Theophylaktou Hermneia eis to Kata Matthaion Eungelion. Theophylacti in Evangelium S. Matthaei commentarius. Edidit graece et latine Gulielmus Gilson Humphrey

141쪽

COMMENTARIUS CAPII IX. 127 est facilius dictu, exi littuntur tibi peccata tua an dicere, Sui sto et in bulis Vel ex hoc quod cogitationes rosei-Vit, ostendit o Deum. Arguit igitur eos ferine Siodicens: Vos quidem putatis me blaSphemum, eo qUO Ipollicear me remittere poecata, id quod magnum quiderm est, Videtur autem vobis quod ego per hoe essu iuniquaeram, ut non reprehendar. Ego igitii et ex corporis cura fidem vobis facio quod animas Sanem per rem minorem quidem, Sed quae dissicilior videatur, confirman et Peeentoriam remiSSionem, quae magna quidem est, sed faeilior vobis videtur, eo quod minu appareat. Ut auten sciatis quod potestatenr habeat lius hontinis Super terrarn enmittere peccata tunc dicit paralytico: Surcre, et tolle lectunn tuunm, et vade in domuim tuan ι. Et surrexit ille, et abiit in do iunm uani. Et cun vidi88ent turboe, adfinirata sunt, et glori caverunt Deuπι, peti dedit horinin bus potestatera talent. J Injunxit ei ut lectum gestaret, ut ne phantasia Videatur, et ut tu se simul, quae putabantissum merum esse hominent, hominum autem omnium maximum, miraeulum intueantur.

Et proeteriens Iesus illinc, vidit hominen ι edenten in telonio, it Matthoeus dicebatur, et dicit illi Sepetere me. Et surrexit, ac ecutus 3 etιπι Non cum Petro et Joanne latine Vocavit, Sed quando Vidit obtemperaturum. Sic et Paulum vocavit postea Suo tempore Admirare autem Vangelistam, quomodo Vitam Suam divulgat, quamvis alii nomen ejus oeultarunt, eum appellantes Lieri Dei autem opus fuit Solo vecto eum ConVerti. Et factum est illo discuambente in donio, ecce πιulti pig-licani et peccatores venerunt, et discrissuerunt cuni Iesu et discipulis Ous. Et, turn vidissent Pharismi, diserunt discipulis estus: Cur cuni publicanis et peccatoribit nmanducat

princeptor vester I Gaudens Matthaeus quod ad se diver-

142쪽

I28 THEOPHYLACTI IN S. ATTIULUM

εστίασιν.

ώπ υτῶν νυμφίος, και τοτε νηστευσουσιν. JXαρῶς, φησὶν ὁ παρων καιρος, ως ου μετὰ των μαθητων εἰμι Νυμφίον γὰρ εαυτον ὀνομάζει, ς ρμοζόμενον αυτά

τVν νεαν συναγωγην, ἀποθανούσης της παλαιῆς υἱους δενυμφωνος τους ἀποστόλους. 'Eστa ουν καιρος, ησιν, ἴτε

143쪽

COMMENTARIUS. CAPUT IX. 129tisset Jesus, publicanos alios Oeavit Christus autem Simul vescebatur cum eis, ut eis prodeSSet tarnetsi proptertio male audiret Pharisaei enim volentes discipulos ab eo avellere, exprobrabant illi convivium inter publi

Iem tibi audivit, dixit illis: Non opus habent, peti

valent nmedico, sed male habentes. Ite auten et discite quid εit, Misericordian volo, et non acri ciunn, Non eniim veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentimii. J Non Veni, inquit, nune tanquam JudeX, Sed medicus unde et foetorem tolero Argui autem illos ut imperitos, dicens, Ito et discite hoe est, quia hactenus non didicistis, vel Saliena nunc Re et discite, quod Deus pluris facit miseri-Cor Eam in peccatores quam Sacrificium. Quod autem dicit, Non veni vocare ausi os peroroniam dicit, hoe QSi , Vos qui juStificati vosmetipsos quia nullus hominum justus est. Venit igitur oea re PeceatoreS, non Ut maneant peccatoreS, Sed reSipiScant. Tunc accedunt ad eum discipuli Ioannis, dicentes: Quare nos et Pharisini ejunanmetts f equenter, discipuli autem tui non jejunant f Discipuli Joannis invident gloriae

Christi, et reprehendunt eum non edunantem. Dubitabant enita fortasse quomodo vinceret abSque Corporis castigatione assectiones, id quod Joannes non potuit. Ignorabant enim quod Joanne meruS QSSet honao et virtute austus Christus autem Virtus ipSa, utpote Deus.

Dixi igitur illis Iesus: tum possunt lia thalarni

lugere Iamdiu cum eis est ponos ' Venient autenm dies cum auferetur ab el gyponsus, et tunc Ounit untd Prae-SenS, inquit, tempus tempus gaudii St, quamdiu eum ES- Cipulis sum. Sponsum enim Sei9Sum Oeat, quod cooptet sibi novam Congregationem, mortua Veteri, hoe St,

Synagoga. Filios autem thalami apostolos vocat Tempus erit, inquit, munii, cum ego paSSu fuero, et aSSumP-

144쪽

130 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM ' οὐ παθόντος καὶ ἀναληφθεντος νηστεύσουσιν εν λιμω καιδί ψ η διωκόμενοι To ἀτελες δε των μαθητων δεικνύων

Φαίνεται πίστιν χων Ουτος, ει καὶ μη μεγαλη παρακάλεῖ γαρ τον 'Iησουν, οὐχι λόγω μόνω ειπεῖν, αλλὰ και ελθεῖν, καὶ την χεῖρα επιθεῖνcit. ετελευτηκεναι δε λεγε την θυγατερα, καίτοι του Λουκα λεγοντος ως ἴπω τετελεύτηκεν, ως στοχαζόμενος, διὰ το ν σχάταις νaπνοαῖς at τηναφεῖναι, Ῥυξάνων την συμφοραν, ω εις λεον ελκυσαι τον Xριστόν.

145쪽

COMMENTARIUS. CAPUT IX. 31tiis in coelum. Cunabunt fame et siti, persecutione impatientes. Ostemsit autem quam imperfecti sint Escipuli, et dicit:

Nullit autenin inirinittit commissuram panni midis in veste veteri tollit enim suppleamentun illius a vesti=mento, peiorque si scissura. MPI nmittunt vinum, noυ- in utrectveteres aliopeti mιmpiuntur ti tres, et inun es unditur, et utres pereunt: e mittunt vinum novun in utre novos, et

utrapse inmul ervantur. J Nondum, inquit, facti sunt discipuli fortes, sed opus habent indulgentia neque graVior moles illis imponenda mandatorum. Hae autem dicebat, docens et discipulos, ut et ipsi docturi octem indulgente Sint Pannus enim rudis oriunium est, et vinum novum: VeSti autem Vetus et utres, infirmitas discipu

Quurn hinc illis loquebatur, ecce princep Piidara acceS-εia, et adoravit euxn dicens: Filia nie niodo de tincta est: δed veni, et pone manun tuan Super anm, et vivet. Sur- sen8que Ieδus ecutus est evan et discipuli itis. Videtur illo fidem habere, quamvis non magnum. ObSeerat enim JeSuam, non ut Solum Vectum dicat, Sed et ut veniat, et manum imponat. Defunctam autem esse licit filiam, quamvis apud Lucam dicatur nondum defuncta dicit autem, Vel in ComeetanS, eo quod reliquerat eam jam extremum exhalantem Spiritum, vel ut augens calamitatem, quo ad misericordiam provocaret Christum. Et ecce rimulier petis sanguinis suaeu laboraverat annis duodectim accessit a tergo, et tetigit seriain vestinienti ejus. Dicebat enin intra seu Si tantura tetigero ratera ejus, alva ero. Iesus auten conversus, ut vidit illanm, diaeit Consde

Γα, es tu salvam te fecit. Et alυα facta sti niulier eae hora illa. J Mulier haec quoniam hi mo um immunda erat, non accessit manifeSte, Verita ne sorte prohibere-

146쪽

132 THEOPHYL ACTI IN S MATTHAEUM

Λεγουσι δε ς ανδριάντα αυτ του Σωτηρος ειργάσατο,ου raρὰ τους πόδας φύετο βοτάνη ταῖς aιμορρούσαις βοηθουσα, ον εν τοι 'IOυλιανο χρόνοις οι σεβεῖς συνετριψαν.

V. 3, et Και ἐλθων ὁ 'Iησους εις την οἰκιαν του ρ χοντος, και ἰδὼν τους υλητας και τονοχλον θορυβούμενον, λεγει αὐτοῖς άναχωρεῖτε ' οὐ γαρ πεθανε το κοράσιον, ἀλλα καθευδει Και

Ἐπείδη γaμος κ.τ.λ. Judaeis pariter atque aliis gentibus consuetum erat, ut cantaret moestis tibia saneribus ov. 'ast. I. 657. Videra Paralip xxxv. 25 Jerem xlviii. 36. Qui mos cum non esset os logo sed ex usu vulgam, recte dici poterat,aρὰ νόμον, praeter legem.

147쪽

COMMENTARIUS. CAPUT IX. 133tur. Quamvis autem Puta ibat e POSSe latere, Verumtamen Speravit e Sanitatem a SSecuturam, Si tantum Summam ejus veStem Contingeret, quae per fimbriam

significatur. At Salvator prodit eam, non ut unaaIIS gloris , sed ut fidem illius ad nostram utilitatem declararet, et ut in fide roboraretur etiam aret 1iSynagogUS. Confide autem dici ei, eo quod timida erat, quia furtim donum acceperat; et filiam vocat, ut fidelem. steti titem quod nisi habuisset fidem, neutiquam recepiSSet

beneficium, quamVi Sancta contingiSSet vestes. Dicunt autem quod Staturin Servatoris fecerit, ad Cujus PedeSna Seeliatur herba quae profluvio sanguinis laborantibus medeatur, quam Juliani temporibus impii contriveriant. Et turn venisset Iesus in donetur princi s et vidisset tibicines, et turban tua nultuantern dicit illis Secedite non enirn nmortua 8 adolescentula, e dornmit et deridebant illum. J Quoniam nondum nupta erat, deflebant eam

nuptialibus tibiis, praeter legem hoc facientes Dormire autem dicit illam, eo quod apud Se mor Somnus osset valebat enim facile suscitare. Ceterum quod deriSerunt eum, ne mireris: nam teStimoniunt amplius dant miraculo, quod Vere mortuam SuScitarit. Ne quisonii diceret quod Catalepso correpta esset, idcirco in

consesso erat apud omne Uu IΠΟΓS. Di autern ejecta est turba, ingres8us est, et tenuit xnanun illitus et surreaei adolescentula. Et enianavit

lana illa in totam terran illa ι. Ubi ucta os et

tumultuatio, non operatur miracula JeSus. Tenet autem manum, virtutem illi dans. Et tu si mortuus fueris peccatiS, tune Surge quando apprehendet manum tuam ita ut opereris, ejecta turba, et tumultuatione Sedata. Et curi: discessisset illinc Iesus, secuti sunt illun duo

Sed nescio quid noster hallucinari videtur, qui puellam, quia innupta esset, nuptialibus tibiis deseri dicat quasi sane SDons Orci fieret, ut illa Sophoclis Antigona de se ipsa loquitur Antist. 15. ἴτ' ἐπινυμ-

φειος πω μέ τις υμνος μνησεν, ἀλλ' 1χέροντι νυμφευσω.

148쪽

131 THEOPHYL ACTI IN S MATTHAEUM λούθησαν αυτῶ δυο τυφλοι, κράζοντες και λεγοντες ' λεησον μας, υἱε Δαυὶδ. οἱ τυφλοὶ ρ μὲν

149쪽

COMMENTARIIIS CAPUT IX. 135 coeci, laniantes et dicentes: Miserere nostri, fli DavidJ Caeci ut Deo licebant, miserere ut homini autem dicebant, fili David. Celebre enim orat apud Judaeos, MeS-siam e semine David venturiim. At cum venisset in des, adierunt illum coeci. Et dicit illis Iesus Creditis quod possim hoc faceres Dicunt illici Elian Donitae. J Trahit secum caecos Sque in donaum, ut monstret solidam illorum fidem, et condemnet JudaeOS. Intem ogat autem eo an credant, StendenS fidem omnia Sanare.

Tunc et git oculos illorunm, dicens: Secunditra ve8tran ι dera flat vobis. Et aperti sunt illorun oculi. In domo SeorSin curat, ut vitetur inanis gloria. Per omnia enim docet modestiam et humilitatem mentis. Et interminatus est illis Iesus dicens videte ne petis sciat. Illi autem ut egressi sunt, di anmaverunt illuni in tota mi r illa. Vides quomodo astuti fugorit Illi vero non ut inobedientes, Sed ut grati divulgaverunt. Quamvis autem alicubi dicere videtur, Abi, o narra gloriam Dei, non est huic contrarium vult enim eos de Seipso quidem nihil dicere, sed narrare gloriam Deis pud alioS. uuyn autem illi egrederentur, ecce adduierunt illi horininen 1 nutun et cloeutoniacuam. Et eiecto doemonio locutus est metutus. J Non erat mo us naturalis, sed a daemone immissus propterea et alii adducunt illum. Non enim Per SeiPSum orare poterat, quia daemon mus linguam vinxerat unde neque fidem exigit, sed Statim curat, Uecto daemone mutum loqui prohibente. Et adrnirato sunt turbo , dicentes: Nunquan apparuit sic in Israel. Admiratae tuctae Christulit et prophetis et Patriarchi praepoSuerunt, nam PoteState rava Curabat,

150쪽

V. s Οι δε Φαρισαιοι λεγομ έν τω ἄρχοντι των δαιμονίων ἐκβάλλει τα δαιμόνια. Axρας μωρίας οἱ λόγοι, οὐδεὶς γα δαίμων ωβάλλει δαίμονα.

V. a 'Iδων δε του ὁ χλους ἐσπλαγχνισθη περιαὐτῶν, τι σαν ἐκλελυμενοι και ἐρριμμενοι σει πρόβατα μη χοντα ποίμενα. Οὐκ εἶχον ποιμενα,επεὶ οἱ ἄρχοντες υτων υ μόνον ου διωρθουν, ἀλλα δὴ καὶ

V. 7, 38 ότε λεγε τοι μαθηταῖς αὐτοὐ δμεν θερισμὼς πολὐς, ο δε ἐργάται λίγοι δεηθητε Ουν του Κυρίου του θερισμοὐ, πως ἐκβάλη ἐργά-

του Ῥισμοῖ αὐτος ὁ ριστος, ως προὐητων και ἀποστόλων Κύριος δηλον ε τουτ ὰπ του προχειρίσασθαι τους δωδεκα χωρὶς του αἰτησαι τον Θεόν. Axου γάρ.

라틴어 텍스트