장음표시 사용
301쪽
CAp. XXX. VETERUM GIN T IL IL M. Σηι
Circa Conservationcm Legibus XII. labia de his sacris se cautum
erat: Sacra privata perpetua manento. quo pertinent illa Ciceronis, a. de legς. Haec jura Ponti cum auctoritatem consecuta sani in ne morte Patris familias sacrorum memoria occideret, O iis esset ea adjuncta, ad quos ejusdem morte pecunia venerit. Hinc multae nata sunt quaestiunculae, de
quibus ex jure Pontificio & civili a Cicerone,veo loco, plenius dispu
Ad haeredes ergo haec sacra transibant, quibus ea conservandi cura incumbebat. Apud Valerium M. lib. 2. cap. 6. mulier Caea, praesentes. Pomtrio, venenum publice servatum hauriens , sacra domcstica majori filiae tradidit. Plin. panegyr. Non pastiri erant homines abradi alia quid bonis, qua sanguine, gentilitate, sacrorum denique societate meruis t. Quod autem haec sine sumtu administrari non possent, hinc Plauto, C Ptiv. act. q.st. I. Sinesacris hareditas dicitur,explicante Festo,qua esis nexua incommoda appendice. Cicero, Orat. pro Muraena, Ictos exagitat, quod horum sacrorum interimendorum causa, hanc artem excogitarint: se.
senes ad coemtiones faciendas, quia senibus coemtionalibus multum divers. Hi enim, apud Plautum, sacchid. act. q. st. 9. R Cicer nem, lib. 7. famil. v. 29. sunt mancipia Veterana & attrita, quae per se emtorem non inveniunt, nec nisi adjiciantur aliis mancipiis ac rebus vendibilibus : quae mancipia resve vendibiles non addicantur sine tali accessione. Senes autem ad coemtiones faciendas crant senes orbi, qui
per coemtionem matrimonium contrahebant, qua ratione accidebat, ut eorum uxores, sacrorum sociat, suae illis haeredes essent: mortuis scnibus uxores alteri nubentes, in aliena sacra haereditatem deserobant, utco modo sacra prioris mariti interimerentur, ac onera sacrorum levarentur. Lege Gronovium, depec. vet. tib q. cap. 8. & notas variorum,ad. ll. I 2. labb. in calce corporis P. civ. edit. Ela evir. I 663. infol.
Ad sacra haec privata uxores admittebantur & liberi.
De Uxoribus: Plutarch. praecepi. conj. cap. IO. Eosdem q os wariritus nosse Deos, ct colere solos uxor debet, supervacaneis autem religionibus, o alienis superstitionibus fores occludere. nulli enim Deum grata sunt satra, quae mulier clanculum se fultim facit. Sic leg. q. Cod. de crimine expil. haered. Uxor socia rei humana ct divina domus suscipitur. Item, l. i. a . de vii. nupt. Nuptiae dixini 2 htimani juris communicatio. H inc illa Patrum querela apud Livium l. q. c. a. Cum C. Canutrius, Trib. Pleb. rogationem de connubio Patrum & plcbis promulgasset, unde oriturum 4e hoc augurabantur incommodum Z illum qui eΣ tali connuDio natus N n a csset,
302쪽
esset , non tantum cujus sanguinis, sed etiam quorum sacrorum esset, ignoraturum. Certamen', inter utriusque ordinis matronas narrat idem, lib. Io. cap. 23. Virginiam Auli filiam, patriciam plebejo nuptam, L. Volumnio cos. matronae, quod e patribus enupsisset, sacris arcu rant. Brevis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem anicmorum exarsit. Cum se Virginia & patriciam & pudicam, in Patriaciat Pudititiae templum ingressam, & uni nuptam, ad quem virgo d dum esset: nec se viri honorumve ejus, ac rerum gestarum poenitere, vero gloriaretur. Facto deinde egregio magnifica verba adauxit: in vico longo, ubi habitabat ex parte aedium, quod satis esset loci modiuco sacello exclusit, aramque ibi posuit, & convocatis plebejis matronis conquesta injuriam patriciarum, Hanc ego aram , inquit, Pudicitia plebeja dedico: vosque hortor , ut, quod certamen virtutis viros in hac ciritare tenet, hoc Pudicitiae inter matronas st: detisque operam, ut haec ara, quam
ilia, si quid potest , sanctius, ct a ιastioribus coli dicatur. Eodem sermo
ritu de haec ara, quo illa antiquior, culta est, ut nulla nisi spectatae pudiciatiae matrona, & quae uni viro nupta suisset, jus sacrificandi haberet. Vulgata dein religio a pollutis, nec matronis solum, sed omnis ordinis
Reminis, in oblivionem renit. . .
Liberi admittebantur tuna naturales, tum adoptivi. De Naturalibus, qui in patria potestate sunr, eos esse in sacris p tcrnis docetur l. i. cod. de bonis quae lib. Item, I. Io. R I. cod. de adopti
Adoptivi in adoptantis familiam ac sacra transibant. In formula adoptionis sive arrogationis, apud Fl. Vopiscum in Aureliano, sic legitur rSitque Aurelianus haeres sacrorum , nominis ct bonorum , totiusque juris. M. Annejus in Sufenatis familiam ac sacra transiit. Val. Max. lib. . cap. 7. Sic. teste Cicerone, orat. pro domo sua, a Pontificum collegio qua: ri solebat, non tantum quae cuique adoptioni causa sit, quae ratio g .nerum ac dignitatis, sed citam sacrorum. Cn. Aufidius, & M. Puppius, summa senectute, alter Orestern, alter Pisonem adoptavit, quas a optiones, sicut alias innumerabiles, haereditates nominis, pecuniae, sacrorum, secutae sunt. tum sic Clodium alloquitur: Tu, neque Fonte-jus es, qui esse debebas, neque patris haeres, neque amissis sacris paternis iubas adoptiva renisti. Ita perturbatis sacris, contaminatis gentibus, o
quam deseruis, is quam polluisti, jure Quiritum legitimo tutelarum o haereditatur relicta, factus es ejus suus contra fas, cujus per aetatem, pater esse
303쪽
ς , XXX V .ERUM GENTILIUM. α ι ninit Cicero adoptionem Clodii jure Pontificio esse
cuidam silium suum e sacris p/t γε Ἀφφ ' s.; 'iure sacroia Qui ex illegitimo concubitu nati eranV, lege
- Item Demolib. contra Aristocratem. Hic erant σφρEpulone' quotannis in eum ordinem e spuriis, aut spuriorum is cooptati: ii quis jure vocatus non obtemperaret, de eo ad concilium
iudicum reserebat sacerdos, ut colligere in ex AxhςWxo
Extat etiam apud Isaeum lex, qua arcentur nothi ab omnibus acris zm
sequuntur Sacra privata Personarum, sive Horum sacrorum quaedam semel tantum, quaedam Lapius
emes celebrata sen: in cujusque infantia Nominalia, de quibus supra initio capitis M. egimus, quae biIepetem non est necesse un
304쪽
Ovidius, q. Trist. Eleg. Io. de seipso & fratre suo:
Lucifer amborum natalibus adfuit idem, Vna celebrata est per duo liba dies. 3, Trist. eleg. II. Scilicet exspectas solitum tibi moris honorem e Pendeat ex humeris restis ut alba meis e Fumida cingatur forentibus ara coronis ZMicaque solenni thuris in igne sonet e Iibaque dem pro re genitale notantia tempus e Concipiamque bonas ore favente preces e
προῖΘεὐαι. Ex omnibus diebus praecipue colendum censent suum qui que nata' Iem, die quo plus aliis aquam censent ciborum apponere. Ditiores integros bores, equos,camelos,astinos, eosque in fornace tostos apponunt. Pauperes autem natalem minoribus pecoribus honorant. Ipse Epicurus, qui animae immortalita tem negabat, quas tamen post mortem aliquid sentiret, testamento cavit, ut Amynomachus & Timocrates haeredes ejus, de Hermaci sententia darent, quod satis esset ad diem agendum natalem suum, quota nis mense ametione. Cic. a. defn. Sic. Virg. Ecl. s. Phyllida mitte mihi, meus es natalis, Iola. Huc facit quod Marcianus notat ad i. 23. ur . de ann. lcg. Cum quidam decurionibus divisones dari volui fiet die natalis sui, Diri Severus ct Antoninus rescripserunt, non esse vero smile testatorem de uno annosensisse, sed de perpetuo legato. Divisiones vocat viscerationem, crustula & mulsum, quae viritim convivis dividebantur, ut ex inscriptione apparet, quae Spole
TRIB. MILIT. LEG. XV. APOLLINARIq. ET. LEG. V. MACED. HIC. LEGAvπ. TESTAMENTO. MUNICIPIBUS. Ηs. LXVI. G. MONEO UT EX. REDITU. EIUS. SUMMAE. QUOT. ANNIS. VII. IDUS. NOUEMB. NATALE. SUO. MUNICIPIA. EpULUM. ET. CRUST. ET. MULSUM. DARETUR. Aliorum natales vel ex amore celebrabantur , vel ex vener
Λmori conjugis hoc tribuit amoris magicter, S, Trist. eleg. 6.
305쪽
Exigit , ite manus ad mea sacra meae. Sic quondam festum Laertius egerat heros, Forsan in extremo conjugis orbe diem. Lingua favens adsit nosti orum oblita malorum, Qua puto dedidicit jam bona verba loqui. quaque semel toto restis mihi sumitur anno, Sumatur fatis discolor alba meis. Araque gramineo viridis de cespite fat,
Et velet tepidos nexa corona focos.
Da mihi thura, puer, pingues facientia flammas, Quodque piofusum ridat in igne merum. Hoc praeceptum lena dabat meritici apud Ovid. I. amor. eleg. 8. Cum tibi deficient poscendi munera causae, Natalam libo testi care tuum. Venerationis fuit,quod Silius Italicus Virgilii Poctarum Regis natalem religiosius quam suum celebravit , ut ait Plinius, lib. s. vi l. 6. Huc faciunt solennitates Natalitiae Restum & Imperatorum tum vitae, tum Imperii. De Natalibus vitae: Equites Rom. sponte atque consensu Augustinatalem biduo semper celebrarunt. Suet. Aug. cap. 37. Sperabat A gustus C um nepotem suum celebrasse quartum & sexagesimum nat lem suum. Agell. lib. I s. cap. 7. Quid his Imperatorum Natalibus actumst, docet Tertullianus , apolog. cap. 33. Focos & thoros in publicum educebant, vicatim epulabantur, civitatem tabernae habitu abolefaciebant , vino lutum cosebant, catervatim cursitabant ad injurias , ad impudentias, ad libidinis illecebras, acclamabant: . De nostris annis tibi Pupiter augeat annos.
Qaulis & προι summo Iudaeorum Sacerdoti a populo fiebat, sed: Nos tibi piamento, id est: Utinam omne malum quod tibi incumbit in nos derivari, &nos tibi succidaneos este daretur. Coce. Sanhedr. cap. 2. y. I. Partem scilicet vitae sibi adimere, iisque quibus bene volebant addere se posse putabant. vide Lipsium, ad Seneci de br
fit. xit. cap. 8. Maximus Taurin. Episc. serm. in vigil . nat. Diat. Latitia quanta sit,quantusque concursus, cum Imperatoris mundi istius natalis colebrandus sit , bene nostis. quemadmodum Duces , ac Principes ejus omnes, etiam militantes, accurati sericis vestibus, operosis cingulis accincti,
auro fulgente pretiosis , ambiant solito nitidius in conspectu Regis incedere. Hoc etiam a servis exigebant Domini: Sic Geta servus munere is
306쪽
tiendus dicitur, ubi puero herili natalis dies esci. rirent. Phorm.
Natalis Imperii is erat, quo quisque eam dignitatem erat adeptus, Dies Eegis, NPn nr dicitur Hol. 7. 3. Hellcmnis: Sic Rasthi, Abenerra, Timchi: IT 'Iedd 'rn: α; ny tarn 'NTp Die quo creabant Regem, quin o dicm Regis
nostri dicebant. Ab hoc natali annos supputabant, ut tot annos nati dicerentur, quot regnassent. Sic , I. Sam. 13. I. Saul υιος ἐνιαύ , se a se suus anni , cum annum, nec amplius regnasci. Tunc primum natus videbatur, cum in Regem unetus , di in alium virum mutatus esset. I. Sam. I o. Sic aliqui capiunt Natalcm Herodis, Mast. Iq. quo ipse clausula legis & prophetarum, nec Prophetcs, sed Angelus dictus, contumeliosa caede ii catur, in puellae salticae lucar, ut ait Tertullianus scorp. adv. gnos. cap. 8. & locum Ps. 2. 6, 7. sic Theologi quidam explicant: 1 M te in Regem super Zion menim sanctitatis meae, hic est dies natalis, id est, unctionis tuae. Pete a me, o dabo gentes in possessimem tuam, o Ines serra jus possessionis tuae. De die solennis manifestationis interpretatur Iustinus Martyr. colloq. cum Tryphone Ii . daeo: Vox de caelis verit, qua ct per Davidim ex persona Patrisenuntiata suerat: Filius meus es tu, ego hodie genui te: tunc natam dicem hominibus , quando corpit eis innotescere. De Persicorum Regum festivitate Natalitia Herodotus,lib. 9. τί ο
Hac cana quotannis semel, quia die Rex creatus est, instruitur. Cana a tem nomen Perfice est Tydia: Graece, τελειον, id est, Perfecta. in qua Rex solus caput ornatur, Persisquesuras donati quod festum occasioncm praebuit infandae crudelitati Amestris Reginae, quam Herodotus ibidcm .
Apud Romanos dies οἰναῖρησεως Electionis Imperatorum Natalis dic batur. Balsam. ad Photii Nomocant δε ἐισὶ τα βασιλέων γενέθλια, η τουτων οἰνά ρησις. Adrianus Imp. III. Id. Augusti, natalem imperii constituit celebrandum. Sparti . Constantinum Naissi
Daciae natum, Britannias, illic oriendo , id est, Constantino Chloro Patri succedendo , nobiles secisse Panegyristes notavit. Sic Sacerdotii sui natalem dixit Ambrosius, ad Lucam, lib. 8. cap. 76. qaotannis O o enim
307쪽
uim quasi de integro ridetur incipere sacerdotium , quando temporum renor tur aetate. Conser quae notat Lindenbrog. ad. Censor. de die natali,
Veteres Christiani diem mortis sanctorum pulchre vocarunt Natales Petrus Chrysol. serm. I 29. Natalem sanctorum cum auditis, charis mi, nolite putare illum dici, quo nascuntur in terram de carne; sed quo de terra in caelum , de labore in reqItem, de cruciatibus adi delicias. Prudent. pas . Hippol. rum cum se renovat decursis mensibus annus, Natalemque diem passio festa refert. Christianorum cnim ut vita nobilior, ita quoque non simplex natasis est. Nascuntur ut omnes filii Adami: Renascuntur ex aqua & spiritu,
ut filii Dei: Corpus mortale exuunt in morte, gloriosam vitam incli antes, donec in παλιγγενεσία resurrectionis fiant persecti silii Dei, quia sunt silii resurrectionis, Mati. I9.28. Luc. 2O. 36. Quadrupli cem hunc Christiadorum natalem Rev. parens meus, hoc, quod inter schedas Hus rcperi, carmine, celebravit; quod ejus manibus, filius postumus ego parentaturus, cum lectoris venia adjiciam, gavisurus si ex hac digressiuncula aliquam quis aut utilitatem, aut delectationem c piet. Est autem tale: .ri 1 E tenebris infans materna prodit ab atra, Et venit in lucem , Lucide Phoebe , tuam. . E tenebris mentis, depulso errore, revixit, '
. Donatusque Dei cognitione fuit. . tu Quicunque in Domino virit 3 nescivit uterque . a
Se nasci, vitam norit uterque suam. Angustis νιnit ille locis eductus , ct iste . . I gusta mentis cognitione renit. Ille ex angustis augusta palatia mundi; Nic augusta Dei foedera natus init. Illa venit plorans; lachrymis se proluit iste: Debilis ille penit; deb:tis iste venit. Is quoque qui Domno moritur qua tertia vita est
i . ia Nascitur, ct caeli natus in astra venit. It ventre nostridensa caligine mundi, : . Inque polos vera luce beandus abit. . , Ranc summo cgli spectans e vertice Lunam, a ci 1 ... .bEt Solis teuchal rixerit esse Pia . . t uali
308쪽
CΑν. XXX. VETERUM GENTILIUM. tr i
Nascitur 9 nescit, siremoque inferi r Cympo Inscius, illatum sentit , o astra videt. Astra ridet spatioque infra se currere tanto , Quanto se supra viderat ante stuper.
Sic ex angustis augusIa palatia casi
Quid possit terris arctius ust ρὶ subit.
Et quo nobilior vita es, lachrymosior ortus, Et cum tristitia, morte, dolore, venit. Quartum cum toto tandem mul orbe renascar. Et vita totus non pereunte fruar. Qui me olim puerum produxit matris ab aIro, Et verbi gignis cognitione tui: lsiui ne me facis hac, sine me mihi gaudia confer i . Calica , redde anima mortua membra mea. Quae autem sacra a singulis personis oblata occasione suscepta sunt , aria fuerunt, ut expiationes & operationcs, ubi se iis indigere pro sua superstitione judicabant. De fulminibus, eorumque susceptionibus ante egimus, cap. Io. Supersunt ea quae circa matrimonium , di circa sunera
Circa matrimonium crant Sponsalia & Nuptialia. Sponsalia Nuptiis praevia auspicato fiebant, videatur Rosinus antiq.ROm. lib. I. cap. 37. & ibi Dcmpsterus, quos describere non lubet : inibi etiam de nuptiis earumque ritibus agitur. Ubi inprimis lustratio aqua & igni sebat, ut & supra, cap. ro. diximus. Et additum sacri
rigonus filo Demetrio in uxorem posulat, quae se libenter adolescenti Regi in matrimonium tradidit. Sacri cium erat magnificum, o panegyris Grac rum. Achilles, apud Euripidem. Iphigr in Aulide, Agamenonia& Calchantis fraudes circa nuptias detestans, ait: κρὰ δε προ τας τἀνάξεlαι.
Agamemnon autem Iphigeniae nuptias cum Achille fistulans, ibid mi
309쪽
1, i DE LUSTRATIONI Bus CAp. XXX.
Mitte filiam cum Patre ex adibus , quia sacra aqua adest parato , Et placenta ut conjiciantur in ignem lustralem , Et juvenca quas ante nuptias oportet mactari Dea Diana , habius nigri sanguilnis. Varro, de re ruit. lib. 2. cap. q. Nuptiarum initio antiqui Reges aes blimes viri in Etruria, in conjunctione nuptiali, nova nupta ct novus maritus primum porcum immolant. Prisci quoque Latini, o etiam Graeci in Italia idem factitasse videntur. nam ct nostra mulieres maxime nutrices, naturam x qua foemina sunt, in virginibus, appellant porcum, Graece χοῖρον, signi ca res esse dignum insigni nuptiarum. In his sacris bilem victimae juxta aram defodiebant, iram a nuptiis abesse oportere significantes. Plui. praece connub. Euseb. lib. s. praepar. Euan Sacra privata ex occasione funerum vel Semel tantum,vel Saepius si
Semel tantum fiebant Parentalia, quae quod domus , unde mortuus erat elatus, certo scoparum genere ab Everriatore purgaretur, Exuesetae, & a dierum numero Novendialia dicebantur. Festus in ex verri . tor. Serr. ad . Eueid. 6 quo tempore parentatio sive funeris solennia concludebantur. Haec autem privatim fiebant. Festus in schedis Pomponii Laeti: pag. 6o Mensa in aedibus sacris ararum vicem obtinent, quia legibus earum omnium sacrata quoque mensa sunt: ut velut in ararum vel puruvinaris loco sint. privati quoque in primis privis) ipse locis haberesolent, ubi sacras sacra habituri sunt, cujusemodi est parentatio, non sacrificium. Saepius sacra privata haec fiebant vel dietim, vel annuatim. Dietim fiebat Laribus, quod narrat Lar familiaris apud P Iautum,
uuic filia una es t ea mihi quotidie Aut thure, aut vino, aut aliqui semper supplicat:
Quod dicit aliqui, eo respicit, quo, sapplicantes pauxillum. cibi demensa in secum deserebant, praesertim ex inanimatis quia Genii live Lares vitae,non mortis auctores, vid. svri cap. Sy. Tibullus sic Lares
ad uis diνi . nec vos e paupere mens
310쪽
Dona nec e puris sterrule fctilibus. Persi sit. 3. - Cultrixque foci secura patella. Ubi vetus Interprest cultrix fori, quia delibanda dapes in ea posita ad focum
feruntur. Nempe ut ibi adoleantur. Nam homini eas gustire neses, iagni absumebantur. Plutarch. defore. Rom. De corona autem Laribus diacata , rid. Cat. de rorast. cap. 16 . Plin. lib. D. cap. s. Dems. ad . D. lib. q. cap. 9. Annuatim celebrabantur seriar Denecales. De his Cicero , Σ. deIUg. Nec Hro tam Denicales, qua a nece appellata sunt, quia rodentur mortui , quam catere)um coelestium quieti, dies feria nominarentur, nis ma-. jores eos quι ex hac vita migrassent, in Deorum numero esse voluisent. Eas
in eos dies conferre jus, quibus nec ipsius, nec publicae feria 't. Videmus
hic rationem nominis a denecando scilicet , vel a Gr. νεκυς, quod momtuum notat , ut ait Festus in Denecales. Deinde in quorum gratiam celebratae fuerint, mortuorum scilicet, quod majores in Deorum num
m csse voluissent. Item eos sedendo & quiescendo coli. de hujus loci lectione eritici laborant. Salmasius sic legendum judicat, quia re fident uirniortuis. Residere enim serias dicebant pro seriari, quia resides man bant per seriarum tempus , nec quicquam operis ficiebant. Hoc modo idem salmasius legit in Plauti Epidico , act. s. sc. q. Tuas rodebitfaxo mulier ferias. id est , tua erit , de sacra tua domestiua celebrabit. quomodo Venter gutturque, dicuntur refidere ferias esuriales, apud Plaut. in Capt. act. s. sc. r. idem , agitare ferias esuritioni dicatas, cessare ab edendo, & bibendo. Tandem ex supraposito Ciceronis loco liquet secrum hoc quotannis factum esse: cui qui obstringeretur haut quemlibet ei diem poterat praestituere ; sed necesse erat aliquem eligere, quo nullar essent ejus familiae feriar aliae, ac multo minus publicae. Lege porro Gutherium, de jure man. lib. I. cap. I 6. Extra ordinem non tantum homines polluti, sed maxime etian μbes domusque lustratae sunt, si 'uid accidisset, quod ea cura ae religione dignum videri posset. Si prodigia essent nuntiata, quod in Livio occurrit passm. Sic Aruns vates, apud Lucanum, lib. I. Mox jubet ct rotam paridis a civibus urbem Lustrari, ctfesta purgantes moenia lustro
ronga per extremos pomoeria cingeresnex dec.
post exactos Reges Brutus & Collatinus primi coss. urbem lustrarunt, ea sisque victimis, primi ipsi super extis stantes, jurarunt &c. Diommlic. lib. I. cap. I. Deletis etiam conjuratis , qui Tarquinios reduc