장음표시 사용
351쪽
-D E 'D I A I R C T I s A aperia denique charitate informatae, hominem ad aeternae vitae praemium eleuare non queuntii a Quare huiusmodi pietate insigniti non vere pij, sed potius impii quadam ex parte dici possunt . Quam profecto rem S I x Τ v s Qv INΤvs
facto ipso explicauit, c um in columnae vertice verum pietatis cultorem, Gentium Doctorem, & vas electionis Sanctum Paulum, seu Pauli simulacrum collocauit, atque ita, ut non insulse cecinerit Blancus in hanc Verborum formamia: P g. mi Iure Antoninum Paulo vis, SI XT E , sebus :I Nam vere hic pius est, impius iste Pius. Iure quidem r-na sicut haec columna a Marco Aurelio Phi- risis tilosopho fuerat dedicata Antonino Pio, seu potius impio, si falsa religio spectetur Imperatoris, qui Sixto primo sedete impe 'rauit, ita a Sixto ipsi Paulo vere Pio, veroq. Christiano Philo. Et Annal. sopho, ac Gentium Doctori erat consecranda, ut iniuria Deo I 2. r. illata,dum Imperatori, qui temporibus .nxu primi vixit, Co- σοιε .lumna dicatur, a Sixto quoque Optimo iure vindicaretur . Haec de Columna Antoniana,deq. Ethnicoru virtutibus,de m. d. nuibus alibi prolixiore habui sermone dii quaerere, num Philosophi in lege naturae saluari potuerint: ubi multa , & scitu saa Uejiquiae cligna de Platone recitantur. Nunc reliquu est,ut cetera ζ' ad Bibliothecae Vaticanae Appendice pertinetia transeamus. d. pia a
hoc est de varijs linguarum generibus.
ΡTIM eao, & currente quasi, ut dicitur, calamo , grauioribus negotiis ditientus variarii linguarum characteres, eorumq. inuentores suo iam loco descripsi. Hinc de Dialectis Apin Euphoruspendicem hic conscribendam censui, ut quisque maiorem inde,exactioremq. cognitionem xan. adipisci valeat. Gentes enim linguas septuaginta quinque esse multi hac ratione ducti dixerunt quod Moyses scri Gen. s. psit,Animas exijsse ex Iacob in uniuersum quinque & septua- Exo. 3. .ginta , quae in Aegyptum descenderunt di vel ut alijs pla- α cer, septuaginta duas esse linguas e totidem capitibus famit . . OO a liarum,
352쪽
Ephraim Ee Manas se filii Io seph . Quinque filii filiorsi Ioseph.
APPENDIT BIBL. VATr .liarum, quς in Genesi recensentur. Reliquae vero linguae mul . tae ad Vnum genus commune, quod duas, aut tres, Plure Suedia lectos contineat, referendae sunt. Hoc autem loco silentio praetereundum non est, cur in
Genesi, & in Exodo septuaginta, in Actibus vero Apostoloruseptuaginta quinque fuisse animas quae in Aeryptum ingres ne sunt, legatu . Ad quam rem declarandam , Tubscribam quae S. Hieronymus docet hisce verbis: Omnes animae sinquit ) quae ingressae sunt cum Iacob Aegyptum , & quae exi runt de femoribus eius absque mulieribus filiorum Iacob animae sexaginta sex. Fili j autem Ioseph, qui nati sunt ei in Aegypto,animae noue . Omnes ergo animae, quae ingressae sunt cum Iacob Aegyptum, septuaginta quinque, quod excepto Ioseph de filijs eius,sexagintasex animae, quae egresse sunt de femoribus Iacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio ex Ita enim &paulatim per singulos supputatus numerus approbat, & in Hebraeis voluminibus inuenitur. Hoc autem
quod in septuaginta Interpretibus legimus, Filij autem Ioseph, qui nati sunt ei in Aegypto, animae nouem, sciamus in Hebraeo pro nouem esse duas. Ephraim quippe & Manasse antequam Iacob intraret in Aegyptum , & famis tempus ingrueret , nati sunt de Aseneth filia Phutipharis in Aegypto. Sed & illud ,quod supra legimus, Facti sui aute filij Manasse, quos genuit ei concubina Syra Machir, & Machir genuit Galaad, Filij aute Ephraim fratris Manasse Suthalaam Ethaam Filij vero Suthalaam Edom additum est. Siquidem id quod postea legimu , quasi per anticipationem factum esse describitur. Ncque enim illo tempore, quo ingressus est Iacpb Aegyptum, eius aetatis erant Ephraim & Manasse,ut filios generare potuerint. EX q 'o manifestum est, omnes animas, quae ingresue sunt Aegyptum de femoribus Iacob, fuisse sςptuaginta, dum sexagintasex postea ingressae sunt, & repererunt in Aegypto tres animas, Ioseph scilicet cu duobus nijs eius. Septuagesimus autem ipse fuerit Iacob. Hanc rem ne videamur aduersum scripturae auctoritatem loqui, etiam septuaginta interpretes in Deuteronomio transtulerunt, quod in septuaginta animabus ingressus est Iacob in Aegyptum. Si quis igitur nostrae sententiae refragatur, scripturam inter se con-
353쪽
trariam faciet. Ipsi enim septuaginta interpretes, qui hic soptuaginta quinque animas per prolepsim cum Ioseph & p steris suis Aegyptum ingressas cile clixerunt , in Deuteron mio septuaginta tantum intrasse memorant. Quod si ecomtrario nobis id opponitur, quomodo in Actibus Apostolorum in concione Stephani dicatur ad populum,septuaginta quinque animas ingressas esse Aegyptum , facilis excusatio est. Non enim debuit sanctus Lucas, qui ipsius historiae scriptor est, in Gentes Actuum Apostolorum volumen emittenS, Ontrarium aliquid scribere aduersus eam scripturam , quae iam fuerat Gentibus diuulgata. Et utique maioris opinionis illo duntaxat tempore septuaginta interpretum habebatur auctoritas, quam Lu cae,qui ignotus & vilis, & non magnae fidei in nationibus ducebatur Hoc autem generaliter est obseruandum,quod ubicumque sancti Apostoli, aut Apostolici viri loquuntur ad populos, ijs plerumque testimonijs abutuntur,quae iam fuerant in Gentibus diuulgata . Haec S. Hieronymus loco supra citato.SReliquum est ut ad Dialectos reuertamur. Dialectus est dictio quae peculiarem alicuius loci notam praesufert, vel propriam aut communem Gentis characterem ostendita. Hinc Graeci dialectorum suae linguae differentias quinque, Atticam scilicet, Ionicam, Doricam, Aesolicam, &Communem habere dicuntur. Voces autem barbarae a Graecis usurpatae glossae dictae sunt, ut Clemens Alexandrinus testatur: ob id q. Galenus glossas Hippocratis,idest prisca,& obsoleta in eius libris.vocabula proprio libro interpretatus est. Dioscurias, Urbs in Colchide, nunc deserta, quonda adeo clara fuit, ut nonnulli prodiderint in eam trecentas nationes, quae dissimilibtis linguis uterentur, descendisse, sicut Plinius ait, deinde a Romanis centum triginta interpretibus negocia
Mithridatem Ponti regem duarum & viginti gentium ore loquutum constat, nec de iubiectis. gentibus vllum sominem per interpretem ab eo appellatum quinquaginta sex annis ,
Diodorus S;culus de fabulosis antiquorum gestis narrat, insulam quandam, Felicem dictam, habere homines, qui non solum
354쪽
solum voce humana loquantur, verum etiam auium diuer, Liarum cantus imitentur ob linguam diuisam sibi a natura datam. Quodq.3mirabilius est, unum hominem cum dum bus loqui posse ait et una enim linguae pars uni: altera aulteri loquitur . 'νοδειus Herodesus Halicarnasseus a Cicerone Pater historiae nuncupatus narrat Troglodytas Athiopes, qui serpentibus dilacertis vescuntur, voce instar vespertilionum stridόr . In remotissimis quibusdam ad septentrionem regionibus
Num pro mercatores rerum commutationes nutibus & gestibus facere μ' '' Iegimus: non quod loquendi facultate omnino careant tanquam muti, sed quod linguis plane diuersis utantur i. Varia igitur linauarum genera dc permulta quidem , siue septuaginta duo, siue plura vel pauciora iam inde ab aedifi-G .rri catione Turris extitisse pro comperto habetur . Immo, ut alij volunt, ex illa aedificatione, seu potius insania, tanta limrrim par. mini sermonis varietas, linguarumq. confusio innata est, ut quot orbis Regiones sunt, tot hominum linguae sint: prius . D. enim uniuersa Terra, teste Moyse,labij unius erat. Quamuis autem ceterae linguae ab Hebraeo Idiomate originem traxe.rint , sola tamen Elabraicaa m an antiquissima, pura dc sincera remansit, vel ob eas fortasse a- ista notiones, quas recensuimus, dum de ea suo iam loco loquuti su- ' mus : nulla enim lingua est, Quae ab Hebraica quaedam deri-Ex s. Ηi.- uata dc corrupta vocabula no habeat, ut Chaldaica, Syriaca, Phrygia ca, Aegyptiaca, Punica, Graeca, Latina dc aliae.1 ta .. Et sicut Latini innumera non solum artium, sed rerumae 1 -ς 3, etiam vocabula a Graecis mutuati sunt, ita aliae linguae mul- iij. t tas item voces acceperunt a Latina, quae a Gothis , dc ab alijs Populis in Italia, Gallia, dc Hispania atque alibi corrupta . est, ut satis eo loci dictum fuit, ubi de Gothorum litteris ver-Da. ba fecimus. Sic etiam alias linguas inter se cinruptas misi sta se constat, ut alio in loco ostendemus, cum de barbaricis lin re guis sermonem habebimus: omnes enim linguae, Hebraica, Mahisa Graeca, dc Latina saltem exceptis, Barbaricae dici possunt, ac rct ἔ-tri debent. Hinc, ut ceteras nunc rationes posthabeam, tribus '' i. hisce linguis uniuersa Biblia conscripta, Titulumq. Saluatoris nostri Cruci non sine diuino consilio, ac my sterio apposi
355쪽
. DE D I A L E C T I s. 'tum fuisse dicendum est. Sed quamuis Graeci ceteras linguas Barbaricas appellare consueuerint,liae tamen tres insigniores sunt, praecipuumq. obtinent locum, Hebraica praesertim lin- Sua tanQuam omnium linguarum genitrix, & mundo cotaua , ut alibi dictu est, ubi multarumlinguarum originem de- Paris..t monstrauimus. Quado autem a Plauto,& ab alijs probatissi- 'mis Scriptoribus Latina lingua barbara nucupatur. haec voX. Barbara, pro extera voce rumItur Barbasea enim alis uando uox ρα Pro aduenis, aut exteris populis dicti siunto. Hinc Naeuius
Plautus, & alii Poetae Latini appellati sunt barbari, idest e 'teri, quippe qui comoedias Graecas latinitate, hoc est lingua extera,donarunt. Quare Plautus in Asinaria inquit: Nomen, pisti. huic Graecae Onagros est fabulae, Demophilus, scripsit idest is Graece) Marcus vertit barbare sidest Latine. Item in Tri- nummo: Graece est huic The auro fabulae Philenus scripsit idest Graece ) Plautus vertit barbare sidest Latine. )Praecipuae litur & insigniores linguatiunt Hebraica,Graea ueca, & Latina . Quod cum ita sit, ab re alienum me facturum non puto,si de harum trium elementis nonnulla dicantur an- tequam ad singulas quasque linguas perueniamus, cum ipsae exactiore quidem sermonem iure postulent. Hebraica enim ' Qelementa & Graeci, & Latini sibi desumpserunt, non solum quantum ad scribendas aliqua ex parte notas, verum etiam Qquantum ad earundem pronunciationes,& praesertim Graeci, 'ut infra videre est
'. De tripluis Alphabeti consonantia. Hebraice Aleph. κ . Graece Alpha α. Latine Α . Primum autem huiusce linguae sacrae elementum non solum a Graecis & Latinis, sed ab omnibus fere linguis usurpatum esse inueni, ut dictum est eo loci, ubi de novo Alphabe- δεε to Hebraico sermonem habui . Prima enim Hebraica littera, Aleph nuncupatur. Haec deinde Alepha,& per jncopen Alpha a Graecis dicta est. In alijs linguis prima Alphabetilittera vel eandem omnino Hebraeorum pronunciationem, vel initium,vel saltem desinentiam eiusdem pronunciationis ictinet, velut apud Syriacos & Assyrios, Aegyptios et Asia-
356쪽
AppENDIX BI 2 L. VATI C. nos, Samaritanos et Armenos, Arabes et Aethiopes, Ind et Saracenos, Phoenices et Illyricos siue Dalmatas, Hetruscos,et Turcas, necnon apud alias Nationes: nam sicut prima litterarae A, M ab Hebraeis, et ab alijs Aleph vocitatun a Chaldaeis tamen Thu. Am- Olaph) ita ab Indis Aleta, ab Asy rijs, siue Syriacis,ac Pn nicibus Aluet, a Saracenis Alchmon, ab Aegyptajs Athomus,riar. ι - vel Athoin,a Graecis,Hetruscis,et Iacobilis,multisq. aliis Na- 'f'' ' tionibus Alpha,et a Latinis, A. Id quod non line consilio,aut mν sterio factu esse dicendu est. Haec denique littera a Diony-
Dlia . Quasi quin tum v Alpha: na an huiusmocia ligura,
si ieged tin A, vel Alpha quinquies videtur esse repetita.
' Hebraice Beth n . Graece Beta β. Latine Be b. Haec littera Hebraice Beth, Graece Blim, et Bela, L atine B, vel Be, dicitur:utrumque tamen ab Hebraica pronunciatione Beth. Bela autem vel Bea Latinis pronunciari debet, non Vita. Quod autem hoc elementum Bela, non vita appellarIdebeat, illud nobis argumento est, quod Alphabetum , non Alphauitum ex duarum littς rarum Alpha et Bela voce vel sono compositum ab omnibus dici solet, ut erudite docet Adolphus Meherchus Brugensiis , quem maiori eX parte in huiusmodi symphonia, silue consonantia Alphabeti Hebraici , Graeci, atque Latini sequuti sumus. Hinc Iuvenalis de Bela testatur hunc in modum :Hoc discunt omnes ante Alpha, dr Bela puella. Et Martialis lib. s.
Dicas licebit Bela me togatorum.
Hinc Graeci Latinis vel Hebraicis utentes dictionibus, per b, Iittetam scribunt, eas item per β scribere solent, ut Brutus, L. Strabo ,-- Tiberius, T 'ος. Benedictus, Budaeus, BA , idq. genus. alia sexcenta apud Plutarchum, Dionem, et allos Hiii OricoS Graec S pallina vi . de re est .FIdem dicitur de vocibus Hebraicis, ut Saba, Σαβά.s ui ctis Balaam, . Baal, Βααλ. Abraam, Aβρααμ, et alia id ge-iης- nus permulta . Id quod clarius patet e ea dictione Hebraica, ' vel ,vt S. Hieronymus est, Syrica, quam ex duabus primis Al-
357쪽
DE DIALECTIs 29 phabeti Hebraici litteris Aleph et Beth compositam Beatus Paulus suis in Epistolis hoc modo reliquit άββῆ, οπα- , Α, ba idest Abba Pater, ut quiddam esse in hac voce peculiare, quod et patres libenter audiunt, et pueri statim sonare discunt . Infantes enim pro hac voce t Aba, Babba vel Rabbo pronunciare incipiunt 1. Qui igitur Vita, non Bela pronunciant, inepte et corrupte loquuntur, illud vitium imitantes.
quo Hispania, & Castellae praesertim prouincia, siue Burgensis Dioecesis perpetuo laborat pronuncians Vinia, pro Bestia: Vene pro Bene, ut alibi sub alijs exemplis demonstratum est: &e conuerso siue praepostere: Bita pro Vita : Bacca pro Vacca: & Vonum binum pro Bonum vinum, ut apud Vascones in Hispania citeriore populos, quibus hoc vitium peculiare est: dicunt enim Bibo pro Viuo, quasi eorum vivere, Bibere sit, ut nescio quem in quodam Epigrammate de ijs hac in re non insul sedusisse memini. De hac littera multa alia videin Adolpho Mehercho Brugensi.
Hebr. Ghimel a . Graec. Gamma. γ. Lat. Ge. G,g. Haec littera eodem fere sono apud Hebraeos, Graecos, atque Latinos pronunciari selet,&ab Hebraeo nomine origine traxit Et quonia Graece Gamma dicitur,llinc haec littera g, Di-gama Aeolicu appellatur quia duplicis Gammatis imagine referre Videtur, hoc modo F, Γ Γ. de quo superius satis dictum fuit. Apud Graecos aute Gamma geminatu, vim & sonum, n, retinere solet, ut Aγγελος, Angelus . Ita etiam ante χ Vt Ea Dς Enchos. Et ante Eappa, ut πεφαγ in Pephanca a. Hebr. Deleth n. Graec. Delta. Δ, δ. Lat. De. D, d. Delta a nomine Hebraeo Daleth, siue Deleth. Vnde deleta, &per jncopen Delta, triangularis figurae imaginem apud Graecos repraesentans hoc modo Δ , ut alibi me explicasse
memini. Hebr. He ri. Graec. Epsilon. E, ε. Lat. E, e.
- Hebraeis nulla est littera, quae Graecae litterae Epsilon respondeat, nisi accipiatur He, quam Graeci in vocalem mu tauerunt, ut Heth in Ii . . c
358쪽
Hebr. Tade P . Grae. Teta . Z, ζ. Lat. Teta. T, T. Haec littera a Graecis dicitur Teia , non Zita , & Tiade Hebraeorum , non Tain, Opponitur. Flandri pronunciant, Ts: Latini pro Tςta Graeco elemento . Hanc litteram,ut Martia. nus Capella refert, Appius Claudius reformidavit,quhd dum
iras. exprimitur, morientis dentes imitetur, ut superius demon. atratum es . Hebr. Heth. n . Grae. Eta, Η, η. Lat. E. Ε, e .
Heth Hebraice, pro qua Graeci Hia, vel Eta , Latini conuertunt in E , longum . Sed Hia Graecum Latine rectius Ela, quam Ita pronunciandum videtur, Vt I Η ΣΟΥΣ, I E S V S. . non Iisus, & FIM FIM ,αασαβάχθ ι, Heli HAP, lamas abach- than C. Beth item secundum Alphabeti Hebraici elementum in Threnis Graece scri pium inuenitur Bηθ, a Latinis non nisi Beth Hebraeorum more pronunciandum esse ratio ipsa , persuadet, non Vith, vel Bith, sicut de Beta Graeco non Vita a Latinis scribendum, pronunciandumq. esse demonstrauimus, ex Mehercho Brugensi. Hebr. Teth . Grae. Theta. Τ, τ. Lat. The . T, t. Haec littera pro Tli idem valet apud Hebraeos, Graecos, &Latinos,& eandem fere pronunciationem apud eosdem habet. Et quamuis Graece scribatur, & pronuncietur per Ι, a Latinis tamen per E, non per I, pronunciari debet ijsdem rationibus . quas de Bela, Teta, & Eta enarrauimus. Theta r. o. igitur non Thita dicendum est. De huius litterae mysterio,
& apud Iudices usu, satis dictum esse reor alijs in locis .
Littera Iota ab Hebraeo Iod, i, pro d, usurpato,& Latine I, respondet. Quamuis autem I, varie a Graecis scribatur,& pronuncietur sunt enim apud eos varijs characteres eundem fere sonum retinentes) Iota tamen apud Graecos & Latinos est idem elementum, & nunquam eius mutatur figura, etiamsi apud Latinos vim consonantis interdum obtineatis. Hebr.
359쪽
tinos eandem notam, idemq. nomen Omnino no habeat,eam, dem tamen retinet potestate. Hac littera veteres Latini frequentius utebatur,quam noui:& no minus recte per C,quam
per Q scribere solebant, ut Cuando, & Cuoniam pro Quando , & Quoniam, & id genus alia: quia C, & λ, maximam inter se habent assinitatem, ut videre est in Relativo Quis, vel Qui, nam eius obliqui tam C , quam in retinere solent, ut Cuius, Cui, & Quem & Quo, ut fusius alio in loco dictu est . Hebr. Lamed. , Graec. Lambda. A,λ. Lat. El. L, i. Haec littera tam apud Hebraeos, quam Graecos & Latinos
eandem retinet potestatem, quamuis eandem notam, idemq. nomen non habeat apud eosdem i. Interdum autem apud Graecos λλ geminata, prima vim & senum, n, retinere solet, ut Mαλλιος, Manlius. Hebr. Mem . . Graec. . M, M. Lat. Em. M, m. Hoc elementum tam apud Hebraeos, quam apud Graecos& Latinos idem fere nomen litterulis transpositis, eandemq. pronunciationem habere videtur: eandem tamen retinet potestatem. Est littera , quae labris imprimitur: si autem huiusce litterae nomen Hebraicum diligenter spectes, illud a suauissimo nomine, quo infantuli Matrem siue nutricem appellant , non multum distare dicas oportet. Infantuli enim Matrem siue nutricem Mammam vocitare solentis . Hinc Martia Iis: ammas atque Tatin habet Afra, sed ipsa Tatarum
Dici, o mammarum maxima mamma poteR.
Varro: Qui cibum ac potione Buas & Pappas vocant,& Patre Tata,& matre Mamma. Haec Varro. Bua infantuloru potio, Bomba, vel Bombo a Nostratibus dicta: Mama vero qua Matres vocantur,a mamma feminea, lactis receptaculo,quo ipsis infantulis nihil charius iucudiusve esse potest, ortum traxisse puto. Hinc in aliquot Italiae locis,& praesertim apud Nostrates,pueri omnes Mammoti a mama,& puellae Mam molae v Pp a citantur.
Varro deliberis eandistis Gaista
360쪽
3ooi APPENDIIC BIBL. VATI C. citantur. Hac eadem, ut suspicor, ratione Auia, patris , vel matris Mater, Mά αμη Graece dicitur, idest Mam me, cum Auia mea patri, vel matri meae praebuerit mammam , 1iue mamillam , & quodam modo quasi altera mater mea dicenda si . Ob id mammare apud S. Aug. est Hebr. Nun. a . Grae. '. N, ν. Lat. En.N, n.
Nun Hebraice, Graece vero Ny, quasi Nu per u exile, abiecto ultimo, n:& hoc modo est idem huius elementi nomen tam apud Hebraeos , quam apud Graecos : α Idem Ionat quod N apud Latinos. - Hebr. Scin . s . Grae. Xi. E, ε. Lat. IX. X, X. Hoc elementum valet idem quod cs, vel gs. Graecus ille sonus Xi, ab Hebraeo ductum videtur, et est eadem nota, quae et Latina, litterulis inuersis, ut Xi, et IX.
Nulla littera Hebraici Alphabeti huic Graece respondere inuenitur , sed Latinae O . Appellatur autem apud Graecos O, breue ad differentiam tit, quae est O magnum, ut Iu-sius loco suo dicet ui .
Hebr. Pe. s . Grae. Pi. Π, π. Lat. Pe. P, p. In hoc elemento Hebraei et Latini, quod ad nomen pertinet, nihil omnino differunt: Graeci vero ab ijs non nihil: immo adeo parum, ut nihil distare videatur. Huius autem litterae eadem est potestas apud omnes. Hebr. Res . n. Grae. Rhω. P, ρ. Lat. Er. R, r. Huius litterae originem Graecus traxisse videtur ab Hebraico elemento Res, vel Rest, a quo tam e longius remotum nomen desumpsit: Latinus vero propinquius,duabus primis It terulis inuersis, et vltima abiectata. Hebr. Samech. D . Grae. Sigma .Σ, α Lat. ES. S, s. Huius litterae nomen tam apud Hebraeos, quam Graecos idem fere videtur esse,quadam tamen litterarum mutatione,
ac traiectione facta: et a Messalla corvino sibilum uocatur.