장음표시 사용
51쪽
nunt, salso tamen ut notauit optim ELorca; nam Scotus litera, B. ait meritum Christi, ratione personae,habuisse circunstantiam infinitam, ratione cuius habuit congruentiam ut pro infinitis ac reptaretur, dc dist. 2 o. litera, F. probat ex illo psalmi, cepissis apud eum redemptio. t in .dist. II. quaest. t. f. quantοῦ ad Ulu, ait , e patentia tamen ordinata non disposuit Dem sibi reconciliare inimicum .msi per olfequiuim ma is Iratum quav.lenis elis erat si ι displicens. G tale olfequium eius eri posito Grisi,s meritum eius. Obij cies pro sententia Durandi. I. per peccatum incurrimus debitum carendi omni auxilio; ergo Incarnationi; sed Cluillus non potuit satissa cere pro debito carendi Incarnatione, quia Incarnatio nequit mereti, si qui . dem est principium omnis meriti &principiti meriti non cadit sub merito.
Reipondent aliqui quod Christus
satisfecit, & Incarnatio no fuit gratia facta Christo, sed humanitati eius. 2.
Respondeo quod gratia fuit quod taledonum daretur humanitati ; sed iam dato, opera a Christo elicita habebanta qui ualentem valorem cum malitia peccati,imo & superabundantem. a. Obij cies, Christus non potuit satisfacere pro beneficiis acceptis ad α qualitatem ; ergo neque pro nostris
Respondet Lorca quod operibus dignificatis 1 personalitate , potuit
optime gratias agere pro beneficus. Addit ex nostro Vega 7. in Trid. ca. 8.quod argumentum nihil valet ; nam licet non possit aequaliter gratias agere pro beneficiis, poterat tamen satisfacere pro peccatis ; nam maiora sue
runt beneficia a patre data quis peccata hominum.
. Respond. quod non potuit ma lias a re,& potuit pro peccati a iacis iacete. Nam est dispar ratio ; gratiarum enim a ctio est nouum: beneficiu, ro quo ipsemet gratiarum actio ex iberi non potest; nam beneficium necessarib praesupponitur ad actionem gratiarum pro eo, satisfactio pro peccatis non est nouum debitum peccatorum,& ita potuit pro peccatis satis-
sacere, his suppositis. Difficultas est an satisfactio Christi
domini ex natura sua, & prout prouc
nil solum a tali persona, a tali voluntate,& grasia, habeat valorem di gnitatem aequivalentem peccato Adς,
vel solum illum ii eat ex pacto& acceptatione Dei, Sc suppono ex tracta tibus de Iustificatione de merito, pa ctum Dei polle dare imb de facto dare valorem de dignitatem operibuet iu
Prima sententia dicit opera Christi
domini non habere ex se de ex sua natura sufficientem valorem ad aequalitatem cum debito peccati Adae, sed ex pacto Dei; ita tribuitur Durando citato, k Medinae , codice de satisfactione quaest. l. Tenent Nominales:tribuitur etiam Scotistis; Radae I. parte, contio.
I .art.2. conclusione. 7. & art. 3. anter .conclusionem, dc conclusione. I. Fabro in s. disp. 46. Pitigiano in I. di
fallor, his cotistae non loquuntur in hoc sensu, sed de completiva rationc meriti,& de iure, respectu praemiantis, praecipua loquentea de operibus Christi domini. Secunda sententia dicit merita Christi, seclusa ,quacinaque accepta tione,habere aequalitatem cum debito peccati Adae, Ita sanctus Tho. 3 parte
quaest. I. art. i. suar disp. 4 scct. s. Va'. disp. F. cap. a. Becanus cap. IJ. Pro intelligentia nostrae sententiae noto cum scoto quodlibet .r .f. ae a.
Eico lueta B. quod paus merito i ius dicit
52쪽
dicit duplicem relationem, unam ad
voluntatem Dei ut acceptantis, alterim ad illud bonum pro quo accepta tur,quae sunt relationes rationis: idem dicendum de actu satisfactorio; nam dicit unam relationem ad debitum pro
quo satisfit , alteram ad personam cui satisfit. Dico primo, si merita oc satisfi- . ctio Christi litinantur sol sim prout di
cunt relationem ad debitum peccatorum absque pacto de acceptatione, fuerunt aequalia cum illo, imo sit perabundantia. Ita Scotus in s. dist. a. litera, F. citata & in φ. dist. ιν. citata, ut vidimus in initio huius dissicultatis. ex quo probatur ista conclusio: Rutius probatur ex ad Hebr. s. Exa, litus est Uua reuerentia. Legunt Ambros de Incarnat. cap. c. Et Chiricst. homil. 9. ad Hobraeos. Exare hi es p pter suam .ignitati m. Probatur etiam ex ad Ram. s. Non f t delictum, ιta e r Zm ms enim unius Lucto multi mortui sunt, mμlto magis, erc. Gratia inius hominis IeseCbriasian plures abuudauit i Sed Adae pecca. tum sine acceptatione nos damnificauit, ergo multo magis gratia Christi .nos redemit & concludit, quod ibi sundauit delictum superabundauit oegratia : Quae verba Leo, Chrys. dccaius Papa ad hoc propositum explicant. Accadit Clemens s. in extrauaganti inuenitus dicens , inam guttam sanguinis medicam qua tamens opter Unienem ad Ferbumpro redemptione totius generiι inani Afecisset,
sed eopiose velut quoddam pro riumn scitur studύλ. Ratione probatur, quia si opera Clicisti ei se non habebant equale valorem, sed ex acceptatione,nullo modo necessaria erat Christi incarnatio,n m per pactum etiam Opera puri hominis cssent aequilia ut disi cap. 2.
diff. 6. Accedit quod ideo patres
hunc valorem tribuunt operibus .
Christi , quia erat homo dc Deus. Deindὶ pactum solum potest tribilate
aequalitatem cum praemio non supel-
abundatiam; ero quod opera Clistis ut superabundater sati Stactoria, non habent a pacto sed a natura sua. Pro . batur antecedens ; nam pactum sothmtribuit quod detur talis res pro tali debito. Denique actualis acceptatio
cognoscentis omnia peccata, ut cognoscit Deus facienda . non est a numerum indeterminatum , aliis e ses et frustraneas ergo ad determinatumpergo cum opera Christi sint supe abundantia non ecunt ex pacto sed i
Pro prima sententia ob ij cies primo, peccata suerunt contra bonum infinitum, ex quo valde crestit malitia peccati. Rursus innumera de ali lux intensissima opera Christi non adaequant in numero, neque sunt infinitivalotis, ut dicam difficultate sequenti, ergo nisi accedat pactum,non pos sunt adaequare cum malitia peccati. Respondeo,quod ut adaequent,sus ficit quod sint opera Dei & hominis, nam ita persona diuina nobilitat op
r ut Omnia creata non adaequentilla
in valore de aestunatione sciat omnes species materiales simul non ad quant nobilitatem speciei humanae &cum omnia peccata nihil aliud sint quὶm priuationes alicuius rectitudinis creatae, non auertunt i Deo infini
secundo obij cies, Christus satisfecit per humanitatem per quam est minor patre; ergo non potuit reddere aequivalens pro peccato, quod est contra Deum, ut ea in se. Respondeo Christum per humanitatem verbo unitam satisfecisse. de licet haec re
duplicativa sit vera,Christum secun-
53쪽
dam humanitatem cς minorem .pa- nis, ergo. Probatur minor ex August ire , tamen etiam ii e specificativa
rus est 6se aequa in Dco, de licet principium quod satisfaciens non sit compositum ex verbi personalitate & humanitate, ut docet suareZ disp. 4. sect.
s. Aluaret disp. s. sed humanitas tantum sit principium quod ut docet Va'. disp. 8. ca. . & disp. 21. nihilo minus principium dignificans est per- bina verbi.
Tertio ob ij cies, si sitis ictio Chii
sti ita excedit debitum peceatorum, ergo fuit priuata suo adaequato praemio quod est incolis eniens. Respondeo nullum fuisse in conueniens cum
Christus contentus fuerit tali praemio,& ibi ira pro illo, illam obtulit ; ex quibus constat quod ille valor luper- excedens operum Christi, fuit non solum ab intensione actuum , dc a gratia habituali, sed etiam a stupposito diuino. Ita Scotus in , dist. i4- , . in istalitera, B. & f. ad primum litera, F. ait quod clim Christus satisfecerit peractum beatificum tam respicientem obiectum primarium quana obiecta secundaria, ex hoc habuit magnum valorem.
Dico secundo, si satisfactio Christi
accipiatur, ut dicit relationem adcreditorem, non est condigna sine pacto, hoc est non habet ius ut creditor teneatur acceptare talem satisfactionem sine pacto: Ita intelligo Seotistas citatos pro prima sententia in hoc
iacto de opexibus Christi. Pro haeententia sunt omnes sete Thomistae qui ponunt pactum ut rationem completivam metiti : Est Scoti in primodis .i7. quaest. r. f. se tunc est Hiemus, in 3 distinct. is. i'.&r. . Proba tur, illa opera Christi respici ut Deum ut debitorem . sed Deus neqMic sti- debitor, nisi ratione iciae pronussio'serm. i6. de verbis Domini ; Deus nobis debitor factus es non aliquid a nobis GVirnri,sed aliquid quod ei placuitρνι- mi r n o, ergo nec si trium est pactumqκod imienitur in Isaia cap sue. si ρο- fuerit animam suam pro pectato videbit semen tineaeuum. Probatur ratione , Scoto, nam cum D ua at supremus
Dominus, nihil est creatum quod pos sit illum obligare nisi ipse velit, ergbcam opera Christi sint creata non pot- sint illum obligare sine pacto. Secundo, Probatur quia si pactumi non est necessarium , ergo Christus satisfecit pro daemonibus cum opera illius silerint susticienter olida, u e go pro eis non satisfecit, ex eo fuit quia non suit pactum. Rursus opera Christi in coelo modo existentis, ideo non sunt meritoria, quia nori est pactum,ergo ad meritum est necessariu obiicies primo , pro secunda sententia in eo quod est contra istanet conclusionem , operationes Clatasti sunt Dei Se hominis , Theandricae, id est Dei viriles, ergo non indigent
Dei acceptatione. Respondeo concedo antecedens, negando conseque 'tiam, ratio est quia sunt quid crea
Secundo.obiicies ex nostra semen- tia sequeretur Christum non satisfecisset pro antiquis patribus; nam ante incarnationem nul la potuit cile acceuptatio habens rationem pacti, clim
Christus nondam suerit. R ipondeo quod Christus sicut satis secit opelibas praevisis suturis pro patribus , ita
etiam suit pactum praeuilum,nondit M. exhibitum. Tertio obi jcie ς, se ueretur quod validius tu i peccatum quam meri tum Christi. Probatur , nam peccatum sine pacto inducit poMaam, non
vera opera Chicti Domini sine pacto
54쪽
Inducunt gloriam Respondeo ne- Zam,dc g. quantsim adfui cientiam, de
sando sequelam, nam Adae peccatum etiam peccatum est in nos insusum ratione pacti: imo & nostrum peccatum ex voluntate Dei poena damni, de sensus punitur, siue haec voluntas sit pactum iiive non, quia palum ad rem. Respondeo secun db , quod diuersa est
ratio de demerito ac demerito, nam meritum inducit ius, δε ita roquiritur
pactiari ad illud , at vel o demeritum non inducit j s ad poenam, ud tantum. per illud. habet homo obnoxietatem, ut puniatur talibus sanis.
Vtium fati factio Christis est infini
DIis cultas in praesenti procedit de
infinito simpliciter de formaliter, de cuius ratione est non habere terminum secundum intensionem sie 'qualitas secundum extenso nem si est quantitas , de dicitur infinitum infinite. Quaeritur ergo utium Christi satisfactio in hoc sensust infinita, nam esse infinitam secunddin quid & lato modo sere nullus nega
Prima sententia quae communiter deffenditur a Theologis dicit merita Christi e sie infiniti valoris sinpliciter. Ita sanctus Thom. 3. pari. quaest. 8. artices. secundo ad 3. disput. Sua reet disput. . scct. . Va'. disput.ώ. cap. 2. Lorca disput. 7. Becanus cap. I . & as. Hurtado diis cultatera. Cabrera , Ragula citantes Bona - uenturam, Aleni cm,C.i tetanum, Ca- prcolum, d c. tenciit quidam ex nostris. Secunda sententia negat talem ins-nitatem in satisfactione Christi: Ita Scotus in s. diu. i'. b. sesIra ιν ηἰ m iri . dist. is. ω. de 2. elicitur litera C.
net, Gabriel, Almanius, Ioannes de Media codice de satisfactione quaestione I.
Respondet Lorca& cum eo Scotist illi,quod Scotus tant tim negat entitatem Phy sicam, de intensionem illius, de similiter bonitatem moralem esse simpliciter infinitam, non tamen negat valorem prouenientem a persona verbi esse simpliciter infinitam. Sed contra, primo quia Scotus negat quod assimabant sanctus Thom. &Henricus, S contra illos arguit F. contra hunc modum dicendi, sed illi solum dicebant valorem esse sinpliciter in- Enitum ex dignitate pei sol ae , Jc non dicebant iuitatem P rysicam , nccMoralem cile infinitam, ut ipse Lorca fatetur, ergo talem valoiem ne gat Scotus. Secundo, Scotus 3. quantum ad susscientiam, sic ait ; dico quod meritum Christinuit sinit,m , quia aprincipio Ata essentialiter dependens, etiam accipi π- δε ipsum cum omnibus respcctiuens, siue
in . citato ait; Pasiis Christi fuit bonumsinit his etiam accepta fecsendum totam rationem mcrit ι in ea; sed inmerito
valor moralis includitur, ergo haec est expressa sententia Scoti. Haec sciatentia ratione Scoti probatur, quia vel meritum Christi erat ita acceptatum & dilectum a Deo quatum erat acceptata persona verbi, vel non, si non; ergo non erat simplis citer infinitum secudum rationcm acceptabilitatis, quia virum infinitum. Eij -
55쪽
non est maius altero: vel erat ita acceptatum , de hoc non, nam sequere. tur quod aliqu)d creatum esset ita bonum & acceptabile ac esset bonum Melle increatum verbi, & quod Deus ita diligeret velle creatum Christi, aevelle increatum verbi. Respondent Suarez, Vasq. dcreceiviores, quod etiam infinite acceptatur a Deo satisfactio Christi, sieut
acceptatur essentia diuina, aut velle verbi, non tamen eodem modo, nam essentia diuina, de velle verbi acceptatur ratione sui, at verbioperatio
Christi ratione verbi. sed contra primo , quia hoc non est meritum Clitisti esse simpliciter infinitum, sed tant lim secunddin quid ;neque ex principijs intrinsecis, sed ex extrinsecis, & patet: Nam sicut dei.
tas , vel personalitas secundum diuersas sententias Thomistarum, licet si sanctitas huma itatis, non est sanctitas intrinseca, sed extri inseca ut optime notauit Suare et propter quod ipse unioni tribuit talem sanctitatem de quo cap. Ir. dissiculi. i. in Ergo licet personalitas tribuit Christi operibus infinitatem , non tamen intrinsecam, sed extrinsecam de secundam quid. secundo, si ita aestimatur opus Christi ac velle verbi, licet diuerso modo, ergo totum Christi meritum est simplicitet infinitum, quod est iii, possibile. Probat Scotus nam tale meritum non tantum dependet a personalitate verbi, sed praecipuE a voluntate & gratia Christi, quae finitastini & limitata ; Ergo saltem effectus
totus non erit infinitus, ac per consequens tantum secundam quid erit talis. Rursus neque aliquid erit infinitum in tali merito, sed totum meritum erit finitum, sciat visio beata finita & limitxta est, etiam si dependeat a Deo infinito obiecto, quia etia
dependet ab intellectu de lumine glo
riae principijs cre1tis finitis, de effectus sequitur debiliorem partem. Rel pondent v asque et , dc Montect- nos quod ratio metiti ultimat E completur per dignitatem personae' vi in nobis per gratiam habitualem, &ita ut totum sit infinitum, sitissicit infinitas
ultimi complementi qua assicitur, ut forma morali, & ita transit actus aὰ statum infiniti valoris. Sed contraptimb quia haec tarma semper est externa actui.
Primo non facit illum intrinsece ,& simpliciter infinitum. Secundo, haec aestimabilitas seu forma recipitur in actu , sed omne quod recipitur ad modum recipientis recipitur, Jc non itut1 naturam dantis , ut patet; nam si verbum assia meret naturam equi, non personaret illam, sed suppositaret, ergb cum actus si finitus , etiam aestimabilitas in illo repemta, erit finita. Secundo, probatur conclusio,boniatas moralis operisChristi non sumitur iuxti mensuram adaequatam obiecti,
neque iuxta mensuram Operantis, ergo neque ratio meriti. Antecedens
probatur, nam dilectio Dei quae respicit obicistum infinitum, non est infinista, neque actus obedientiae Christi etian si fiat a circunstantia quis inrunita, id est, a persona, non est infinitus in ratione valoris moralis , ergo neque in ratione meriti.
Respondet Monteci nos quod ad hoc ut obiectum, vel circustantia quis
det infinitam bonitatem , debet com praehendi, de cum non compiae hendatur a creatura, hinc est quod non tribuat bonitatem ad mensulam arithmeticam, bene tamen tribuit aliquam maiorem bonitatem : at verbualor ae dignitas ad merendum non
sumebatur in Christo ex obiecto aut
56쪽
ex intensione actus voluntatis, sed exiρsa deitate secundsim se, de ideo non
est eadem ratio de merito ac de bonitate morali. Sed contia, qnia neque
de pateretur martyrium, & alter remi iram humilitatis actionem atque
mererentur. Sed hoc non reputant incomte lues V ictoria, Suar. sect . . ad 2.
ipsa deitas compsaelienditat a Chrit o & alter recenti Or cx nostris, quod ma neque tribuit eius merito infinita 'i gnum mihi videtvi; nam iam Deustem. l non redderet unicuique seeundum Secundo , respondet quidam ex no- l opera tua, gratia enim sol uni requiri- .stiisqubd obiectum concurricut cau- l tur, ut dignificet personam ad merensa partialis simul cum poculatia & abjs dum de condigno, non veto ut meri- circunstanti js ad botiit atom motalem tum augeat. Propter hoc Vasci. cap. achus qui est forma, ad quam seouitur . dc Montecinos dicunt diuersam ra- valor moralis operis satisfactorii, & tionem este de gratia in iustis, &de adeo non tribuit obiectum actui satissa horio tantum quantum habet persolix verbi; nam gratia tantsim divatorem moralem gnificat' opera secui dum intensionem in se , sed tant lim ipsorum, ratione obiccti & circulist.- quanta est dignitas bonitatis moralis tiarum , at vero persona verbi secun actus cuius est causa partialis, quia dum totam suam dignitatem, quae non. dignitas moralis est sorma ad quam est intenso sed altioεis ordinis scilicet per se sequitur valot moralis probe- infiniti. niens ex obiecto & circunstant ijs se- l sed contra hoc inquiro,quare gracundum proportionem arithmeticam; tia non dignificat secundit in totam sua at vero in merito. Persona merens intensionem, quae est entitas ordinis
respectu meriti habet se, ut forma sal- gratiae . de persona verbi dignificatrem externa, & ideo tribuit merito secundum totam suam dignitatem tantum valorem moralem, quanta est
dignitas quam in se habet persona. se contra, primo quia in merito
persona se habet ut forma externa, de non in bonitate morali, qu ndo est circunstantia quis λsecundo , quia etiam obiectum est Lorca respondet, quod gratia remisen. vel intensa est eiusdem speciei de rationis, propter quod non est consideranda ad maius, vel minus meritum; At vero dignitas personae Chriasti est diu ei si ordinis scilicet infiniti,& ita attendenda est. Sed contra, forma externa dc praecipua si quidem quia saltem meritum erit magis intenspecifica, de hoc non obuante non tri- sum, licet ut eiusdem speciei cum mebuit valorem secundlim proportionuarithmeticam ; ergo neque in merito& satisfactionE. Deinde quia si in merito,persona tribuit totam suam dignitatem, ergo similiter gratia cuiuscumque iusti dignificabit opus secundum totam suam intensionem, dc ita qui habet gratiam ut octo, de operatur ut duo,merebitur ut octo, quo videtur inconueniens. Nam si duo homines haberent aequalem gratia, dc unus eliceret intensissimum charitatis actum rito reniisso, quod ipsi negant. Nostra de vera sententia magis probabitur ex resutatione modorum qicendi , quibus auctores descia iunt infinitatem in operibus . Christi.
Primus modus dicit opera Christi esse infinitae, quia persona verbi physice in illa influebat ; nam acti piaessunt suppositorum. sed rei jcitur primo , nanoc axioma solam intelligitur iubdacti nessimi suppositoiu denominainaci nani ratio agendi, ut P 6. E iij
57쪽
de etiam, ut 1 est natura δε eius potentia , per ibnalitas soluin terminat naturam, de facit quod constituatur .principium : Propter quod Aristoteles non dixit actiones iunt suppositorum, sed singularium. Secundo, si verbum infinite influeret physice, effecti riphysice esset infinitus, quod
omnes nugant, Tert b, quia opera Trinita is ad extra adhuc post incat. rationi ni sunt indivisa, ergo si verbum innuit physice, ergo tota Tti
secundo , alii hoc explicant penὸ stloc quod operationes humanae Christi imperabantur a voluntate diuina, eui. suladita erat humana , quae sententia videtur elle Drie donis,eamque diuersmode intelligunt, de refutant Suarcet, va'. Lorca: Primo , Suarcet de Lorca sic reijciunt, quia ex opera-dione voluntatis humana: Se diuinae in Christo non fit vira operatio , nec inesse naturae, quippe una operatio est creata, altera increata, sicut neque ex natina humana & diuina sit terti, natu .a. Rui sus neque ex utraque ista
opciatione fit tertia in esse moris: Nam quaelibet voluntas tam huma-Da quam diuina habet propriam libertat cm. Addit Lorca, quod Draedo. tantum dixit voluntatem diuinam echumanam Cli sti fuisse unitas tan- qu bii insti uim tum de caulam principalem, quia diuina moucbat humanam, & dirigebat ipsius operationes, sic inde proueniebat infinitas in eius oper1tionibus. S :4 contra quia talis motio est ad extra, Ac ita communis toti Trinitati.
6ecundo, quia etiam omnes actiones Virginis Mariae , & in iustis pro uenietates a gratia essent infiniti valocis,quia specialiter a Deo gubernantur. Alio modo resutat Vasq. cap. quia Dri edo dic qutat operatio Eumani habebat valerem ex communicatione ad voluntatem diuinam. Sed contra quia infinita dignitas ad merendum non fuit in operationibus
Christi, quia Deus voluit, sed quia erat homo: Vnde si per possibile, vel
impossibile Deus esset homo, Sc operationes humanae non imperarentur a voluntate diuinae, eundem valorem haberent ad merendum.
Tertio, alij dicunt operiasse infiniti v loris quia manebant in persona diuina, media humanitate. Sed contra quia Cluistus non ses4m meruit actionibus immanentibus, sed etiam
transeuntibas. Secundo , valor non
sumitur ex subiecto in quo recipiuntur opera, sed ex efficiente ἱ quo proue
niunt, unde si verbum aisumeret equi nitatem, actiones immanentes illius. etiam8 reciperentur in equinitate mnita verbo, non. haberent valorem infinitam ari si tisfaciendum. Quarto , alii dicunt esse opera infiniti valoris quia Cluistus se obtulit Patri, sic talia opera versabantur circa Christum tanquam obiectum, aut terminum, de Christus est pulsona infinita. Sed conti i primo quia virgo christum obtulit ili templo, & tamen non meruit infinite, ergo neque Chii-stus per hoc . . Secundo, quia sacrificium Missae si habet infinitatem non est . quia offertur Christus, sed quia Christus est principale operans. Quinto. Suare Z & Lorca, dc quidam ex nostris dicunt hanc infinitatem prouenire ab infinitate personae, quia personalitas intrinsece in ludi- I tur in operante si quidem constituiti principium quod, Ze alias est iiiiiiiith: ergo dat infinitum valorem operibus ab illo elicitis. Sed contri primo , Sihi Scotistae excludunt diuini rem, rei j ciundur; nam personalitas nec est finita nec i finita secundian Scotum,
58쪽
' . t dixi tractatu de Trinitate,ergo non tribuit infinitatem ι Si vero includunt diuinitatem . incidunt in id quod
reij ciunt contra Vasq. dicentem deitatem tribuere infinitatem. Secundo , rei jcitur hic modus dicendi, quia Om ' nes operationes Christi aequaliter dependent a stipposito diuino, sed ope
rationes naturales, oc necessariae non
sunt infiniti valoris, ergo neque liberae. Respondet Suarer quod in actibus debet praesupponi libertas ut recipiant valorem a supposito. Sed contra quia suppositum nequit dare valorem nisi mediante libertate Jc bonitate actus , sed quidquid datur me diante aliquo finito , necessarium est Pincipium , ut sit etiam finitum, Er-gb valor quem persona diuina tribuit actili mediante libertate erit finitus, N am illud finitum quod tribueret persona , 1 causa finita modificaretur. Dices quod persona est forma extrinseca , de se dat totum valorem quem in ie habet. Sed contra quia operationes solum in genere causae efficientis dependent a supposito, non in enere cauis formalis; Nam suppositum quod efficiens, de natura est
principium qua, Se etiam secundum aliquos. Addo quod si esse infinitum est persectio, oc repugnat enti physico, ut communiter dicunt Tho-- stae, multo m. 1gis repugnabit enti
dicunt hanc infinitatem prouenire a natura diuina sanctificante humanitatem. Sed contra , pcimo ex Lurca, quia natura diuina non est forma sanctificans, quia tantum unitur humanae quasi extrinsece, quia utraque est
in diuino sipposito sicut color de ca- or uniuntur in pomo , dc neutra estorma alterius, ergo si orta Christi habent aliquam dignitatem insumam
I tali sorma, tantum erit extrinsecam secundum quid , non simpliciter vedixi : Secund icut ille valor a deitate, est in operibus extrinsecκ denominatio quae dat infinitim simpliciter dignitatem moralem cum haec
denominatio sit physica, dc proue niens 1 forma physica nempE dcitate, etiam tribuit operibus quandam physicam infinitatem simpliciter, quod est fallium. Prima sente tia obi jcit ad H. e.
breos io. Loquens Paulus de Sacer
mauit in Meruum sanctisitatos, ac si diceret ita perfectum fuit hoc s1cii fictu. quod si homines in ae ternum multiplicarentur, potui stet habere. ei sectam, ergo valor illius infinitus est.
Respondeo Paulum non velle hoc , etsi verum sit quod si peccati in aeternum multiplicatentur Christi Passio sussceret pro illorum redemptione, quia talia peccata non essent infinita
simpliter; sed secundum quid, sed tantam velle commendare sacrificium Christi in comparatione sacrificiorubselchisedech , de veteris Legis quae
propter infirmam suam virtutem, semel & itecum repetebantur, secus sacrifici tim cruentum Christi proptet sui valoris excellenti . Secundo ob ij cies Clementem VI in extra' agetiati imgemitus dicentem
thesaurum riserit im Christi fui ite
infinitum Ic inconnismptibilem de cuius consumptione & dimini itione non est aliquantulum Lirmidandum quod si finitus esset timendum erat ne ex grauit Me de multi tardine peccatorum exhauriretur, quia finitum tantum finitur, ergo cum hoc non sit formi- .
dandum , colligitur infinitum esse. Respondet Faber. qtiod sufficit meritι Christi este infinita secunda quid .' secundo , respondet quod dicitur
59쪽
valor infinitus qui erat summus , sicut gratia Christi quia erat summa dicitur infinita, de Vlitatum eth macra scri
plura, ut res magna valde vocetur
infinita ; Nam Iosue 1 1. dicitur
quod filii Ruben de Gad sediisent
altare infinitae magnitudinis ita intelligituc Clemens V I. & locus Sap. 7. cu'm adducit siticet infinitus enim thfaurus es boininibus, tr o qui sunt, .c. Et ita propter eius magnitudinem & valorem non est timendu, iave exhauriatur : Nam non applicatur nobis quasi per partes iuxta modum diuisionis quantitatis. sed per modum causae essicientis , quae applicatur indivisibiliter, & per totam suam virtutem, & cum peccata non siit infinita neque si a , ut est gratia Christi . non est timendum, ut eius thesaurus exhauriatur, tum propter merita Christi, tum quia meritis Sanctorum quotidie augetur. Tettib , respondet Rada, thesaurum esse infinitum ex Dei acceptatione, Nam scut peccatum Adae. licet finitum fuerit,in omnes pertransjt, licet infiniti eisent, ita Christi passo Inhoe sensu explieandi sunt PP. dicentes metita Chiisti elle infiniti valoris: Nam ut ait Scotus citatus,*cεnt, a buue modum kverbotice loquuntur. Quarto , obiicit Suarea poena debitae. peccatis est infinita, quia in peternum duratura, eigoti merita ad
illam aequali debent esse infinita: Respondeo ex Scoto quod poetia tantam extensu E est infinita, dc ita non requirit satisfactionem intensiue infinitam , suis cit ut si infinitadecundum quid, quae etiam sufficiebia pro infinitis peccatis sincathegoremat lc Esi essent; nam infinita in actu adhuc extensiuE non possent elle. Quarto . obi j ciet Scot. in s. dist. ia. ,- in ista qu. litera, B. Neritum
de congruε, ration Vto 23 habuit quandam rationem extra ecam quare Deus,
patuit acre are illud in in lium ,scilicet extensiuὸ pro infinitis, si aut in illud meritum fui, set alterius persona,tunc nec
ratione veras,nec ratione verantis fusi iucera vita acceptationis 3llius pro infinitis.
Res qubdide qui haec verba Obij-cit, si lincet elegeret immediate verba antecedentia, & subsequentia,ccgia sceret Scotum pro nobis est Inam antea ait, sed ex formali ratione sua quam habuit, meritum nan potuit acceptari in DitMm, o pro is it i ed pro sinitis, de post, uant i ἀηtem, CC pro quo Deus et oluit pasilonem ruam, e b.num velle acceptare pro ινι δε ssedquii tum es de formali ratione res accepta.ilis in se, non fuit acceptabilis pro in nitis, sicut nec in se fuitformaliter infinita : Idem habet ante literam , I. Vnde ex Seoto colligitur quod meritum Christi adhuc in ordine ad suppositum est finitum, & quod secun-dtim suum valorem aequalem, solum pro finitis potest acceptari; sicut de sacto fuit acceptatum; nam omnia puccata praeterita, sutura , & praetentia finita sunt, tamen si vellet Deus tale meritum pro infinitis extensiue accoptare , inueniret in illo congruentiam ad talem acceptationem, quam non inueniret in merito purae creaturae,
nona merita Christi erant Dei& hominis, & in tali casu per acceptati in nem daret illis Deus valorem si sec-uanda esset iustitia commutatiua: Et nota quod s pro infinitis acceptaret
tale meritum , mon tamen diligeret
illud infinite, quia nihil creatum est, diligibile infinite' licet pro infinitis
60쪽
Virum in suiffiisne christi intercesiliri pria Cr Jerialis iuuitia. SVppono Deum ex speciali virtu
te iustitiae praemiare opera Christi Domini supposito illo pacto Isaiae is . Si posueris animam f m pro peccato, videsit femen lon anum, sicut ex tali speciali iustitia tribuit gloriam beatis,
ut dixi tractatu de merito, cum S to in i . dist. i7. quaest. i. g. Sediuncest uberius . littera K. K. In quo falsus suit Smising de Duo viro,tractatus. disip. i. qu. s. nu. s. sy. S. I 8. Existimans cum Scoto in A. dist. 66. quaest. l. 3. bis primo litera, C. in Deo non esse proprie iustitiam; Nam Scotus tantlim vult quod in Deo non sit simpliciter iustitia cum aequalitate, non tamen negat illam,ut est inter Dominum & seruum. Dissicultas ergo praesens est virium satisfactio Christi reterit actus specialis iustitiae. Pro quo noto cum Aristol. 3. Ethic. cap. I, quod virtus moralis in generali duplex; una quae versatur circa seipsum, alio nomine quae versatur circa passiones , altera quae ad alterum ordinatur , alio nomine quae versatur circa operationes : quae
versatur circa seipsum, vel circa pωΩ lsiones , ut sortitudo temperantia , 5 c. quae versatur circa operationes,aut circa alterum iniustitia; quae
iustitiasqb hic generalitate diuiditur in illam quae reddit quin cunque de bili rationem, dc in alteram quae reddit rationem debiti, attendendo ad persectam aequi ualentiam. Sub prima continentur ut species de partes subjectivae , religio, fidelitas , gratitudo, Sec. sub secunda iustitia legali, iustitia commutativa, & iustitia distributiva continentur, ut species dc partes subiectivae, de respectu gene-
ris harum specierum, religio, fidelitas ; 5e alliae species alterius prioris seneris vocantu; partes potentiales seu potcstativae, quia non it siciunt a prinsectione di aequalitate debiti nam non respiciunt aequalitatem debiticum Glutione secundum debitum legale, hcet respiciant secundhm debitum morale. Iustitia legatis est illi quae seruatius communitatis illaesum dc non respicit personam particularem , propter quod vocatur iustitia generalis, non quia sit genus; nam species est : Iustitia commutatiua est quae respicit praecise aequalitatem debiti& solutionis meriti &pi xiiiij secundum proportionem arithmeticam distributiva est, quae non resipicit aequalitatem praecise arithmeticam, sed geometricam secundilin qualitatem per senarum, verbi gratia rex qui militi tribuit pro stipendio duos
Secundo. N oto quod debitum est duplex, unum morale, alterum lega te; morale est quod ex recta ratione oritur; nam ipsa dictat quod Deo praestanda est obedientia, gratitudo, cultus, pauperi Eleemosina , dcc. Debitum legale est ex quo oritur obligatio reddedi alicui aequale ex aliqua lege i qui abstulit quatuor,reddat quatuor , & hoc debitum solum soluit tu stitia legalis, commutativa, distribu tiua s nam debitum morale quaelibet virtus soluit: solam est aduertendum
quod si quis reddit Deo verbi gratia
obedientiam debitam ex intentione, vi ad aequalitatem reddat quod debet, quia a Deo abstulit obedientiam, tunc materialiter est obedientia, de soluit debitum morale, se aliter est iustitia, & soluit debitum legale: Itaque una virtus est materia re spectu ali