장음표시 사용
361쪽
DE DIALEC π s. 3olmaiuscula littera est M , Latinum transuersa conscriptum. Antiquiores Graeci pro littera S, maiuscula utebantur ea nota, quae est eadem prorsus ac C Latinorum, nisi quod extrema cornua habet intus magis reflexa , & magis oblonga hoc modo C . Hinc per abbreviationem tribus modis scriptiatare solebant Iesu Christi, Saluatoris nostri nomen, vi IC: vel I Σ1 vel IklΣ. Qua ex re imperiti hoc nomen scribebant cum adspira tione hunc inmodu iam hesus, vesa His vj, veri Hῆ putantes H Graecum , essi h Latinum , ut fusius alloin Ioco a me dictum e T.
Hebr. Tau. n. Grae. Tau, Vel Tas. T, τ. Lat. Te. T, t. Tau, tam apud Graecos, quam apud Hebraeos pronunciari debet hoc elementum l. De mysterio huius litterae, quae sanctissimae crucis similitudinem repraesentat, multa diximus eo in loco, ubi Alphabetum Hebraicum antiquius appositum 83. est. Hinc eadem repetere supci uacaneum censeo. Addam tamen quod sentit Tertullianus dicens: Ipsa est enim littera τὸν LIL Graecorum Tau, nostra autem T, species Crucis, quam por- ' μ'
tendebat futuram in frontibus nostris apud veram & Catho ' 'licam Hierusaler . Quapropter etiam Typus est sacrosanctae Crucis Domini nostri Ie1u Christi. Grae. Ypsilonis. Υ,υ. Lat. DO. Y,y. Nulla in Alphabeto Hebraico littera est, quae huic Graecae Ypsilon respondeat: est enim Graeca tantum , qua Latini in Pas. ι .di ionibus Graecis utuntur. De huius litterae my sterio aliis σε in θin locis multa diximus, hinc ea hoc loco subiicenda censeo. 'Hebr. Phe. 's. Grae. Phi. Φ, p. Lat. Ef. Ph. Haec littera apud Hebraeos&Graecos eodem fere nomine pronunciatur, & Latino F, respondet: quod quidem inuerium g Digama appellatur, solis AEolibus peculiare. De hoc Pal. o. Digammate, quod Claudius Imperator inuenisse fertur ,' '' multa suo iam loco dicta sunt. Hinc eo confugiendum est. Grae. Clit. X, Lat. Ch.
Nullum est apud Hebraeos elementum, quod Graeco, aut
362쪽
3oa Ap PINDIT BIBL. VATI C. Latino respondeatis . Graeci autem & Latini , quod ad figmram pertinet, omnino conueniuno. Graeci enim pro litterira maiuscula utuntur hoc elemento X, quod quidem a Latinis usurpatur, sed non pro Cli, veluti apud Graecos. X enim
I Hine imperitorum Latinorum ortus est error : hi enim lcri l suti Z Xos, pro CE rissus putantes hanc tactionem, x P Σ, sic a Graecis coiricriptam,conitare ex x is P, LatInis Iliteris,cu sint Graec Κpro G &R nam X Latinu adiimi Ie Xι Grae-
Pag. rν . co & P Latinum, Pω Graeco est. De hoc modo scribendi mut-
ς' - ta suo ia loco dicta sunt, hinc cetera sunt hic praetermittenda. Grae. Psi. Ψψ Lat. Haec littera apud Hebraeos non inuenitur, nec apud Lati
Hoc elementum est tantum apud Graecos, & vocatur O, magnum duabus de causis: tum quia est natura longum , tum quia veluti ex duobus, o O, constare videtur. Vtra quo item ratione dicitur magnum ad differentiam, O micron , quod appellatur o breu . Haec de praecipuis linguarum generibus, a quibus omnia alia Idiomata emanasse censendum est, ut experientia ipsa docet. Antea vero quam ad singulas quasque linguas declarandas perueniamus, de caelestium spirituum necnon animalium Dialectis nonnulla dicenda esse reor. Plato enim Dijs Dialectum quandam attribuit, coniectura ex somnijs & oraculis facta: & insuper ex daemoniacis, ut qui non sua,sed daemonum inhabitantium Dialecto loquantur. Ego vero spiritibus tam bonis quam malis Dialectu esse peculiarem quandam non crederem cum i in corporibus assumptis quavisti noua loqui possint,& locutione aliqua externa non indisgeant, quando ad mori des non loquuntur. Angelus eniim alteri Angelo duobus modis loqui potest, hoc est, verba in corde tuo tormata vel in mente aut cogitationes per signa intelligibilia exprimendo, vel virtutem suam ad res corpo-
Dialectus Dirituum ex Plat ne in Cratris. Ex Aegid.
363쪽
BI A CTO. 3 3reas absque eorporum transmu tatione applicando : cum Spiritus enim Angelus couertit se super speciem intelligibilem,quam i0 m*habet apud se, format inde verbum , quod est idem quod cogitatio :& tale verbum in uno Angelo non est notum alteri Angelo: quia nec unius Angeli cogitationes natura ipsa alteri Angelo sunt notae, nisi in sene re Postquam vero Ange- Ius conuertitae super speciem intelligibilem , & formauit inde verbum , quod est cogitatio, potest iterum se conuertere
super huiusmodi verbum , & formare aliquod signum intelligibile, quod etiam potest appellari verbum , quia est illius verbi formati expressio. Angelus igitur alteri Angelo loqui Anteius
potest his duobus modis. vel cogitationum, verborum q. formatorum expressione, vel suae virtutis ad res corporeas ap- di, loouiplicatione. Homini autem uno tantum modo loqui potest, pol ii 1uae videlicet virtutis ad res corporeas applicatione. Id quod Vno.
duobus item modis fieri potest: vel per organum siue instrumentum phantasticum ad phantasiam spectans, ab eo mutatum, vel per aerem ab eodem commotum , corporis tamen transmutatione. Ouamuis enim Angeli non habeant lingua, .
nec item organa alia corporea ad Iocuti em pertinentia,eis tamen res corporeae, quantum ad motu, sicut uniuersa The
logorum schola fatetur, ad nutum obediunt: & quia omnes spiritus perfectam de rebus corporeis ac naturalibus habent cognitionem, hinc in imaginatione, & organo phantastico cuiusuis hominis efficere possunt aliqua signa imaginabilia, vel species imaginabiles, ut sibi placet, deducendo humores, et spiritus animales ad principium sensitiuum, et organum phantasticum, vel ad phantasiam, in quibus huius generis species , vel similitudines sedem habent: et hoc primo modo
homini loquuntur, repraesentantes ei quae repraesentare viniunt. Secundo autem modo Spiritus loqui possunt homini serendii, aerem commouentes, vel condensantes, ves Dan gentes taui qui' verberantes,atque ita,ut fiant ibi soni quicunque iuxta suam quo Spiri- ipsorum Spirituum voluntatem, aut placitum propter voces S' :essiciendas, et locutionem formandam, cum eis perfecta re- mivi. 'rum naturaliu cognitio sit, resq. corporeae ad nutum ijs obediant eo modo, quo dictum est. Quamuis igitur Spiritus i qui possint hominibus, ego tamen non video, cur eiS pecu- .
364쪽
ao APTENDIX BIBL. VATI c. liaris lingua tribuenda sit, cum quavis lingua hominibus loqui pollint: & inter se locutione externa, vel vocali non
indigeant os Brutorum item suam esse Dialectum, censet Plato, quam κω -letu sciem generis animantes intelligant. Ad hoc autem com-- , Rrosandum qu dam nase ritu Gilioria de Elephante, nullu '' coenum illapsus csamaste fertur: alius , qui aderat, hoc viso, i abijt:& mox cum grege elephantum reuersus periclitantem lseruauit. In Libya quoque aiunt scorpium, si hominem ut
feriat contingere non possit, abire, & cum pluribus reuerti, atque ita catenatim cohaerentibus & demissis illis, hominem, cui insidiatur, ferire. Vnde quidam conijciunt, bruta non aliquo nutu obscuro, neque aliquo corporis motu, gestuve, sed uia potius Dialecto, quae voluerint inter se significando com lmunicar . Fertur praeterea de piscibus, si quis forte linea Clem. AD attractus, ea rupta, euaserit, nullum deinceps eo in loco peri, - diem eiusdem generis Piscem apparer . Haec Cle mens Alexandrinus. De brutorum inter se colloquio multa etiam Porphyrius tradit in libris de abstinendo ab animatis. Sed absurdum videtur illud duod Clemens de brutis in genereTcribit, tanuua omnia dialecto quadam inter se viantur, scorpij quoque &pisces: quibus cum ipsa vox negata sit, multo magis etiam Dialectum negatam fateamur oeortet. Quamuis enim Psit. Ex Arist. lacus άνθρωπογλωίA: dictus quati linguam hominis habens,
-- p Coruias TZc Pica ob lynguam 115i latiorem naturaliteΞda-ιν. Ea 4. tam,voceS quasda articulata S, humanae locutioni adsimiles,ής his veluti quoda naturae artificio exprimere videatur, eas tamen' aves loqui proprie non est dicendum: quae enim pronunciant non intelligunt, sed assiuetudine quadam id agunt: nam linuri 3.ν. Sua teste Aristotele) non nisi ad siqnificandum aliquid al. 'οῦ terrion tributa est Id quod absque rei intelligentia, quae in ' Brutis non eis, fieri non potest. Quod autem Liuius quaedamvre ii. Bruta fuisse loquuta narrat, illud prodigiosum, ac daemonii
riis. D. . Opera factum esse dicas licet. Quod vero legitur de Balaam δ- ώ-- s. alina, quam Scriptura sacra loquutam fuisse ait, id diuinae I , . virtuti adscribendum est: aperuit enim Dominus os asinae, αδε um. 11 locuta est, ut eadem Scriptura testatur: asina vero nec verba
365쪽
iIIa sermabat, nec intelligebat, quia verba rationalia hon intelliguntur, nec formantur nisi ab eo, qui ess rationis parti- ceec Ides habens intessessii m . minc verba id a non nisiM- nuterio Angeli mouentis linguam asinae, fuerunt formata,vi ranus, & alij interpretes affirmant 1. Bruta igitur, quibus lingua ad loquendum data non fuit, dialecto carere omnino 'U' 'credendum est. Si qua vero narrantur, quae ijs quendam in- tellectus gradum adscribere videantur, vel fabulosa sunt, vel ijs causis, quas enarrauimus, attribuenda, vel quodam naturae instinctu facta esse dicas oportet: sunt enim aliqua animalia magis quod a modo disciplinabilia, quam alia, Ut Canis, Psittacus, Pica, & Corvus, de quibus alio in loco loquuti Parrumus: ubi multa, & scitu quide digna de loquutione, hoc est in de antiquitatis linguae cotrouersia. & quae nam lingua sit limmini naturalis, dicta sunt . Elephas item quamuis videatur intelligere, cum Reges adorare doceatur, non tamen intelligit, quia nulla creatura potest intelligere nisi per intellectu. E Cum autem sit animal maxime domesticum, a TmuItancienda eruditur, & intelligit, ut ait sanctus Thomas,non qui- s. No. λdem per intellectum. sed per vim aestimatiuam .,Haec de Dialectis in genero . Reliquum est, ut singulam quamque ' Dialectum ordine Alphabetico explicemus.
De linguis diuersis ordine Alphabetico Agiliai
BAsINOR vM Dialectum videre est in Titu. Puta oris io , Gethiopica lingua i est enim Regio lati sima , cuius populi olim Troglodytae vocitabantur, deinde Abasini, &Indiani dicti sunt. Abgaetari, vel Abgazelli, vel Mengrelli, &Circassi, populi sunt versus mare Hyrcanum Horum linguam vide dictione , xari . .
366쪽
G Y Ρ Τ v s est Africae regio , sed insula a nonnullis dicta , & Nilo ita se se circa ipsam findente, ut Triquetra nuncupata sit,triangularem figura efficiens,quam ideo multi Graecae litterae vocabulo, Δ, Deltam vocitaruntis. Huius incolae cum omnibus alijs Nationibus, quae sub caelo sunt. Apostolos sua dialecto loquentes in die sanctissimo Pentecostes Hierosely mis virtute Spiritus sancti audierunt, & admi rati sunt, dicentes: Nonne, ecce omnes isti qui loquuntur,Galilaei sunt: & quomodo nos audiuimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus 3 Aegyptiaca lingua est eadem, qua Colchis Asiae regio uti solet, ut Eustathius scribit Dionysum Afrum enarrans, & eadem, quae Alexandrina, ut ait Athenaeus. De lingua Aegyptiaca, cuius charactόrum inuentrix fuit Isis Regina, satis dictum arbitror in secunda Coinlumna parastatica de Iside Regina: ubi Alphabetum conscriptum est. Anni menses duodecim sunt apud Aegyptios: eorum q. nomina accentum in ultima syllaba habere dicuntur hoo modo: Tybi Mechir, Phamen oth, Pharmuthi, Pachon, Pauni, Epiphi, Mesori, Thoth, Paophi, Choeach. Id est Ianuarius &c. Haec item nomina Nicolaus Myrepsus Alexandrinus explicans Alexandrina esse ait: sed pro Ianuario D mbe, pro Iunio Pay n1, pro Septembri Thod,pro Octobri Phaoph1, pro Decembri Chiach, quae omnia maximam habent cum
superioribus amnitatem a . 'Αquam Moy vocant Aegypti . Vnde Moyses ab aqua dictus est, apta etymologia , eo quod ex aqua sublatus ellet a PE araonis Regis Aegy pti filia, ut habetur in Exodo. Baieth apud Aegyptios & accipitrem, & animam significat. Aelianus autem accipitrem & Thaustum ab eisdem dici ait. Baris ab Aegypt ijs cymba, quae cadauera vectat; Graece, & Latine
feretrum , Italice Bara vocitatur . Hercules vox Aegyptia est, non Graeca, ut Marco Porcio Catoni placetis. Canem Anubin,& Felem Bubastum vocant. Cetera animalium no
mina apud Orum Apollinem videre est, qui loquitur de Hi roglyphicis, hoc est sacris litteris, quas soli sacerdotes in
367쪽
suo iam loco dictum est. Alphabetum Aegyptiacum supra videre est, de quo multa dicta sunt . AEOLICA LINGUA. 'IU O L r C A lingua, falectus est Graecae communis,in quam Aptulit Ahil extare dicitur niti apud Poetas : & hac
utitur Homerus aliquando, Plutarcho test . Aeolice item pluis scripsisse Alcaeum tradunt. Aeolia est regio in Asia, Graeco- -- rum colonia: cuius incola: Aeolij dicuntur i.
, M T H I o P I A , Hebraeis Chus, quasi nigra, vel Ragredo. Graecis ardorem significat: & est Aphricae Regio, vel . pars ab Aethiope Vulcani filio dicta . Huius Regionis lingua cum Hebraica in multra, cum Chaldaica in paucis congruere , & cum Abasinis vel Indianis omnino conuenire scriptores prodiderunt. Sciendum gamen est, duplicem esse Indiam, unam orientalem , quae in Asia eXtremum occupat locum, cuius linguam, & litteras penitus ignorari aiunt. Al. tera est Meridionalis in Africa stilicet sita , quae ad Orientem habet mare rubrum , Arabiae felici contermina, nisi quod Arabicus interfluit sinus . Ad Septentrionem , iungitur Aegypto : & ad Occidentem , Aethiopiae. Est regio latissima , cuius populi olim Troglodytae, qui cauernas incolunt, serpentibus vescuntur, dc magis strident quam loquantur: hodie autem Abasini &dndiani appeJlantur viventes 1 potentissimo rege, Quem vulgo presbyterum Ioannem vocant: aut, quod vero adsimile tame ess, presbyteru Cohan quoΤtam Hebraice quam Chaldaice Sacerdotem sonat. Ad hos itaque homines dictam spectare linguam, Bernardus Bret-tem bachius, & Ioanneὲ Pothen testantur, quorum ille Hierosolymis, hic Romae homines Indianos conuenisse ,& ΑΙ-phabeti litteras descripsisse fatentur i. Sunt autem qui opinentur linguam Indianam a Chaldaica non differre : sed ut
ab huiusmodi linguarum peritis accepi i Aethiopica lingua. Q o a liue
368쪽
siue Indi ea est propria, & suae genti peculiaris, nunc quidem
cum Chaldaismo, nunc vero cum Hebraismo nonnihil habens amnitatis, plus autem diuersitatis cum utroque, ut Deus ab Indis vel Aethiopibus appellatur Amolacha, a Chaldaeis Elatia. Homo ab illis Saboo, ab his vero Enasa. Panis ab Aethiopibus Oholo,a Chaldaeis Lachma. Vinum ab Indis Ion, a Chaldaeis Iena. Domus autem ab utrisque Betha nuncupatur Ex his igitur,alijsq. dimonibus,quas dicti Scriptores Ob Oculos ponunt,ego vero breuitatis causa praetermitto, facile quis intelliget , Aethiopicam linguam siue Indicam a Chaldaica nou parum differre . AFRICANA L I N G V A , ' Δ FRICA pars orbis tertia, quam Graeci Libyam appel
' prρα- bit In Quinto naturalis historiae libro . Huius regionis Popu- li non solum Africani, sed etiam Mauri nigri appellantur, qui ad mare Mediterraneum habitant circa Tripolim arcem, quam Rhodienses obtinent . Huius Regionis linguae voca- bula hoc loco apponenda duxi: Deus enim hac lingua, Alia adicitur: Reges, Batt1: Panis, Brit: Vinum, Syrap: Cyathus, Got: a Venetis Gotto. Papiriis, Cari, a Latinis Charta. Sed Ηιν. Ib. apud Mauros albos Africana lingua alia est, ut ex Erodoto, & alijs scriptoribus accepi.
isto libΛLEXANDRINA lingua eadem est, quae Aegy ptia : & si- cui Ammonij Aegyptiorum atque Aethiopum coloni sunt,ita etiam lingua inter utrosque usurpare dicuntur. Hinc nihil est quod hoc loco in huiusmodi linguis immoremuo .
n N9his, cultior pars Britanniae, Insula in Oceano vndique a circumfuso mari complexa, nusquam continenti coniunctita, Hanc primum Troco incoluςruntii. Hos post-
369쪽
modum longo temporis tractu Saxones, Alemani ae populi oppressere, eorumq: agros & opes inter Legatos Saxonum Regina Angela diuisit . Hinc Analia quasi Angela dicta est. Angli praeterea a ' Sancto Gregorio Magno quasi Ange i iii - s. Granterpretati sunt, ut videre est in eius vita a Ioanne Diaeonb M'. M 2 conscripta, nam tepore S. Gregorij, Angli ad fidem conuer s. ro.a. Ex si tanta vi patet ex lib. s. epist. s s. M lib. iis .esest i s c 3 t. Alij vero Angliam , quasi nostri Orbis angulum, dicta volunt: est 6.ν.ει B.- enim in mundi angulo posita, ut Cosmographi aiunt Ucgitis quidem rei Sanctus item Gregorius testimonium praebeta . λ'
Huius autem linguae Anglic e vocabula ob causas commotat Ex e. t. moratas vel Germanica, vel Sa Xonica fere omnia aliqua ta- εω ri, men ex parte detorta, vel immutata Eensentur . Sunt autem
qui Auorum memoria multo pauciora Gallica, & Latina in sisI. hac lingua fuisse vocabula testentur, quibus nunc abundant: i Eleistha.nam in colloquijs ea multi affectant & in scriptis praesertim, VP veluti flosculos, ac pigmenta quaedam intermiscent, ita ut vulgus non nisi adhibita interpretatione intelligere queat, . fidem
Maxima tamen pars adhuc Saxonica est. Libri quidem am enete ducentos, aut trecentos annos in Anglia scripti, Saxonica I.d ρbnisa fere toti lingua constare dicuntur . Quaedam vero propria 4 sic in 'ex veteri forte Britannica habent lingua a ι Britannica autem '
vetus, quae adhuc in Angliae parte retinetur, Vallica, ut infra, nuncupatur. Scotica denique ab Anglica parum differre dicitur, sed pauciora Gallica habet Vocabula, Vtpote Septentrioni propinquior : ipsi enim Angli Septentrionales magis quam Australes ad Germanicam linguam acceduno. Anglica igitur lingua mixta est ex multis linguis, praeseristim Germanica , & Gallica: olim vero Germanica omnino erat. Id quod ex Beda animaduertere licet,Qui ex Anglia fuit B. B oriundus. Is enim4n libro de temporibus ait nunc in modum: Veteres Anglicani populi numerauerunt menses suos secundum Lunae cursum, appellantq. Lunam nonam, & mensem Monath. Decembrem vocant Halegmonath, idest sacrum
mensem: Aprilem Eostermonath, idest paschalem mensem: idq. a Dea quadam, cui Teutonici populi in paganismo fa-crificia fecerunt mense Aprili,quae Eoster appellabatur.Maia appellauerunt Trimelei , idest tres mulcteae, quod eo mense pecora
370쪽
sro APPENDIT. BIBL. VATIC Pecora ter die mulgerent. Sunt autem vocabula illa, quae Beda Anglica facit, Germanica omnia . Angli tamen hodie nonnihil variant, nuncupantes Lunam Mone : Mensem Mo- , neth : Pascha Easter: Mulctram vas , Mylcingpayle : ipsum lac mulctum, Meale. Haec ex ijs, qui linguam noruntis .
. Ex P . VAE NAM olim lingua fuerit Aquitaniae, quae tertiari ... Galliae pars ab obliquis aquis Ligeris dicta est, non satis constat. De Gallica autem lingua suo loco dicetur . .
Α R Agic A in Asiae Regione lingua est item Punica, quai omnes Mahumeticae sectae cultores in grammaticis vlum tur: affinis aliqua ex parte Hebraicae: elementorum autem ThUAmia formae variae omnino sunt, ut Theseus Ambrosius testatur .ros ς ιη' Arabes, & Punici duo tantum genera habent, Galaarorum D mr , & Hebraeorum more, Vt ait Priscianus, masculinum scilicet su. in Adi & femininum, neutru penitus ignorantes:numeros autem iaε -- ' aliquibus nominibus tres habet, singulare videlicet, dualem,& pluralem .Hebraei aute in geminatis a natura, vidus aures,& duo oculi,& in numero centenario & millenario duale habent,non pluralem:& quando habent pluralem, dualem non admittunt. Masculina vero nomina Chaldaeorum, Hebraeoru , D rorum, atque Indorum more unicam in singulari, & vnicam in plurali terminationem habent Arabes: in duali vero peculiarem , & ab his differentem retinent desinentiam, H mo in singulari, Raiul dicitur : In duali,Raiulaym, idest duo homines. Mulier, vel uxor in singulari, Mara: In duali Ma-Th.f. - raten, Vel Marataym, idest duae mulieres,vel uxores. Casus krU-- nominum non secus atque apud Latinos. Habςnt item Ara, Ar . besan verbis more Graecorum numeru singularem, dualem,&pluralem. Arabica & Turcica linguae sunt diuersae, characteribus autem ijsdem utuntur. Haec ex Theseo Ambrosio
in Appendice. Arabes sua dialecto loquentes Apostolos Hierosolymis in die Sancto Pentecostes admirati sunta . . ARM