장음표시 사용
81쪽
modum scribebant, variosq. animi sensita explicabant. Haec pauca de huiusmodi Hieroglyehicis, hoc est sacris notis , vel stulpturis,ut Budaeo placet,perfundiorie mihi dicere visum c1t, ne hoc Icribendi genus , Qe quo quidem Orus Apollo, necnon Pierius Valerianus diffuse scripserunt, intactum penitus a me relinqueretur. Quae autem hoc in obelisco Hieroglyphica cernuntur incisa quamuis a nemine ad hanc usque diem, quod sciam, fuerint declarata, quid scilicet singula quaeque animalium, aliarumq. rerum nota sibi velit 3 eorum tamen omnium sensum, ut apud Ammianum Marcellinum videre est, Graeca interpretatione, Hermapion aliqua ex parte complexus est :Ammianus autem duorum tantum Obelisci Laterum In scriptiones in Solis, vel magis in Rhamessis Regis AEgypti laude incisas, ceteris duabus omissis, declarat: quas etiamsi Petrus Angelius Bargarus, que semper honoris causa nomino, in Latinam i nifulerit Tinguam HieronImi tamen Brianelli eX s cietate Iesii, Viri quidem eruditissimi , et optime Graecum
IAoma callentis, versionem nondum diuulgatam apponere hoc in loco libuit. Inscriptiones autem sunt quae sequuntur:
- m unt, quae Regi Rhameni donauimus : quem Sol amat et Apinio, qui omnem terrarum Orbem cum gaudio regis. Potens veritatis amicus, Filius Heronis Deo satus, conditor orbis terrae: quem Sol dia ligit , ac ceteris praetulit ,strenuus t Martis Rex Rhamenes, cui omnis terra cum vigore, et indacia subiecta ea. Rex Rhamser, Colis Filiasin aeternum vivens.
Versus, vel Ordo secundus. posto potens, qui est reuera dominus diadematis, et Aegyptum glorificans possidet et qui Solis Vrbem selendidam reddidit, quiq. condidit retiquum orbem terrae, et valde honorat Deos in Solis ciuitate constitutos, quos amat Sol. Versus, siue ordo tertius. posto potens Solis Filiuspraefulgidus, quem Sol ceteris praefert, ars strenuus muneribus ornato cuius bona in omnι temporc. perma
82쪽
V AT I Q A N AzPpermanent e quem Ammon diluit, qui Phoenicis delubrum bonis empleuit: cui Dy vitae tempus donauerunt. Aposto potens Alius HGranis, rex orbis terrae Rhamses, qui conseruauit Aegyptum, aliat gente deuicta: quem Sol amat: cui multum tempus vitae donarunt Dis, dominus orbis terrarum Rhamses inisternum visens . Alius Versius, vel Ordo secundus 2' Sol Deus magnus Dominus caeli, dono tibi vitam sine siluater Aposto potens dominus diadematis incomparabilis, cui satu, dicauit in hoc regno dominus Aegypti, et ornauis Solis Vrbem, smiliter et usum Solem, dominum cali, qui fecit opus bonum, Solis Filius rex in sempiternum vivens.
Versus, siue ordo tertius. Sol Deus dominus caeli Rhamem regi dono imperium, et in om nes potesatem quem closto veritatis amicus, dominus temporum, se Vulcanus Deorum pater delegit, ac praetuli propter Martem Rex omni ex parte laetus Solis Filius, et qui a Sole amatur.
A parte Orientali primus Versus, vel Ordo.
A Solis Urbe magnus Deus incola caeli Aposto potens, Heronis filius, quem Sol diligit, quem Di, honorant: qui omnem terram re git , quem Solpra ceteris delegit ,srenuus propter Martem Rex, quem Ammon amat, et praefulgidus eligens sempiternum regem. Ceterorum laterum Obelisci Inscriptiones ab Ammiano fuerunt praetermissae, quas in Hermapione reperiri credem dum est, cum idem Ammianus ad earundem Inscriptionum finem dicatur Et reliqua: Immo ex Inscriptionum ordine multa alia omissa fuisse dijudicandum est. De Hieroglyphicis notis hactenus. Nunc reliquum est, ut alteram Emblematis partem Palatii scilicet Lateranensis restitutionem e
Palatium, de quo hie agitur, vetustissimum erat Lateraniculuseam Civis Romani Consiiijs designati, qui Iussu Neronis
interteetus eii,S ut Hieronymi utar verbis,Caesariano trunc
tus est gladio. Post Lateranum, AEdes hasce, quas Iuvenalis appellat egreξias, incoluit Constantinus Imperator, & ad
83쪽
B I. B i. I o,T H E e Afidem conuersus, Siluestro Papae, a quo hic fuerat baptizatus, donavita. Hinc sancti Ioannis Baulica, quae varia sortitur nomina, ut summatim in Emblemate secundo dictum est, L teranensis ad hunc usque diem vocitatur, quod eo in loco e tructa sit, ubi olim erat, teste Hieronymo ad Marcellam, Palatium Lateranensium clarissimae apud Romanos Familiae. Dicta es tiam Constantiniana a Constantino magno, qui ρ ρυι eam aedificauit, necnon Faustae domus, ab eius uxore, Optato ιι z. Mileuitano teste: Aurea ite ab ornametis,& diuitijs: & post -ννa ba, mo Ecclesia sancti Ioannis in Laterano,vel ob baptisterium, in quo fuit baptizatus Constantinus a Siluestro Papa, in sancti Ioannis Baptistae memoriam & honorem fuit appellata r vel ob Monachorum , seu fratrum Monasterium titulo sanct rum Ioannis Baptistae, &Euangeliste,& Pancratij sub Ioannea I I I. Papa constructum iuxta eandem Lateranensem Basili vpb. . cam, in qua dicti Fratres, ut Onuphrius in libro de septem v k Vrs. Eeesesijs narrat, sacras horas & Psalmos canebant ἔCanonici vero sacra tantum in ea faciebant, & sacramenta omnia administrabant. Ea autem Ecclesia appellata est Basilica,quasi restalis a verbo Graeco,vel quia fuit olim domus Imperatoria,vel quia Regi omniu Regum Deo sacrificia inibi offeruntur. Auctor igitur Inscriptionis Palatij restitutionem,& Obelisci dedicationem tractans hunc in modum ait :
si intus renituitLaterana Palatia Sixtus, Atque Obelum medias trannunt ante fores.
HAE C Inscriptio adeo facilis, & clara est, ut expositione non indigeat. Adda tamen Inscriptionis Auctore hoc in loco minus dixisse, & plura significare voluisse, Palatii Lat
ranensis restitutionem exponens, ut ex Palatio S I x T I V.
iussu a fundamentis restituto, & in ditiorem, nobiliorem formam', & vere Pontificiam redacto , aliaq. inibi instaurata , & in augustiorem speciem reddita, geminasq. porticus , & magnincentissimas quidem eiusdem Basilicae adilui additas, inferiorem scilicet, & superiorem, in qua summus Pontifex benedictionem die sancto Paschatis elargiri solet,
84쪽
V A et I CaA N A. 23 necnon celeberrimam illam Scalam sanctam pretioso Christi sanauine conspersam in insi niorem commossIoremq. Iocum translata, 1acrarumQ. hissoriarum picturis,alijSQ. Ornamentis ad deuotione, meditationemq. excitantibus mirifice insigni, tam facile quis intelligat. Nec ab re, ut reor, Blancus illud ingens saxum asperrimum, laevigatum, & quadratum, & ex- celsum, obeliscum scilicet S I x Τ I V. iussit a Circo Max, mo ante Lateranensis Basilicae fores translatum, & erectum, Obelum nominauit. Obeliscus enim, ut nonnullis placet, d, minutivum nomen est ab obeloma redictum Minc huiusmodi lapidem,ut suspicor, Obelum non obeliscum Blancus Hia. u.
appellauit Plinium imitatus: est enim omnium Obeliscorum, qui Romae inuenti sunt, maximus Inscriptiones autem ninuae sunt quie infra leguntu :
85쪽
O C Emblemate, Fons a S I xvo V. tria Quirinali colis, quem hodie Romanorum vulgus a duobus equis marmoreis, Phidiae &Praxitelis operibus hoc in colle sitis, Montem caballum appellant, magnifidentissime constructus repraesentatu .
Fons Felix celebri notus ιper aethera veryu,
Romulea passim iugis in Urbe fuit.
FONTEM hunc Inscriptionis Auctor Felicem appel
lat, cuius etiam aquam Felicem statuit nominandiam β I x T V Si . V. qui sicut olim Felix nomine proprio dicebatur, ita nunc ex re ipsa vocitari potest. ii Felix igitur tum nomine tum re Six Tvs V. Felix item fons, Felix aqua, ea saltem nuncupatione quam Graeci Metonimiam, Latini vero transhominationem, siue nominationem 3Icunt, soc eu, ea ratione qua Zomus laeta nunc patur , eo quia laetos homines reddit. Hunc ergo in modum hanc aquam Felice appellare licetspropterea quod sua irrigatione felices colles, felices hortos, felices campos, felices denique eorundem locorum incoras reddit, cum dicta omnia ob nimiam aquarum penuriam infelicia quodam modo fuerint ad hac usque diem. Nunc enim Felix ipsa aqua ingenti copia& salubritate sua Quirinalem & Exquilinum Colles reddit amaenos, hinc excultos,& salubres. Hic interea fons a Blanco locutione Virgiliana stiper aethera notus, appellatur, idest arsis ab ipso veruiu generibus insigniter decatatus eo praesertim in libro sito, qui, Aquae felices, inscriptus est, ubi inter alia cI ganter & ingeniose explicata, in Ecloga Mopsi, & Tityri interlocutorum,quattuor versibus tria comprehendit,mirificam, scilicet Fontis structuram, expensas non modicat pro Aquis
86쪽
pelieitas in Urbem deducendis, & pro hac re agenda incredibilem difficultatem & laborem, dicens:
Aspice, quam longo ducantur fornice riuil Asice, ut in Caelum moles substructa feratur lv . Naturam ars si erat : fontes natura negauit Montibus his: rantes ars montibus Usatanistrat.
H I s versibus Blancus in tantarum rerum admir
tionem, ac stuporem tractus, expensas ingentes in- ventis aenuit, eum dictas Aquas in Urbem longo fornice, hoc est, vigesimo ab Urbe lapide collectas , & per longos Aquaeductus tam arcuatos, quam subterraneos ad Quirinalem usque Montem adductas altis. Id quod non nisi maximis impensis . fieri potui . Dissicultatem insuper ostendit , cum ipsam Naturam, quae aquas Quirinali & Exquilino montibus negauit, ab arte superatam fuisse inquit, aquae natura relui ante; cuius est deorsum labi , non autem sursum ferri. Mirificatii Fontis structuram per admirationem innuit, cum m Iem in caelum usque , hyperbolice loquens, sublatam esse dicato. Hic enim sons lapidibus marmoreis extructus, columnis, & faxis in Obelisci formam excisis, necnon his orijs ad aquam pertinentibus intra arte exculptis ornatur Habet autem Fons tria aquae magna, ut vulgo dicitur, Capita, siue Ostia. Super horum mediu adstat Moysis statua marmorea: Adlaeuam super alterum aquae Caput,historia Gedeonis exculpta cernitur, Quando ex decem millibus nomInum trecenti lassi fuerunt ad proeliandum: &hi iunt qui ad qrannaucii, inliar canum aquas lambire visi sunt, ceteris, qui ce nui biberant.a proe lio exclusis. Ex altera parte super tertIum aquae caput historia Moysis , cum ex saxo ad Hebraeorum murmurationem, aquam excussit. Qua de re eΣtat ingenios inim Blanci Epigramma, quod est : i et D sti deserto abiens, e viscere montis Antiquas Moses eliciebas aquar d Nunc alter Mostes in sicci culmina montis Sixtψ aquas Rosa ducit ab Vrbe procuI. .. Magna ambo : sed uter fecit maiora, requires ' mons isti , hic monti suppeditavit aquas. r
87쪽
ΣS B UOTII nc ACERNvNTvR infra, ad Columnarum bases. Leones quattuor marmorei aquam faucibus euomentes, quin rum duo sunt ex marmaridum lapide subnigro sub suis bassebus cum Hieroglyphicis litteris. Hi autem in area Panthe nis inter duo porphyretica labra olim videbantu . Supra fontis verticem inter duos obeliscos inspiciuntur ii signia S I x Τ i V. a duobus Aligeris subleuata, siu per quibus Montes Cruce sanctissima insigniti locat undo. In marmore autem haec Inscriptio cubitalibus litteris insculpta legitur: SIxΤvs V. PONT. MAX. PICE Nusi ΑQNAM Ex AGRO COLMMNAE VIA
M. D. LXXXVII. In huiusce item rei testimonium intra Vrbis moenia prope portam sancti Laurentij, in arcu ipsius aquaeductusaa eamdem rem erecto haec insculpta extat Inscriptio:
88쪽
. late,&copiose diffundi: ex eaq. Vrbem ipsam sese quoda m
. A do recreasse. Hinc Blancus in altero Inscriptionis versu ait: Romulea passim iugis in Urbe fluit: hoc est, Roma a Romulo dicta, occultiori denominatione posthabita, iugiter, multisq. in locis, Felicibus aquis irrigatur, opera & industria Ioan-
nis Fontanae, qui eas in Urbem feliciter deuuxta.
In fronte Bibliotheca ad laeuam apparu blema VIII. De Vijs.
OC Emblemate, Viae nouar& amplissimae quidem repraesentantu , quas SI XTυS V. ab Exquilino monte in quandam sideris formam ad Via δεν- loca diuersa aperuit ac strauit,collibus,& montibus explanatis. Quod quantam commoditatem ramo.
opulis sacras AEdes extra Vrbem nouam visentibus afferat,aud facile dici potest. Qua ex re peruigilem summi Pastoris curam circa gregem situm nemo non ignorans velit nolit f teri cogitur, viam ampliorem,atque faciliorem sibi reddi,qua
quisque ad sacratissimas Basilicas ire,ac demum inde sideream tibi
. ibi Domum comparare queat. Id quod meo quidem iudicio siderea illa Viarum forma nos docet. Hinc Blancus aio:
Dum rectas ad templa tiassancti a pandit, se sibi Sixtus pandit ad astra vian .
MI R. V M est, quanta carminis facilitate, & felicitate pra stet Blancus, Qui non solum ob ingenij acumen cum Martiali. ut dixi, sed etiam ob dicendi puritatem facisita tem cum Ouidio est conferendus. Quod qui cetera, eaq. varia Jcripta non perspexerit, vel ex hoc Disticho facile iudi' , , Π cabit: & velut ex ungue Leonem dignoscet. S r X T v s igitur V. ut dicam quod ex Blanci Disticho desumpsi, dum n bis nouas aperit Vias, & facile ad Basilicas monstrat iter, an
plissimam sibi ipse Viam aperit ad Caelinia. Da De
89쪽
De hJς ii in Arcu aquaeductus Felicis aquae intra Vrbidmoenia prope portam sancti Laurentij haec legitur Inscriptio lapide incluta. -
ET AD SANCTAM MARIAM ANGELOR v M AD POP vLI COMMODITATEM ET DE v OTIONEM OLONGAs, LATA sin. SuA IMPENSA STRAVIT ANNO Do. M. D. LXXXV. PONT. I.
In fronte Bibliothecae ad dextram partem auaru blema. I X.
De Triplici continentia , Ilae castitare.
MBLEMATE hoc repraesentatur illud , quod protidentia S I x Τ I V. opera, diuinoq. consilio de seruanda continentia virginali, maritali,& viduali sancitum fuit Est autem hoc loco aulusio ad ipsum Pontificem per tres illos albos
Montes in eiusdem insignibus positos, necnon per tres illas coronas Pontificias ad id quod Rennum mundi appellatur spectantes. Ponitur enim in luminitate alborum Montium,
qui puritatem & castitatem. significant , Virginum Chorus
intra Coronam locatus, & circumseptus. Secundo loco Via duarum Chorus altera Corona cernitur circumdatus. Postre mo aute loco coniugatorum tertia Corona circumuallatus,&
2. custoditus cospicitur. Nam sicut Virginitas Viduitati, ita n plijs casta viduitas laude ac merito praeferenda est. Hic ordo adsimilis est verbis Matthaei loquentis de fructu centesimo c
90쪽
o V Α τ f CANA sexagesimo Pac trigesimo. Virginibus enim centesimu , Vbii Matrirm. duis sexagesimus , Coniugatis vero trigesimus debetur fi ctus in fertili Ecclesita agro, quem integritatis flore vernan- Amb. lib. tem, quem viduitatis grauitate pollentem, quem coniugij fructibus redundantem S I X T V S V. tamquam veruS cultor omni labore colit, omniq. industria exornat,& omni denique vigilantia custodit, ut Virginitas Angelorum vita hisce in terris florescat, fructuq. centesimo non defraudetur: viduitas fidei Magistra vigeat. & sexagesimo non careat fructu: coniugalisq. societas foecundet, fructuq. trigesimo non priuetur, sed quasi in unum iugum iuncta maneat, & perseueret. Hinc Blancus de huiusmodi beneficio a SIXTO V. erga Romam collato, ait z
Virgo intacta manet, nec visit adultera coniux, a
Canaq. nunc Roma G, FG fuit ante Ialam
S I invii s prosecto Blancum dilistenter examinet, eum , Martialem aIterum Iudicet, nitI Quod ille Hispanus, sic G llus : ille Ialciuior, oc Latini sermonis non adeo candΓdus obseruator , hic pudicitiae , & puritatis Latinae linguae amatox , & cultor : ille Domitiani Imperatoris res Romae gestas acutis Epigrammatis,concludit, hic Moecenatis siti S I x T I V. praeclara facinora ingeniosis versibus Romς c lebrat. Hoc vero admirabilius est,qubd quae Domitiani cecinit ille, hic eadem fere a SIXTO V. facta, sed splendidiora ,, -&Christianam pietatem, Pontificiamq. potestatem omnino redolentia nunc decantat Et ut pleraque alia missa faciam, unum tantum proponam exemplum, quod ad rem nostram mirifice facit. A nte enim Domitiani tempora adeo Romae viguerat impudicitia, ut Martialis quodam in Epigrammate Domitiani laudes in reirmanda Vrbc cKtollens, ac temporis
acti licentiam ,.ssi aen , q. libidinis impetus exprobrans in
huiusnitidi exclamationem proruperit: ..t si prius, o moro Φ e spado' maechas erat.