장음표시 사용
341쪽
C v R S 1 x T v s Praesepe nouat mira arte vetustum, nitidas Belias aequiparatq. Polum Z Namque opifex reru hic fuit,hic Moderator O mi, Hic hic Vita, Uc etrica ninra Salus. DE TRANSLATIONE CORPORIS PII V.
I v s Quintus, Iummum verae pietatis fuit exem. pIar, clarissimum catsi incae religionis lumen. ac staciitatis splendor. Hinc S IX T v s Quintus tanta illius merita, magnaq. ab eodem in se collata beneficia singulari pietatis ossicio prosequi cupiens, corpus eius Christiana sollemniq. pompa ac Pontifice digna suum in Sacellum transferri mandauit; ibiq. nobili structura,& vere Pontificia ipsum locari iussit. De hac Par. 3 autem translatione,qua suo loco descripsimus,letrastichum, o quod infra cernitur, edidimus in hanc verborum formamia:
IC, si iam Custis rus moluit de Virgine nasii. Mandauit S i x T v s condier ossa F 1i, Ut fateare pie, vicinum hunc esse T ONANTI, Trasipi veluti proximus in Tumulus.
in Columnae Traianae fastigio erect M.
E CoLvMNA Cochlide Traiano olim erecta Parthis, & Dacis ab eo deuictis, nunc autem B. Petro dedicata,in cuius fastigio eiusdem Apo-- stolorum Principis simulacrum collocatum est , 'suo loco satis dictum esse arbitror. Quare infranoa nisi quaedam carmina apponentur, quae de Statua San-
342쪽
asa APPENDIX BIBL. VATI C. cti Petri supra columnam Traianam erecta olim conscripsimus hisce verbis:
E Ezr c a Traiani flectat dum Roma trophaea, Erigit huic c ochlidem, sculpis N MBIoriam .
Six TVs Petri veneratur milli triumphos,
Petrus enim CHRIs To generosus vicit ouant ii Terrarum Reges, tartareosq. Duces: Felix hinc merito S i x T v s , cognomine si intus, Uictori Petro tanta trophaea dicat.
deq. sacra B. Petri Statua aenea: illa in Caesaris obelisci, hac vero in Traiani Columnae Cochlidis fastigio erectis.
IVM1NA Di potens preti sanguine Chrisus bsulis, re lusit scula vana Dins: S1x rus id exequitur, Christi dum iura tuetur, Dum Petri Cymbam tractat, or Imperium Damonibus pulps, obeliscum, altamq. Columnam Duebis lustrali purgat, re ore sacro. sinet haec Statuam Petri, Gripi ille Triumphum , Traiani hac perdit , I ris sile decus. Successor Petri, Grimq. Uicarius idem, Et C icto, et Petro clara trophaa secrat.
343쪽
INSCRIPT IONIBUS, ET HISTORIIS.
E COLvMNA Cochlide Antonino Pio Imperatori olim erecta,a SIXTO QI INΤΟ instaurata, in cuius fastigio Statua S. Pauli ab eodem Sixto fuit collocata, satis dictum esse reor eo in Emblemate, quod ad Christianam,& vere piam Columnae dedicationem, sacramq. statuae erectionem 'pertinetis . Nunc reliquum est, ut nouas Inscriptiones, quas inibi apponere non potuimus ob causam iam enarratam, subscriabam. Inscriptiones sunt quae insta leguntur:
344쪽
I PER CRUCIS PRAEDICATIONEM DE ROMANIS BARBARIS Τ R I V M P Η Α V I T. Quamuis Columna haec Antonino Pio fuerit olim dedicata a Marco Antonino philosopho, in eius filium adscito, qui deinde, Iulio Capitolino teste, M. Aurelius Antoninus dictus est; historiar tamen in ea exculptae ad praeclara Marci Aurelij gesta pertinent. nam Antoninus Pius nihil annotatu siue memoria dignum in bellis gessIste fertur , sed Marcus Aurelius de Arnienis,& parthIs, necnon de Germanis, Quadis videlicet, Marcomannis, siue Morauis, & alijs Populis, qui, ut nonnulli Scriptores prodierunt, equorii vulpium carnibus dein lectatur,rictoriam reportauit. Huius igitur genetis Victoriaeta Colum .
345쪽
DE IN SC OPTIONIBUS. 28sIn Columna Antoniana exculptae conspiciuntur, & praese tim memorabile illud factium & omni admiratione dignum,
siue egregium Christianae victoris trophaeum repraesentatur, ,a quod Marco Aurelio Christianae multitudinis precibus in bello Germanico, siue Marcomannico accidita proditum est. Cum enim Marcus Aurelius in media Germania suo cum exercitu montibus undique conclusus, ingenti aquae penuria laboraret, miraq. siti vexaretur, Christianos cohortatus est , ut opem a Deo peterent , atque aquam precibus impetrandam curarent a. Quod quidem factum esse constat: nondum enim Christiani orationibus finem imposuerunt,& ecce tonitrua audiri, & fulmina micare coeperunt. pluuia diuinitus missa, ex qua Romanorum exercitus sese recrearunt, hoste vero magna ea parte fulminibus tacti interier . Hinc de Romanorum hostibus illud Psalmi diei poterat: Intonuit de caelo Dominus, & Altissimus dedit vo P ccem mam rando. & carbones ignis : misit sagittas suas. &ssissipauit eos: fulgura mustiplicauit, & conturbauiteos. Det Romanis autem illud : Apparuerunt fontes aquarum. Et:l Fulgura in pluviam feci . Haec res effecit ut Marcus Aurelius Christianos mirum in modum commendaret,eamq. Christianorum multitudinem fulminantium nomine nobilitaret , vel eosdem saltem legioni eiusdem nominis aggregaret, Christianum q. nomen Christianis crimini tempus in posterum haudquaquam foret, ut ex eiusdem Imperatoris Epistola ad Senatum missa late patet . Huius generis Epistola & Graece, & Latine conscripta reperitur apud probatissimos Auctores. Latina vero .
quam infra apponere libet, in Bibliotheca Vaticana legitur
in hanc verborum formamis: sI M P. CAEsAR. M. AURELIUS. ANTONINVs. AUGUSTUS. PARTHICUS. GERMANICV. S. S A R M AT ICVS. PONTIFEI. MAXIMVS. TRIBUNITIAE. POTESTATIS. XXVIII. IMP. VII. COS. III. P TER. PATRIAE. PRO. COS. S. P. m. R. S. D.
. Certiores vos feci de consili j propositiq. mei magnitudine,&. quae in Germania mihi in discrimine atque obsidione, alia
OA alijs accider i , quum in eius medio i labore atque aest consectus
346쪽
xss . APPENDIX BOI VATI e. Al. Coxi- consectus fuitam. Sane dum Carnuti essem, speculatores no vi, ςiCμ bis indicarunt septuagintaquattuor hostium dracones pro-α pe nos nouem millibus adesse: idemq. Pompeianus, quem
iii R i bello ducem praefecimus, quod nos quoque videbamus, reminciauit. Cumq. in nostrorum militum exercitu habere mus tantum legiones Primam, Decimam, Geminam, & Fretensem: hostium vero nongentorum & septuaginta septem millia ; measq. ipsius copias cum ingenti Barbarorum atque hostium exercitu comparassem , deos patrios votis susceptis ro aut . Sed cum ab eis negligerer i meq. ab hostibus premianimaduerterem; copiarum mearum paucitatem contemplatus,eos qui apud nos Christiani dicuntur, acceruui ac rota ui ; inueniq. magnam eorum multitudinem : illos q. mi
nis compuli, quod minime decuerat, propterea quod postea
illorum vim ac potestatem cognoui. Itaque non ad telorum Praeparationem, non ad armorum, neque ad tubarum ulum
se contulerunt: hoc enim illis facere Dei causa & nomine , quem in conscientia gestant,gratum non est. Aequum igitur est, ut quos impios Uste & a Deo alienos opinabamur:eos existimemus Deo munitos esses. Cum enim se humi proiecissent , non solum precati sunt pro me , sed etiam pro toto hoc exercitu,vt famis,ac sitis,qua Vrgebamur,remedium aliquod asserretur: quinque enim diebus aquam non sumpseramus, quod ea non suppeteret. Eramus enim in media Germania montibus undique conclusi. Simul autem atque sese humi - abiecerunt, ac Deum illum precati sunt, quem ego ignorabam : statim e caelo pluuia delapsa est in nos quidem frigidi L sima, in Romanorum vero hostes grando , ignis specie ac 11-
militudine,& fulmina: eorum q. orationibus ac precibus Ra- tim praesto Deus fuit, qui neque vinci, neque eXpugnari potest Quamobrem illinc exorsi, concedamus talibus, ut sint Christiani, ne qua arma eius generis contra nos petant, Mimpetrent. Censeo autem neminem , ctuod Christianus sit,
esse in crimen ri in luditum candu . Quoa si quis im
'ρ 'uentus tuerit, crimini dare cuipiam, quod Christianus ut, ei
ue quidem qui in crimen vocatur , manifestum fieri volo, si nia' hil aliud obiectum est, quam quod Christianus tantum, dia mitti eum autem,qui Curistianum accusauit, uiuum ea uri et illum
347쪽
illum vero, qui Christianum se esse professus fuerit, periculqomni, quod ob eam rem ei intendebatur, liberatum: Is, cur prouincia commissa est, nequaquam ad poenitentiam adigat, aut libertatem ei adima . Haec autem S. C. etiam sanciri volo; atque hoc meum edictum in foro Diui Traiani pro-Poni, ut legi possit. Curae autem erit Vetrasio Pollioni Prae- tecto urbi, ut ad omnes prouincias haec constitutio mitta tur: neque quisquam , qui eam exscribere, vel ipsa uti volue xit, prohibeatur. Valeto. I. hac huiusmodi historia Tertullianus apertam men- Nucetionem facit, dum ad Scapulam Carthaginis praesidem, vel Proconsulem scribens ait: Marcus Aurelius in Germanica ex- Ann. bri peditione Christianorum militum orationibus ad Deum factis imbres in siti illa impetrauit. De Marci Aurelij Episto- la, quam supra apposuimus, idem Tertullianus luculentum Din,ii praebet testimonium dicens hunc in modum: Si litterae Mar 'μ ' ci Aureli; grauissimi Imperatoris requirantur, quibus Germanicam sitim, Christianorum forte militum precationibus impetrato imbre discussam contestatur, sicut non palam ab eiusmodi hominibus poenam dimouit, ita alio modo' - palam dispersit, adiecta etiam accusatoribus damnatione, dc quidem tetrior . Haec Tertullianus. Huius item Epistolae meminit Iustinus Martyr , eam q. sub finem Apologiae se- Iustinus cundae scriptam reliquit. Idem Orosius lib. .cap. i s De hac ρ i': historia, vel Epistola testatur Eusebius lib. . hist. Eccl cap. ' s. Iz.& I3. De hac eadem historia testimonium protulit ApoL f hi linaris Episcopus Hierapolitanus in Phrygia. i Idem Polyeu--ἰ.ctus Martyr clarissimus, eiusdςm Fulminatricis lςgionis mi-
-at . Idem Gregorius Ny ssenus. Idem
Niceph. lib. 4. hist. Eccl. cap. Ia. Et Bapt. Egnatius lib. s Iscap. . Et Onuphr. Panu.Itb.2. Fast. Et Caesar Baron. in Annal. Eccl. Anno Christi I 6. Niceph.
Haec eadem historia ab Ethnicis scriptoribus enarratur, ilia , nec est qui eam in facietur. Hi autem huiusmodi factum vel rem magicae arti,vel Marci Aureli; precibus adscribunt. Et quamuis nemo fere illorum hominum sit, qui auxilium diuinitus obtentum.Christianis acceptum ferat, nemo tame Epistolam
348쪽
, 23s APPENDI x BIEL VAT te ricus cognomento Cassius, patria Nicaeus, vir consillaris. g iii Romanam historiam libris lxxx. comprehendit, copioset tatur unam Christiani nominis legionem jllud pluuia do- M., ta num impetrasse. Suidas vero rem omnem ad magiae praesti-- β gias refert , & praesertim in Iulianum quendam Chaldaeum Magum rei jcit , seu Arnu ph in Aegyptium philosophum magiae praesidio praepollentem , a quo exercitum Romanum rutis, Ca periclitantem conseruatum es se ait: Sed Iulius Capitolinus in P ρι Marco Philolopho id omne ipsi Imperatori M. Aurelio Animnino aperte tribuit. Nos aut e magis Antonini Epistolae quam alij thnicis fidem adhibere debemus: nam de fide eiusdemiolae nos dubitare ho patitur Antonini constitutio, qua ibie in huius rei memoriam gratitudinis ergo sanciuit...ile, hac Triumphali Columna Iosephus Ca statio, vir sane' eruditus Commentarium illita seri piit oratione. De miraculo autem per Christum in Marci Aurelii Imperatoris gra- . tiam aduersus barbaros facto elegantem edidit Elegiam . Vt autem huic rei finem imponamus, ad columnam illam. Antonini Cochlidem reuertamur dicentes, huius generis miraculum tam inligne, Christi virtute editum , ad perpetuam rei memoriam dicta in columna fuisse exculptum , sed imagine quadam , quae Iouem Pluuium imbres, & fulgura de-
mittentem, atque eX altera parte Romanos recreatos, ac laetabundos, ex altera vero Barbaros fulminibus occisos reprae ser P sentat, ut apud Caesarem Baronium Ecclesiasticae historiae , ι. ερ non minus doctum , Quam accuratum scriptorem videre est.
qui Euiuimod imaginem in columna inc iam , forma aenea giligenter exprimendam curaui . Ego vero ligneam formam hoc loco repraesentandam volui , ut in sequenti pageb
349쪽
Quamuis autem Marcus Imperator pluuiae munus Chrisianorum precibus diuinitus datum per. publicas litteras confessiis fuerit, Gentilitas tamen Ioui pluuio illud acceptum referens Iouis alatam imagine largientis pluviam,barba admodu prolixa,& brachijs ex tesis expressam,in Columna ipsa exculpsit, Christianae gloriae monimento praeclarissimo, sed propter Ethnica sit perstitione adiecta subobscurato. Hinc ob tale impietate, columna illam partim barbarico olim fur re, Deo salie permittente, incensam, partim vero caelitus fulminet acta fuisse credendu est. Verum ut impietas ipsa magis aboleretur, SIXTvs V. Pontifex Max. eam columna multis in locis fracta & laceram, summo studio, magnaq. impensa restauradam,& in pristina formam restituenda.eXorcs Zandau. Hr . Oo
350쪽
asto . APPENDIX BIBL. VATI C. curauit, in eiusq. fastigio pro Marco Antonino Philosopho,& pro Antonino Pio,aeneum, & inauratum simulacrum Sancti Pauli, qui verus Christianae fidei Philosophus ,& Doctor Gentium fuit, veramq. pietatem Christianam excoluit, α propagauit,collocari iussit,ut hoc item facto,veram non fuisse pietatem illam Antonino Pio tributam, ob quam praese tim virtutem columna, ac statuam sibi a Marco filio erigendam Comeria ir ostenderetur.Virtutes enim ut ait Sanctus Pa-S.Aug.lib. ter Augustinus, nisi ad verum Deum referantur, non virtu
δ' - σμ' tes , ieci vitia iudicanda 1 unt, iuxta illud Apoltoli dictumia: Quod non es ex fide pῆccatum est: nam a communi Theologorum schola, ut alias in hanc sententiam interpretationes posthabeam, omnis vita infidelium peccatum nuncupatur ex quadam concomitantia, peccato scilicet infidelitatis con- comitante omnes infidelium actiones. Infideles enim,quatenus infideles,essicere possunt aliquod opus bonum, quod de genere bonorum dicitur, illud tamen' opus bonum, ut eleemosyna,& id genus alia,ut Aegidius Romanus & alij Doctores inquiunt,u ad idolum, vel ad inanem gloriam referatur, peccatum omnino est: quia est opus bonum , sed non bene factum : si autem non ad idoluniri nec ad inanem gloriam illud referatur, sed naturali quadam pietate, non tamen est omnino bonum, peccato infidelitatis conis comitante, sermaq. operis, charitate scilicet, deficiente . Etaria. Lb. scite reste Aristotele . iustus ille non est censendus, qui iuste non agit, etiam ii tu sta iaciat, iuxta illud praeceptum: Iusse quod vitium est persequeris ue ita nec pius iudicandus est qui pietatem quadam hoc vel illo modo praestat, peccato scilicet infidelitatis concomitante,quo saltem Antoninu Pium suam exercuisse pietatem, censendum est . Id quod alijs item Gemtilibus vera fide carentibus accidisse dicas oportet, qui virtu- aes tanqua animae facultatum perfectiones, non tanquam ad optimum & supremum finem , Deum verum, ordinatas co-
. Risau. gnouerunt. Quare sanctus Bonaventura recte ait, Philoso- - phos pennas habere struthionis, qui etiamt; alas habeat, nou tari et Ri11tara sarum auium volare potest. Gentilium enim virtutes, quae vicem alarum in hominJbus quodam modo gerunt,nec sunt fide illustratae, nec spe sustentatae,nec Christi