinea , semper vestigia pruna
Inviolata teras, victorque vaporis ad aras Dona serenato referas solemnia Pharis.
Quod autem a Virgilio pietate facere steti dicuntur,ad illud Servius ex
213쪽
1,1 DE LUSTRATIONIBUS. CAP. XIX.
Varrone notavit: Hirpinos per ignem ambulaturos medicamento quodam plantas ungere.
Apetd alias gentes sacra ctiam & simulachra suerunt Molochi sacris Gmillima. De Gallis, Caesar, lib. s. de bell. Gall. reseri , eos habere
simulachra immani magnitu idne, quorum contexta viminibus membra vivis hominibus complere soliti fuerint, quibus succensis circumventi flamma homines exanimentur. Ab Hispanis orbem lustrantibus reperta est insula, quam a Carolo Carolinam dixerunt, in qua frequentes viderunt statuas Deorum cereas, quibus illi infantes & puerulos, quos immolare statuebant, inclusos, igne admoto, crudelitate nefaria nec runt Haec narrat Stuckius, de sacris gentil. sol. r. hunc falli putat Hornius, Orig. Americ. pag. I 23. I 26. Eandem tamen historiam
habet Vives ad Augustin. de Civ. Dei. lib. 7. cap. I p. &. Hospinianus de Orig. monach. sol. 167. Ex gentilismo hoc cacoethes ad Christianismum quoque dimanavit Patres Concilii Constantinopolitani sexti , in Trullo habiti, can. 6s. quem allegat Dion. Vositis, in locum Maimonidis paulo ante recit
hoc est : Qui in noviluniis a quibusdam ante ossicinas ct domos accenduntur , rogos supra quos etiam antiqua consuetudine transsire audent cessare jub
Huc referri posset probatio innocentiae quae per serrum candens vel manibus versatum, vel pedibus calcatum multis populis usitata fuit. cujus memorabile exemplum, quod Othoni III. Imp. contigit, narratur Liapsio, monit. et exempl. Polit. lib. 2. cap. 9. Videantur praeterea, Deirio dis- qui s. magic. lib. q. quaest. q. Camer. hor. subcis. cent. 2. cap. I 8. Loc-cen, antiq. Suecogoth. lib. I. cap. 7. Dempst. ad Rosin. antiq. lib. 8.in sine. Lustrationes per sumum variae fuerunt: talibus enim odoramentis s lis olim faciebant gentiles, quod proprie est Θυω, ut ostendit Cl. Graevius,ad Hesiod. v. 3 3 7. varietas autem haec orta est ex materia vel pab Io quo ignis nutricbatur quod vel ex mineralibus fuit, vel ex herbis. Mineralia erant Sulphur & tardar: quae conjungit Iuvenalis, sal. 2. I - Cuperent lustrari, si qua darentur.
sulphur in religionibus locum habet ad expiandas lassitu domos. Plin. lib. I.
214쪽
CAp. XIX. VETERUM GENTILIUM. 193
3. cap. 1 3. haec ratio inquare Graeci λειον, id est, divinum den minaverint. Eustath. ad Iliad. n. pag. 386. Staiον - την Θεομτονλε-
Porra sulphur avus, malorum medelam. porta autem mihi ignem 3, Ut fumia
πυρ νυν μοι πρωτι τον ενὶ ριεγο ροισι γενειtota.
Ignis nunc mihi primam in domibus at.
Portarit ignem Osulphur ; at Ul spei
Bene fumigarit canaculum,2 domum , ct aulam. Ovidius, A. Fast. de Iustratione ovilium Palilibus instituta: Caerulei fant uita de sulfure fumi , Tactaquesumanti sulfure balet ovis. 'Causam indicat P. Lotichius, Poetarum Germaniae, sui seculi, sua visimus , qui Ecl. s. sc canite, Spargite coeruleos mihi, sulfura , spargitesumta. Sulphuris in terra gremio dissu sis humor , Gignitur, ct rerum causas custodit, ct ortus ἰIdem etiam magicis tactassulitibus herbas Adjuvat , ct coecos quibus uritur implicat ignes. Taedas Matth. Martinius , in Elymologico, ait esse morbum peculiarem pini sylvestris, qui etiam, sed raro, accidat, larici ; quando non tantum cor arboris, sed & reliqua ejus substantia in pinguitudinem est mutata. Nos Belgae latinuolt vocamus. Haec ligna aliis fortasse re-
215쪽
gionibus incognita, nobis hic sunt notissima. In agro enimZut saniensi subterra inveniuntur illis locis,ubi rustici testellas ustiles, quas turses vocant, magna copia essediunt, quare inter mineralia eis locum assignavi. Fl rus , lib. I. cap. I. in tractu Venetiae Italiam mollissimam esse ait: talis est & ille tractus ubi hae ustiles tessellae, & simul taedae incendio aptareruuntur : Nos bimen appellamus , quae vox a Venetiae appellatione quam minimum distat. EiAdiuntur autem talium taedarum non tantum
fragmenta, radices , rami , trunci ; sed integrae arbores, quod saepe mirati sumus cum causam ignoremus. Haec ligna in ignem conjecta , non modo luculentum faciunt secum , lucemque de se spargunt clarissimam , adeo ut Nec nolturna quidem carpentes pensa puella, alia excandelis luce egeant, neque adeo dependeant lychni laquearibus altis I cev si , ut noctem flammis funalia vincant: Vcrum ctiam de se gatissimum ruaqua versum spargunt odorem, ut mirum videri non debeat tales taeas in lustrationibus adhibitas fuisse. Inter herbas primum locum obtinent Verbena virgulta semper vire tia , jucundi odorix, tales enim quae ustalatae quoque odorem de se spa gerent in lustrationibus adhibebantur. Ees. 8. Verbenasque adole pi
gues. - Et quae vis virgulta religioni apta verbena dicebantur. Hierabolane: hoc est, herba sacra , qua Feciales & Pater patratus cor nabantur. Hac Iovis mensa verrebatur, domus purgabantur, lustrabanturque. Plin. lib. 23. cap. 9. Servius ad Ecl. 8. innuit quosdam per Verbenas ramos olivarum intelligere, quia pingues, sed & hoc de palma ac lauro dici posse. Alios autem rorem marinum. sed multo clarius ad illa, Ir. 2Eneid. Verbena tempora vincti. Verbena, invit proprie est herba Dcra, ros marinus, ut multi volunt , id est, λιβι tali , sumta de loco sacro Capitolii, qua coronabantur Fediales o Pater patratns faedera facturi,vel bella
indicturi. Abusive tamen verbenas vocamus omnes herbas sacratas, ut est Laurus, oliva , vel myrtus. Terentius: Ex ara sume hinc verbenas. Nam myrtunx fuisse Menander testatur , de quo Terentius transtulit. Sic hunc locum com rexit Vossus in Elymolog. voce Verbenae. Nam Licutagonis plane corruptum ex Libanotis, & pro ros maximus, legendum esse ros marinus,
cum vox Libanotis indicat satis, tum ex ejusdem Servii verbis ad Ecl. 8. manifestum est. Sic sentit Vositus; Verum cum hanc herbam Apuleius cap. de virtu herb: lustraginem vocet,sine dubio ejus in sacris usum in dicans quin pro Licttagonis legendum sit Lustraonis, retenta apud Servium voce dubitari non potest. Rorem marinum ab Ovid. . . Fall. quidam indigitari volunt illo versu;
216쪽
CAp. XIX. VETERUM GENTIL IU M. lys
Ure Mare oleas, raedamque herbasque Sabinas, Et crepet in mediis laurus adusta focis. Ubi pro mares oleas lcgi volunt maris rores. de herba Sabina, videatur Plinius lib. 24. cap. I a. aliique rei herbariae scriptores. Proper t. Fure sacella tego, verbenis compita velo, Et crepat ad medios herba Sabina focos. Sabinam & laurum conjungit Ovid. I. Fast. Ara dabat Iuvios herbIs contenta Sabinis, Et non exiguo laurus adustafoco.
Laurus sanguinis purgandi vim habere creditur,dicta quas lautus a lavo.
Fcssus : Laureati milites sequebantur currsm triumphantis, ut quasi purgati a caede humana intrarent urbem, Iraque eandιm Iaurtim omnibus sustionibus adhiberi solitum erat: vel quod medicamento siccillima sit: vel quod omni temporexiret, ut miliIer resp. vireat. Plin. lib. I s.c. ult. Stifimentum cadis hosiam Opurgatio. Adeoque in profanis usibus pollui laurum O oleam fas non est, ut ne propitiandis quidem numinibus acces di ex his altaria araeve debeant. Phoebo sacra fuit: omitto Poetarum μυθους. Plutarchus, in libro de E I apud Delphos , Apollinem dicit Phoebum nominari, quia hoc vocabulo antio ui omnia casta & pura designaverunt. Sicut Thessali Sacerdotes, nefastis diebus privatim & extra templa degentes φοιβονομεῖχαι, id est, lustrari dicuntur. Scilicet puro Deo pura arbor recte dicata est. Divini alia quid in hac arbore latere veteribus persuasum fuit. Credebant illi vimincse malum averruncandi , patet ex proverbio, quod ex Suida refert Erasmus et δας ψην ς κω βαίηρίαν, lavi eum baculumaesto , quomodo loquuntur,qui insidiis appetiti seliciter periculum eiiugerunt. Fulmine
eam non tangi adeo verum credidit Tiberius Imp. ut propterea numquam non lauream coronam gestaret. Suet. Tib. cap. 69. Experientia contrarium tamen docet. Superstitiosi laurum in os capere solebant:
ait Theophrastus, charact. cap. 16. ubi haec notavit Casaubonus: ,, NO scio annuic similis supcrstitio sit, quam apud F ieronymum in Mamis cellae viduae epitaphio annotavimus, Sic ille: Nec mirum s in plateis, ,, ct in foro rerum venalium, fictus ariolus sultorum verberet nates, ct O ,, rorto fuste dentes mordentium quatiat. Nam ariolorum consuetudo scol- ,, ligi potest ex Seneca de vita beata laurum gestare, cum per urbem inc
,, dcrent, quam sustem videtur Hieronymus vocare, quia crat, credo, , , virga majuscula e lauro. Hesychius: ιον, ο φέρουσιν ὀι μάντεις is σκῆπlρον απο δάφνης. Sane Poetae dicuntur laurum mordere Iuvcnali &,, Cassandra δας σάγος a Lycophrone appellatur: quod quomodo cri-
217쪽
CAP. XIX. tici explicent non est obscurum. Apud AEschylum in Agamemnone ii is bitus vatis est, ut amictus veste vatum propria, quam Poeta appellaeri , manu scipionem gestet , & coronam collo appensam ris Nam ait Cassandra se habere Kαἰ-, ηθέ μοιδεῖα πεi: Ato Haec Casaubonus. Sibylla apud Tibull. lib. a. eleg. 6. Vera cano, sic usque sacras innoxia laurus scar, ct aternam sit mihi virginitas. Praeterea laurus igni injecta crepitum edit, cujus rei causas in natura latentes investigavit Sciliger advers. Cardan. exerc. I 8 o. g. s. sed hoc ipso crepitu vaticinari credebatur. si non ederet sonum, mali illa
lex erat. Propert. lib. 2. eleg. 28. Et tacet extincto laurus adusta foco. Contra autem si creparet vehementius, Tibull. lib. 2. elae.
Et succensa sacris crepitet bene laurea flammis , Omine quo felix o sacer annus eat. Laurus ubi bonasigna dedit, gaudete coloni, Distendetspicis horrea plena Ceres. Plin. lib I 3. cap. ult. Laurus manifesto abdicat ignes crepitu is detestatione
Praescia venturi laurus ferisigna salutis , Subdita putrilla somnia vera facit,
Hinc Poetis bene ominatur OKenus . 9.Laurus in igne crepat, viνunt infunere rates. Fallor 2 an hinc vatum gloria laurus erat. Adde Paschalium decoronis,lib. 8. cap. Io. - --Iq. Plutarchus, in libro
de Iside ct Osiride, . ultimis capp. herbas quasdam enumerat aliaque, quibus 2Egyptii Listiones faciebant, quibusque accensis, propter flammae
vim dissipantem ac dissolventem, aerem attenuari ac purgari credebant: qualia resina, myrrha, cluam pili Bal nominant,quod delirationis molitionem notat: & ligna odorata, ut cupressa,juniperi, piceae. I primis vero illis celebratur Uphi, quae est mixtura sedecim rerum in unum composita, mellis, vini, uvae passae, cyperi, resinae, myrrhae,asphalathi, seselis, junci odorati, bituminis, Blii ficulni, rumicis,
juniperi utriusque, duos enim nominant, majorem & minorem cardamorni de calami. Harum vero rerum compositionem ac mixtuam
non temere, sed religiose admodum fieri scribit idem Plutarchus ; S plaliariis enim, dum haec miscent, sacrae literae recitantur. Sed & in ipse harum specierum numero latere quid credebant. Tandem usum
218쪽
CAp. XIX. VETERUM GENTILIUM. 19
huius Κyphi in animi praesertim purgationibus ostendit,sive odore,quem exhalet, sive etiam si ad bibendum temperetur. Thus ad placandos Deos adhibitum esse manisectum est, vide Sa bert. de sacris. cap. 2q. Intcr προθυμαῖα ad se lustrandum thure usus in Hercules sacrificium auspicaturus. Ovid. 6. metam. Thura dabat primis ct verba precantia flammis. in aliis lustrationibus ejus quoque usus fuit.
Sed, mulier, postquam experrecta es, prodigiali Tori Aut mola salsa hodie, aut thure comprecatam oportuit. Palilibus, sesto Romanorum antiquissimo , accendebantur faeni ac stipularum acervi, quorum fumo pastores se lustrabanti unde Persius, fat. I, fumosa Palilia fano. Tibull. lib. 2. cl. 6. At madidus Bacchos festa Palilia pastor Concinet a stabulis tunc procul este lupi.
Ille leriistipula solennespotus acervos Accendet, flammas transilietquesecras. Propert. Cumque super raros faeni flammantis acervos Trajicit immundas ebria turba dapes. Ovid. q. Fast. Moxque per ardentes Apula crepitantis acerves Trajicias celeri strenua membra pede. De strobo, Plin. lib. I r. cap. II. In Carmanos Stroba oborem ads tui petunt , perfusam palmeo vino accendentes.
CAPUT XX.Lustratio per ignem O quam statvi , in nuptiis: post
funera e Palilibus: quae ratio ξ δε et aquae loco ELhibitum. . quas ratae mixta in suppbcum expi
tione. Lementa singula in lustrationibus adhibita vidimus: Saepius
autem eadem , aquam praesertim & ignem conjunxerunt. Nonius in vocabulo Puriter, ex Nae vio, Virgine praegnante: Sequere me , puriter volo facias, igni atque aqua talo hunc ata
pere. idque praesertim in Nuptiis: Ovid. a. de arte: Quoi facient justos ignis ct unda viros.
219쪽
Festus: Facem tu nuptiis in honorem Cereris praeferebam, aquaquespargebatur nova nupta: sive ut casta puraque ad virum veniret: sive ut ignem atque aquam cum viro comm nicaret. Idem in aqua. Aquam accipiunt nuptaeo ignem, quia hae dua res ba num vitam maxime continent. Var. lib. q;
de L. lat. nascindi causa duplex ignis o aqua. ideo ea nuptiis in limine adhibentur, quod ibi semen, o aqua femina, quod foetus ab ejus humore, is eorum junctionesumit Venus. Servius ad q. AEn. v. 167. Varro dicit, Aqua ct igni mariti uxores ducebant, unde hodieque is faces praelucent, aqua petita per felicissimum puerum aliquem, de puro fonte, interest nuptiis, de qua nubentibus solebant pedes lavari. Plutarch. Probi. Rom I. etiam lianc rationem reddit: διου το πυα καθαιρει, καὶ τὸ ωωρ αγνίζει , Δεῖ δε κα- Θαραν καὶ ἀγνην διαμένειν τυ γαμ ηπεῖσαν. Quia uiuis purgat, Cr aqua
mundat, oportet etiam puram ct mundam permanere nuptam. Val. Flaccus, ib. 8. Argon. Inde ubi sacriscas cum conjuge venit ad aras insonides, unaque adeunt, pariterque precari Incipiunt, ignem Pollux undamque jugalem Pratulit. --
Post funera idem fiebat. Festus in Aqua : Funus prosecuti redeuntes ignem supergrediebantur aqua dispersi, quod purgationis genus vocabant seu J-tionem. Sic & sesto Palilium. q. Fast. Certe ego de vitulo cinerem , stipulamque fabalam Saepe tuli plena februa tosta manu.
Certe ego transilii positas ter in ordine flammas, Virgaque rorales laurea misit aquas.
Et postea: Pastor oras saturas ad pruna crepuscula lustret, Unda prius spargat, Tirgaque verrat humum. Frondibus is fxis decorentur ovilia ramis,
Et tegat ornatas longa corona fores.
Carrulei fant puro desuefure fumi
Tactaque fumanti sulfure MIet oris, dcc. . . I. Postea iterum: - viro perlue rore manus: Moxque per ardenteissipula crepitantis acerras Trajicias celeri strenua membra pede. Deinde rationes conjunctionis horum duorum clementorum subjungite I. Omnia purgat edax ignis, vitiumque metalli Excoquit: idcirco cum duce purgat oves. 2. An quia cunctarum discordia semina rerum
Sunt duo discordes ignis o unda Dei,
220쪽
Punxerunt elementa patres, aptumque putarunt Ignibus, ct sparsa tingere corpus aqua. An quod in his vita causa est: q. tac perdidit exul: s. His nova sit conjux, hac duo magna parant.b ix equidem credo. 6. Sunt qui Phaetonta referri Credunt, ct nimias Deucalioηis aquas.
Pars quoque cum saxis pastores saxaseribant, scintillam subitoprosilui ferint. Prima quidem periit: sipulis excepta secunda est.
Hoc argumentum flamma Palilis habet. . rg. An magis hunc morem pietas AEneiafecit. Innocuum victo cui dedit ignis iteres. Hoc tamen est vero propius, cum condita Roma est Transferri jussos in noxa recta Lares, Mutantesque domum tectis agrestibus ignem Et cessatura supposuisse casa. Perflammas salii se pecus , salii se colonos , Quod sit natali nunc quoque Roma, tuo. In mysteriorum lustratione juxta ignem Mel requirebatur, sed quod hieloco aquae erat. Porphvrius. lib. de antro Nymph. σταν μεν ν τοῖς τὰ λεον α εις τας χειρας ανΘ' ύλύος μέλι ἐγχέω καγα- ζοκ ἔχειν τας χι ρας παραγγέυ - , αἰ παν is λυπηρου, καἰ βλαπ&-, κα μυσαρο. Κώ λ μ καΘαρ'ita' πος τῆ trυρος ὀικεῖα νβύζα προ
σαγουσι, παραιτησάμενοι το υ φωρ λ πολεμοῦν τιῶ πυρί.
In supplicum expiatione aqua sanguine expiandi miscebatur. R in narus, lib. 9. circa finem , ex Dorothco hoc in supplicum expiationestatutum esse ait: Ῥ-Jα ανδ αμενος ια'ῖς, καἰ ὀι αλλοι ὀι - εύρ- Τ υδωρ λαβων καλωρε, απονιζε τὸ αἷμα τοῦ M. ιρομένω, κω μεῖα τὸ ἀπονιμμα ανακιν ας ἐις ταύο ἔγχεε. Cum ureris manus, ct qui viscerati nis participes sunt, ejus qui expiatur, sanguinem, aqua sumta purifica ct a lue, ac post eam ablutionem agitatum ct in unum coactum assunde. Brachmanes Caleculani populum aqua candidi galli gallinacei sanguine mixta expiant. Carolin. hodiern. gentil. pari. I. cap. 22. A qua rosicca, P puani. ibid. Guinenses se filiosque suos aqua, cui innatat lacerta, Iustrant. ibid. pari. a. cap. q. De aliis hodicrnorum gentilium lustrationiabus agit idem ; lib. I. cap. II. sect. q. De Rusiis. pari. l. cap. a. i